CUỘC CHIẾN BUỒN THẢM NHỨT : VN năm 1947 dưới mắt ĐS Mỹ tại Pháp

Nguồn : SADDEST WAR của William C. Bullitt trên báo LIFE DEC 29 , 1947 (67 NĂM) .

(Bài này giúp các bạn có 1 cái nhìn về VN thời đó qua nhãn quan của 1 ng Mỹ ; dù lúc đó MAO chưa làm chủ HOA LỤC mà tổn thất của lính Pháp đã là 600 ng/tháng .-Tài)

"Trong tất cả các xung đột trên trái đất ngày này , chiến tranh tại Đông dương là thắm thiết/cảm động (pathetic) nhất . Không điều gì tốt có thể đến từ đó (No good can come of it) . Chỉ có 1 lý do nhỏ và 1 chút hiểu biết đầy nhân bản được yêu cầu (require) để chấm dứt nó . Nhưng dọc những con đường ở Nam kỳ , Trung kỳ và Bắc kỳ , lính Pháp - nhiều người từng là kháng chiến quân (maquisard) , tham gia cuộc chiến chống Đức Quốc xã - tiến bước cẩn thận (gingerly) , trông chờ súng máy nổ ra từ mỗi gốc cây hay nhà ; trong khi người dân VN - vừa đói và yếu đi bởi sốt rét , hiền lành do bản chất nhưng can đảm - tung (fling) lựu đạn tự sản xuất và giết mọi lính Pháp - mà họ có thể làm , với con tim trong sáng như lòng ái quốc của những nông dân tại Lexington và Concord , Mỹ (trong chiến tranh dành độc lập Mỹ .-Tài) .
Những người dân Việt này cũng là kháng chiến quân . Nhưng sự tranh đấu của họ là THẢM KỊCH ĐEN (black tragedy) . Vì sự lãnh đạo của cuộc tranh đấu đòi độc lập này đã bị chiếm đoạt bởi người CS . CP và quân đội của họ bị khống chế bởi Tổng Bộ , đây là 1 sản phẩm thu nhỏ của Bộ chính trị Moscow . Không một ai trong 100 người Việt là CS ; nhưng tất cả dân VN đều muốn độc lập ; và cũng như Tướng de Gaulle - được theo bởi hàng triệu người Pháp dù ko đồng ý quan điểm CT của ông , bởi vì ông là biểu tượng của kháng chiến chống Hitler ; cũng như vậy hôm nay Hồ Chí Minh , lãnh tụ CS của dân VN chiến đấu cho độc lập , được đi theo bởi hàng triệu dân VN - dù ko đồng ý với quan điểm CT của ông , bởi vì ông là biểu tượng của kháng chiến chống Pháp . Hậu quả , dân VN chiến đấu và chết và giết những người Pháp trẻ , trong cuộc chiến mà nếu chiến thắng , dưới các lãnh tụ bây giờ , có thể dẫn tới 1 sự thay thế ách thống trị của Pháp bằng ách thống trị KHỦNG KHIẾP của Stalin .
Tình hình của quân Pháp tại Đông Dương chắc chắn ko kém bi thảm hơn (scarcely less tragic) . Có 115.000 quân . Họ trang bị kém .Tinh thần chiến đấu cũng ko tốt đẹp gì dù có thanh lọc cẩn thận , nhiều cựu lính Đức đã tìm vào lính Viễn chinh Pháp (LIFE Nov 10) . Lính bản xứ ko tin vào chiến thắng . Họ tin rằng ít nhứt 500.000 lính trang bị tốt mới đủ để chinh phục 22 triệu dân VN . Họ biết CP Pháp cho phép 1 đoàn đại diện HCM đến Paris . Và họ nghi ngờ 1 thay đổi về chính trị tại Pháp sẽ khiến CP của họ ngày mai sẽ ôm hôn những ng mà họ đã ra lịnh giết hôm nay . Vì lẽ đó , họ rất đau khổ vì bị phục kích và ám sát , ngứa vì muổi cắn và nóng khó chịu , càu nhàu (mutter) , "Đây là cuộc chiến dơ bẩn" (C'est de la sale guerre) , ko chắc rằng cái chết của họ có ý nghĩa gì . Và vào khoảng 600 ng đã chết mỗi tháng .
Tuy vậy tai họa tệ hại nhứt vẫn có thể xảy ra (befall) với ng Pháp , ng VN và thế giới văn minh nếu ng Pháp , do mệt mõi , đầu hàng HCM và các đồng chí CS của ông . Bất cứ lời hứa tốt đẹp nào mà HCM đưa ra đều có thể phá vở ngay NẾU ông nhận lịnh mới từ Moscow . Dân Pháp sống tại VN sẽ bị tàn sát , và ng VN sẽ bị đô hộ bởi Moscow . . . .
Sau khi Nhật đầu hàng , ng VN ngày 2/9/1945 thành lập 1 cộng hòa độc lập mà họ gọi là VN Dân chủ Cộng Hòa . Hành động này được sự ủng hộ của tất cả ng VN . Ng Nhật đã chấm dứt cai trị của Pháp , và ko người Việt nào muốn nó phục hồi . Tổ chức chính trị đã thành lập nước VNDCCH là VN Độc Lập Đồng Minh Hội - thông thường được gọi là Việt Minh . Các thành viên của VM gồm mọi thành phần , khi BẮT ĐẦU (onset) chưa có tới 1/1000 là CS . Nhưng các lãnh tụ CS , phần lớn đào tạo từ Moscow , lại là những ng có 1 mạng lưới ngầm chặc chẽ (well-knit) và biết cách tổ chức 1 phong trào cách mạng trên diện rộng/quy mô lớn ; và chẳng bao lâu hàng triệu ng VN đã nhận ra rằng HẦU NHƯ (somehow) các vị trí chỉ huy (command post) của VM đều lọt vào tay CS . Tuy nhiên , vì VM đại diện cho kháng chiến chống Pháp , những ng dân này vẫn tiếp tục đi theo VM (còn tiếp) .

