MỘT ĐỨA BÉ 5 TUỔI ĐƯỢC CỨU SỐNG NHỜ KỸ THUẬT MRI

. . .

"Nathan Tower là một đứa trẻ thông minh và đẹp đẻ ra đời tại một tp nhỏ có tên Langley ở tỉnh British Columbia, 25 đặm phía đông của tp Vancouver (Canada). Ko giống như chị của nó, bây giờ 12 tuổi và luôn luôn khỏe mạnh, lúc 2 tuổi Nathan đã nhiều lần đau nhức dữ dội ở tai trái và thường ói mửa. Gần ngày sinh nhật thứ năm của nó, trong tháng 6 1985, những cơn đau tai thường nối tiếp bởi nhức đầu dữ dội. Trong những đêm như vậy, Nathan bị nhức đầu liên tục; aspirin ko tác dụng gì hết. Trong cố gắng truy tìm nguyên nhân, người mẹ hoảng loạn (frantic) của nó cuối cùng đã tham vấn 11 bác sĩ. Một số bác sĩ này đã cho rằng bà bị tâm thần (psychotic).

Sức khỏe của Nathan đã suy sụp nhanh chóng. Nó ko thể điều khiển tay và bàn tay trái và bắt đầu ko điều khiển chân phải. Trong tháng 7, cha mẹ quẫn trí (distraught) của nó đã đưa nó tới Reno, bang Nevada Mỹ, để xét nghiệm. Các bác sĩ đã thấy dấu hiệu một khối u ở phần cuối của não (brain stem) và nói rằng ko thể mổ được (inoperable).

Trong tuyệt vọng, mẹ nó (bà Tower) đã gọi người em chồng, bà Barbara Barnhart, ở Phoenix. Bà Barnhart gọi một láng giềng, bác sĩ Donald A. Davis, người đã mạnh mẻ khuyên ông bà Tower hãy mang Nathan đến Viện Thần kinh học Barrow thuộc bịnh viện St. Joseph ở Phoenix, bang Arizona.

Một ngày sau khi nhập viện vào tháng 7 1985, Nathan đã được lên lịch để chụp MRI. Máy này chỉ mới lắp đặt tháng 5. "Mẹ ơi, đây có phải một phi thuyền không gian?" Nathan đã hỏi khi được đưa vào đường ống dài 6 foot của máy MRI.

Từ trường mạnh mẻ này đã sắp thẳng hàng các nhân hy-đrô (hydeogen nuclei) trong não của Nathan, và một bức đã chuyển tới màn hình của máy tính (CRT). Đó là hình ảnh rõ ràng một cách đáng kể của khối u, nằm ở cuối của não, xem hình. Ngày kế, BS Harold L. Rekate, trưởng khoa nhi về ngoại thần kinh, đã lấy ra một khối u của tủy sống/tủy xương (medulla) trong một cuộc giải phẩu phức tạp kéo dài hơn 8 tiếng. Khối u này dài 1,5 inch và đường kính nửa inch.

Tôi đã nói chuyện với bs Rekate về cuộc mổ xẻ này. "Với MRI," ông nói, "chúng ta có thể thấy các cấu trúc của não mà chúng tôi ko bao giờ thấy trước đây. Mười năm trước, đứa trẻ này ko thể sống được."

Khi tôi nói với Nathan và mẹ nó trên một mái hiên (porch) đầy nắng của nhà của ông bà Barnhart, thằng bé đang mang một cái niềng đầu (head brace), xem hình, có công dụng hàn gắn (fuse) xương sống cổ. Từ đây nó có thể điều khiển tay chân. Người cha mừng rở của nó, rất biết ơn về vai trò quan trọng của MRI đã cứu sống con ông, đã có kế hoạch huy động tiền bạc để lập một trung tâm MRI tại tỉnh British Columbia, Canada".

. . .

Ảnh 1: MRI đã xóa phần xương chung quanh tủy sống và cho thấy khối u (màu đỏ) một cách rõ ràng. BS Rekate nói, "trước khi có kỹ thuật MRI, ko ai dám mổ như vậy".

