Tuesday, June 20, 2023
Easter Offensive in southern Cambodia and the Mekong Delta
The Easter Offensive in southern Cambodia and the Mekong Delta was part of the People’s Army of Vietnam (PAVN)’s Easter Offensive of 1972 and saw PAVN and Viet Cong (VC) engage the Army of the Republic of Vietnam (ARVN) and Khmer National Armed Forces (FANK) supported by the United States along the southern Cambodian border with South Vietnam and in the Mekong Delta of South Vietnam. The offensive failed to seriously disrupt the vital South Vietnamese supply routes in the Delta or the pacification efforts there.
Background
The Mekong Delta was the heartland of agricultural South Vietnam, it encompassed the fertile alluvial plains formed by the Mekong River and its main tributary, the Bassac River. With its sixteen provinces, the Delta contained about two-thirds of the nation's population and yielded the same proportion in rice production.[1]: 137 The terrain of IV Corps differed radically from other regions. Flat and mostly uncovered, it consisted of mangrove swamps and ricefields crisscrossed by an interlocking system of canals, natural and artificial. Except for some isolated mountains to the west near the Cambodian border, few areas in the Delta had an elevation of more than 10 feet (3.0 m) above sea level. During the monsoon season, most of the swampy land north of Route QL-4, generally called the Plain of Reeds, was inundated, especially when alluvial waters raised the level of the Mekong River from July to October. Other undeveloped swampy areas along the coast had turned into havens that sheltered VC main force units just as the scattered bases inland offered good refuge for local guerrillas.[1]: 137–9
ARVN forces under the control of IV Corps consisted of three infantry divisions, two mobile and six Border Ranger groups. In addition, the Regional and Popular Forces of MR-4 totaled about 200,000, by far the most numerous among the four military regions. The ARVN 7th Division was headquartered at Đồng Tâm Base Camp in Định Tường Province; the 9th Division was located in Sa Đéc and the 21st Division usually operated in the Cà Mau Peninsula from its headquarters at Bạc Liêu. Despite the substantial combat support and significant advisory effort, both military and civilian, provided by the United States, primary responsibility for the combat effort in MR-4 had always been Vietnamese, even during the period when U.S. units operated in the Mekong Delta.[1]: 139
Central Office for South Vietnam (COSVN) emphasized the strategic importance of the Mekong Delta and conceived it as the principal battlefield where the outcome of the war in South Vietnam would be decided and in early 1970 it infiltrated the PAVN 1st Division Headquarters and its three regiments, the 88th, 95A and 101D into MR-4. This effort succeeded despite heavy losses. IV Corps forces were thrown off-balance and the pacification effort declined as a result of extensive PAVN attacks and shellings. Not until after the PAVN sanctuaries beyond the border had been destroyed during the Cambodian Campaign and their capability to resupply from the sea eliminated were these 1st Division forces compelled to break down into small elements and withdraw. Part of these elements fell back into mini-bases within MR-4; others retreated toward Cambodia.[1]: 139
IV Corps was therefore able to regain the initiative during 1971. Its efforts during the year consisted of continuing operations on Cambodian soil to assist the weaker Khmer National Armed Forces (FANK) and interdicting enemy supply routes into the Mekong Delta. Concurrently, it also emphasized the elimination of the PAVN/VC bases in the Delta. ARVN forces succeeded in penetrating and destroying most of these bases. In addition, they also established a new system of outposts to maintain South Vietnamese government control over what had been the PAVN/VC’s long-established base areas. The most significant achievements during this period were the neutralization of the extremely heavy enemy fortifications in the Bảy Núi area by the ARVN 9th Division, the continued destruction of PAVN/VC installations in the U Minh Forest by the 21st Division, the coordinated activities of the 7th Division and territorial forces in Base Area 470 on the boundary of Định Tường and Kien Phong Provinces, and finally, the successful pacification campaign in Kien Hoa Province, the cradle of VC insurgency.[1]: 141
As a result of these achievements by early 1972 about 95% of the Delta population lived in secure villages and hamlets. Rice production had increased substantially and education was available to every child of school age. Key South Vietnamese government programs such as Land-to-the-Tiller and Hamlet Self-Development were gaining momentum and in March 1972 the government initiated the four-year Community Defense and Local Development Plan.[1]: 141
Prior to the Easter Offensive PAVN/VC activities in the Delta were at a low level, consisting mostly of small-unit attacks, harassment of outposts and scattered road interdiction. The PAVN/VC seemed to be concentrating their effort on building up supplies in his base areas, particularly in the U Minh Forest and in Định Tường Province, preparing for future attacks. At that time, PAVN/VC forces in the Mekong Delta consisted primarily of six local force regiments, all implanted in their safe havens. The 18B and 95A Regiments were in the U Minh area; the D1 and D2 Regiments were reported southwest of Chương Thiện Province; the D3 Regiment was scattered along the common boundary of Vĩnh Long and Vĩnh Bình Provinces; and the Dong Thap 1 Regiment was located in an area south of Route QL-4 in Định Tường Province. Probable reinforcements from beyond the Cambodian border included the PAVN 1st Division which might be introduced into Châu Đốc and Kiên Giang Provinces and the Z15 Regiment north of Kiến Tường Province.[1]: 141–2
During this time, the defense of the border for MR-4 was assigned to the 44th Special Tactical Zone (STZ) whose Border Ranger and armor forces were deployed as a screen along the Cambodian border from the Parrot's Beak area to the Gulf of Thailand. In addition to its territorial defense responsibility inside MR-4, the 44th STZ also operationally controlled two major bases in Cambodia, Neak Loeung, at Highway 1 (Cambodia) ferry crossing of the Mekong River and Kompong Trach, some 20 km north of Hà Tiên. Both bases were secured by ARVN ranger forces. The 9th Division was then conducting operations in the upper U Minh area and in Chương Thiện Province while the 21st Division operated in the lower U Minh area and in the southern portion of the Cà Mau peninsula. Meanwhile, the 7th Division was responsible for the two contested areas of MR-4, Định Tường and Kien Hoa Provinces, and other provinces sandwiched between the Mekong and Bassac Rivers.[1]: 142
In mid-March, an ARVN intelligence report indicated that the entire PAVN 1st Division was moving southward in Kampot Province, Cambodia, to an area deeper south than where it had been in late 1970. Two other PAVN regiments, 18B and 95B, were also reported leaving the U Minh area and moving eastward in the direction of Chương Thiện Province. These movements undoubtedly presaged major actions in the Mekong Delta during the 1972 dry season.[1]: 142
Offensive
Battle of Kompong Trach
Kompong Trach was a small Cambodian town located near a road intersection in a lightly forested area north of Hà Tiên, about 15 kilometers north of the border. IV Corps maintained an operational base there which controlled one of the PAVN/VC's major supply routes from Cambodia into the Mekong Delta.[1]: 143
The battle for Kompong Trach started on 22 March with an engagement between elements of the 42nd Ranger Group and the PAVN 101D Regiment and did not abate until the end of April. Apparently, it had not been the PAVN's choice to fight a major battle in this area at this time. The initial engagement, however, developed into a significant battle as reinforcements kept pouring in from both sides. On the ARVN side, a large force was committed which eventually consisted of four armored cavalry squadrons, including the 7th Division's organic squadron, deployed across the entire width of MR-4 from its easternmost corner over one hundred kilometers away, six Ranger battalions, artillery units and supporting engineer elements. The PAVN initially committed only the 101D Regiment and supporting elements of the 1st Division. Eventually, however, they were forced to throw in two additional regiments in rapid succession, the 52nd and E44, which were then on their way into MR-4.[1]: 144
In spite of heavy losses incurred by both sides and the fact that eventually the ARVN base at Kompong Trach had to be evacuated, the battle resulted in a major defeat for the PAVN. The 1st Division, which was the only division size unit committed to the Mekong Delta at that time, had been forced to exhaust its combat potential on Cambodian soil whereas it was apparently needed to conduct major actions inside MR-4 in concert with the Easter Offensive and their mission to destroy the pacification progress in IV Corps caused only minor disruption. Heavy losses were inflicted on the 1st Division by ARVN armor and the devastating U.S. and Republic of Vietnam Air Force (RVNAF) airstrikes during massed infantry assaults.[1]: 144–5
Hậu Giang
While the battle at Kompong Trach was raging, the PAVN/VC initiated offensive activities in the Mekong Delta with a series of attacks on 7 April. Most of these attacks occurred in Chương Thiện Province. They were conducted by four local main force units, the 18B, 95B, D1 and D2 Regiments, which almost in unison endeavored to destroy all ARVN bases and outposts along the PAVN/VC communication routes. These routes originated in the large U Minh base area, ran through the provinces of Chương Thiện and Phong Dinh, then connected the Hậu Giang Province area (west of the Bassac River) with Tiền Giang Province (east of the Mekong River).[1]: 145
Elsewhere in the Delta, PAVN/VC main force and local units also surfaced to put pressure on RF/PF forces in an attempt to disrupt the South Vietnamese pacification program. Despite the fact that these attacks were spread over a large geographical area, the PAVN/VC offensive affected only remote outposts and territorial forces, almost to the exclusion of ARVN main force units.[1]: 145–6 To help maintain tactical balance for MR-4, U.S. tactical air and B-52 strikes, which had not been used in the Delta since the beginning of 1972, resumed in support of ARVN forces at Kompong Trach and in other areas under contest throughout MR-4. This air support had a significant impact on the final outcome of the PAVN/VC offensive. Without it, it is doubtful that the ARVN ground forces would have been able to defeat so decisively the large PAVN/VC forces engaged in these battle areas.[1]: 146
On 7 April, the day PAVN/VC attacks began in MR-4, the 21st Division was ordered to prepare for movement to MR-3. By 10 April the first elements of this division were already deployed along Route QL-13 north of Lai Khê. Then on 12 May, another MR-4 unit, the 15th Regiment, 9th Division, was deployed to MR-3 in the effort to relieve PAVN pressure on An Lộc. These redeployments resulted in voids which would affect the defense posture of MR-4. Consequently, IV Corps had to readjust the tactical areas of responsibility over the entire border area with its mobile and Border Ranger units, to include a Ranger group just released from its reinforcement mission in MR-1. The 9th Division took over responsibility for all the provinces in the Hậu Giang/Bassac area while the 7th Division was given responsibility for the Tiền Giang/Mekong area with the majority of its effort concentrated north of Route QL-4.[1]: 146
On 18 May, elements of the PAVN 52nd and 101D Regiments attacked Kiên Lương, a district town in northern Kiên Giang Province, some 20 km southeast of Hà Tiên. This was the first instance of significant PAVN re-infiltration into the Mekong Delta since the 1st Division was driven out of the Bảy Núi area in April 1971. The battle took place around the cement plant and in the town's market area. PAVN sappers initially succeeded in penetrating and holding the plant's personnel living quarters and a few blocks in town. They quickly organized these areas into solid defense positions. Fighting continued for ten days before ARVN Ranger and armor forces, in coordination with local RF and PF units, forced the PAVN troops from both areas. PAVN forces withdrew toward the Cambodian border, leaving behind hundreds of bodies scattered among the ruins.[1]: 148
After the battle, the situation in the provinces west of the Bassac River returned to normal. The four PAVN/VC local force regiments in this area were unable to renew any significant activity, battered as they were by successive B-52 strikes and constant attacks by ARVN forces. They managed only to harass isolated bases and outposts manned by the RF and PF.[1]: 148
In the meantime, indications were being obtained by ARVN-U.S. intelligence of a strong enemy buildup in the Parrot's Beak and Elephant's Foot (10.87°N 105.9°E) areas near the border in northern Kiến Tường Province. These reports pointed toward major actions in the Tiền Giang/Mekong area for which the 7th Division was responsible.[1]: 148
Tiền Giang
