Tuesday, March 21, 2017

QUÁN CHÁO NGƯỜI HOA
(Đây là chuyện cười nhưng phần nào đã nói đúng tính cách của người Hoa . Theo những người lớn kể lại (trước 1975) : khi bạn vào Chợ lớn mua hàng , nếu cửa hàng ko có món đồ bạn cần , họ sẽ chỉ bạn sang của hàng kế bên (Ng Việt mấy ai như vậy) . Trong làm ăn coi trọng chữ TÍN ; họ có thể cho bạn vay tiền mà ko cần giấy vay nợ . Họ coi trọng nghề nghiệp chứ ko trọng chữ nghĩa . Phần lớn các lãnh tụ chính trị hay người giàu có lớn tại các nước ĐNA như Miến , Thái , Malaysia , Sing , Indo , Phi , KPC , . . . và cả VN là hậu duệ của người Hoa Hạ (ng Hoa ở phía dưới (hạ) hay Nam của TQ , để so sánh với ng Hoa ở phía trên (thượng) hay Bắc ; do sống gần bờ biển hay tiếp giáp với các nước ĐNA nên họ đi ra nước ngoài khá nhiều) . Ở Sài gòn , trước 75 , có khoảng 6-7 BV được xây dựng và mang tên quê hương của họ như Quảng Đông , Phúc Kiến , Triều châu , Sùng Chính . . . Họ kêu gọi người trong bang và kết quả : ng ủng hộ phòng mổ , kẻ phòng cấp cứu , ng ít tiền thì vài phòng bịnh , hay ghế đá granito . . . Các quà tặng này có bảng ghi tên ân nhân tại cửa ra vào và còn giử tới thập niên 1980 . . . Những BV này đã phụ 1 tay với hệ thống BV công ở SG và 1 vài BV Pháp (Grall , St Paul) , Mỹ (BV Cơ đốc ở ngả 4 Phú Nhuận) , Đại Hàn . . . Những người Hoa giàu có này còn tham gia các hội phục vụ cộng đồng của Mỹ như Rotary Club (Phù Luân hội) hay Lions Club . Các hội này cũng có nhiều công tác giúp đở ng nghèo . - Tài) .
"Phóng viên (PV): Thưa ông trước khi bán cháo ông làm gì?
Chủ tiệm (CT): Ngộ bưng cháo cho cha ngộ bán.
PV: Vậy cửa hàng này có bao nhiêu năm?
CT: Không có năm, chỉ có đời. Mấy đời lận. Bà cố ngộ bán cháo. Ông nội ngộ bán cháo. Cha ngộ bán cháo. Ngộ bán cháo. Con trai ngộ…
PV: Trời ơi! Không có gì khác ư?
CT: Khác chớ, ngày trước có một cửa hàng ở Quảng Châu, bây giờ có hai cái ở Sài Gòn, ba cái ở Hoa Kỳ, bốn cái ở Úc.
PV: Người ta thành công thì sẽ cho con cái làm Giám đốc, còn ông?
CT: Ngộ có thành công thì vẫn cho con làm chủ cửa hàng.
PV: Ông không muốn chúng đi học sao?
CT: Muốn nhiều, con ngộ một đứa có bằng Thạc sĩ kinh doanh cháo, đứa khác vừa bảo vệ luận án Tiến sĩ cơm.
PV: Ở trong bếp à?
CT: Ở Đại học Harvard, Mỹ.
PV: Học xong chúng nó về đâu? Thành ông gì?
CT: Về nhà này, thành người rửa bát cho “papa” chúng.
PV: Ông gọi khách hàng là vua hay thượng đế?
CT: Gọi không quan trọng. Quan trọng là đối xử thế nào?
PV: Truyền thuyết kể lại rằng nhiều tỷ phú người Hoa đi lên từ một thùng đậu phụng rang, đúng không?
CT: Không, những ngày đầu tiên làm sao có tới cả thùng, chỉ vài trăm hột thôi.
PV: Có tiền mà ông mặc bộ đồ vải thô thế này à?
CT: Dạ, người vô đây chủ yếu là người bình dân. Họ sẽ còn vô nếu thấy chủ tiệm cũng giống như họ.
PV: Lý do gì khiến người Hoa hay chọn kinh doanh ăn uống.
CT: Thưa, đơn giản vì kinh doanh đó phục vụ cái bụng con người. Nếu phục vụ cái đầu sẽ phát sinh nhiều rắc rối lắm.
PV: Ông bán cháo tim gan mà sao sáng ra nhà ông ăn toàn cháo trắng với củ cải muối?
CT: Dạ, nếu ngộ cứ ăn cao hơn khả năng của ngộ thì thế nào cũng tới lúc ngộ phải NHẢY VÀO nồi cháo.
PV: Chắc là ông ít vay vốn ngân hàng?
CT: Nhà băng có tiền, nhưng không bao giờ có cách nấu cháo để mượn cả.
PV: Bây giờ tôi muốn ăn một tô, nhưng tôi chưa có tiền mai trả được không, thưa ông?
CT: Dạ không phải là ngày mai mà 20 năm sau cũng được.
PV: Nhưng lúc ấy lãi suất thế nào?
CT: Dạ, lãi là ông luôn nghĩ tới hàng cháo này, đấy mới là lãi to."