Dịch từ trang 14 - 19 của National Geographic tháng 1 1987.

SJ ngày Jun 22 2023

 ĐAU ĐẦU – MỖI VỊ TRÍ LÀ MỘT TÍN HIỆU CẢNH BÁO SỨC KHỎE 

Bạn có biết? Đau đầu không chỉ đơn giản là mệt mỏi hay căng thẳng thông thường – mà còn là dấu hiệu phản ánh những vấn đề tiềm ẩn bên trong cơ thể. Mỗi vị trí đau lại mang một thông điệp riêng!

 Cùng Tiến Phương tìm hiểu 9 loại đau đầu phổ biến và nguyên nhân gây ra để hiểu rõ hơn về cơ thể mình nhé!

1.  ĐAU NỬA ĐẦU (MIGRAINE)
Vị trí: Thường đau một bên đầu, nhói theo nhịp mạch.

Kèm theo: Buồn nôn, sợ ánh sáng, âm thanh, có thể kéo dài vài giờ đến vài ngày.

Nguyên nhân: Rối loạn mạch máu não, hormone (đặc biệt ở phụ nữ), thay đổi thời tiết, stress, mất ngủ hoặc thực phẩm (sô cô la, rượu, phô mai…).

 Lời khuyên: Tránh tác nhân kích thích, ngủ đủ, bấm huyệt Thái Dương – Hợp Cốc giúp giảm đau hiệu quả.

2.  ĐAU ĐẦU DO STRESS
Vị trí: Hai bên thái dương hoặc trán.

Cảm giác: Căng tức như có vòng siết quanh đầu.

Nguyên nhân: Căng thẳng, lo âu kéo dài, thiếu ngủ, làm việc quá tải.

 Lời khuyên: Thư giãn, hít thở sâu, bấm huyệt Ấn Đường – Nội Quan, chườm ấm vùng cổ gáy.

3.  ĐAU ĐẦU DO CỔ GÁY
Vị trí: Sau gáy, lan ra đỉnh đầu.

Nguyên nhân: Sai tư thế khi ngủ, làm việc lâu với máy tính, thoái hóa đốt sống cổ, co cứng cơ cổ.

 Lời khuyên: Xoa bóp, bấm huyệt Đại Chùy – Phong Trì, điều chỉnh tư thế làm việc, gối ngủ đúng chuẩn.

4.  ĐAU ĐẦU CỤM (CLUSTER HEADACHE)
Vị trí: Một bên mắt, thái dương, thường xảy ra vào ban đêm.

Cảm giác: Đau dữ dội, chảy nước mắt/nước mũi cùng bên đau.

Nguyên nhân: Thay đổi nội tiết, hút thuốc lá, rối loạn mạch máu não.

 Lời khuyên: Hạn chế chất kích thích, ngủ đúng giờ, chườm lạnh vùng mắt khi lên cơn đau.

5.  ĐAU DÂY THẦN KINH SINH BA
Vị trí: Trán, má, mũi, hàm.

Cảm giác: Đau buốt nhói từng cơn, như điện giật.

Nguyên nhân: Tổn thương hoặc chèn ép dây thần kinh số V.

 Lời khuyên: Điều trị kết hợp y học hiện đại và bấm huyệt tại vùng Thái Dương – Hợp Cốc – Giáp Xa.

6.  ĐAU DO VIÊM XOANG
Vị trí: Vùng trán, giữa hai mắt, má.

Cảm giác: Âm ỉ, nặng đầu, đau hơn khi cúi người.

Nguyên nhân: Viêm xoang cấp/mạn tính, thay đổi thời tiết, dị ứng.

 Lời khuyên: Xông mũi với tinh dầu khuynh diệp/bạc hà, bấm huyệt Nghinh Hương – Ấn Đường – Toản Trúc.

7.  ĐAU ĐẦU DO HUYẾT ÁP CAO
Vị trí: Sau gáy, đỉnh đầu.

Cảm giác: Căng nặng, chóng mặt, mặt đỏ.