On 23 May, a small engagement took place between ARVN Ranger and armor forces of the 44th STZ and the PAVN 207th Regiment in an area on the Cambodian side of the border, some 15 kilometers north of Cai Cai, a district town located on the common boundary of Kiến Tường and Kiến Phong Provinces near the Cambodian border. During this battle, ARVN forces captured some PAVN documents which contained plans for the infiltration of PAVN units into northern Kiến Tường Province and subsequent attacks against Mộc Hóa, the provincial capital. Then on 10 June, prisoner sources disclosed that the PAVN 5th Division, which had failed in its earlier effort to take An Lộc in MR-3, was being redeployed to the Elephant's Foot area on Cambodian territory. Eventually, this unit was to move into Base Area 470 in the Plains of Reeds.[1]: 149
To the IV Corps commander, Major General Nguyễn Vĩnh Nghi, who had participated in MR-3 operations during the initial stage of the siege of An Lộc, it became evident that after being defeated there, the hungry 5th Division was trying to seek refuge in the food-rich Mekong Delta. Nghi was determined therefore to deny the PAVN this refuge. Actually, a new phase of the PAVN offensive was about to begin that would involve IV Corps forces in major battles not only in the Tiền Giang area but also in Cambodia.[1]: 149
Within 48 hours, General Nghi moved the 7th Division Headquarters and two regiments into the Elephant's Foot area north of Kiến Tường Province. Soon this division was joined by its remaining elements. At the same time, U.S. tactical air and B-52 strikes repeatedly pounded away at PAVN troop concentrations in the area. IV Corps's quick action was timely and effective, successfully stopping the PAVN effort to infiltrate major units into MR-4; it also afforded IV Corps more time to consolidate the defense of Dinh Tuong Province which from all indications had been the PAVN's choice for refuge and future actions.[1]: 149
Subsequently, several heavy engagements occurred in the Elephant's Foot area. The PAVN had brought along a powerful array of antiaircraft weapons to include the SA-7 Man-portable air-defense system which was used for the first time in the Delta. These weapons curtailed the activities of our helicopters and observation planes and inflicted extensive damage on RVNAF aircraft but intercepted by the 7th Division forces while on the move, PAVN units were surprised and suffered heavy losses. After 20 days of combat, the 7th Division was in total control of the area. Following this victory on 30 June, the division commander, Brigadier General Nguyễn Khoa Nam, pushed his forces farther north with more success.[1]: 149–50
However, the PAVN seemed oblivious to the serious losses they had incurred, shifting their movement westward, pushing their regiments, two from the 5th Division and the 24th and Z18, deeper into the Tiền Giang area toward Base Area 470 where these units were to join forces with the Z15 and Dong Thap 1 Regiments. By early July, therefore, a total of six PAVN regiments were reported in northern Định Tường Province, about 65 km southwest of Saigon. Định Tường Province was about to become the area for a major contest, and perhaps this was the primary goal of the PAVN offensive in the Mekong Delta.[1]: 150
In the meantime, and in conjunction with PAVN efforts to infiltrate the Tiền Giang area, other units, probably elements of the 9th Division, began moving toward Kompong Trabek which they took in mid-June. With the support of local Khmer Rouge units, these PAVN forces were endeavoring to tighten control over Route QL-1 from the Parrot's Beak area to Neak Loeung on the Mekong River. By 2 July, only two towns remained under FANK control in this area, Neak Loeung and Svay Rieng.[1]: 150
Since the FANK forces were unable to dislodge the PAVN from Kompong Trabek, a combined FANK-ARVN operation was launched to retake the town. After 22 days of fighting, ARVN forces succeeded in recapturing Kompong Trabek and clearing Route QL-1 westward after a link-up with Neak Loeung. However, the PAVN were determined to keep this town under their control since it was located between two of their main supply lines. Consequently, as soon as ARVN units redeployed to the Delta, PAVN forces would return and occupy the town. This occurred not once but several times. Finally, PAVN pressure within MR-4 became so heavy that ARVN forces could no longer afford to recapture Kompong Trabek for the benefit of the FANK.[1]: 150–1
Định Tường
The PAVN/VC took advantage of the void left in Định Tường Province by the 7th Division, which was then conducting operations in Cambodia. The PAVN/VC launched a series of coordinated attacks against three district towns, Sam Giang, Cái Bè and Cai Lậy during the period from 17 May to 11 July. The attacking forces initially consisted of elements of the Dong Thap 1 and Z15 Regiments. All of these attacks were driven back by RF/PF forces with the strong support provided by U.S. tactical air and helicopter gunships. The PAVN/VC were finally forced to withdraw into Base Area 470 to refit and recover for future actions.[1]: 151
Despite initial setbacks, PAVN/VC pressure was also mounting at this time on Route QL-4, the vital supply line between the Delta's ricebowl and Saigon. Indications were that the PAVN/VC were bringing more troops into the area. As a result, IV Corps had to move the 7th Division back into its tactical area of responsibility, leaving behind only one regiment to form a screen along the border. By that time, the 15th Regiment, 9th Division had accomplished its mission south of An Lộc and was released by MR-3 for return to MR-4. It was immediately deployed to Định Tường at the same time as two Ranger groups and the Ranger Command of MR-4. To defeat the PAVN/VC effort against Route QL-4 in Định Tường, B-52 strikes were concentrated on PAVN/VC bases in the Delta whenever fighting became intense and profitable targets were detected.[1]: 151
In mid-August, as the situation in Bình Long Province became stabilized, the 21st Division was returned to MR-4 and reassigned the responsibility for the southern Hậu Giang area, its former territory. Elements of the 9th Division which formerly operated in this area were directed to the Tiền Giang area where they concentrated on Định Tường. These redeployments enabled the 7th Division to devote its effort to Kiến Tường Province in the north and the border area. The 44th STZ meanwhile was assigned the responsibility for the area west of the Mekong River and south of the Cambodian border, to include the eastern part of Kiến Phong Province. The 7th Division was assigned a similar area of responsibility east of the Mekong River, to include the entire province of Kiến Tường.[1]: 151–2
During this period the Ranger forces and 9th Division, which were occasionally reinforced with the 10th and 12th Regiments, 7th Division, fought many fierce battles in Định Tường Province and in Base Area 470. In early August, the Ranger forces under MR-4 Ranger Command fought a major battle in the Hau My area west-northwest of Mỹ Tho, and completely cleared this area of the PAVN/VC. This enabled IV Corps to rebuild a system of outposts along the Tháp Mười Canal and reestablish South Vietnamese government control over this area which had been subverted by the PAVN/VC since the beginning of the Easter Offensive. By the end of August, PAVN/VC activities in Định Tường Province had been seriously impeded by aggressive ARVN reactions on the ground and continuous pounding from the air by U.S. tactical air and B-52's.[1]: 152
In late August and early September, IV Corps shifted its effort toward the Bảy Núi area in Châu Đốc Province where intelligence reports strongly indicated reinfiltration by elements of the PAVN 1st Division In a quick move, IV Corps brought its forces westward into Châu Đốc and across the Cambodian border into an area west of Nui 0. At the same time, it moved the 44th STZ Headquarters back to Chi Lang with the mission of engaging the PAVN 1st Division, turning over Kiến Phong Province to the ARVN 7th Division.[1]: 152–3
Aftermath
The official PAVN history claims that the PAVN/VC "eliminated more than 30,000 enemy troops from the battlefield, annihilated ten enemy battalions, attacked and crippledfive regiments of the 7th and 9th Divisions, annihilated or forced 500 outposts to surrender, liberated 350,000 people and gained control of over 72 villages in Mỹ Tho Province and in parts of Bến Tre, Kiến Phong and Kiến Tường Provinces."[2]
During September, the situation in the Delta remained relatively uneventful. Not until early October did PAVN/VC-initiated actions resume again at a high level. The increased effort appeared to have some connection with the ceasefire agreement which was being finalized in Paris. In this effort, the PAVN 1st Division sent two regiments, the 42nd and 101D, south into An Giang Province and concurrently west into the Ba Hon Mountain area near the coast in Hà Tiên Province. East of the Mekong River, elements of the PAVN 207th and E2 Regiments, which were operating in the area of Kompong Trabek and north of Cai Cai, also infiltrated into Kiến Phong Province. South of the Bassac River, the PAVN 18B, 95A, D1 and D2 Regiments simultaneously moved eastward, establishing blocking positions along lines of communication and among populous areas. This fanning-out pattern clearly indicated an attempt by the PAVN/VC to extend their presence over the Delta, undoubtedly in preparation for a ceasefire in place. However, by the end of October when the ceasefire agreement failed to materialize, these activities declined significantly.[1]: 153
In late October and early November, the ARVN 7th Division made several contacts with the PAVN/VC in Kiến Phong Province. During a battle in the Hồng Ngự District where the Mekong River crossed the border, elements of the Division, in coordination with RF/PF forces, annihilated a battalion of the PAVN 207th Regiment, taking 73 prisoners during eight days of engagement. Most of the prisoners were teenagers, ill-fed and ill-equipped, some without weapons or ammunition. They disclosed that they had been abandoned by their leaders who fled when the fighting became tough.[1]: 153–4
Along the common boundary of Kiến Tường and Kiến Phong Provinces, the ARVN 10th Regiment, 7th Division supported by United States Army Air Cavalry teams also had repeated success during contacts made with infiltrated elements of the PAVN E2 Regiment, 5th Division. A PAVN/VC scheme to attack Cao Lãnh, the provincial capital of Kiến Phong, was preempted by the quick deployment of the 11th and 12th Regiments, 7th Division into this area.[1]: 154
Meanwhile, farther west of the Bassac River, Ranger forces of the 44th STZ conducted successful operations in Hà Tiên Province and the Bảy Núi area. During these operations, they captured several supply caches, destroyed PAVN/VC installations and inflicted substantial losses to elements of the 52nd and 101D Regiments, 1st Division. A battalion commander of the 52nd NVA Regiment surrendered to the Rangers and he disclosed that his battalion had been so severely mauled by ARVN ambushes and airstrikes that only 30 men were left.[1]: 154
As of mid-December, the overall situation in the Mekong Delta returned to its pre-offensive quietness. IV Corps took advantage of this respite to readjust command and control, expanding the 7th Division's TAOR to include both Dinh Tuong and Gò Công Provinces as the first step. The 9th Division was then assigned responsibility for the provinces of Sa Đéc, Vĩnh Long, Vĩnh Bình and Kiến Hòa. This extension of ARVN forces brought about an improvement in territorial security, especially in those areas where PAVN/VC pressure was heavy and RF/PF forces needed ARVN support.[1]: 154
This quiet period lasted only for about two weeks through Christmas and New Year's Day. After that, PAVN/VC-initiated activities resumed at a fairly high level. However, despite their increased frequency, most of these activities were low-keyed and inconsequential. It was obvious then that the October pattern was repeating itself and the PAVN/VC were apparently more concerned with their omni-presence as a psychological and political ploy to influence the local population and stimulate the morale of their own troops than trying to obtain military gains. This was the situation throughout the Mekong Delta on the eve of the ceasefire.[1]: 154–5
In summary, in spite of multiple efforts and heavy sacrifices during the Easter Offensive, the PAVN/VC accomplished very little in the Mekong Delta. Route QL-4, which was one among the major objectives, remained open throughout his offensive save for brief periods of traffic interruption. They had failed to strangle this vital lifeline and had also failed to disrupt the pacification effort. No district town ever fell into enemy hands, even temporarily. Despite some ups and downs in the pacification effort, the PAVN/VC were unable to achieve any additional gains in population control. Although not as dramatic as the combat exploits achieved in An Lộc, Kontum or Quảng Trị, IV Corps won the battles in the Mekong Delta while sharing nearly half of its forces with MR-3 and MR-1.[1]: 155
References
Ngo, Quang Truong (1980). The Easter Offensive of 1972 (PDF). U.S. Army Center of Military History. Archived (PDF) from the original on August 13, 2020.Public Domain This article incorporates text from this source, which is in the public domain.