Saturday, March 18, 2017


PHÉP LẠ KINH TẾ (economic miracle) của Đức: chỉ 13 năm sau chiến tranh, kinh tế nước này đã qua mặt hay có nghành sản lượng gấp hai lần trước chiến tranh: tại sao? 

 Dịch từ Nat Geo Jun 1959.
. . .
Năm 1945, khi quân Đồng minh tiến vào, nước này ko có chính phủ, ko có bưu điện hay điện thoại, ko xe bus, tiền tệ , v.v... Chỉ có 1/10 nhà máy còn hoạt động. Các mỏ than và nhà máy tại vùng Ruhr, xem bản đồ, hình 2-3, ko hoạt động.







Tàu bè, xà lan, v.v... bị đánh chìm nghẹt cứng các cảng, kinh đào và sông; cầu gãy khiến đường xá kẹt cứng. Các TP bị hủy diệt từ 60 đến 90/100. Gần phân nửa của 10.600.000 căn nhà tại Đức ko ở được. Năm đầu tiên sau khi chiến tranh chấm dứt, dân Đức sắp chết đói.
. . . 
Năm 1958, các nhà máy và hầm mỏ ở vùng Ruhr sản xuất nhiều than, thép, hóa chất hơn bất cứ năm nào trước thế chiến. Mức sản xuất gấp hai lần năm 1936.
Năm ngoái (1958), Đức sản xuất nhiều xe hơi và xe tải hơn bất cứ nước nào; đứng hàng 2 thế giới về xuất khẩu máy móc. Đồng tiền có giá khắp thế giới ; thất nghiệp ko đáng kể (negligible). Đã xây gần 5 triệu nhà mới từ 1949 và đang xây hơn 1/2 triệu căn mỗi năm... 
Giải thích thế nào đây? Làm thế nào nước Đức thua trận lại thịnh vượng nhanh hơn các láng giềng thắng trận (ám chỉ Anh , Pháp , v.v... .-- Tài)?
Các nhà kinh tế nêu rất nhiều lý do: Mỹ đã viện trợ gần 4 tỉ để phục hồi nền KT Đức và giúp dân Đức khỏi đói. Một cải cách tiền tệ triệt để (drastic) vào 1948 xóa sạch 90/100 tiền để dành (cash savings) của dân Đức, nhưng lại thiết lập đồng D.M. mới có giá trị và ngưng lạm phát. Cùng lúc, mọi kiểm soát giá cả đều xóa bỏ (trừ tiền thuê nhà) chỉ trong một đêm, khiến Đức là nền kinh tế tự do nhứt của bất cứ nước Âu châu. 
" . . . dù nước Đức bị tàn phá nặng nề năm 1945 nhưng người ta ko thể hủy diệt tay nghề của người thợ Đức, kiến thức của các kỹ sư Đức, và và nghệ thuật điều hành KT của các kỹ nghệ gia (industrialist) Đức... vốn liếng (capital) này đã được tích lũy nhiều trăm năm còn quý hơn các nhà máy và hầm mỏ... Tóm lại, tài nguyên về tay nghề và kiến thức của Đức ko bị hủy diệt bởi chiến tranh." .-- Theo Theodore H. White trong quyển Fire in the Ashes (Lửa từ tro tàn).
(còn tiếp) .


