Khi miền nam Trung quốc phát triển , giúp đở của Hoa kiều hải ngoại chuyển hướng, bài 1.

Tài Trần : Hôm rồi tôi viết về tinh thần hướng về quê hương của Hoa kiều hải ngoại, kể cả trước khi TQ mở cửa thời họ Đặng. Và ĐCSTQ đã khéo léo khi có chính sách đãi ngộ như: kêu gọi chủ cũ của các hãng xưởng về nước, cho họ làm PGĐ kỹ thuật, cuối năm chia lời; những ai đóng góp đường xá, trường học lớn nhỏ đều được đặt tên cho cơ sở mà họ hiến tặng, v.v... Nhờ chính sách khéo léo này, TQ mới phát triển như hôm nay. Sau đây là chuyển ngữ từ một bài báo bằng tiếng Anh.

" - Các di dân từng cho tiền để xây trường và đền chùa , nay hướng vào kinh doanh , đầu tư.

Hạ Môn , TQ -- Hoa kiều hải ngoại - đặc biệt ra đi từ nam TQ - đóng một vai trò quan trọng dù thường dấu kín vai trò trong việc mở cửa và đi lên của kinh tế TQ . Con trai và con gái ra đi từ bờ biển này đã di cư tới các bờ biển Thái Bình Dương lân cận , tìm thấy sự thịnh vượng , mở hầu bao , và gửi hàng triệu đô về quê .

Tại tỉnh Phúc Kiến ven biển , mỗi thành phố đều có một cầu , một trường , một nhà thờ hay một đền thờ hiến tặng bởi "Hoa kiều hải ngoại" , những ng đã ra đi , nhưng ko quên . Họ đã hiến tặng nguyên một con đường . ĐH Hạ Môn , một trong những ĐH ảnh hưởng nhứt ở TQ , được bắt đầu vào TN 1950 bởi Chin Jia Geng, một đại gia (tycoon) Singapore, ông đã cho một đại sảnh (hall) , một thư viện , một phòng thí nghiệm khoa học , v.v... Nay , con cháu chắt của ông đã cho tiền để duy trì các công trình này .

Vì TQ phát triển nhiều hơn về sự giàu có của chính quyền và tư nhân , và sự chuyển động xã hội , và vì cộng đồng hải ngoại (diaspora) ngày càng phân tán , tính chất của hiến tặng của hải ngoại cũng đang thay đổi . Hình thức nhân đạo thuần túy là đặc tính của các thế hệ trước đây khi hiến tặng , lúc mà TQ còn nghèo và thường đói , đã chậm chạp thay thế bằng cách tạo lợi nhuận cho ng hiến tặng .

Tuy vậy điều gây ngạc nhiên cho người nước ngoài (ko phải là dân TQ) là sự hiến tặng khổng lồ xảy ra trong thập kỷ qua . Người Hoa ven biển từ lâu đã được nhận dạng là một phần của cộng đồng đi biển rộng hơn của đông nam Á kéo dài hết Thái bình dương - gồm Manila , Jakarta , Kuala Lumpur , Los Angeles , Hongkong và Vancouver .

"Sống gần biển , có thể buôn bán. Đó là một ý tưởng của nam TQ," , ông Chen Yi Meng , cựu quản lý của bảo tàng hoa kiều hải ngoại ở Hạ Môn . Ngay cả trong giai đoạn mãnh liệt của cách mạng , ng TQ vẫn bảo vệ một đặc tính (ethos) mạnh mẽ là kính/coi trọng gia đình và ng già . Sự hiến tặng của họ thường được kể như nhằm nâng cao tinh thần và tiêu chuẩn đạo đức ngay cả trong những ngày đen tối nhứt của Cách mạng Văn hóa , và điều này đã đóng góp cho tinh thần kinh doanh nhiệt tình (gung-ho) của miền nam TQ trong TN 1980 .