Military History Institute of Vietnam (2002). Victory in Vietnam: A History of the People's Army of Vietnam, 1954–1975. trans. Pribbenow, Merle. University of Kansas Press. p. 309. ISBN 0-7006-1175-4.
Một ngày khó quên – Cali
Cali – acdieu.com
Mùa xuân năm 1972, để chuẩn bị cuộc tấn công mùa hè đỏ lửa, Việt Cộng đã gia tăng các cuộc tấn công và vây hãm tiền đồn của ta ở khắp các vùng chiến thuật. Riêng tại vùng 4, chúng thường áp dụng chiến thuật công đồn đả viện, khiến cho việc di chuyền bằng đường bộ rất khó thực hiện.
Tờ mờ sáng, khi mặt trời chưa ló dạng, chúng tôi đã xách áo giáp, nón bay, súng đạn, bản đồ, ra bãi đậu phi cơ để làm tiền phi, chuẩn bị cất cánh. Bắt đầu một ngày mới, một ngày bay trên chiến trận đầy những bất trắc, hiểm nguy đợi chờ…
Chúng tôi, bốn chiếc trực thăng rời phi trường Sóc Trăng, họp thành đội hình « quả trám » trực chỉ Cà Mâu để làm việc cho tỉnh này…
Vừa đáp xuống Cà Mâu là được phân phối đi tiếp tế ngay cho các tiền đồn thuộc các quận Cái Nước, Đầm Dơi, U Minh, Thới Bình…
Vừa đổi qua tần số Bộ Binh, đã nghe tiếng của trưởng đồn sốt ruột réo gọi.
« Ác điểu đây sơn ca…Ác điểu đây sơn ca »
« Ác điểu nghe Sơn ca 5/5 nói đi » tôi trả lời.
Gịong Sơn ca mừng rỡ.
« Ác điểu còn mấy phút nữa đến chổ Sơn ca …trả lời ? »
« Ba phút nữa sẽ đến bạn, cho biết tình hình bãi đáp. Khi nào thấy, cho trái khói, nghe rõ trả lời? »
«Thẩm quyền yên chí, con cái tôi đã làm an ninh cho thẩm quyền rồi » …
« Ác điểu đây Sơn ca, tôi đã thấy thẩm quyền rồi, tôi sẽ cho con cái ra bãi đáp nhận hàng »
Tiếng ông đồn trưởng sang sảng trong máy chào đón người bạn KQ đem qùa đến tặng…
Phi cơ đã đến gần đồn, chúng tôi tất cả đều căng mắt ra quan sát địa thế, tình hình địch, hướng gió để áp dụng cách đáp cho nhanh và an toàn.
Từ cao độ 1500 bộ, nhìn xuống đồn vắng hoe không một bóng ngưòi, tất cả binh sĩ đều ở dưới giao thông hào.Chúng tôi dự đoán phiá ngoài đồn là do địch kiểm soát, nên không ai dám nhởn nhơ ra bãi đáp để nhận hàng. Mọi người đang ngước nhìn trực thăng bay vòng vòng trên trời. Lá cờ vàng ba sọc đỏ rách bươm, bạc màu phần phật tung bay trong gió.
Nhận thấy tình hình không được an ninh như ông trưởng đồn đã nói, tôi cho phi cơ đáp theo vòng xoắn ốc xuống thật nhanh ngay trên sân đồn. (Với lối đáp này có thể vô hiệu hóa hỏa lực nhỏ của địch ở đâu đó chung quanh khu rừng, còn ăn pháo hay không là do may rủi).Vừa chạm đất, tất cả thùng hàng được tuôn xuống thật nhanh. Phi cơ lại vội vã bốc lên.
Đáp trở lại U Minh, ông Quận trưởng cho biết là phải trả chúng tôi về lại Cà Mâu vì có lệnh. Khi đến Cà Mâu, ba chiếc kia cũng đã đáp rồi.Tại đây sĩ quan tiểu khu bảo chúng tôi liên lạc với Không Quân vùng 4 để nhận chỉ thị. Gọi phòng Hành Quân Chiến Cuộc KQ,chúng tôi được lịnh cấp tốc đến tăng cường cho Biệt Động Quân ở phi trường Tô Châu thuộc Hà Tiên.
Lấy thêm xăng để đi Hà Tiên,sau gần một giờ bay,chúng tôi vào đáp phi trường Tô Châu.Từ trên cao nhìn xuống thấy đã có sẵn mười chiếc trực thăng đậu ở hai bên phi đạo.
Chúng tôi tự hỏi, không hiểu tại sao ở đây, hôm nay lại tập trung nhiều trực thăng thế, chắc có cuộc hành quân quan trọng? Chúng tôi được biết một nửa phi cơ là của phi đoàn bạn do một thiếu tá VN chỉ huy, nửa kia thuộc đơn vị Hoa Kỳ do một thiếu tá Mỹ dẫn đầu.Ông đại úy liên lạc của BĐQ cho hay là BĐQ và Thiết kỵ đang bị VC vây hãm tại vùng Kâm –pông- Trạch bên Miên. Cần được tiếp viện để giải tỏa áp lực địch gấp.
Kâm –pông- Trạch là một thị trấn nhỏ thuộc tỉnh Kâm-Pôt của Cambodia, về phía Bắc, Tây Bắc Hà Tiên, cách phi trường Tô Châu chừng mười lăm phút trực thăng.
Trong vùng rừng núi khô cằn nằm trên đường đi từ thị trấn này tới biên giới Hà Tiên, liên đoàn 7 Biệt Động Quân (800 người) cùng thiết đoàn 12 (hơn 80 chiếc thiết vận xa M113+ 250 người) đã bị bao vây bởi sư đoàn Sao Vàng CSBV tăng viện một phần của sư đoàn Thép 320 và hai trung đoàn đặc công 51 và 52, tổng cọng quân số Cộng sản trên bảy ngàn người.
Với quân số chênh lệch 1 chọi 7, các chiến sĩ anh dũng Biệt Động Quân và Thiết Giáp của QL/VNCH đã kiên cường chống trả bao đợt xung phong, pháo kích của địch, ròng rã gần một tháng trời mà căn cứ vẫn đứng vững. Dù đêm đêm, Việt Cộng thường bắt loa kêu gào « hàng sống, chống chết »vẫn không làm sờn lòng các chiến sĩ BĐQ và Thiết kỵ. Để rồi về sau bị quân tiếp viện của ta từ Hà Tiên qua đánh lui, giải tỏa áp lực cho căn cứ.Tiếc thay, khi liên đoàn 7 rút lui đã để lại tiểu đoàn 94 BĐQ đóng ở phiá bắc Kâm Pông Trạch khiến tiểu đoàn này bị Việt Cộng tràn ngập. Chỉ có tiểu đoàn trưởng và một số ít binh sĩ sống sót chạy về !!!
Tôi được đưa đến trình diện trung tướng Ngô Quang Trưởng từ vùng 1 đổi về làm tư lệnh Quân đoàn 4 và Quân khu 4, đang đứng cùng với nhóm sĩ quan tham mưu bên cạnh phi đạo của phi trường Tô Châu.
Tướng Trưởng nói với tôi là ông chỉ cần một chiếc trực thăng để bay vào chổ quân ta đang bị bao vây và thi hành hai nhiệm vụ sau đây:
1. Đón phi hành đoàn trực thăng bốn người bị bắn rớt ngày trước, đang ở với BĐQ và Thiết Giáp trong căn cứ.
2. Chở vào một số thuốc men cần thiết và một số súng bắn xe thiết-vận -xa, cho quân ta dùng để triệt hạ 5 chiếc M113 đã bị địch chiếm được và đang xử dụng bắn lại quân ta.
Có lẽ vì giao cho chúng tôi một việc làm đơn độc, nguy hiểm, mà hy vọng thành công rất mong manh, nên tướng Trưởng dặn thêm: « phòng không địch được ghi nhận là rất mạnh chung quanh căn cứ, các em phải cẩn thận, nếu vào không được thì thôi, còn nếu vào được nhớ đừng quẹo rộng quá coi chừng bị bắn ».
Tôi nhận lệnh và trở về tàu mình.Trong lòng đầy ưu tư, lo lắng và thắc mắc tại sao mười chiếc trực thăng vừa Mỹ vừa Việt, không một chiếc nào cất cánh mà lại bắt chúng tôi phải hủy bỏ phi vụ đang tiếp tế cho các đồn bót ở Cà Mâu để về đây nhận lấy mission này?
Tôi tập họp bốn phi hành đoàn lại, thuyết trình cho họ biết ý định của tướng Trưởng và nói là tôi sẽ bay chuyến này. Tất cả có vẻ lo ngại cho chúng tôi nhưng không nói gì và trở về tàu của họ.
Trải tấm bản đồ xuống bãi cỏ và ngồi bệt xuống cùng ông trung úy hoa tiêu phụ nghiên cứu xem đường bay nào có thể đánh lạc hướng địch, thế bay nào có thể cứu mạng chúng tôi khỏi những dàn phòng không đang chĩa lên trời chờ làm thịt con tàu chậm chạp, mong manh, không có khả năng tự vệ này!
Nếu bay trên đất liền, dù ở bất cứ cao độ nào, khi vào vùng kiểm soát của địch, mà đường ta ta cứ bay thì trưóc sau gì cũng bị phòng không chiếu cố. Phản lực bay nhanh mà còn bị bắn te tua! Chúng tôi bay thấp, nằm trong tầm súng từ cá nhân AK47,phòng không 12ly 7 đến hỏa tiển tầm nhiệt SA7.Trực thăng bay chậm, chở nặng, không có vũ khí tự vệ mà còn đưa cái bụng phệ ra thì chỉ có nước chờ…chết.