Nếu Việt Nam không có "bác" !

Từ ngày có "bác" Hồ ,
Dân Việt chết dài dài .
Ngày xưa thì hàng triệu ,
Thanh niên sanh miền Bắc ,
Nhưng "tử" ở miền Nam ,
Ngày nay thì mỗi năm ,
Cả trăm người khỏe mạnh ,
Vào đồn để "tự tử" ,
Những ai chưa được "chết" ,
Vì tay của công an ,
Cuộc sống lại quá khổ ,
Vì thất nghiệp dài dài ,
(Xin) làm "cu-li" nước ngoài ,
Đảng viên thì tham nhũng ,
Chúng tha hồ vơ vét ,
Như chết đói lâu ngày ,
Chúng không chừa thứ gì ,
Chúng lại rất nhẫn tâm ,
Như bộ trưởng y tế ,
Mụ Nguyễn thị Kim Tiến ,
Nhập thuốc giả về bán ,
Chẳng cần biết thuốc này ,
Sẽ làm chết bịnh nhân ,
Chúng đang đấu đá nhau ,
Vì tranh dành miếng ăn ,
. . .
Nếu đừng có "bác" Hồ ,
Việt Nam sẽ không thua ,
Nước nào ở Á Châu ,
Cứ xem gương Hàn Quốc ,
Hay Trung Hoa Dân Quốc * ,
Cũng mũi tẹt da vàng ,
Tài nguyên rất thiếu thốn ,
Nhưng nhờ có lãnh tụ ,
Với tầm nhìn tuyệt vời ,
Hết lòng với quốc dân ,
Mạnh tay với tham nhũng ,
Ra đi để va-li ,
Toàn là quần áo cũ ** ,
(còn tiếp) .
* Còn gọi là Cộng Hòa Trung Hoa (Republic of China) hay Đài Loan .
** Tài sản của TT Phác Chính Hi để lại khi chết .
Hình : chụp tại rạp Ciros tại Hà Nội năm 1954 với hình Mao cao nhứt , dưới có hình Malenkov (bí thư thứ 1 ĐCSLX) và HCM .