Friday, March 17, 2017

Kim chỉ nam của cuộc sống .
A/ Thời cổ Hy-Lạp .
- Hảy sống cho ngày hôm nay , hảy quên đi những phiền muộn hay khổ đau của quá khứ (live today , forget the cares of the past) .-- Epictetus . 
- Đâu đâu mọi người cũng đổ thừa cho tạo hóa và số phận , nhưng số phận của họ phần lớn là hậu quả của tánh tính và đam mê , của những sai lầm và yếu đuối của họ (everywhere man blames nature and fate , yet his fate is mostly the echo of his character and passions , his mistakes and weaknesses) . -- Democritus .
 - Chúng ta ko nên neo tàu một cái neo , ko nên cột cuộc đời vào một hy vọng duy nhứt (one must not tie a ship to a single anchor , not life to a single hope) .-- Epictetus .
- Khi chúng ta gặp khó khăn , trở nên lo âu hay rối loạn , hảy đừng đổ lỗi cho kẻ khác , mà nên đổ lỗi cho chúng ta , đó là : thái độ của chúng ta đối với những gì xảy ra (when we meet with difficulties , become anxious or troubled , let us not blame others , but rather ourselves , that is : our ideas about things) .-- Epictetus .
- Hạnh phúc ko nằm ở tài sản hay ở vàng , nhưng nằm ở tâm hồn (happiness resides not in possessions and not in gold , the feeling of happiness dwells in the soul) .-- Democritus .
B/ - Cuộc đời của chúng ta như đẩy hòn đá to lên núi , đẩy lên thì khó nhưng để hòn đá tuột xuống núi thì dễ . -- Vô danh .
- Từ vài thập niên , tôi luôn luôn nghĩ rằng mình sẽ không sống tới ngày mai nên cố gắng làm mọi việc trong hôm nay như : giúp đở 1 ai đó , học 1 điều mới lạ , v.v...
- Không nơi nào cất dấu của cải tốt nhứt bằng cái đầu của bạn .
 - Sống lâu ko bằng sống có ý nghĩa .