Bay sát ngọn cây, trên đầu địch bên đất Cam Bốt lại càng không được an toàn vì phần lớn là đồng trống, rừng cây thưa thớt không đều và khô cằn, ngoại trừ những vùng có sông rạch… Đây qủa là là một phi vụ tiến thối lưỡng nan!
Có một con sông nhỏ mà dài, chảy quanh co từ biển Hà Tiên vào tận Châu Đốc. Một con sông khác ngắn hơn nối với sông này chảy vào Kâm Pông Trạch, gần căn cứ của BĐQ và Thiết Kỵ.
Anh binh sĩ BĐQ có nhiệm vụ theo tàu để phụ hai anh cơ phi, xạ thủ vứt đồ xuống cho nhanh khi tàu đáp, đã từ chối đi với chúng tôi vì quá sợ hãi. Ông đại úy BĐQ phải cự nự, chửi thề, xô anh này lên tàu và nói: « phi công người ta không sợ mà mày sợ cái gì? », anh ta mới miễn cưỡng leo lên.
Nếu ông đại úy tinh ý, chắc sẽ thấy chúng tôi cũng không hơn gì anh lính kia, nhưng vì kỷ luật Quân đội, danh dự Quân chủng, danh dự cá nhân và truyền thống của Không Quân là “không bỏ anh em, không bỏ bạn bè”mà phải thi hành thôi…Có ai bình thường mà không sợ chết ?
Trước khi cất cánh, toàn thể phi hành đoàn chúng tôi đều cởi bỏ áo Nomex (một loại phi bào chống lửa mà pilot của US Army xài), chỉ bận áo thun, và quần Nomex mà thôi. Bỏ lại bóp tiền bạc, giấy tờ cho bạn giữ.Vì nếu bị bắn rơi, bị bắt làm tù binh thì nhất thời địch sẽ không biết chúng tôi là ai, mang cấp bậc gì.
Còn nếu bị bắt, bị dẫn ra bờ sông sắp hàng… bắn bỏ thì hết chuyện!
Trong đời bay bổng, tôi chưa hề thấy một hình ảnh vừa khôi hài vừa bi tráng và kém an phi như phi hành đoàn “áo thun” của chúng tôi như lúc này.
Cất cánh ra hướng biển, bay trên phi đạo để lấy cao độ, chúng tôi nhìn xuống thấy vài người cả Mỹ lẫn Việt dỡ nón phất chào. Không biết họ chúc thượng lộ bình an, vẫy chào tạm biệt hay vĩnh biệt ?
Bay vài vòng trên không phận Tô Châu để đưa tàu lên đến một độ cao khả dĩ có thể quan sát chiến trường xa tít, đồng thời nhận diện địa thế…Chúng tôi quyết định bay bên hữu ngạn con sông trên địa phận Hà Tiên, hướng về ngã ba sông để vào Kâm pông Trạch.Tôi nhắc nhở mọi người phải ráng nhìn ở dưới những lùm cây, hể phát hiện đốm lóe hay những cụm khói đen nhỏ bắn lên thì báo động ngay.
Bốn cặp mắt lo lắng trừng trừng nhìn xuống những khoảng rừng thưa và đồng trống ở dưới để canh chừng phòng không địch.
Từ giờ phút này, chúng tôi thật sự đang đánh đu với tử thần…! Sự may mắn của chúng tôi không kéo dài được bao lâu, vì khi vừa vào không phận Cam Bốt, địch đã nghe tiếng trực thăng, đã phát hiện chúng tôi và đang sẵn sàng bắn hạ…
Bổng anh trung sĩ xạ thủ hốt hoảng la lớn: « phòng không nó bắn mình đó ông ơi, tui thấy nhấp nháy hướng… ».Như đã dự định,lập tức tôi cho phi cơ rơi tự do, đảo qua đảo lại, nghiêng ngã như sắp bị rớt. (Mẹo này có lẽ làm những tên xạ thủ VC tưởng đã hạ được trực thăng nên ngưng bắn, hay vì bay không đường lối, lại rơi nhanh khiến chúng bắn không trúng?).
Với độ rơi của phi cơ ở 3000 bộ một phút, con tàu rung bần bật tưởng như sắp rớt ra từng mảnh, mà chúng tôi vẫn cảm tưởng như đứng một chỗ. Những giây phút chờ đợi trúng đạn nổ tung, bốc cháy, hoặc một viên đạn oan nghiệt bắn vỡ mặt, văng óc thật là căng thẳng…
Khi tàu xuống trên ngọn cây, tôi quẹo gắt để cắm vào giữa giòng sông, bay giữa hai hàng cây mọc cao bên sông, cứ thế lướt trên mặt nước và lượn theo những khúc ngoặc của sông.
liếc nhanh qua bên trung úy hoa tiêu phụ, thấy anh đang gồng mình ngồi, nhìn thẳng về phía trước,tay cầm Thánh giá, miệng lẩm nhẫm đọc kinh. Tự nhiên tôi trở nên bình tỉnh hơn, tin tưởng sẽ được các bề trên che chở bởi lời cầu nguyện và nét mặt thành khẩn của anh.
(Anh Vân, nếu anh tình cờ đọc được bài này, một lần nữa xin cám ơn anh, người trung úy hoa tiêu phụ hiền lành, đã cầu nguyện bình an cho cả phi hành đoàn chúng ta ngày đó).
Sắp đến chỗ quân bạn bị vây rồi mà chúng tôi vẫn chưa thấy phản ứng của địch trên khúc sông này. Có lẽ chúng tôi đột nhập bất ngờ bằng đường sông nên địch không kịp trở tay. Hay là bộ đội VC quá ngạc nhiên vì chưa bao giờ thấy giặc lái của KLVNCH bay trên sông như tàu cao tốc mà còn nhấp nhô lã lướt uốn lượn quanh co, nên mải mê xem mà quên cả bắn?
Quẹo trái để tiến về căn cứ. Vừa lấy lại thăng bằng, tôi bổng giật nảy người.Trên một cành cây cao chắn lối, một tên VC đang đứng cheo leo núp sau thân cây, có lẽ đang quan sát hoạt động của quân bạn bên trong căn cứ bị vây. Hắn ngạc nhiên nhìn xuống, tôi chới với nhìn lên.Việc thấy tên VC chần dần trước mặt xãy ra quá nhanh khiến tôi ú ớ, không kịp báo động cho hai xạ thủ, và do phản ứng tự nhiên, tôi kéo tàu vọt lên, ngang qua đầu hắn, bụng phi cơ lướt ào ào trên ngọn cây với hy vọng là hắn không có thì giờ phản ứng…Tôi chờ đợi tiếng
AK của hắn bắn đuổi theo nhưng hoàn toàn im lặng.
Tàu ngóc lên cao, ngay phía dưới, trước mặt là căn cứ của BĐQ và Thiết Kỵ đã hiện ra.
Nhớ lời dặn của tướng Trưởng, tôi quẹo thật gắt đến độ sợ cánh quạt chém mấy cây antenna của thiết giáp bên dưới. liếc mắt xuống, chúng tôi thấy các thiết vận xa M113 làm thành môt vòng tròn bao quanh căn cứ, nằm sau những ụ đất, bên trong có rất nhiều luống đất đỏ như những nấm mồ vừa chôn vội vã ?
Đã thấy tấm panneau đánh dấu bãi đáp đàng xa nhưng vì quẹo qúa gắt, tàu chở nặng trì xuống nên tôi không kịp đưa tàu đến đáp.
Tôi quyết định đặt tàu xuống bên dãy ụ đất đỏ,như vậy sẽ gần hơn cho phi hành đoàn trực thăng võ trang bị bắn rơi ngày hôm qua khỏi phải mất công chạy ra tận bãi đáp và cũng tiện cho việc hất đồ tiếp tế xuống gần quân bạn hơn…
Trong chốc lát các thùng hàng đã được liệng xuống. Tôi nhìn lại phía sau, đã thâý lố nhố mấy người bận áo bay ngôì trên tàu.Anh trung sĩ cơ phi báo cáo là phi hành đoàn đã lên đủ. Một ông lính BĐQ khác râu ria lởm chởm, không biết từ đâu, nhảy vội lên tàu và la lớn với chúng tôi : « cất cánh nhanh lên,chúng nó đông lắm 6,7 nghìn tên chung quanh,nhanh lên, nhanh lên».Tôi nhìn lên bờ đất, thấy một số binh sĩ đang dìu đồng bạn vượt ụ đất chạy về phía tàu, dường như là thương binh? Cùng lúc đó có một tiếng nổ ầm vang gần tấm panneau.Thì ra VC phát hiện chúng tôi đã đáp nên đang pháo vào từ những núi đá thấp gần đó, nhưng lại rơi ra xa…
Mọi sự xảy ra trong nháy mắt.Không chậm trễ một giây, tôi nhấc bổng tàu lên vì sợ địch điều chỉnh tác xạ, sợ bị lính leo lên thêm vì trên tàu đã có sẵn mười người rồi sẽ không bay ra được vì quá nặng.
Tôi chúi mũi lủi về phía trước, thoát đi thật nhanh để lại sau lưng một đám bụi mù…
Trên đường bay ra, vừa đưa tàu lên cao để né tên trinh sát, tôi lại thấy hắn nhưng không phải đứng trên cây mà đã té nằm thẳng cẳng dưới đất. Chắc đã bị tàu bay đụng và đã…sinh Bắt tử Miên.
Không còn bị ai cản trở, tôi cho tàu lạng xuống trên mặt nước, chổng đuôi bay thật nhanh.Sợ lần này bộ đội VC đã đề cao cảnh giác sẽ chận đường thối lui, tôi thay đổi lối bay liên tục. Khu nào dọc theo bờ sông có nhiều cây rậm rạp thì tôi bay sát trên ngọn cây để tránh tầm quan sát và hỏa lực của địch. vùng nào trống trãi thì tôi lại nhào xuống nước làm cao tốc đĩnh…Có nhiều khi đã tính bỏ giòng sông mà bay ngang rừng thì sẽ thâu ngắn đoạn đường về Tô Châu vài cây số, nhưng biết đâu chính đoạn đường rừng thưa thớt này sẽ thâu ngắn tuổi thọ chúng tôi !
Khi thấy ngã ba sông hiện ra trước mặt, tôi biết là mình sắp thoát, vì bên kia sông là Hà Tiên xinh đẹp, an lành.
Kéo tàu vọt lên cao, tôi trao cần lái cho trung úy hoa tiêu phụ.
Bình an trở lại Tô Châu.Các phi hành đoàn bị bắn rớt được chúng bạn đón mừng, chúng tôi được các anh em cùng phi đoàn ân cần thăm hỏi.
Phi vụ hoàn tất mỹ mãn.Tôi lại được đưa đến gặp tướng Trưởng, vẫn còn đứng ngoài phi đạo theo dõi chuyến bay của chúng tôi.Tôi rất ngạc nhiên vì lần này lại có sự hiện diện cuả tướng Tư lệnh SĐ 4 KQ là tướng nguyễn Huy Ánh.