BỘ MẶT BÁN NƯỚC HẠI DÂN CỦA CSVN ĐÃ LỘ RA .
1/ Ng CSVN chấp nhận cho ta nói xấu hay chửi bới họ (vì hiện nay bộ mặt BÁN NƯỚC HẠI DÂN của họ đã lộ ra) ; nhưng sẵn sàng đập tan mọi âm mưu CHỐNG ĐỐI hay LẬT ĐỔ họ , dù chỉ là vài người ko có 1 tấc sắt trong tay .

MAO LÀ THÀY/CHỦ CỦA HỒ TỪ NĂM 1954 , CHỤP TẠI RẠP CIRUS Ở HÀ NỘI .

Hà Nội : xe hoa diển hành miêu tả HCM bắt tay Mao ; hàng chữ bên dưới xe hoa là "Tình hửu nghị Đời đời" . Nguồn : bộ QP Mỹ .

Chụp tại cửa khẩu Trung Việt : Dảy núi phía sau tấm bản này là của VN , trong khi dảy núi nằm sau nó , mới là của TQ . 

Đấu tố trong CCRĐ năm 1956 , theo lịnh của TQ 

2/Một trí thức ng Malaysia đã mô tả những ng CS Mã Lai , mà ông quen biết khi cùng học ĐH Raffles ở Mã Lai , như sau :
A gang of half-educated, swollen headed, power-mad adolescent demagogues trying to take over the country. I told them many facts which, as self-claimed leaders, they should have known but did not. What they were really trying to carry out boiled down to nothing but a gigantic swindle.
Tạm dịch : "1 băng đảng của những kẻ mị dân , tuy tuổi thanh niên nhưng học hành nửa vời , kiêu căng , nghiện quyền lực đang cố gắng chiếm đất nước này . Tôi nói với họ nhiều sự thật , và là các lãnh tụ tự phong , họ nên biết những điều đó nhưng họ đã ko nghe . Thực ra , những gì mà họ đã tiến hành kết cục chỉ là 1 sự LỪA ĐẢO VĨ ĐẠI ".
Dù là 1 nhận xét cách đây gần 60 năm , vẫn còn đúng với ng CSVN , đặc biệt là trí thức thân cộng như Hạ đình Nguyên , Huỳnh Tấn Mẫm , Lê hiếu Đằng , Huỳnh ngọc Báu , v.v...

SV Huỳnh Tấn Mẩm

CUỘC CHIẾN BUỒN THẢM NHẤT (THE SADDEST WAR)

LIFE DEC 29 , 1947 : BÀI CỦA WILLIAM C. BULLITT, CỰU ĐS MỸ TẠI PHÁP .

Bài này giúp các bạn có 1 cái nhìn về VN thời đó qua nhãn quan của 1 ng Mỹ ; dù lúc đó MAO chưa làm chủ HOA LỤC mà tổn thất của lính Pháp đã là 600 ng/tháng .-Tài) .

Tôi chỉ dịch đoạn đầu : đoạn sau đc chụp lại từ báo LIFE .