"Về sức mạnh kinh tế , Hoa kiều hải ngoại xếp thứ sáu trên thế giới,"một giám đốc Mỹ của một cty có trụ sở ở HK , nói về sự trổi dậy của KT của TQ . "Đó là một cộng đồng đầy thế lực về KT . . ."

Tuy vậy những ngày mà hơn 1/2 những tòa nhà ở Hạ Môn và Phúc Châu (Fuzhou) được xây bởi mạnh thường quân đang thay đổi . Người TQ đã thăm đất nước sau CM văn hóa giữa TN 1970 đôi khi bị sốc bởi sự nghèo khổ , và hiến tặng hậu hỉ (lavishly) . (Chỉ trong tháng này , một tàu chở thực phẩm viện trợ của LHQ đã được bốc dở) .

Ngày nay , sự hiến tặng thường là một trộn lẫn giửa đầu tư kinh doanh chiến lược , gây quỹ (fund) bởi một người tốt nghiệp ĐH (alumi) hay các nhóm cứu trợ; và những phô trương (show) sự giàu có của gia đình , theo một số nguồn . Hoa kiều nào cũng muốn bảo đảm rằng sự giúp đỡ của họ phải tới tay ng nghèo (needy) - chứ ko vào túi của các viên chức vô đạo đức (unscrupulous) - thường cho các tổ chức Phật giáo".

(còn tiếp)

Dịch từ : As south China prospers , aid from overseas Chinese shifts .

Ảnh ĐH Hạ Môn

===

Khi miền nam Trung quốc phát triển , giúp đở của Hoa kiều hải ngoại chuyển hướng , bài 2.

"Ông nội tôi gốc ở Anxi (thuộc tỉnh Phúc Kiến (Fujian) - một tỉnh ở đông nam TQ, thủ phủ là Phúc Châu (Fuzhou). -- Tài) nhưng di cư (migrate) tới Malaysia," ông Wellington Lo, một ng bán máy công cụ ở Kuala Lumpur, nói như vậy khi ghé Hạ Môn (Xiamen) trên đường về nước sau khi dự một triển lãm thương mại ở Quảng Châu (Guangzhou). Ngồi trong một trong những tiệm trà ô-long (oolong) nằm trên các con đường của Hạ Môn, ông nói rằng đã cố gắng nhưng ko tìm được bà con ở địa phương. "Chúng tôi đã thường gửi tiền, nhưng nay chúng tôi ko làm nửa. TQ ngày càng mạnh, và giờ đây chúng tôi cạnh tranh với TQ ngay trên nước Malaysia, do đó ko có bạn nào của tôi có thể có tiền để gửi về TQ."

Người ta ko rõ toàn bộ sự giúp đỡ dọc theo bờ biển của TQ lên hay xuống tùy thuộc đầu tư của cá nhân hay ko. Tại các tỉnh như Phúc Kiến hay Quảng Đông, 60 tới 80/100 đầu tư từ cộng đồng hải ngoại, theo ông Zhaung Guoto, GĐ một dự án ở ĐH Hạ Môn từng nghiên cứu Hoa kiều hải ngoại.

Tuy nhiên, sự nhân đạo thuần túy có vẻ ít thịnh hành (still, pure philanthropy seems less prevalent). "Hoa kiều hải ngoại trong TN 1930 và 1940 đã rất rộng rải," cô Chen nói. "Họ đã thấy một ngăn cách lớn về tiêu chuẩn giữa trường tại làng quê, và hải ngoại. Họ đã muốn giúp đỡ. Nay TQ là một thị trường lớn, và giàu có, cảm giác khác đi. Rất nhiều người Hoa hải ngoại có cái nhìn khác về TQ, họ suy nghĩ nhiều trước khi quyết định giúp đở (it takes a long time to decide to give).

"Một lý do để giúp đỡ là xây dựng vốn liếng xã hội (build social capital)," TS Guoto nói. "Nếu bạn gây dựng tên họ của gđ, sẽ tốt cho kinh doanh."

