https://history.army.mil/Publications/Publications-Catalog-Sub/Publications-By-Title/Advice-and-Support-The-Middle-Years/

As Thi’s leadership brought the 9th Division to life, the 7th Division won two more 

victories in June. After agents reported an assemblage of the National Liberation Front’s 

Dinh Tuong Province leadership at Xom Dao, near Ap Bac, General Nguyen Bao Tri 

struck on the twenty-seventh. Four infantry battalions and three reconnaissance 

companies crashed the meeting. The enemy leaders expected the unwelcome guests, 

as their agents had reported the government’s plan. Rather than withdraw, they had 

decided to stay and fight. Defending the position was the 514th PLAF Battalion and a 

portion of the 261st PLAF Battalion. 

Aircraft delivered a preliminary bombardment at dawn, hitting the tree lines and 

canal banks that normally housed enemy entrenchments. The attack had little effect, 

as the enemy instead had deployed in foxholes in the rice fields. At 0600, U.S. Army 

helicopters began delivering the assault troops 400 meters away from the 514th PLAF 

Battalion’s concealed position. The enemy repulsed two attacks in fighting that lasted 

all day. According to one enemy participant, the bombs dropped by air force aircraft 

had only minimal effect, often hitting empty positions. “If helicopters had been there 

we would have been killed,” he recalled, “because we were out in the open. But no 

helicopters came, and when the fighter-bombers left, we returned to our foxholes.” 

Liberation Radio claimed the Communists had won the battle, killing 300 South 

Vietnamese soldiers, but the actual outcome was somewhat different. The attackers 

destroyed a fifty-bed hospital, killed thirty-one insurgent soldiers, and estimated the 

enemy had evacuated another fifty casualties. The government also killed the entire 

seven-man Communist provincial committee and captured twenty-nine insurgents 

and sixteen weapons. South Vietnamese casualties amounted to one dead and two 

wounded.15 

Two days later, government forces returned to Dinh Tuong’s Cai Lay District to 

hit the 261st PLAF Battalion and one hundred guerrillas. A ranger and seven infantry 

battalions, a reconnaissance company, and an M113 troop assaulted the enemy, 

killing 164 insurgents and capturing 9 individual weapons and 3 machine guns. The 

allies estimated the enemy had carried off another ninety-one casualties. The South 

Vietnamese lost twenty-nine dead and fifty-eight wounded. Two Americans died, and 

another two suffered wounds. The twin battles shook the local population’s faith in the 

Front, and many chose to leave Xom Dao thereafter.16

 

                         

                              

Bản đồ MỸ THO 1973 (Sheet 6229-1) - Vị trí xã Dưỡng Điềm, … | Flickr

MapDongTam - Dong Tam - Song My Tho and Kinh Xang | manhhai | Flickr

                                 

               

 BẢN ĐỒ TỈNH ĐỊNH TƯỜNG TRƯỚC 1975 

Đây là một tỉnh - mà tiểu đoàn 2/10 sư đoàn 7 bộ binh VNCH, mà tôi phục vụ - đã hành quân nhiều nơi trong tỉnh này. Và ngày 11/03/1975, tiểu đoàn tôi, đã tan hàng khi lọt vào ổ phục kích, giữa ban ngày, trên đường tiếp cứu cho đồn Ngã Sáu, đã thất thủ đêm trước.

Trên bản đồ, bạn thấy tỉnh lộ đi từ quốc lộ 4, ngang qua làng Cái Nứa và dẫn tới quận lỵ Hậu Mỹ. Trước đây, nơi này là khu trù mật (agroville) Hậu Mỹ, thành lập từ thời cố TT Ngô đình Diệm để định cư những ng công giáo di cư 1954. Người CS đã nhiều lần tấn công khu này và sau này, lúc chúng tôi đi qua chỉ còn trơ trọi khung sườn thép (có lẽ là phần còn lại của nhà lồng chợ hay ngôi giáo đường ?). Chúng tôi đã đi lại trên hương lộ này 2-3 lần và lần chót là để giải cứu cho đồn Ngã Sáu. Ngày hôm đó, chúng tôi được đoàn xe quân vận đổ xuống gần làng Cái Nứa; chúng tôi đi bộ một quảng và sau đó vượt qua con kinh, nằm bên trái của TL này. TĐ chia làm ba mủi, tiến về hướng tây; địa thế rất trống trải, lúa đã được gặt, ruộng chỉ xâm xấp nước. Và TĐ tôi đã lọt vào ổ phục kích của mấy trung đoàn CSBV và gần như bị tan hàng. Sau đó, TĐ về Đồng tâm "hấp lại" và hành quân lai rai cho tới ngày 30/4/75. Tôi đã có vài bài nói về trận này trên blog này, trong đó có bài của một SQ của CSBV tham gia trận đánh đồn Ngả Sáu .