"Trong tất cả các xung đột trên trái đất ngày này , chiến tranh tại Đông dương là thấm thiết/cảm động (pathetic) nhất . Ko điều gì tốt có thể đến từ đó (No good can come of it) . Chỉ có 1 lý do nhỏ và 1 chút hiểu biết đầy nhân bản được yêu cầu (require) để chấm dứt nó . Nhưng dọc những con đường ở Nam kỳ , Trung kỳ và Bắc kỳ , lính Pháp - nhiều ng từng là kháng chiến quân (maquisard) , tham gia cuộc chiến chống Đức Quốc xã - tiến bước cẩn thận (gingerly) , trông chờ súng máy nổ ra từ mỗi gốc cây hay nhà ; trong khi ng dân VN - vừa đói và yếu đi bởi sốt rét , hiền lành do bản chất nhưng can đãm - tung (fling) lựu đạn tự s.xuất và giết mọi lính Pháp - mà họ có thể làm , với con tim trong sáng như lòng ái quốc của những nông dân tại Lexington và Concord , Mỹ (trong chiến tranh dành độc lập Mỹ .-Tài) .
Những ng dân Việt này cũng là kháng chiến quân . Nhưng sự tranh đấu của họ là THẢM KỊCH ĐEN (black tragedy) . Vì sự lãnh đạo của cuộc tranh đấu đòi độc lập này đã bị chiếm đoạt bởi ng CS . CP và quân đội của họ bị khống chế bởi Tổng Bộ , đây là 1 sản phẩm thu nhỏ của Bộ chính trị Moscow . Không 1 ai trong 100 ng Việt là CS ; nhưng tất cả ng VN đều muốn độc lập ; và cũng như Tướng de Gaulle - được theo bởi hàng triệu ng Pháp dù ko đồng ý với quan điểm CT của ông , bởi vì ông là biểu tượng của kháng chiến chống Hitler ; cũng như vậy hôm nay Hồ Chí Minh , lãnh tụ CS của dân VN chiến đấu cho độc lập , đc đi theo bởi hàng triệu ng VN - dù ko đồng ý với quan điểm CT của ông , bởi vì ông là biểu tượng của kháng chiến chống Pháp . Hậu quả , ng VN chiến đấu và chết và giết những ng Pháp trẻ , trong cuộc chiến mà nếu chiến thắng , dưới các lãnh đạo bây giờ , có thể dẫn tới 1 sự thay thế ách thống trị của Pháp bằng ách thống trị KHỦNG KHIẾP của Stalin .
Tình hình của quân Pháp tại Đông Dương chắc chắn ko kém bi thảm hơn (scarcely less tragic) . Có 115.000 quân . Họ trang bị kém .Tinh thần chiến đấu cũng ko tốt đẹp gì dù có thanh lọc cẩn thận , nhiều cựu lính Đức đã tìm vào lính Viễn chinh Pháp (LIFE Nov 10) . Lính bản xứ ko tin vào chiến thắng . Họ tin rằng ít nhứt 500.000 lính trang bị tốt mới đũ để chinh phục 22 triệu dân VN . Họ biết CP Pháp cho phép 1 đoàn đại diện HCM đến Paris . Và họ nghi ngờ 1 thay đổi về chính trị tại Pháp sẽ khiến CP của họ ngày mai sẽ ôm hôn những ng mà họ đã ra lịnh giết hôm nay . Vì lẽ đó , họ rất đau khổ vì bị phục kích và ám sát , ngứa vì muổi cắn và nóng khó chịu , càu nhàu (mutter) , "Đây là cuộc chiến dơ bẩn" (C'est de la sale guerre) , ko chắc rằng cái chết của họ có ý nghĩa gì . Và vào khoảng 600 ng đã chết mỗi tháng .
Tuy vậy tai họa tệ hại nhứt vẫn có thể xảy ra (befall) với ng Pháp , ng VN và thế giới văn minh nếu ng Pháp , do mệt mõi , đầu hàng HCM và các đồng chí CS của ông . Bất cứ lời hứa tốt đẹp nào mà HCM đưa ra đều có thể phá vở ngay NẾU ông nhận lịnh mới từ Moscow . Dân Pháp sống tại VN sẽ bị tàn sát , và ng VN sẽ bị đô hộ bởi Moscow . . . .
Sau khi Nhật đầu hàng , ng VN ngày 2/9/1945 thành lập 1 cộng hòa độc lập mà họ gọi là VN Dân chủ Cộng Hòa . Hành động này đc sự ủng hộ của tất cả ng VN . Ng Nhật đã chấm dứt cai trị của Pháp , và ko người Việt nào muốn nó phục hồi . Tổ chức chính trị đã thành lập nước VNDCCH là VN Độc Lập Đồng Minh Hội - thông thường đc gọi là Việt Minh . Các thành viên của VM gồm mọi thành phần , khi BẮT ĐẦU (onset) chưa có tới 1/1000 là CS . Nhưng các lãnh tụ CS , phần lớn đào tạo từ Moscow , lại là những ng có 1 mạng lưới ngầm chặc chẽ (well-knit) và biết cách tổ chức 1 phong trào cách mạng trên diện rộng/quy mô lớn ; và chẵng bao lâu hàng triệu ng VN đã nhận ra rằng HẦU NHƯ (somehow) các vị trí chỉ huy (command post) của VM đều lọt vào tay CS . Tuy nhiên , vì VM đại diện cho kháng chiến chống Pháp , họ vẫn là thành viên của VM (còn tiếp) .