Tôi đứng nghiêm chào hai Vị Tướng đáng kính này. Mấy ông bắt tay khen ngợi, tướng Trưởng nói với một đại tá Bộ binh đứng bên lấy tên phi- hành- đoàn để cho huy chương. Ông nói với tướng Ánh KQ cũng nên cho chúng tôi huy chương tương xứng.Tướng Ánh hứa là sẽ cho.
Không lâu sau đó tướng Trưỏng lại đỗi ra vùng 1 CT.Tướng Ánh bị tử nạn trong một phi vụ câu máy bay quan sát. Sư Đoàn 4 nói riêng và KLVNCH nói chung đã mất một vị tướng văn võ song toàn, tài năng và đức độ hơn người.
Tờ báo Lý Tưởng của bộ tư lệnh KQ có viết một bài tường thuật phi vụ Kâm Pông Trạch của chúng tôi. Còn mấy cái “anh dũng bội tinh với nhành dương liễu” thì mấy tháng sau đã có người khác không bay… thay mặt đeo giùm.
Cali
Nguồn: http://www.acdieu.com/Stuff/Truyen-Doi_Linh/Mot-ngay_kho_quen/Mot_ngay_kho_quen.html
Monday, June 19, 2023
HOẢ NGỤC ĐỎ, MỐI TÌNH TÔI (Lucien Trọng): Lời Mở Đầu
Kompong Trach: Ai Thắng, Ai Thua? (Kb. Ngụy Sàigòn)
Lời Nói Đầu:
Ngụy tui đã nhất định không viết chiến sử. Đã từ chối cùng viết với Đông Phương nhưng qua hai bài viết của hai thẩm quyền: Điền Đông Phương và Nguyễn Văn Răng, Ngụy tui thấy cần phải có chút ý kiến liên quan đến trận chiến tại Kompong Trạch.
Như chúng ta đã biết có quá nhiều sai lầm khi đọc chiến sử được viết bởi những chiến sĩ QLVNCH khi xưa. Đó là lý do Ngụy tui đã viết bài:
- Trận chiến Đồi Phượng Hoàng,
- Khánh Dương: Trận Chiến Ngậm Ngùi,
- Dambe: Cuộc Rút quân Bi Hùng,
- và Snoul: Cuộc Tiếp Cứu Hào Hùng của LD3KB /LLXKQDIII.
Trong trận Khánh Dương, Đại úy Nhảy Dù Võ Trung Tín , trong 25 năm Chiến Sự Nhảy Dù , đã cho biết Nhảy Dù (ND) đã bắn cháy 4 M113 vì Thiết giáp bỏ tuyến thép tự động rút lui. Rất là bố láo bố lếu. Còn đâu tư cách và danh dự của một Sĩ Quan Nhảy Dù. Trong bài viết “Tiểu Đoàn 5 Nhảy Dù tại Mặt Trận M’Drack ( Khánh Dương )” đã được người trong cuộc , một thẩm quyền viết ra. Đó là Trung Tá Bùi Quyền , danh hiệu truyền tin Tố Uyên , Tiểu Đoàn Trưởng Tiểu Đoàn 5 ND. Không có tuyến thép, tuyến sắt gì cả chỉ là sự tưởng tượng của Đại úy Võ Trung Tín. Lữ Đoàn Trưởng LD3ND, Trung Tá Lê Văn Phát cho lệnh TD5ND rút lui. Tố Uyên điều động Đại đội 54 ND và Chi Đoàn 2/19 TK chặn hậu cho 4 Đại Đội ND còn lại rút lui cùng BCH TD5ND. Sau cùng khi di chuyển rút lui trên Quốc Lộ , Chi Đoàn 2/19TK bị phục kích và bị bắn cháy mất 4 M113. Đúng ra Tố Uyên phải bảo vệ cho Thiết Giáp (TG) khi rút quân , ông lại dùng TG cản hậu cho ND rút quân. Rất trái với nguyên tắc nhị thức BB&TG. Đó là sự ích kỷ thủ cẳng của Tiểu Đoàn Trưởng TD5ND. Cái được gọi là “Kỷ Luật thép của đoàn quân Mũ Đỏ” qua ngòi bút của Đại úy Võ Trung Tín chỉ là một sự phét lác để hạ danh dự của những Kỵ Binh CD 2/19 TK đã đến nợ nước và không có cơ hội để lên tiếng. Đó là một sự nhục nhã của Đại úy Võ Trung Tín , một Sĩ quan Nhảy Dù,.
Cả Đại úy Nhảy Dù Phan Nhật Nam cũng bẻ cong ngòi bút viết chiến sử bằng cách hư cấu sự việc. Trong quyển “Mùa Hè Đỏ Lửa “ Đại úy Phan Nhật Nam cho Tiểu Đoàn 6 Nhảy Dù (TD6ND) bắt tay cùng TD8ND chấm dứt cuộc bao vây An Lộc hàng mấy tháng trời. Thật ra Tiểu Đoàn 3 Trung Đoàn 15, SD9BB mới là đơn vị bắt tay cùng TD 8ND. Nhưng đó chưa phải là điều kinh khủng. Điều kinh khủng cũng trong quyển bút ký ” Mùa Hè Đỏ Lửa” qua ngòi bút của Đại úy ND Phan Nhật Nam khi TD5ND bám vào bờ tường của cổ thành Quảng Trị. Tác giả đã hư cấu cho Tố Uyên (Thiếu tá Bùi Quyền)Tiểu đoàn Phó TD5ND thúc hai đại đội bám bờ tường. Khi hai Đại đội đã tới bờ tường Tố Uyên cất Pipe để cùng hai Đại đội vào Cổ thành nhưng bị phi cơ Mỹ chơi trái bom ngay giữa đội hình làm quân Dù bị khựng lai. Hình ảnh Tổ Uyên mồm ngậm pipe thúc quân bám bờ thành thật là lảng mạn và giống như trong ciné. Thật ra cũng là bố láo bố lếu. Người trong cuộc là Đại úy Trương Đăng Sỹ,, Đại Đội Trưởng 51 ND, đã được Trung Tá Nguyễn Chí Hiếu, Tiểu Đoàn Trưởng giao trọng trách chỉ huy hai Đại Đội ND tấn công Cổ thành QT. Một mục tiêu dữ dằn như thế mà cả Tố UYên lẫn 54 (danh hiệu truyền tin của Thiếu Tá Bùi Quyền và Tr/Tá Nguyễn Chí Hiếu) đều chém vè phiá sau và cũng chẳng có phi cơ Mỹ nào ném bom lầm cả mà do A37 KQVN. Không phải phi công A37 dở mà tại Quân Dù cho yếu tố không an toàn. Quân Dù muốn A37 đánh bom trên đâu làn khói. Nhưng khói lại bay về hướng quân của Quân Dù nên ngay trái bom đầu tiên đã chơi trúng quân Dù. Sau bao nhiêu năm im lặng Đại úy Trương Đăng Sỹ cuối cùng phải lên tiếng. Điều đó cũng dễ hiểu. Những SQ Dù được đề cập đến trong trận chiến đều xuất thân từ Trường Võ Bị Đà Lạt mà Đại úy Nguyễn Đăng Sỹ chỉ là một đàn em nhỏ nhoi so với các Niên Trưởng Phan Nhật Nam và các Đại cồ Niên Trưởng Trung Tá Bùi Quyền và Đại Tá Nguyễn Chí Hiếu. Im lặng là thượng sách. Nếu nói ra thì thất lể và tai hại quá. Nhưng bao nhiêu năm lương tâm bị cắn rứt đành phải nói ra sự thật. Một sự thật trần truồng nhằm đánh bóng, cũng như để thêu dệt những huyền thoại không có thật.
Đến giờ nầy Ngụy tui cũng vẫn không hiểu là tại sao Chiến Đoàn KBTG/BDQ quá thụ động. Tại sao họ không cùng lúc đánh ra và chúng tôi TD2KB & TD58BDQ Biên phòng làm thành phần tiếp trợ đánh vào để bắt tay thì dễ hơn là chúng tôi mở một con đường máu một mình. Như trận Snoul ,tháng 5 năm 1971, dù bị hai sư đoàn CSBVXL bao vây nhưng Chiến đoàn 8 và Thiết Đoàn 1KB đã rút khỏi Snoul được hơn hai cây số và Lữ Đoàn 3KB /LLXKQDIII đã từ biên giới Việt Nam đánh qua bắt tay và nằm giữ an ninh cho Chiến Đoàn 8 rút quân an toàn về Việt Nam. Mặc dù với địa thế rừng, sình lầy bất lợi cho Thiết giáp, trong trận giải vây nầy cho thấy tài thao lược và đởm lược của vị Tư Lệnh LD3KB/LLXKQDIII là Đại Tá Trần Quang Khôi đã giúp cho Chiến đoàn 8 không bị tiêu diệt hoàn toàn
Cho nên Ngụy tui viết bài Kompong Trach: Ai Thắng Ai Thua để nhận định lại một trận đánh đã làm nên danh tiếng Thiết Đoàn 2 Kỵ Binh cũng như đánh giá lại những quyết định, cùng cung cách chỉ huy của các cấp thẩm quyền. Đây cũng chỉ là nhãn quan của một Chi Đội Trưởng, cấp chỉ huy thấp nhất trong tổ chức Thiết Giáp Binh. Ngụy tui chịu trách nhiệm cũng như sẵn sàng thảo luận bất cứ ý kiến của bất cứ thẩm quyền nào nhằm làm sáng tỏ trận chiến tại Kompong Trạch năm xưa .