===

Bản đồ vùng Cẩm Sơn và Bàn Long, tỉnh Định tường

Người viết bài này đã nhiều lần hành quân ở khu vực này. Đây là vùng mà trước 1975 có địa danh là "Ba Dừa", là thủ đô trái cây của cả tỉnh Định tường , cung cấp cho Sài gòn. Vì vậy mà người cs lúc đó đã quyết tâm bám giữ mảnh đất này kể cả chịu đựng các đợt oanh tạc của B-52. Trước đây, máy bay này chỉ oanh tạc các nơi dân cư thưa thớt của vùng 1, 2 và 3 chiến thuật. Thế mà do vùng này chịu áp lực mạnh của địch nên B-52 được xử dụng. Ta thấy con sông Sầm Giang nối xã Vĩnh Kim, quận Sầm Giang với xã Long Trung, quận Cai Lậy. Ngày xưa, lính tráng của tđ tôi khi thấy xe từ QL 4 quẹo phải vào quận Sầm Giang đều buồn, vì vùng nầy đối phương rất lì lợm, quyết tâm bám đất. Tóm lại, đây là vùng đất dữ dằn, lính tráng của hai bên đã chết rất nhiều vì mảnh đất phì nhiêu, đầy hoa thơm trái ngọt này. Có 1 lần tđ hành quân vào vùng này (hình như là xã Long Trung). Khi dừng quân là trời tối mịt, sáng dậy tôi mới biết là mình đã đóng quân trong 1 vườn cây ăn trái đang chín rộ: đầu võng này cột vào 1 cây mận, đầu kia cột vào 1 cây dâu. Tôi đã có một buổi ăn sáng toàn là trái cây. Tóm lại, trước đây, ở đây có dân, nay chiến tranh về, họ phải ra các quận lỵ (như Cai Lậy, Cái Bè hay Sầm Giang) an ninh hơn để sống. Còn xã nào, ít nguy hiểm hơn thì chỉ có người già, đàn bà và trẻ em ở lại. Hỏi đàn ông đi đâu, họ chỉ vào 1 tấm hình trên bàn thờ và nói đã đi lính Cộng Hòa? đã chết rồi. Nhà nào củng có hầm tăng-xê/trancée (hầm trú ẩn, đào âm xuống đất, trên che đậy bởi 1 lớp đất dầy để chịu đựng được pháo).

Theo website của tỉnh ủy Tiền Giang thì: " . . .tỉnh Mỹ Tho là một trọng điểm của khu 8 trong cuộc tiến công và nổi dậy năm 1972. Vì vậy từ cuối năm 1971, bộ chỉ huy tiền phương của quân khu 8 đã xuống chiến trường Mỹ Tho để trực tiếp chỉ đạo. Đầu năm 1972, bộ chỉ huy tiền phương quân khu chuyển sang xã Long Trung huyện Cai Lậy nam. Căn cứ tỉnh ủy Mỹ Tho từ xã Long Trung chuyển sang xã Long Tiên tiếp tục chỉ đạo chuẩn bị cho các cuộc tiến công và nổi dậy trong tỉnh. . . "

Nhận xét: như các bạn đã thấy, các xã "dữ dằn" hầu như nằm trong quận Cai Lậy, một số ít thuộc Sầm Giang hay Cái Bè. Các quận còn lại như Giáo Đức, Bến Tranh, Chợ Gạo hay Châu Thành thì rất an ninh. TĐ tôi ít khi hành quân ở các quận này vì ở đấy địa thế trống trải, phần lớn trồng lúa, ko có vườn tược sum sê rậm rạp như 3 quận kể trên. Người cs phải dựa vào địa hình để sinh tồn và chiến đấu.