Tất nhiên, những hiến tặng ko có ràng buộc vẫn tiếp tục. Hai năm trước đây, thương gia người Indonesia Wang Zhong Xin đã tặng một cao ốc văn phòng 30-tầng cho Hạ Môn. Những lợi tức từ cao ốc này sẽ chuyển đến các trường.

Cai Yu Si, sống tại Bangkok, mới đây cho ĐH Hạ Môn một tòa nhà, và Chen Yong Zai, lãnh đạo của một cty hàng không (airline executive) tại Philippines, đã cho nhiều triệu cho trường ở làng cũ của mình. Hai anh em người Philippines gốc Hoa, Shi nan Gu và Shi Nan Feng, năm 1997 cấp tiền để xây lại Nhà thờ Tam Tòa (Trinity Church) tại đảo Gulangyu.

Giáo dục vẫn là một mục tiêu phổ biến. Tại Hạ Môn năm 1997, hơn 22 lần chuyển khoản (transfer) với hơn 1 triệu nhân dân tệ được hiến tặng cho kho bạc nhà nước (public coffer). 15 chuyển khoản này dành riêng (earthmark) cho trường, theo sổ sách ở Hạ Môn.

Sự ràng buộc này với bờ biển phía nam của TQ rất độc đáo. Trong một khảo sát thực địa (field study) năm 2003, "Người Hoa ở phía nam tiếp tục giữ quan hệ chặc chẻ với quê cha đất tổ (their home village), trong khi người Hoa ở đông bắc của TQ, một khi đã ở Mỹ, thường ko có quan hệ hay quan tâm gì với quê cha đất tổ của họ," TS Guoto nói.

Dịch từ : https://www.csmonitor.com/2005/0427/p07s01-woap.html

 Điều gì đã khiến cộng đồng Hoa kiều hải ngoại là 1 sức mạnh kinh tế đáng gờm !

Trước 1975 , nếu bạn vào 1 tiệm của ng Hoa tại Chợ Lớn , nếu họ ko có món hàng bạn cần , họ sẽ chỉ bạn sang tiệm kế bên nếu tiệm đó có món hàng đó ! Một khi họ đã tin bạn , họ sẳn sàng cho bạn mượn tiền , chỉ cần bạn viết 1 tờ giấy tay vì họ coi trọng chữ TÍN . Đi tới nước nào , họ cũng lập bang hội để giúp đồng hương . Ở SG trước 75 đã có NHIỀU BV do các bang ng Hoa xây như Triều Châu , Phúc kiến , Quảng Đông , Sùng Chính (BS May, sau 75 làm ở bv này) , v.v... Dù đã định cư tại các nước giàu có , họ ko quên quê cha đất tổ của họ tại TQ . Ở tỉnh Phúc Kiến hiện nay , đi đâu cũng có cầu , đường , trường học , trường ĐH , v.v... đc xây bởi Hoa kiều Hải ngoại , ra đi từ Phúc Kiến (tôi đã có 1 bài về đề tài này) .

Bắc kinh (từ thời họ Đặng) đã có chính sách đãi ngộ tốt với HK : các công trình trên đều ghi tên ng đã hiến tặng . BK còn (trải thảm đỏ) kêu gọi các chủ cũ của các hảng xưởng về nước : họ sẽ làm phó GĐ , hưởng lương và đc chia lời vào cuối năm . Chính chánh sách khôn khéo này của BK phần nào là động lực lớn đưa tới sự thành công ngày nay của TQ .

Theo một nghiên cứu , nếu coi cộng đồng ng Hoa hải ngoại như 1 nước thì sức mạnh kinh tế của họ đứng thứ SÁU thế giới . Thật ko sai , các khu thương xá hay các chợ Á Đông hay VN tại San Jose phần lớn của ng Hoa gốc HK , Đài Loan hay Chợ Lớn . Bộ máy kinh tế của các nước như Phi , Singapore , Malaysia , Indonesia , Thái , Myanmar , v.v... đều phần lớn đc nắm bởi ng Hoa .