 

 

 

LIFE OCT 13 1947 :  TƯỜNG TRÌNH VỀ TRUNG QUỐC ĐẾN DÂN MỸ .

BÀI CỦA WILLIAM C. BULLITT , CỰU ĐS MỸ TẠI PHÁP . 

LIFE OCT 13 1947 , BÀI CỦA WILLIAM BULLITT .

Quan hệ Việt Trung trong cuộc chiến VN . 

    - Người xưa có các câu : “sự thật sẽ giải thoát chúng ta” , “không thể lấy bàn tay che mặt trời” và “không có lửa , sao có khói” .
    - “Nếu buộc phải ngửi cứt thì nên ngửi cứt Tây , không nên ngửi cứt Tàu” (ông HCM đã trả lời trong một phỏng vấn của một nhà báo phương Tây . Đúng là ghét của nào trời cho của nấy !) .

      Tài Trần: Trước đây , trên đài BBC đã có bài nói về sự tham dự của quân TC trong trận Điện biên phủ 1954 – do các viên chức TC phổ biến .
       Bài dưới đây dịch từ quyển Looking Back on the Vietnam War của William Head , ấn bản 1993 (từ trang 106-114) . (Tác giả W. Head đã dựa vào các tài liệu mà một phần lấy từ báo chí chính thức của TC) . Theo tôi nghĩ bài viết này đã nêu được nguyên nhân chánh dẫn đến thái độ trịch thượng và đàn anh của TC trong thời gian qua .
      Ba dấu chấm trong ngoặc (…) tượng trưng cho những đoạn nói về chính trị giửa hai phe trong cuộc chiến VN , tôi xin lược bỏ vì nghĩ rằng điều này không làm thay đổi ý tưởng của tác giả W. Head .
==========

               TRUNG CỘNG ĐÃ DỒN HẾT TIỀN CƯỢC VÀO HÀ NỘI

       “ Trong những năm đầu của thập niên 1960 , Bắc VN đã là một trong những đồng minh về chính trị và quân sự thân thiết nhứt của Bắc kinh (BK) . Khi cuộc khẩu chiến giữa TC và LX leo thang , và khi LX dưới thời Krushchev nhích từng bước tiến tới sự không can dự vào cuộc xung đột đang leo thang ở Đông dương thì Hà Nội (HN) ngày càng ngã theo BK . Vào khoảng đầu năm 1964 , HN đã thực sự đứng hẳn về TC khi phong trào CS quốc tế đã tách làm hai nhánh . Khi Krushchev mất chức và Mạc tư Khoa theo đuổi một chánh sách can thiệp mạnh hơn dưới thời Kosygin và Brezhnev , thì dù cho HN đã cố gắng giữ khoảng cách bằng nhau đối với hai đàn anh nhưng quan hệ HN-BK vẫn luôn luôn thắm thiết . Theo lời ông Hoàng văn Hoan (từng là phó chủ tịch quốc hội VN) , cho tới năm 1968 , HN luôn THỈNH THỊ ý kiến BK trước khi quyết định một việc gì quan trọng (4) . Tóm lại Mỹ đã lâm chiến với một trong những đồng minh thân thiết nhứt của TC . Ảnh minh họa : 