Thursday, March 16, 2017

Người quân tử có ba điều phải nghĩ:
- Lúc nhỏ nếu không học, đến lúc 
lớn ngu dốt, không làm được việc gì. 
- Lúc giàu mà không biết bố thí, 
đến lúc khốn cùng chẳng ai cứu giúp. 
- Lúc già, nếu không đem những điều
 mình biết để dạy kẻ khác, lúc chết 
chẳng ai thương tiếc -- Khổng Tử.
TẠI SAO RẤT NHIỀU NG VIỆT THÍCH "THỦ" HAY TÍCH TRỬ QUÁ ĐÁNG ?
(Viết sau khi đọc "Thấy Mà Buồn Người Việt Tại Mỹ" mới đăng trên FB này .-- Tài) . 
Trong cuộc di tản 1975 , từ các tỉnh miền Trung chạy về SG cũng như sau 75 , nạn đói đã xảy ra nhiều nơi (lúc đó có vàng chưa chắc mua đc gạo) , sau đó đã xảy ra tại vùng kinh tế mới hay các trại tù , mà tù cải tạo như tôi là nạn nhân , v.v.... Điều này đã tạo một ÁM ẢNH SỢ BỊ ĐÓI LẦN NỮA dù họ đang ở trên đất mỹ .
1/ Tại 1 trại tạm cư cho ng việt đến mỹ sau ngày 30/4/75 , nhiều gđ đã giử các quả táo đến hư hỏng mới bỏ ra : các nhân viên cứu trợ hỏi , tại sao lại làm như vậy ? Họ trả lời , đề phòng lúc đói có mà ăn (dù đã ở mỹ) ! .
2/ Một bà láng giềng ở lầu 3 , chứa thức ăn - xin ở các food pantry - nhiều đến độ mà tủ lạnh có sương giá và chạy ko nỗi . Thợ điện mỹ nhờ tôi bảo bà , phải bỏ bớt thì tủ lạnh mới chạy đc . Bà bèn đem mấy con gà tây - xin từ lễ Thanksgivings năm ngoái - gửi đến freezer của láng giềng . Các láng giềng miễn cưởng nhận gà tây . Biết đc , tôi nói với bà : ở phòng cộng đồng của chúng cư có 2 tủ lạnh trống , bà cứ gửi gà tây ở đó ; bà trả lời sợ mất (sic) , tôi nói , nếu mất , tôi bồi thường mỗi con 10 đô .
3/ Single mom cũng chứa thức ăn đầy tủ lạnh : tôi bảo ăn bớt hay bỏ bớt rồi mới mua cái mới . Nhưng cô ko dám bỏ và cứ mua cái mới . Bạn biết : tủ lạnh càng nhiều đồ ăn thì sẽ hao điện hơn tủ lạnh ít đồ ăn .
4/ Một bà khá giả có con gái có xưởng may mấy trăm công nhân tại vn nhưng ko bao giờ bỏ 1 buổi lãnh food pantry nào dù chỉ là 5-10 củ khoai tây hay rau quả bị dập , v.v... - do các chợ bỏ ra . (Lúc này ít còn đồ tốt vì các chợ bỏ ra thì ít mà ng xin thì nhiều) . Tôi ko lãnh brown bag vì ăn ít và để cho ng có nhu cầu hay gđ đông người .
5/ Một anh bạn tôi , phòng khách để toàn đồ brown bag như bánh mỳ , rau quả . . . garage thì đầy đồ hộp lãnh từ nhiều năm trước đây . . . nhà tuy 4 phòng và chỉ có 3 ng nhưng chật ngứt đến độ tôi ko thích đến nhà anh sửa computer vì quá chật .
6/ Còn nhiều thí dụ vì tính lo xa , sợ đói của những ng VN lớn lên hay đã trưởng thành sau 1975 . Chỉ có bọn trẻ , đẻ ở mỹ thì ko có tính này (chúng ăn 2 bửa tại trường) . Vì chúng luôn nghĩ rằng : NGÀY MAI SẼ GIỐNG NHƯ NGÀY HÔM NAY .
7/ Dưới đây là ảnh các buổi phát thực phẩm dành cho ng túng thiếu (food pantry hay brown bag for the needy) , tổ chức nhiều nơi trong 1 tuần ở các tp . Có 2 cách : một là khách hàng tự chọn hay để sẵn trong bao , mỗi ng một bao . Hai ảnh cuối : các thiện nguyện đang sắp xếp trước khi phát .
Tôi nhận xét : các điểm phát brown bag hay pantry food , phần lớn là ng việt hay tàu hay KPC hay mễ hay mỹ đen .Không thấy Hàn quốc , Philippines , Ấn độ , Nhựt . Cộng đồng Hàn ở Cali rất giàu , chỉ tại San Jose có khoảng 40 nhà thờ Tin Lành của họ . Họ ko đi chung nhà thờ với các dân tộc khác ; trong khi ng Công giáo VN phải đi nhà thờ mỹ vì số nhà thờ do ng Việt xây rất ít .