====

 Một số ảnh của tỉnh Định Tường.

+4

Like

Comment

Share

 

Em trai tôi và Tiểu đoàn 424 Địa phương quân

Posted on February 14, 2018 by dongsongcu

Uyên Sơn

Khi Pháo đội trở lại chiếm đóng căn cứ Long Định lần thứ hai thì Chỉ huy trưởng Bộ chỉ huy Chiến thuật Tiền Giang là Trung trá Tri. Dù tên tuổi ông cũng vang lừng, tuy nhiên ông không được cái tướng oai phong như Đại tá Biết, ốm yếu hơn, hiền hậu hơn, trông ông có vẻ nho nhã như một nhà giáo. Khi được biết tôi là dân Mỹ Tho và ba tôi là Chủ tịch Hội đồng tỉnh Định Tường, ông vui vẻ xưng anh với tôi và gọi tôi bằng tên:

– Thỉnh thoảng anh hay ghé thăm bác Học – ba tôi – Bác có kể về Sơn, hôm nay anh mới biết em, mấy lần bác Bửu về Mỹ Tho anh cũng có đến thăm (ông Trần Quốc Bửu, Chủ tịch Tổng Liên Đoàn Lao Công Việt Nam).

Advertisements

REPORT THIS AD

Cũng giống như trước đây, bộ chỉ huy của Trung tá Tri cũng buồn tẻ vắng tanh, riêng Trung tá Tri thì lại không vui vẻ ồn ào như Đại tá Biết, nên không khí còn có vẻ ảm đạm hơn.

Một hôm lái xe qua thăm ông, ông cho biết đang trông coi một thằng con lớn đang hoạt động trong vùng do sự điều động của Tiểu khu Định Tường: Tiểu đoàn 424 Địa phương quân.

Ông có vẻ bực bội:

– Thả quân vào cả hai ngày rồi mới giao lại cho Bộ chỉ huy Chiến thuật trông coi, giống như trên trời rớt xuống !

Advertisements

REPORT THIS AD

Nghe tên Tiểu đoàn Địa phương quân, tôi hỏi lại ông cho rõ:

– Trung tá nói Tiểu đoàn 424 phải không ?

– Đúng 424 đóng ở bót Phủ Phát Chợ Cũ.

Lòng tôi rộn lên một chút lo âu:

– Tiểu đoàn của thằng em tôi đó Trung tá, nó là đại đội trưởng Đại đội 2.

– Có phải thằng gì ở Sư đoàn 5 mới đổi về không ?

– Dạ đúng Trung tá, tên nó là Tốt em trai kế tôi.

Advertisements

REPORT THIS AD

– Anh có nghe bác Học nói về cậu đó, cũng lì lắm !

Em trai tôi sinh năm 1945, lúc gia đình tôi rời thành phố Mỹ Tho tản cư vô xã Đạo Thạnh bên kia rạch Bảo Định – khi đó còn có tên Arroyome de la Poste – để tránh máy bay Đồng minh oanh tạc các căn cứ Nhật chung quanh thành phố và tàu bè Nhật trên sông Cửu Long. Khi Tốt sinh được vài ngày thì ba tôi từ giã gia đình theo tiếng gọi của Phong Trào Thanh Niên Tiền Phong vô bưng theo kháng chiến. Chính vì sinh ra trong thời điểm đó nên Tốt không có được những cái may mắn như những anh chị em khác, nội cái tên thôi cũng đã là một cái thua thiệt rồi. Má tôi kể lại, chưa đầy tháng Tốt đã lên cơn cử sốt rét, rên ư ử như con chó con trong nôi, không có sữa nên uống toàn nước cháo quậy với bột “ký ninh”…

Advertisements

REPORT THIS AD

Tôi không nhớ em tôi đi khóa mấy Thủ Đức, chỉ biết lúc đó Thủ Đức chật cứng nên chuyển một số sinh viên sĩ quan ra Nha Trang học. Ra trường, Tốt về Sư đoàn 5 Bộ binh, ngày Tốt lập gia đình với một cô giáo người Huế tại Phước Long chỉ có ba má tôi và một đứa em gái đi máy bay vô thị xã Phước Bình để lo đám cưới, ngoài ra anh em bà con họ hàng không có lấy một ai.