Tại San Jose có một công viên rất lớn - trong đó có tượng Khổng Tử , Tôn Dật Tiên , v.v... do ng Hoa tại đây hiến tặng thành phố . CV mang tên tiếng Anh lấy theo địa danh .

Ảnh về công viên văn hóa Overfelt tại San Jose

MỘT GÓC NHÌN VỀ THƯỢNG HẢI
Cũng như bao nhiêu người Việt Nam yêu nước, tôi luôn xem Trung Quốc là kẻ thù nguy hiểm.
Nhưng tôi vẫn muốn kể câu chuyện sau đây, một câu chuyện nằm ngoài lòng thù hận.
Năm 2010, tôi có một số công việc phải đi Thượng Hải, một thành phố lớn nhất của Trung Quốc với dân số hơn 23 triệu người.
Anh hướng dẫn viên du lịch cho biết, Thượng Hải vào những năm 90 trở về trước là một thành phố khá tồi tệ. Cũng dân nhập cư tràn lan, cũng nhà ổ chuột, cũng nạn kẹt xe tàn khốc, cũng nạn mua gánh bán bưng lấn chiếm long lề đường xô bồ, loạn xạ.
Từ năm 1992, Thượng Hải bắt đầu xây dựng chiến lược lặp lại trật tự đô thị và phát triển văn minh đô thị. Tất cả dường như phải làm lại từ đầu bằng một chiến lược hơn 10 năm với những lộ trình phân khúc. Chiến lược ấy được khởi đầu bằng một công cuộc chỉnh trang đô thị rầm rộ. Người ta san bằng hết những khu nhà cấp 4, nhà ổ chuột để thay bằng những tòa nhà chọc trời. Người dân bao đời sống trong hẻm hóc với những căn nhà tạm bợ được đưa vào căn hộ hiện đại rộng hơn, tiện nghi hơn. Đường xá rộng thênh thang, vỉa hè thông thoáng, những chiếc cầu vượt chồng lên nhau, xóa đèn xanh đàn đỏ ở những giao lộ. Bên cạnh đó, Thượng Hải xây dựng 23 tuyến tàu điện ngầm với 5 tầng chồng lên nhau trong lòng đất. Chấm dứt nạn kẹt xe. Thượng Hải ban hành hai lệnh cấm: Thứ nhất, cấm xe gắn máy lưu thông trong nội thành; Thứ hai, cấm buôn bán trong khu dân cư. Thượng Hải quy hoạch nhiều trung tâm thương mại, trung tâm dịch vụ, khu vực chợ trời . . . mỗi trung tâm đều có bãi xe ô tô rộng lớn.
Chúng tôi thử đi vài tuyến tàu điện ngầm, anh hướng dẫn viên nói, bây giờ giả như không cấm xe gắn máy thì người ta vẫn không đi, bởi đi học, đi làm bằng tàu điện ngầm luôn chính xác giờ giấc, lại ngồi trong toa tàu mát lạnh, sạch sẽ và nhanh chóng.
Hỏi, san bằng nhà trệt của dân để đưa họ lên chung cư, ngân sách nào gánh nổi ? Người ta nói đó là dự án của doanh nghiệp, sau khi trả căn hộ đền bù cho dân, họ vẫn có lời. Như vậy, người dân có lợi, doanh nghiệp có lời, xã hội được ổn định.
Lại hỏi, TQ cũng là nước xhcn, nhưng sao kiến trúc đô thị ở Thượng Hải giống hệt phương Tây. Người ta nói rằng, sau thời kỳ mở cửa, nạn kẹt xe và tình trạng mất trật tự đô thị ở TQ trở thành quốc nạn. Ông Đặng Tiểu Bình cho nhiều đoàn cán bộ chuyên ngành đi Mỹ và châu âu nghiên cứu, học tập và trở về tổ chức hội thảo, xây dựng đề án, vân vân và vân vân.... Vì thế, không riêng gì Thượng Hải mà hầu hết các thành phố lớn ở TQ đều được chỉnh trang, quy hoạch phát triển như nhau.
Lại nhớ, lúc mình còn làm ở báo Người Lao Động, chị Hằng Nga có cho xem một tài liệu nói rằng, năm 1973, ông Thiệu đã thuê nhóm chuyên gia người Mỹ sang quy hoạch Sài Gòn với tầm nhìn đến năm 2010 là 25 triệu dân. Trong khi vào thời điểm đó cả miền Nam chỉ có 14 triệu dân.
Trộm nghĩ, trên đời nầy, phàm khi muốn làm bất cứ việc gì dù lớn hay nhỏ, điều trước hết phải có là ý tưởng và giải pháp, nếu thiếu hai yếu tố hàng đầu ấy, mọi hành động đều sẽ trở thành hoang tưởng hoặc điên rồ.