Wednesday, March 15, 2017

and reading.
Quick Facts: Kindergarten and Elementary School Teachers
2015 Median Pay/lương bình quân$54,550 per year
Typical Entry-Level Education/trình độ của người mới nhập việcBachelor's degree/cử nhân , học đại học 4 năm.
Work Experience in a Related Occupation/kinh nghiệm về nghề nghiệmNone/không
On-the-job Training/huấn nghệ tại nơi làm việcInternship/residency/nội trú
Number of Jobs, 2014/số công việc của năm 2014 .1,517,400
Job Outlook, 2014-24/triển vọng của nghề nghiệp của giai đoạn 2014-24 .6% (As fast as average)/tăng 6 1/100. 
Employment Change, 2014-2487,800/mỗi năm tăng thêm 
Nghị Viện nước Anh (phần 1): Những người Mỹ tại Nghị viện Anh (Yanks at Westminster).
Dịch từ nguồn: National Geographic tháng 8 1946 (trang 225-252); tác giả: Leonard David Gammans, Nghị viên Anh (M.P. of the U.K.)
. .
“Nghị Viện của Anh gồm: Viện của Thứ dân (House of Commons) và Viện của Quý tộc (House of Lords) là những phòng hình thuôn/chữ nhựt (oblong) trong đó phe Cầm quyền ở bên phải của Chủ tịch viện (Speaker) và phe Đối lập ở bên trái, với một khoảng trống rõ ràng ở giữa.
Một những điều kỳ lạ của viện Thứ dân làm du khách thắc mắc là có hơn 600 nghị viên nhưng chỉ có chổ ngồi cho khoảng 400 người.
Khi những dự án cho Viện Thứ dân mới-được thảo luận trong năm 1943, phần lớn tranh cải (argument) xảy ra ở chỗ nên tiếp tục cách sắp xếp này hay ko.
Mới nhìn ai cũng thấy điều kỳ quặc (odd) là 1/3 các nghị viên KHÔNG có chỗ ngồi (nôm na là ko có chổ đặt đít); nhưng, mặt khác, trừ những buổi tranh cải của các vấn đề (occasion) đặc biệt, ít khi các NV có mặt đầy đủ, và một phòng rộng lớn để có thể chứa tất cả các NV sẽ mất sự sự thân tình/gần gũi (intimacy) của các cuộc tranh cải kiểu đánh giáp-lá-cà (cut-and-thrust) thường được ghi nhận tại viện này. 
Vì vậy, hầu như chắc chắn, khi Viện này được xây lại, sẽ vẫn xấp xỉ (approximately) cũng kích thước này. (Viện đã bị sụp đổ ,sau cuộc ném bom của Đức trong 5 giờ vào ngày 10.05.1941. Dù sự đe dọa bị ném bom kéo dài hơn 4 năm, các NV của QH đã từ chối rời London. Phải ít nhứt 5 năm mới xây xong Viện). Trừ sự ưu đãi đặc biệt, không có NV được dành một chỗ riêng. Một NV muốn dành 1 chỗ cho ông ta, phải viết tên mình lên 1 thẻ và để nó, trước giờ CẦU KINH (prayers) trên ghế mà ông muốn ngồi; và ông phải có mặt tại giờ cầu kinh hay quyền được ngồi của ông sẽ mất (lapse).
Tôi ko thể nào làm cho các du khách Mỹ của tôi hiểu được một tòa nhà như vậy chỉ chứa 2/3 thành viên của nó. Một bé trai từ New York đã đặt câu hỏi sinh động, “ý gì khi chọn 1 người vào QH mà ko cho ông này một nơi để ngồi khi ông đến đó ? “

H2: Ngồi thế này làm sao mà ngủ được, thảo nào chỉ có 2/3 NV có mặt!

Hình 3: Viện Thứ dân bị trúng bom trong cuộc ném bom (blitz) kéo dài 5-giờ vào đêm trăng ngày 10.05.1941. Dù những đe dọa bị ném bom kéo dài hơn 4 năm, các NV đã từ chối rời Luân đôn. Để xây lại, phải ít nhứt là 5 năm.