Khi thuyên chuyển về Tiểu khu Định Tường, vì biết Tốt là con của ba tôi – Chủ tịch Hội Đồng Tỉnh – nên Tiểu khu giữ lại làm Sĩ quan Phụ tá phòng 4, chưa được hơn tháng thì Tốt xin ra tác chiến lại, làm Đại đội trưởng Đại đội 2 Tiểu đoàn 424 mà trong gia đình không ai hay biết…

Sau khi nghe Trung tá Tri nói có Tiểu đoàn của em tôi hoạt động bình định trong vùng, tôi lại bản đồ phối trí hành quân treo trên tường thấy vùng hoạt động của Tiểu đoàn 424 ngoài tầm tác xạ pháo binh tại căn cứ Long Định, kể cả tầm 15 cây số của Trung đội 155 ly Tiểu đoàn 70 Pháo binh.

Advertisements

REPORT THIS AD

Tôi nói với Trung tá Tri:

– Sao để Tiểu đoàn này hoạt động xa quá vậy Trung tá, ngoài tầm tác xạ pháo binh, lỡ bị chạm địch lấy gì yểm trợ hỏa lực.

– Tiểu khu chỉ nó đi đó chớ có phải anh đâu !

Tôi ngao ngán và lo âu.

Đêm đó tình hình trong đêm các nơi đều vô sự.

Sáng hôm sau tôi lại lái xe qua Bộ chỉ Huy Chiến thuật để theo dõi Tiểu đoàn 424 hoạt động, tới gần trưa thì Tiểu đoàn báo cáo bắt đầu chạm địch lai rai. Tiếng của Thiếu tá Tường Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 424 nói với Trung tá Tri đại khái:

Advertisements

REPORT THIS AD

– Có dấu hiệu địch đang bám sát và bao vây, xin Bộ chỉ huy Chiến thuật báo cáo với Tiểu khu Định Tường để xin không yểm.

Trung tá Tri dùng điện thoại nói chuyện với

Trung tâm hành quân Tiểu khu để xin yểm trợ, Tiểu khu nói sẽ trình lên Quân đoàn.

Khoảng giữa trưa thì Tiểu đoàn báo chạm địch mạnh ở nhiều hướng và chắc chắn đang bị bao vây, xin yểm trợ và tiếp viện gấp. Tiếng báo cáo xen lẫn với tiếng súng nổ vang dội trong máy truyền tin làm tôi muốn run lên, tôi lo cho em trai tôi đang lọt trong vòng lửa đạn, trong khi trong tay tôi đang chỉ huy một căn cứ hỏa lực hùng hậu mà đành bó tay không yểm trợ được cho em mình.

Advertisements

REPORT THIS AD

Nhìn lên bản đồ tôi thấy căn cứ Pháo binh Cai Lậy hiện do một Pháo đội của Tiểu đoàn 93 Pháo binh chiếm đóng có thể bắn với tới vị trí của Tiểu đoàn thằng em tôi, một ý nghĩ lóe sáng trong đầu, tôi cầm điện thoại xin tổng đài Sư đoàn, rồi xin Bộ chỉ huy Trung đoàn 14 Hành quân và xin nói chuyện với Đại tá Lê Trung Thành, Trung đoàn trưởng Trung đoàn 14. Thật may mắn lúc đó ông có mặt tại Bộ chỉ huy Hành quân, tôi trình bày với ông là em ruột tôi đang làm Đại đội trưởng của Tiểu đoàn 424 mà Tiểu đoàn đang đụng địch mạnh mà ngoài tầm tác xạ của căn cứ Long Định, xin ông giúp cho Pháo đội 93 Pháo binh tại Cai Lậy (đang yểm trợ trực tiếp Trung đoàn 14) tác xạ yểm trợ giúp Tiểu đoàn 424 vì còn trong tầm. Vẫn với giọng nói ngọt ngào lịch sự cố hữu, ông vui vẻ chấp thuận liền và bảo sẽ ra lệnh Sĩ quan Liên lạc báo cho Pháo đội 93 Pháo binh lên máy yểm trợ ngay cho Tiểu đoàn 424 Địa phương quân.