Khi Thác Dương, một giáo sư 40 tuổi, quay về Trung Quốc để lập nghiệp sau 18 năm xa xứ, ông định cư tại một khu công nghệ cao ở thành phố Hàng Châu thuộc tỉnh Triết Giang, cách ngôi làng quê hương ông 45 phút đi đường. Thành phố 6 triệu dân này ưu đãi cho ông rất nhiều thứ. Ông được hỗ trợ một số tiền tương đương 123 triệu đồng VN để lập ra Công ty Greenphile Bioindustrial Solution.

Nguồn : http://nld.com.vn/…/trung-quoc-hau-dai-hoa-kieu-ve-nuoc-lam…
Trong tổng số 3.000 m2 đất ông Dương thuê làm công ty, ông được miễn tiền thuê 750 m2 đất (khoảng 13.000 đồng VN/m2) trong năm đầu tiên và được giảm 50% tiền thuê đất trong 2 năm tiếp theo. Theo so sánh của ông, một văn phòng như thế ở thành phố Atlanta (Mỹ) có thể đắt gấp 3 lần. Những “ưu đãi” như thế không chỉ có ở Hàng Châu. Thành phố Thượng Hải với sự thịnh vượng của các nhà máy chất bán dẫn của mình đã thu hút được James Gao, một cựu giám đốc điều hành một công ty ở Mỹ. Tháng 3 rồi, người đàn ông 34 tuổi gốc Nam Kinh này đã về Thượng Hải sau 11 năm sống ở Mỹ để lập công ty riêng và được thành phố hỗ trợ 184 triệu đồng.
Từ Bắc Kinh đến Quảng Châu, chính quyền địa phương đang cung cấp cho Hoa kiều mọi ưu đãi từ tiền thuê rẻ đến các khoản thuế thấp để khuyến khích họ quay về quê hương. Ngoài những ưu đãi về mặt tiền bạc, Trung Quốc còn hứa giúp Hoa kiều tuyển dụng được những lao động có trình độ cao hay hợp tác với các doanh nghiệp “chất lượng cao” trong nước. Ðiều này làm người ta nhớ lại thời điểm những năm 1990 khi các đặc khu kinh tế tạo hứa hẹn dành nhiều ưu đãi cho công ty nước ngoài để thu hút đầu tư. Tuy nhiên, mục đích của chính sách thu hút Hoa kiều giờ đây không chỉ là vấn đề tiền bạc. Hoa kiều được xem như là một “mỏ vàng” của những kỹ năng quản lý và khoa học. Hồ Gia Hoàn, Trưởng Phòng Lao động và Tổ chức cán bộ công nghệ cao mới của Hàng Châu, nhận xét: “Hoa kiều có thể giúp những người chưa từng rời Trung Quốc biết thêm nhiều điều mới mẻ. Họ mang về tư duy mới.”
Ðể quảng bá cho chính sách ưu đãi Hoa kiều, Hàng Châu đã lập ra một trang web để giới thiệu về chương trình, cho quảng cáo trên truyền hình và báo chí, không chỉ ở trong nước mà còn ở Mỹ và châu Âu. Bên cạnh đó, thị trưởng Hàng Châu cũng giới thiệu về chính sách của thành phố trong các cuộc phỏng vấn trên truyền hình. Những thành phố khác thậm chí còn đi xa hơn thế. Khu Trung Quang Thôn ở Bắc Kinh có cả một văn phòng đại diện tại thung lũng Silicon ở California(Mỹ). Bước đầu, những chính sách ưu đãi Hoa kiều đã tỏ ra có hiệu quả. Kể từ khi Hàng Châu áp dụng chúng vào cuối năm 2000, khoảng 250 Hoa kiều đã quay về đây lập nghiệp. Trong khi đó, khu Trung Quang Thôn cũng chào đón 2.030 Hoa kiều trở về với ý định lập nghiệp trong 11 tháng đầu năm 2001, trong đó có 348 người có được giấy phép kinh doanh. Dù vậy, không phải mọi thứ đều làm Hoa kiều hài lòng. Nhiều người vẫn còn phàn nàn về việc một số chi phí quá cao ở Trung Quốc. Theo Thác Dương, giá điện ở Trung Quốc (1.530 đồng VN/kwh) đắt gấp 5 lần ở Atlanta. Ngoài ra, ông còn nói đến những khoản tiền phải chi cho những buổi ăn nhậu để có được giấy phép vì, theo ông Dương, “mọi chuyện đều được tiến hành trên bàn ăn”.
Ðối với nhiều Hoa kiều, việc giữ cho nền kinh tế Trung Quốc luôn tăng trưởng có thể là cách tốt nhất để kéo họ về nước. Khi ông Dương thành lập Grenphile Bioindustrial Solution, một công ty chuyên sản xuất một chất sinh hóa học không độc hại đến môi trường để loại bỏ mực ra khỏi giấy thải, Trung Quốc đã là nước sản xuất giấy lớn nhất thế giới, sản xuất khoảng 32 triệu tấn mỗi năm. Theo dự đoán của ông Dương, thị trường này sẽ tăng theo cấp số nhân cùng với sự cải thiện các tiêu chuẩn sống của người Trung Quốc. Và như thế cũng đủ để giữ ông ở lại.
PHƯƠNG VÕ (Theo FEER)