Nguy hiểm: Cảnh báo nguy cơ tai biến, đột quỵ.

 Lời khuyên: Kiểm tra huyết áp thường xuyên, ăn nhạt, thư giãn, bấm huyệt Thái Khê – Dũng Tuyền.

8.  ĐAU ĐẦU DO VIÊM TAI GIỮA
Vị trí: Một bên đầu gần tai.

Kèm theo: Ù tai, chảy mủ, sốt nhẹ.

Nguyên nhân: Viêm tai, nhiễm trùng tai giữa.

 Lời khuyên: Điều trị tai mũi họng kịp thời, tránh ngoáy tai sâu, giữ ấm vùng tai.

9.  ĐAU DO TĂNG NHÃN ÁP
Vị trí: Vùng quanh mắt, trán.

Cảm giác: Nhức mắt, nhìn mờ, buồn nôn.

Nguy cơ: Có thể dẫn đến mù lòa nếu không xử lý kịp thời.

 Lời khuyên: Khám mắt định kỳ, không tự ý dùng thuốc nhỏ mắt, hạn chế dùng thiết bị điện tử kéo dài.

 Khi bạn nhận thấy các triệu chứng đau đầu lặp lại, xuất hiện rõ ràng theo từng vùng – đừng xem nhẹ!
 Ghi nhớ và theo dõi để phát hiện kịp thời các bất thường trong cơ thể.
 Hãy nghỉ ngơi đúng cách, uống đủ nước, giữ tinh thần thư giãn.
 Nếu cần, hãy tìm đến các phương pháp trị liệu như bấm huyệt, massage, hoặc khám chuyên khoa để có hướng điều trị đúng đắn

 

Phép lạ trong y học

Chống lại một trùng a-míp ăn não gây chết người .

- Chiến đấu như một cô gái. Đó là điều mà cha mẹ bé Kali Hardig nói với cháu ngày thứ sáu 19/7/2013.

"Không còn gì để nói. Thật ko thể tin rằng ngay trước ngày chứng nhức đầu như búa bổ và ói mửa dữ dội (relentless) của cháu bắt đầu, Kali và 2 bạn đã chơi đùa vui vẻ tại 1 công viên nước gần Benton, bang Arkansas. Tại đó, các bs nói với cha mẹ đã quá thất vọng (devastated) này, rằng Kali đã bị 1 loại a-míp ăn não theo nước vào mũi. Sinh vật này đi theo dây thần kinh khứu giác (olfactory) đến não, nơi nó bắt đầu ăn mô não - một bịnh được gọi là viêm màng não sơ cấp do a-míp (primary amoebic meningoencephalitis). BS nói tử vong là 99/100 - chỉ có 2 ng tại Bắc Mỹ sống sót. "Chúng tôi phải nói với cha mẹ cháu rằng cháu ko thể sống trong 48 giờ," bs Matt Linam nói, ông là chuyên gia về bịnh nhiễm trùng này cũng là ng đang trị cháu.

Tuy nhiên, các bs tại bv trẻ em Arkansas hết lòng cứu chữa, bằng cách: - bơm vào người Kali thuốc chống nấm (antifungal) và trụ sinh cũng như 1 loại thuốc hiếm của Đức, chưa đc chuẩn y (unapproved) từ CDC (trung tâm quản lý bịnh tật Mỹ); - hạ thân nhiệt của cháu xuống 93 độ F và gây hôn mê cho cháu để não giảm phồng to (swelling); - gắn một máy thở nhân tạo (ventilator); - và một máy lọc thận cho thận hư của cháu. Trong 2 tuần, toán y khoa của cháu làm việc 24/24 để giúp cháu sống - một công việc phức tạp khi vừa ngăn ngừa áp huyết thấp và vừa chận đứng những lúc áp huyết cao dẫn đến não phình to.