Advertisements

REPORT THIS AD

Sau đó tôi dùng máy truyền tin của Trung tá Tri nói chuyện với Thiếu tá Tường, Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 424 báo sẽ có Pháo binh tại Cai Lậy yểm trợ ngay cho anh, và tôi cho biết tần số và chỉ danh của Pháo binh Cai Lậy để hai bên liên lạc trực tiếp.

Vì Tiểu đoàn Địa Phương Quân không có Tiền sát viên Pháo binh đi theo nên đích thân Thiếu tá Tường vừa chỉ huy các đứa con mình vừa điều chỉnh tác xạ Pháo binh. Khi Pháo binh căn cứ Cai Lậy bắt đầu tác xạ yểm trợ, lòng tôi rộn lên một niềm vui khôn tả, hy vọng em trai tôi sẽ được an toàn.

Độ một tiếng đồng hồ sau, Tiểu khu Định Tường cho Trung tá Tri biết đã xin được Chi đoàn 3/2 Thiết quân vận vào vùng để tiếp ứng cho Tiểu đoàn 424 Địa phương quân, đồng thời mấy phi tuần khu trục cũng sắp sửa vào vùng để yểm trợ, tôi muốn rớt nước mắt trước những tin vui trên.

Advertisements

REPORT THIS AD

Khoảng 3 giờ chiều, trước hỏa lực yểm trợ của Pháo binh căn cứ Cai Lậy và các phi tuần khu trục, Việt cộng bắt đầu đoạn chiến và rút lui khi thấy Chi đoàn 3/2 Thiết quân vận hùng hổ tiếp ứng vào chiến trường.

Đến 6 giờ chiều Chi đoàn 3/2 với Tiểu đoàn 424 tùng thiết ra đến Quốc lộ gần Cai Lậy, từ Long Định tôi lái xe lên đón em trai tôi, anh em gặp nhau mừng vui trong nước mắt. Dù được yểm trợ và tiếp ứng kịp thời, Tiểu đoàn 424 cũng thiệt mất một Đại đội trưởng và mười mấy binh sĩ.

Tối đó tôi chở Tốt về thẳng hậu cứ Tiểu đoàn 424 dưới chợ cũ Mỹ Tho, sau khi sắp xếp công việc Đại đội, tôi cùng Tốt quành về nhà ba má tôi ở đường Đinh Bộ Lĩnh. Sau đó tôi gọi máy về Pháo đội ở Long Định bảo làm Công điện về Tiểu đoàn báo tôi đi phép đặc biệt 4 ngày, giao công việc Pháo đội cho Trung úy Tòng, Pháo đội phó, đồng thời tôi gọi máy về hậu cứ Vĩnh Long nhờ chở bà xã tôi cùng các con qua Mỹ Tho thăm ông bà nội ngay ngày hôm sau.

Advertisements

REPORT THIS AD

Cả nhà mở tiệc ăn mừng em trai tôi thoát nạn, tuy nhiên nhìn khuôn mặt của Tốt có một vẻ gì làm tôi không yên tâm. Tôi đem điều đó nói cho nhà tôi biết, bà xã tôi trấn an:

– Tại anh thương Tốt rồi lo vậy thôi, chớ không có gì đâu. Gia đình mình ăn ở hiền lành cả tỉnh ai cũng thương, Trời Phật ông bà sẽ phù hộ che chở cho tất cả.

Khi hai anh em gặp riêng, tôi nói với Tốt:

– Vùng này Việt cộng nó đánh hỗn lắm, nhất là địa thế chằng chịt ruộng vườn kinh rạch, em phải thật cẩn thận khi đi hành quân.