Sắp tới ngày quốc khánh của TC (1/10) , sau đây là con số Hoa kiều hải ngoại : khoảng 40 triệu , phần lớn sống ở các nước đây .
Thông tin do Phân ban Đồng bào Hải ngoại tại Trung hoa Dân quốc (Đài Loan) cung cấp .
Nguồn : http://www.aaari.info/notes/09-04-10Shih.pdf

Đóng góp của cộng đồng người Phi gốc Hoa .

Trung tâm Y khoa St. Lukes tại Bonifacio Global City

Tòa nhà Don Enrique T. Yuchengco của ĐH De La Salle

Davao Chinatown tại Davao City là khu phố Tàu lớn nhứt Philippines và duy nhứt tại đảo Mindanao .

ĐH Văn hóa Philippines , còn được gọi là Kiâo Tiong trong tiếng Phúc Kiến 

Lời thề thi đấu dưới Tinh thần Thể thao 

ĐH Văn hóa Philippines

Ngôn ngữ dùng tại nhà của người Phi gốc Hoa 

Niềm tin tôn giáo của người Phi gốc Hoa 

Thị trường Hối đoái Manila có hàng ngàn người Phi gốc Hoa giàu có - làm chủ các cty môi giới chứng khoán .

Hệ thống cửa hàng ăn nhanh của Phi , Jollibee , sản xuất hamburger kiểu Phi - được lập với 1 người Phi gốc Hoa và tiếp là một trong những . . . 

Các chũng tộc (ethnicity) của người Phi gốc Hoa : 67.6/100 Phúc kiến , Quảng đông 0.6/100 , Quan thoại 0.03/100 và Tàu lai 31.4/100 .