. .
     Trọng lượng của quyền lợi của TC tại bắc VN đã được phản ảnh qua quy mô của hổ trợ của TC đối với HN trong cuộc chiến . Theo BK , giửa 1950 và 1978 , TC đã cung cấp chiến cụ tương đương với hơn 20 TỈ ĐÔ LA cho bắc VN . Số lượng này gồm vũ khí , đạn dược , và quân trang quân dụng đủ trang bị cho 2 triệu binh sĩ . Chỉ trong năm 1962 thôi , nhằm nâng cấp khả năng chiến đấu cho lực lượng CS tại nam VN để đối phó với những cố gắng chống du kích của Mỹ và VNCH , TC đã cung cấp 90.000 súng máy và súng trường . Theo những tiết lộ sau cuộc chiến , TC đã cung cấp sự hổ trợ SỐNG CÒN  cho bộ máy hậu cần (tiếp vận) của bắc VN gồm việc cung cấp hơn 30.000 xe tải , 2 triệu tấn xăng dầu , và sửa chữa 900 km đường xe lửa . TC cũng cung cấp cho HN một số lượng lớn đường ray , đầu máy và toa xe lửa ; đã trang bị toàn bộ cho vài trăm nhà máy cho bắc VN ; và đã cung cấp hơn 300 triệu mét vuông vãi và 5 triệu tấn gạo ; cộng với một số lượng lớn lao những mặt hàng thiết yếu cho cuộc sống hàng ngày của dân chúng bắc VN . (Thời gian đi tù ở miền Bắc từ 1977-81 , tôi nhận thấy các nông cụ trong các trại tù đều sản xuất tại TQ ; lương khô 701 , quần áo , mền , kể cả quần đùi cho tù ; áo khoác dài mùa đông 2 lớp cho CA cũng của TC .- Tài) . TC cũng cho HN ngoại tệ mạnh tương đương vài trăm triệu đô (6) .
. . .
       Có thêm những sự kiện quan trọng nói lên sự hổ trợ mạnh mẽ của TC cho HN trong giai đoạn giữa thập niên 1960 (12) .
      Thứ nhứt , vào MÙA XUÂN 1966 , gần 50.000 lính TC đã có mặt tại bắc VN để điều khiển súng phòng không , điều hành công tác hậu cần và sửa chữa các tổn thất do bom gây ra . Theo thống kế chính thức của TC , giữa tháng mười 1965 và tháng ba 1968 (khi quân TC đã rút đi) có tổng cộng hơn 320.000 quân TC đã phục vụ tại bắc VN với năm cao nhứt lên tới 170.000 người (13) . Không quân của bắc VN đã xử dụng các sân bay ở nam TC . Một hệ thống ra-đa bao gồm các trạm ở nam TC đã được lập để bảo vệ không phận bắc VN cũng như theo dõi và cung cấp các hoạt động của không quân Mỹ cho KQ của bắc VN .
Ảnh minh họa : 