 |
| Kompong Trach: Ai Thắng, Ai Thua? |
Trận Kompong Trach (KPT) đã đần dần chìm trong quên lảng bởi sự im lặng của những thẩm quyền cao cấp của Lữ
Đoàn 4 Kỵ Binh (LD4KB). Cách đây hơn 5 năm, Đại Tá Hà Mai Việt cho Ngụy tui biết là những trận chiến của LD4KB trên đất Kampuchea coi như “mất tích”. Các thẩm quyền như Đại Tá Nguyễn Văn Của, Trần Ngọc Trúc đã từ chối các cuộc phỏng vấn với lý do là đã quên hết. Đại Tá HM Việt kết luận “Thôi thì Thép và Máu để trống phần đó cho mấy anh em trẻ viết tiếp”. Ngụy tui không có ý định viết chiến sử nên nghe thì nghe thế thôi. Vào năm 2007 khi một số báo chí và Đài phát thanh ở Little SG yêu cầu Ngụy tui viết về Tướng Ngô Quang Trưởng để vinh danh, để tưởng niệm Tướng Trưởng vừa mới qua đời. Trong bài viết “Tướng Ngô Quang Trưởng : Một Vì Sao Sáng “ Ngụy tui có đề cập đến trận chiến KPT. Ngay lập tức Tiến Sĩ Nguyễn Đức Phương đề nghị kể lại trận đánh đó. Nhưng Ngụy tui từ chối vì làm biếng. Sau đó trong những lúc trò chuyện cùng Điền Đông Phương, Thân Tư Tưởng và Hạnh Bắc Hà chúng tôi có nhắc về những trận đánh đã lưu danh chiến sử ngày xưa trong đó có trận Kompong Trach. Đó là một trận đánh để đời. Đúng hơn là một cuộc giải vây thần kỳ của Chi Đoàn 3/2 Thiết Kỵ nói riêng và Thiết Đoàn 2 Kỵ Binh (TD2KB) nói chung. Trận đánh đó đã thể hiện được tinh thần chiến đấu cao độ của toàn thể chiến sĩ thuộc TD2KB. Với sự đồng tâm nhất trí, chấp nhận hy sinh . Với sáng kiến, và sự nhạy bén chiến trường của Đông Phương đã đưa đến một kết quả vô cùng rực rở. Nói lên chính cái quyết tâm và tinh thần chiến đấu đã giải quyết chiến trường nhanh chóng
Hơn ba năm về trước Đông Phương đề nghi cùng Ngụy tui viết Trận KPT. Nhưng vì làm biếng nên Ngụy tui từ chối và thuyết phục Đông Phương viết một minh. Rồi lại mất liên lạc , Đông Phương thoạt biến thoạt hiện không biết đâu mà lường. Chúng tôi ngoài tình chiến hữu, rất thân nhau như anh em một nhà, cho nên sự biến mất của Đông Phương đã làm cho anh em chúng tôi lo lắng
Mới đây sau khi bắt được liên lạc và được biết Đông Phương không khoẻ nhưng đã viết được ba bài: Trận Mậu Thân, Trận Kompong Trabek và Kompong Trach cho Ngụy tui tùy quyền sửa chửa và sử dụng. Lại cái tính làm biếng mà mãi hai tháng sau mới viết vài ba hàng rồi cho đăng lên. (Cái tính làm biếng có Đại úy Vũ Đình Lưu biết. Mỗi khi viết xong bài nào là Đại úy Lưu gửi đến và nhờ Ngụy tui viết lời giới thiệu để kỷ niệm. Viết lời giới thiệu thì chỉ mất chừng 15 phút nhưng Ngụy tui cứ ngâm tôm nhiều khi hàng tháng trời. May mà chưa bị Đại Úy Lưu ký củ) .
Bởi vì Đông Phương viết một mình cho nên bài viết dĩ nhiên không hoàn hảo. Cái khó là tên các đơn vị BDQ tham chiến cùng tên các cấp chỉ huy nằm trong Kompong Trạch. Nhưng đó không phải là một trở ngại to lớn. Cái trở ngại nằm ở cái tựa mà Ngụy tui đặt tên và lời nhận xét về trận đánh trong Lời nói đầu của Ngụy tui. Theo như Thiếu Tá Nguyễn Văn Răng , Chi Đoàn Trưởng CD 1/16 Thiết Kỵ cho biết có nhiều người bất bình lắm. Bất bình vì Ngụy tui phê bình quá nặng và không đúng sự thật nên Th/Tá Răng đã viết một bài ‘ Trận Chiến Kompong Trach” sau khi đã tham khảo với các thẩm quyền như Tr/ Tá Ngô Đức Lâm TD12KB, một số thẩm quyền thuộc TD16KB và TD9 KB. Dù làm biếng nhưng Th/ Tá Răng đã gọi đích danh “ông bạn có biệt danh Nguy Saigon”. Nên Ngụy tui phải lên tiếng. Ngụy tui chưa bao giờ là bạn của Đông Phương nên cũng không thể là bạn của Th/Tá Răng ,người bạn cùng khóa với Đông Phương. Không có cái chuyên “giậu đổ bìm leo”. Thẩm quyền thì muôn đời vẫn là thẩm quyền.
Th/Tá Răng và các thẩm quyền LD4KB cho rằng LD4KB không có bị bao vây. Cho nên tựa bài viết của Đông Phương là Kompong Trach Cuộc Giải vây Thần Ky là không đúng và lời phê bình của Ngụy tui là quá nặng và không đúng sự thật. Ngụy tui xin được phân tích bài viết của Th/Tá Răng.
Trận Kompong Trach có hai phần : Phần 1 của LD4KB khi trận chiến bắt đầu. Phần hai là phần Thiết Đoàn 2 Kỵ Binh (TD2KB) đi giải vây cho LD4KB theo lệnh của Trung Tương Ngô Quang Trưởng. Chúng tôi, TD2KB , không biết chuyện gí đã xãy ra cho LD4KB tại thị trấn Kompong Trach. Nhưng chúng tôi biết chắc chắn rằng cuộc hành quân của TD2KB chúng tôi và Tiểu Đoàn 58 Biệt Động Quân tùng thiết là đi giải vây cho LD4KB và Biệt Động Quân (BDQ) tại Kompong Trach do Tướng Ngô Quang Trưởng điều động và chỉ huy. Qua bài viết của Th/Tá Răng chúng ta được biết thêm những hoạt động của LD4KB và chiến trận bắt đầu từ ngày 22 tháng 3 năm 1972 . Nhưng Th/Tá Răng không cho biết tại sao LD4KB và BDQ đến Kompong Trach để làm gi`? Nơi đó đâu phải là nơi lý tưởng để đi dưỡng quân hay di hành dã trại. Một vùng đất có rừng, một thị trấn hẻo lánh có gì mà phải đổ quân vào trong đó để rồi ngày qua ngày bị quân cộng sản Bắc Việt xâm lược (CSBVXL) đem đại quân đến bao vây hàng tháng trời.
Bây giờ để Ngụy tui coi LD4KB có bị bao vây hay không ? Trước hết định nghĩa chữ bao vây. Bao vây là bị vây, bị cô lập chung quanh không thoát ra được.
Theo Th/Tá Răng, tại vì Tướng Trưởng “phát hiện” một đơn vị CSBV lảng vảng bên kia hành lang biên giới nên Trung Tá Trần Ngọc Trúc, Thiết Đoàn Trưởng, TD12KB, thống lỉnh TD12KB (-) gồm Chi Đoàn 1/12TK, Chi Đoàn 2/12 TK , một Tiểu Đoàn BDQ Biên phòng, một Đại Đội Công Binh Chiến Đấu và 1 Trung Đội Pháo binh 105 ly dến Kompong Trach. Sau một tuần thì chỉ còn CD 1/12 TK do Đại úy Lâm làm Chi Đoàn Trưởng (CDT) ở lại Kompong Trach. Th/Ta Răng chê phòng 2 Quân Đoàn IV (QDIV) dỏm không nắm được tình hình địch cho nên CD 1/12 TK bị thiệt hai rất nặng: 10 chiếc M113 bị loại khỏi vòng chiến. Đặc công VC đã vào được căn cứ trước khi CD 1/16 do Đại úy Răng làm CDT vào tiếp ứng. Sau đó Trung Tướng Trưởng đáp trực thăng xuống thăm căn cứ. Ngay lúc đó căn cứ bị pháo kích cả Bộ Chỉ Huy Chiến Đoàn lặn mất tiêu. Chỉ mỗi mình Tướng Trưởng và Th/Tá Răng đi vòng vòng. Sau đó chắc không phải vì sợ mà vì chán quá, Tướng Trưởng gọi trực thăng đến bay về chả thèm nghe thuyết trình gì hết.
Đến chiều cùng ngày vì quê cơ hay bị Tướng Trưởng xài xể mà Bộ Chỉ Huy Chiến Đoàn (BCHCD) ra lệnh cho Chi Đoàn 1/12TK và 1/16TK xuất kích bắt được hai VC và một số tài liệu. Đọc tài liệu nầy thì Th/Tá Răng buồn bực và chua chát than rằng chúng ta lại thua trí bọn VC nữa rồi. Theo nhận định của Th/Tá Răng thì ý đồ VC là ngăn chận sự tiếp viện của QĐIV cho mặt trận An Lộc nên bọn VC đã dụ dổ Tướng Trưởng mang quân trừ bị qua Miên để bị nhốt bên đó .
Đọc phần trích dẫn tóm tắt từ bài viết của Th/Tá Răng , Ngụy tui thiệt là thương cho Th/Tá Răng và các đơn vị Kỵ Binh Thiết Giáp (KBTG) và BDQ bên đó. Có thật là các Tướng lãnh chúng ta thiếu mưu lược nên thua trí VC theo như Th/Tá Răng nghi ngờ?
Thật ra câu chuyện không phải như Th/Tá Răng viết, dù rằng Th/Tá Răng đã có mặt ngay từ đầu đã nằm tại KPT và đã chiến đấu một mất một còn với bọn CSBVXL. Điều đó cũng dễ hiểu vì với cương vị một Chi Đoàn Trưởng , Th/Tá Răng chắc không biết gì nhiều. Tại sao chúng ta có mặt tại đó. Tại sao cứ tăng viện rồi bị nhốt bên đó, không được đi về để sẵn sàng tiếp cứu mặt trận An Lộc như Th/Tá Răng nhận định. Có lẽ vì phải đối diện với những điều vô lý trong quan niệm điều quân của Bộ Tư Lệnh QDIV cho nên Th/Tá Răng bèn nghi ngờ khả năng chỉ huy của các Tướng lãnh VNCH. Trong đó có cả vị Tướng lừng danh QLVNCH Ngô Quang Trưởng
Theo như Trung Tướng Trưởng cho biết trong bài viết về Kompong Trach thì Sư Đoàn 9 Bộ Binh (SD9BB) lo mặt trận Chương Thiện và U Minh Thượng , SD21BB thì lo U Minh Hạ và Cà Mau và SD 7BB thì mặt trận Kiến Tường và Định Tường. Phần ngoại biên giao cho BDQ Biên phòng. Nhằm chặn đứng và theo dõi những đơn vị CSBVXL, cũng như tiếp vận quân nhu vũ khí đạn dược vào Quân Đoàn IV qua ngã Kampuchea, cho nên QDIV cho thiết lập hai căn cứ: một tại Neak Luong và một tại Kompong Trach do BDQ Biên Phòng trấn giữ. Với ý đồ xâm nhập vào QĐIV , nên Công Trường 1 Cộng Sản Bắc Việt Xâm Lược (CT1CSBVXL )cho Trung Đoàn 101D bằng mọi giá phải dứt điểm đơn vị BDQ Biên phòng tại Kompong Trach. Với nhận định mở một chiến trường tại Kampuchea tốt hơn là tạo một chiến trường trong nội địa nên QD IV đã tăng cường Th/Đoàn 12 KB (-) cho căn cứ KPT. Sau một tuần không thấy động tỉnh nên QD IV cho rút CD 2/12TK về bảo vệ Quốc lộ 4. Trung Đoàn 101D bèn tấn công và tạo một chiến thắng bất ngờ: 10 M113 bị loại khỏi vòng chiến. QDIV tức tốc cho CD 1/16 TK rồi thêm CD 3/12TK tăng viện ngay lập tức. Chỉ với một Trung Đoàn CSBVXL khó dứt điểm được KPT nên CT1CSBVXL điều động thêm Trung Đoàn 52 và Trung Đoàn 44 CSBVXL vào trận địa. QDIV bèn tăng cường thêm ba CD nữa đó là CD 2/12 TK, CD 3/16 TK và CD 2/16 TK đến ngay trận địa để cân bằng quân số và cũng giữ cho căn cứ Kompong Trach đứng vững. Tới đây thì quân số CSBVXL là 3 Trung Đoàn và phe ta 2 Thiết Đoàn KB và 6 (?) Tiểu Đoàn BDQ Biên Phòng
Trận chiến dằng dai bất phân thắng bại. Quân CSBVXL bao vòng ngoài. Chiến Đoàn KBTG&BDQ co cụm bên trong. Không thể tải thương tiếp tế bằng đường bộ, CT1CSBVXL chính thức cô lập hoàn toàn Chiến Đoàn KBTG&BDQ. Bây giờ sự tiếp tế và tải thương hoàn toàn trông cậy vào Không Quân VNCH. Đã có vài phi hành đoàn rớt trong các phi vụ yểm trợ và tải thương. Đồ tiếp tế rơi ra ngoài chu vi phòng thủ chừng 50 mét là tình cho không biếu không cho VC. Có nghĩa là phe ta và phe địch cách nhau rất gần. Điều nầy cũng cho thấy là LD4KB và BDQ Biên Phòng đã không đủ khả năng (hay không chịu) bung rộng ra ngoài. Co cụm nằm chịu pháo thiệt hại mỗi ngày mỗi tăng . Tinh thần binh sĩ xuống thấp khi không thể tải thương và tiếp tế được. Đó là sự thật một sự thật chua chát và đau lòng. Không biết là do QDIV hay BCH Chiến đoàn mà Chiến đoàn KBTG&BDQ rất thụ động như cá nằm trên thớt . Tình trạng như thế hơn tháng trời thì Tướng Trưởng quyết định rút đoàn quân về nước. Nhưng Chiến Đoàn KBTG&BDQ không còn khả năng để rút quân. Có thể đã có một cuộc nói chuyện giữa Tướng Trưởng và Chiến Đoàn Trưởng về khả năng rút quân. Nên Tướng Trưởng đã điều động TD2KB và TD 58 BDQ BP, thành phần trừ bị cuối cùng của QDIV, đi mở một con đường máu cho Chiến Đoàn KBTG&BDQ rút quân.