"Chúng tôi có những giờ, chứ ko phải là ngày, tốt và xấu," BS Linam nói. Từ từ, não của Kali ko còn phồng nữa. Các bs giảm thuốc mê và tăng thân nhiệt của cháu, nhưng ko chắc chắn cháu cũng là cô gái đó khi - hay nếu - cháu thức dậy. "Chúng tôi ko biết điều gì," bs Linam nói, " nhưng 2 ngày sau, cháu đã giơ ngón tay (thumbs-up), và ba má cháu biết rằng cháu còn sống."

Kali đã nằm viện trong 8 tuần, học lại những động tác căn bản, như nuốt. Nhưng cuối cùng, cháu chính thức là ng thứ ba sống sót. Kali, nay là 1 cô gái 13 t, khỏe mạnh, bình thường.

Các bs ko biết chính xác tại sao cháu sống sót. (1 bé trai 12 t bang Florida, bị bịnh sau Kali, cũng trị bằng thuốc của Đức nhưng ko sống)".

Dịch từ Reader's Digest tháng 4/2015 trang 102-3.

===

Đã "chết" trong 45 phút

Ruby Graupera Cassimiro, 42 t, vừa sinh đẻ qua rạch thành bụng (C-section), để ra đời 1 bé gái đẹp đẽ vào ngày 23 tháng chín. Nhưng khi toán y khoa chuyển cho cô đến phòng hồi sức, cô đã bất tỉnh. Ruby, nay là mẹ của 2 bé, đột nhiên bị đứng tim (cardiac arrest).

Jordan Knurr, bs gây mê tại bv khu vực Boca Raton ở Florida, lập tức gắn ống thở (intubate) cho Ruby để máy giúp cô thở được. Ông bấm số và khoảng trên 10 bs và y tá đến lập tức. "Trong hơn 2 g cô đã có nhịp tim rất nguy kịch," bs Knurr nói. Điều lo sợ nhất khi tim vẫn đập nhưng ko đẩy máu đi khắp cơ thể - và các bs phải làm hô hấp nhân tạo (CPR) bằng cách liên tục ép mạnh lên ngực cô trong 45 phút liền để cố gắng giúp tim cô trở lại bình thường.

Sau khoảng 2 g, các bs biết rằng ko hy vọng. Họ gọi gia đình (gđ) cô đến để nói lời từ biệt. Sau khi gđ cô Ruby đến, gđ và vài y tá, quì gối cầu nguyện cho một kết quả khác, thì các bs ngừng ép ngực cô. Họ sẵn sàng để nói 'cô đã chết'.

"Tôi sắp tắt máy thở thì 1 y tá la lên 'Ngừng'" bs Knurr nói. "Không cần thuốc hay hô hấp nhân tạo (CPR), tim của Ruby bắt đầu tự đập lần đầu trong 2 g. Thật ko thể tin được."

Sau này mới biết, chút đỉnh dịch nước ối (amniotic fluid) đã thấm qua tử cung và chảy theo mạch máu đến tim. Được gọi là nghẽn mạch (embolism) do dịch nước ối, chúng ngăn máu chảy trong tim. "Chứng nghẽn mạch này rất hiếm và chúng tôi ko biết nhiều về nó," bs Knurr nói. " Thường BN qua đời hay tổn thương não đáng kể". (Các bs ko biết điều gì đã xảy ra với mảnh vụn (debris) của dịch này, họ nghĩ rằng nó tự tan trong mạch máu).

Chẳng những Ruby sống, "nhưng cô ta còn có sức khỏe tốt. Hầu như điều đó chưa bao giờ xảy ra", bs Knurr nói.

Ngày kế, ống thở của Ruby được tháo. 4 ngày sau, cô ta xuất viện với đứa con mới sinh - cô ko bị gãy 1 xương sườn nào sau khi bị đè ép ngực liên tục.

" Tôi ko biết tại sao Chúa lại chọn tôi, nhưng tôi biết Chúa cho tôi sống lại vì một lý do." Ruby nói.

Dịch từ Reader's Digest tháng 4/2015 trang 104-105.

Hình 1-2 về a-míp ăn não: xuất huyết và hoại tử diện rộng trong não, phần lớn ở vỏ não phía trước.

1

Share

All reactions:

2Si Tran and 1 other

1

Share