     Thứ hai , các đơn vị giải phóng quân của TC được đưa vào bắc VN vẫn mặc quân phục chính quy , giữ nguyên phù hiệu của đơn vị và đã xữ dụng cách liên lạc thông tin không có độ an ninh cao . Họ cố tình cho người Mỹ biết ý định và quyết tâm của họ trong cuộc chiến VN .
     Thứ ba , trong một số trường hợp , máy bay TC đã giao chiến với máy bay Mỹ khi họ lỡ xâm nhập vào không phận TC để truy kích đối phương : BK cho biết đã bắn hạ 9 máy bay Mỹ và gây hư hại cho 2 chiếc khác . Dù cho thông tin này cũng như thông tin về số máy bay Mỹ bị bắn rơi trên bắc VN bởi máy bay bắc VN – nhưng do phi công TC lái – không được một nguồn tin độc lập kiểm chứng , nhưng điều này có thể đã xảy ra .
     Theo những báo cáo sau này của TC , thương vong của quân TC , phục vụ tại bắc VN , do bom Mỹ gây ra khoảng 20.000 người gồm chết và bị thương .
    Thứ tư , quân TC đã xây một khu phức hợp lớn lao , với hầm hào kiên cố tại Yên Bái (khoảng 140 km tây bắc HN) , nằm trên đường xe lửa từ Côn Minh đến HN dọc theo sông Hồng . Khu phức hợp này với những súng cao xạ đặt trong hang cũng như trên đường ray cộng với một phi đạo lớn , hình như được thiết kế để làm một thủ đô dự phòng trong trường hợp HN bị thất thủ bởi một cuộc tấn công của quân Mỹ và VNCH , hoặc để làm một căn cứ cho quân TC trong trường hợp quân TC can thiệp ồ ạt và công khai vào cuộc chiến VN .
. . .
    Vào cuối năm 1967 , vùng đệm/cấm bay , đối với phi công Mỹ , dọc theo biên giới Trung-Việt đã thu hẹp còn 5 km . Để đáp lại sự bành trướng này của KQ Mỹ , số sư đoàn phòng không của TC ở bắc VN đã tăng từ hai lên ba (24) . “

CHÚ THÍCH :
4 . Hoàng văn Hoan , “Sự phản bội tình hữu nghị Việt-Trung của Lê Duẫn “ , sách bằng tiếng Hoa , (BK : nhà xuất bản Nhân dân , 1982) .
6 . Hoàng văn Hoan , “Không được phép bóp méo sự thật về tình hữu nghị Việt-Trung trong thời chiến” , (BK : Nhân dân nhật báo , ngày 27/11/1979) : trang 1 , 5 .
12 . Allen Whiting , The Chinese Calculus of Deterrence , 1975 : trang 170-95 .
13. Nhân dân Nhật báo , BK , ngày 21/11/1979 : trang 4 .
24 . Theo thư của Allen Whiting gửi cho tác giả , ngày 9/4/1991 .

Sự thật về quan hệ Việt Trung theo quyển 'Looking Back on the Viernam war' .

THƯA QUÝ BẠN ,
TRONG BÀI VIẾT DƯỚI ĐÂY , NGOÀI  PHẦN III  ĐƯỢC DỊCH TỪ QUYỂN LOOKING BACK ON THE VIETNAM WAR  TRANG 106-114 ; CÒN LẠI LÀ Ý KIẾN CỦA TÔI . CÓ MỘT VÀI ĐOẠN , DO KHÔNG QUAN TRỌNG , NÊN TÔI ĐÃ CẮT BỎ ;  VÀ DO CHỤP LẠI TỪ BẢN GỐC QUÁ CŨ NÊN CÓ TRANG KHÔNG ĐC RỎ , MONG CÁC BẠN THÔNG CẢM . TUY NHIÊN PHẦN III LÀ PHẦN ĐÁNG ĐỌC NHỨT , VÌ NÓ , LẦN ĐẦU TIÊN , ĐÃ CHO TA THẤY SỰ CAN THIỆP VỀ CHÍNH TRỊ  VÀ VIỆN TRỢ Ồ ẠT VỀ QUÂN SỰ , KINH TẾ , XÃ HỘI , V.V... CỦA TRUNG QUỐC TRONG THẬP NIÊN 1960 NHẰM  GIÚP ĐỞ MIỀN BẮC VN ĐÁNH MỸ CỦNG NHƯ PHÁT ĐỘNG CHIẾN TRANH 'GIẢI PHÓNG' MIỀN NAM .- TRẦN ANH TÚ .

- - - -