Và cuộc giải vây đẩm máu của TD2KB và TD 58 BDQ đã thành công ngoài sức tưởng tượng. Căn cứ vào thái độ, sự lo lắng của Tướng Trưởng khi đích thân tiếp xúc và ra lệnh cho TD2KB đi vào tử địa. Đúng là tử địa , khi CT1CSBVXL đã thiết lập những dãy chốt kiền trùng trùng điệp điệp không phải chỉ để bao vây Chiến Đoàn KBTG&BDQ trong căn cứ Kompong Trach để đợi thời cơ cho quân vào tấn công chia cắt đúng như chiến thuật bao vây chia cắt của đồng chí giáo sư sử địa võ nguyên giáp thường áp dụng, mà những dãy chốt kiền còn có nhiệm vụ ngăn chận đoàn quân đi giải vây. Đả viện đó là mục đích thứ hai của Công Trường 1 CSBVXL). Qua bài viết của Đông Phương chúng ta thấy rằng : Đây là một cuộc đọ sức về tinh thần chiến đấu. Để giải quyết hàng dãy chốt kiền trùng trùng điệp điệp hằng chục cây số đó phải cần một quân số tham chiến cở một Sư Đoàn. Phải thanh toán từng chốt. Phải mất rất nhiều thời gian. Phải được phi pháo yểm trợ tối đa. Đằng nầy chỉ có một TDKB và 1 TDBDQ. Chính Tướng Trưởng cũng rất ái ngại cho đoàn quân đi giải vây. Phải nghe Tướng Trưởng nói” Tôi biết Chi Đoàn của Anh chì lắm…” Cũng như hành động của Tướng Trưởng sau khi bắt tay các Sĩ Quan CD3/2TK , ông đến thăm các Kỵ binh đang nấu ăn. Ông ngồi xuống dở nắp nồi để xem binh sĩ ăn uống như thế nào và chuyện trò thân mật cùng các kỵ binh, mới hiểu được Tướng Trưởng đang dùng yếu tố tâm lý. Đó là sự kích động về tinh thần chiến đấu của CD 3/2 TK. Cũng như Tướng Trưởng , Đông Phương cũng hiểu là chỉ có tinh thần chiến đấu mới giải quyết được chiến trường. Chúng ta cùng nhìn lại Trận Rạch Bắp, Căn cứ 82. CQ đã đặt hàng hàng lớp lớp chốt kiền, Lữ Đoàn 3 Kỵ Binh (LD3KB) bách chiến bách thắng bị thúc thủ vì địa thế khắc nghiệt không phù hợp với chiến thuật của KBTG , SD5BB đã phải xua từng Trung Đội thanh toán từng chốt, dưới sự yểm trợ tối đa của LD3KB phải mất rất nhiều thời gian mới chiếm lại Rạch Bắp và căn cứ 82 , Trận An Lộc là một điển hình. Bên trong An Lộc, lực lượng tử thủ đã anh dũng chống lại chiến thuật chia cắt và bên ngoài SD 21 BB, Tr/Đoàn 15 BB đã mất nhiều thời gian ngày đêm diệt chốt tiến lên để bắt tay cùng đoàn quân tử thủ trong thành phố An Lộc. Trận Cửa Việt, các Tiểu Đoàn Thủy Quân Lục Chiến lừng danh đã bất lực trong nổ lực diệt chốt để tiến về Cửa Việt. Trong khi đó chỉ 5 Chi Đoàn Thiết Kỵ và Chiến Xa đã dùng chiến thuật “Cán Lên Đầu Giặc” mà đi. Chỉ trong vòng 24 giờ đã tới Cửa Việt đối mặt với quân thù. Gần ba năm trước tại chiến trường KPT, Đông Phương đã áp dụng chiến thuật bỏ chốt, cán lên đầu giặc mà tiến đã bắt tay cùng TD12KB như trong chuyện thần tiên.
Có hai điều cần bàn trong bài viết của Th/Tá Răng “Trận Chiến KPT”:
1- Cách điều động và Chỉ Huy của LD4KB
2- Có bị bao vây không?
Giới chức KBTG nào chỉ huy hai Chi Đoàn 1/12TK và 1/16TK? Khi Tướng Trưởng xuống thăm BCH Chiến Đoàn, Đại Tá Của Tư Lệnh Phó /LD4KB có mặt ở đó chưa? Nếu có thì không lẽ một Tư Lệnh Phó chỉ huy có hai Chi Đoàn TK trong đó CD 1/12 TK đã bị thiệt hại hơn phân nữa. Trung Tá Trần Ngọc Trúc ở lại với CD 1/12TK hay đã theo CD 2/12 TK rút về VN? Khi TR/Ta Huỳnh Kiêm Mậu đem CD 2/16TK đến tăng cường thì đã có sự hiện diện của Đại Tá Của chưa? Đọc bài Th/Tá Răng Ngụy tui thấy thương ông vô cùng. Ông giống như một hiệp sĩ cô độc giữa chiến trường kinh khiếp. Ông nghĩ rằng nếu BCH Chiến Đoàn không ở tại KPT thì rất là có lợi. Trời hởi trời. Một nhận định rất chua chát và đau lòng. Nếu BCH Chiến Đoàn ở ngay tại mặt trận có lợi hơn là ở Tô Châu chứ. Bộ Chỉ Huy Chiến đoàn sẽ có nhận định đúng đắn về tình hình địch, quân số vũ khí, áp lực của địch và có thể đoán được ý đồ của địch để có những phản ứng , hay quyết định đúng đắn. Nhất là tinh thần chiến đấu của binh sẽ lên cao khi Bộ Chỉ Huy Chiến Đoàn hiện diện tại mặt trận. Lý do mà Th/Tá Răng muốn cho BCH Chiến Đoàn đi chổ khác bởi vì có 5 Chi Đoàn Thiết Kỵ (CDTK) mà bố trí hết 2 CDTK để bảo vệ BCH Chiến Đoàn. Đọc tới đoạn nầy là Ngụy tui chỉ biết lắc đầu thở dài. Có thật là Đại Tá Tất BDQBP và Đại Tá Của LD4KB lạnh cẳng mặc dù đã ở trong một cái hầm rất kiên cố do Công Binh thiết lập. Nếu thế thì đáng trách quá. Không phải cho hai Chi Đoàn TK bảo vệ thì BCH Chiến Đoàn mới an toàn. Các Ông Đại Tá Tất và Đại Tá Của đã qua các khoá Chỉ Huy Tham Mưu Trung và Cao cấp chưa mà điều động , bố trí quân quái đản như thế. Các ông phải cho các Chi Đoàn bung rộng ra để ít bị thiệt hại khi bị pháo kích. Kỵ Binh Thiết Giáp cần một địa thế, một xạ trường rộng lớn để phát huy hết những đặc tính như hỏa lực mạnh và khả năng kỷ thuật. Một chiến trường thu hẹp rất bất lợi cho KBTG.
Khi TD 9 KB do Trung Tá Phạm Minh Xuân, Thiết Đoàn Trưởng, hướng dẫn vào để tăng viện. Tại sao điều động một Thiết Đoàn (-) vào buổi tối trong khi Phòng 2 QDIV biết chắc có 3 Trung Đoàn CSBVXL đã hiện diện tại Kompong Trach. Di chuyển vào ban đêm rất nguy hiểm. Không có Bộ Binh giữ an ninh lộ trình. Không có Trinh sát cơ dẫn đường. Có sự hiện diện của địch quân. Không có gì nguy cấp , BCH Chiến Đoàn chưa bị tràn ngập tại sao không chờ ngày mai sáng sớm đợi BDQ mở đường rồi đi. Rất may mắn TD9KB đã bắt tay được Chiến Đoàn lúc 11 giờ đêm. Tại sao không bố trí gần đó đợi sáng mai cho vào vị trí đóng quân? Tại sao Đại Tá Của cho đi ngay vào vườn tiêu nơi đã có một đơn vị CSBV phục sẵn trong đó? Vì tư thù cá nhân hay muốn chứng tỏ uy quyền của một Tư Lệnh Phó qua cuộc đàm thoại. Uy quyền chỉ huy đâu phải dựa trên á m danh đàm thoại. Danh hiệu truyền tin là 801 thì nó phải ngon lành có uy quyền hơn là Cải Cách? Nhưng 11 giờ đêm mà di chuyển vào một địa thế xa lạ đối với TD9KB chân ướt chân ráo, quả là một sai lầm quá to lớn của Đại Tá Của Lữ Đoàn 4 KB. Một Tư Lệnh Phó không thể mắc phải một sai lầm căn bản chết người đó. Bao nhiều Thiễt xa bị loại khỏi vòng chiến bao nhiêu Thiết xa bị bắt sống. Bao nhiêu Kỵ Binh phải ngã gục vì một quyết định sai lầm của Đại Tá Của? Mặt khác, khi vào tần số của Lữ Đoàn, Th/Tá Răng đã biết TD 9 KB sẽ đi vào đất chết. Tại sao không báo động cho Tr/Tá Xuân biết để mà đề phòng , phải cẩn thận khi di chuyển. Th/Tá Răng sợ gì mà không báo cho Tr/Tá Xuân biết vườn tiêu là một cạm bẩy nguy hiểm cần cẩn thận. Nếu có thể briefing cho Tr/Tá Xuân sơ qua về địa hình địa vật. Đi một lèo vào buổi tối an toàn thì Tr/Tá Xuân chắc cũng sẽ “khinh địch” mà hơn nữa, quá tin tưởng vị Tư Lệnh Phó phải biết rõ tình hình trước khi điều động TD9KB vào điểm đóng quân. TD9KB phải trả một giá rất đắt cho những sai lầm căn bản và những mâu thuẩn nội bộ giữa các thẩm quyền.
Th/Tá Răng khẳng định là Chiến Đoàn không bị bao vây và phía Nam không có đơn vị CSBV nào cả. Mặc dù có chứng minh bằng những buổi tiếp tế nhưng Ngụy tui vẫn thấy vô lý. Vô lý là vì nếu phía Nam không có VC thì phải cho bung rộng về phía Nam để tránh thiệt hại vì pháo kích. Bải tiếp tế được an toàn và không bị mất hàng tiếp tế. Như thế đâu có cần phải thả dù tiếp tế. Chỉ cầntrực thăng tải thương và bỏ hàng tiếp tế ở Phía Nam , vừa an toàn cho các phi hành đoàn trực thăng. Vừa không mất hàng. Dùng M548 để chở hàng tiếp tế thì khoẻ re như con bò kéo xe. Thực tế không phải vậy. Bởi vì chúng tôi, Thiết Đoàn 2 KB và TD 58 BDQ, xuất phát từ Hà Tiên mở đường máu vào Kompong Trach là chúng tôi đã đi vào phía NAM của Kompong Trach. Nếu không có VC thì tại sao chúng tôi đã mất hàng tuần lể , đã bị thiệt hại về nhân mạng về chiến cụ để đến đựoc Kompong Trach từ phía Nam. Cũng qua các bài viết của Đại úy Hậu , phi công trực thăng, vào tiếp tế cho KPT và chở phi hành đoàn bị bắn rới ra trong các bài viết “Một Ngày Khó Quên ” và Tản Mạn về Tướng Ngô Quang Trưởng dưới bút hiệu Cali đăng trong Cánh Thép thì trước khi bay vào ông đã nhận lệnh trực tiếp từ Tướng Trưởng với nhiệm vụ:
1- Chở Phi Hành Đoàn trực thăng bị rớt ra
2-Tiếp tế thuốc men và M72 cho Chiến Đoàn. Tiếp tế M72 vì có 5 M113 bị bắt sống và CSBV dùng những Thiết xa M113 tấn công quân ta nên quân ta cần M72 để bắn Thiết xa M113
3-Tuyệt đối không chở bất cứ ông Tá nào trở ra.
Lệnh của Tr/Tưởng cho ta biết có M113 bị bắt sống. Không cho các cấp Tá thoát ra ngoài có nghĩa là ông muốn toàn thể BCH Chiến Đoàn, Các Thiết Đoàn Trưởng phải ở lại chiến đấu cùng binh sĩ. Không được đào thoát. Ngoài ra theo Đại Úy Hậu cho biết, tất cả phi hành đoàn đang mặc đồ Nomex hai mảnh đều cởi áo chỉ mặc quần và áo thun thôi. Để khi có lở bị rớt thì cộng quân không biết ai là cấp chỉ huy. Như vậy chuyến bay tiếp tế là một chuyến bay tử thần. Phi hành đoàn đã chấp nhận thương đau. Chấp nhận tình huống xấu nhất có thể xãy ra. Đường bay dọc theo con sông . Bay nhấp nhô sát ngọn cây để tránh phòng không. Bải đáp không đúng nơi ấn định vì không có thời giờ điều chỉnh và pháo địch tưng bừng chào đón. Chỉ là một phi vụ tiếp tế mà Tướng Trưởng đã trao tặng rất nhiều huy chương cho Phi hành đoàn đủ nói lên tính nghiêm trọng của chiến trường.
Trong một tin nhắn khi tôi hỏi Đại Úy Hậu có nghĩ là căn cứ KPT có bị bao vây hay không? Đại úy Hậu cho tôi biết: “Tướng Trưởng nói với tôi là KBTG và BĐQ đang bị vây và bảo tôi ngoài nhiệm vụ cứu Phi hành đoàn trưc thăng, lúc bay vào phải chở thêm thuốc men và đặc biệt là mấy thùng M72 để bắn xe thiết giáp bị VC chiếm và sử dụng bắn lại quân ta…” Cả ông Đại úy BDQ phụ trách đem đồ tiếp tế lên trực thăng cũng nói y như thế. Ông tiếp lời :” Nếu ông nào nói không bị vây thế thì Tướng Trưởng và ông Đại úy BDQ nói láo à.”
Một điều nữa là nếu không bị bao vây thi Chiến Đoàn KBTG&BDQ cứ việc đi về Việt Nam thoải mái việc gì mà Tướng Trưởng phải điều động TD2KB và TD58BDQ,lực lượng trừ bị cuối cùng của QDIV, mở một con đường máu cho Chiến Đoàn rút lui. Chính mắt Nguy tui chứng kiến cảnh Chiến Đoàn KBTG/BDQ rút quân rất lộn xộn , mất bình tỉnh khi chúng tôi ,TD2KB, nằm án ngữ giữ an ninh hai bên trục cho Chiến Đoàn rút lui .
Qua năm bài viết: một của Tr/Tướng Trưởng (bằng Tiếng Anh) một của Th/Tá Răng, một của Th/Tá Điền và hai của Th/ Tá Hậu) chúng ta biết rằng căn cứ Kompong Trach đã được thiết lập từ trước do BDQBP trấn đóng. Sau đó Trung Đoàn 101D kéo tới uy hiếp nên BTL QDIV điều động hai Chi Đoàn Thiết Kỵ đến tăng cường. Sau cùng Quân CSBV lên tới 3 Trung đoàn: E 101D, E52 và E44. Bên Chiến Đoàn KBTG&BDQ có LD4KB và 6 Tiểu Đoàn BDQ Biên Phòng (Th/Tá Răng cho biết chỉ có 2 Tiểu Đoàn Điều nầy khó tin vì không lẽ Chỉ Huy Trưởng BDQ QDIV chỉ huy có 2 Tiểu Đoàn?). Với 3 Trung Doàn CSBV đã tổ chức bao vây Chiến Đoàn KBTG và BDQ hàng tháng trời. Ý định của Tướng Trưởng là theo dỏi, ngăn chận đại quân của CSBVXL. Nếu chiến trận xãy ra tại Kampuchea thì tốt hơn trong nội địa. Cho nên Tướng Trưởng đã cho Chiến Đoàn trụ tại KPT và tiếp tục tăng cường để giữ thế quân bình. Tuy nhiên vì BCH Chiến Đoàn lạnh cẳng , tổ chức phòng thủ thụ động không có những hoạt động thám sát truy kích để nới rộng chu vi phòng thủ cho nên tình hình bi đát. Khó khăn về tiếp tế và tải thương đã làm cho tinh thần binh sĩ xuống thấp. Lủng củng nội bộ, điều động không đúng đắn đã làm Thiết Đoàn 9 KB, Chi Đoàn 1/12 TK thiệt hại vô lý và cuối cùng Chiến Đoàn đã không còn khả năng phòng thủ hoặc rút quân cho nên Tướng Trưởng đã điều động TD2KB và TD 58 BDQ thành phần trừ bị cuối cùng đi giải vây. Mở một con đường máu cho Chiến Đoàn rút lui. Tướng Trưởng đã quyết định đúng khi cho Chiến Đoàn KBTG và BDQ chận đứng CT1CSBV. Nhưng tinh thần của các cấp chỉ huy Chiến Đoàn đã làm cho tình hình Chiến Đoàn nguy ngập. Khi Tướng Trưởng xuống thăm , BCH Chiến đoàn đã trốn trong hầm khi cộng quân pháo kích. Điều đó có thể làm Tướng Trưởng buồn bực nên ông bỏ cuộc thuyết trình của BCH Chiến Đoàn.. Ông cũng giải quyết cho BCH Chiến Đoàn khỏi cảnh bẽ bàng khi mà vị Tướng tỉnh bơ đi thị sát khu vực phòng thủ Chiến Đoàn trong khi BCH Chiến Đoàn lặn mất tiêu. Ăn làm sao, nói làm sao nếu có buổi thuyết trình sau đó. Cho hai Chi Đoàn nằm án ngữ ngay BCH Chiến Đoàn đã làm cho Chiến Đoàn quá thụ động. Làm cho binh sĩ mất tinh thần. Đó là những lỗi lầm của các cấp chỉ huy Chiến Đoàn. Vậy mà sau đó Đại Tá Của đã trở thành Tư Lệnh Lữ Đoàn 4 KB thay thế Đại Tá Vũ Quốc Gia theo Tướng Trưởng ra nắm LD1KB trong trận tái chiếm Cổ Thành Quảng Trị. Khi TD2 KB và TD 58 BDQ đã gây cho cộng quân nhiếu thiệt hại nặng nề cùng với hoả lực mạnh mẽ của phi pháo. CT 1CSBV đã mất khả năng tấn công khi đoàn quân rút lui. Mặc dù Chiến Đoàn KBTG & BDQ có thiệt hại nặng. Nhưng nhìn chung Quân Đoàn IV đã thành công, đã chiến thắng trong nổ lực chận đứng các đơn vị chính quy cộng sản trên chiến trường ngoai biên . Điển hình CT1CSBVXL không còn khả năng tác chiến .
Trong khi tại các Quân Khu I, II, III những trận đánh đẩm máu long trời lở đất đã gây thiệt hại về nhân mang về chiến cụ. Hằng trăm ngàn thường dân đã tử nạn. Hằng trăm ngàn ngôi nhà bị phá hủy thì tại Quân Khu IV tình hình hết sức yên tỉnh sau trận KPT. Chính sách Bình định Nông Thôn phát triển thành công. Chỉ có những hoạt động yếu ớt lẽ tẻ của cộng quân chủ yếu là phá rối.
Đây là những nhận định có tính chủ quan của một Chi Đội Trưởng , cấp chỉ huy thấp nhất, trong tổ chức Thiết Giáp Binh có mặt tại chiến trường. Theo Quân Kỷ: Thi hành trước , Khiếu nại sau. Ngụy tui đã thi hành trước tất cả lệnh lạc của các cấp chỉ huy. Bây giờ Ngụy tui khiếu nại bằng những nhận định, đánh giá khả năng và tinh thần chiến đấu của các cấp chỉ huy để nhìn lại một quảng đường quá dài đầy máu lửa của anh em đồng đội đã đổ máu xương trong cuộc chiến đầy bi thảm nhưng hào hùng . Nhắc về trận đánh giải vây tại Kompong Trach là nhắc về tinh thần chiến đấu cao độ. Tình đồng đội đã phát huy tối đa. Trận Giải Vây thần Kỳ của TD2KB và TD58 BDQ BP đích thực là một chiến tích phi thường của một đoàn quân nhỏ nhoi nhưng đã chiến thắng vẻ vang. Ghi đậm một nét son trong Quân sử QLVNCH bất diệt .
Kỵ Binh NguySaiGon
Chi Đoàn 3, Thiết Đoàn 2 Kỵ Binh