Tốt cười nhẹ:

Advertisements

REPORT THIS AD

– Đừng lo anh, hồi ở Sư đoàn 5, em đối đầu với tụi chính quy Bắc Việt hung dữ gấp nhiều lần còn chưa sao. Có điều ở Địa phương quân thì phương tiện yểm trợ yếu quá, kỳ này cũng may có anh lo nên Pháo binh Cai Lậy tác xạ yểm trợ kịp thời cho Tiểu đoàn em.
***

Mấy ngày phép ngắn ngủi qua mau, tôi trở lại căn cứ Long Định với những cuộc hành quân khác, tháng 9/73 khi Pháo đội vào đóng trong căn cứ khu Trù mật Hậu Mỹ, tôi được lệnh bàn giao Pháo đội cho Tòng vừa thăng cấp Đại úy để đi học khóa Pháo binh Cao cấp.

Đang học giữa khóa, một hôm được điện thoại của anh tôi đang là Liên đoàn trưởng Liên đoàn Khóa sinh của Trung tâm Huấn luyện Không quân Nha Trang gọi vào báo Tốt đã tử trận! Những gì tôi lo sợ đã đến với em trai tôi.

Advertisements

REPORT THIS AD

Được biết Tiểu đoàn 424 đi giải cứu một đồn Nghĩa quân cấp Trung đội đang bị Việt cộng bao vây tấn công tại Ấp Bắc Sơn gần Ngã Ba Cái Bè, Tiểu đoàn 424 đã đánh tan Đại đội Việt cộng này, giải tỏa được đồn Nghĩa quân thu được nhiều vũ khí. Số vũ khí tịch thu đã được trực thăng đến chở về triển lãm ở Mỹ Tho cho đồng bào xem, Tiểu đoàn tiếp tục ở lại để xây dựng lại đồn bị hư hại nặng. Hai đêm sau khoảng một Trung đoàn Việt cộng đến tấn công vị trí đóng quân của Tiểu đoàn 424, đến sáng thì Tiểu đoàn tan rã, riêng vị trí Đại đội 2 của em trai tôi cùng Bộ chỉ huy Tiểu đoàn đóng bên trong vòng đai đồn, cuối cùng cũng bị đánh bứt, Thiếu tá Tường tử trận, em trai tôi đã ở lại dùng đại liên M60 bắn cản hậu cho những người lính cuối cùng chạy thoát khỏi vòng vây, sau đó đã bắn vào đầu tự sát.

Ngày hôm sau, Sư đoàn 7 Bộ binh mở cuộc hành quân vào giải tỏa, Hương, em dâu tôi, cô giáo Huế ở tỉnh Phước Long ngày nào đã lặn lội theo toán quân vào lấy xác, tìm được em trai tôi đang gục đầu dưới giao thông hào ngập đầy vỏ đạn đại liên, tay phải còn nắm chặt khẩu colt 45…

Advertisements

REPORT THIS AD

***
Chiến tranh đã chấm dứt gần ba mươi năm, nhưng những hình ảnh bi thảm lẫn kiêu hùng của cuộc chiến đâu dễ gì nguôi ngoai. Làm sao tôi quên được khuôn mặt rắn rỏi của Thiếu tá Châu Ngọc Sanh, sau trận phản kích tuyệt vời vào căn cứ Long Định thăm Pháo đội tôi, để rồi mấy tháng sau đó vĩnh viễn ra đi bỏ lại chiến hữu bỏ lại bạn bè.

Làm sao tôi quên được nụ cười gắng gượng của em trai tôi sau cuộc hành quân ở Ấp Bắc, lần gặp gỡ sau cùng của hai anh em, để rồi mãi mãi chia lìa, mãi mãi em tôi trở thành người của thiên cổ.

Sanh và em trai tôi chỉ là muôn một trong hàng trăm ngàn anh hùng đã ngã xuống trên mảnh đất thân yêu.

Advertisements

REPORT THIS AD

Hỡi những người còn sống sót trong cuộc chiến khốc liệt đã qua, nếu không còn nhớ đến những người đã nằm xuống, những người đã giúp tô thêm sao, đã giúp nở thêm mai vàng mai bạc trên cổ áo, thì cũng xin đừng phản lại họ, đừng phản lại bạn bè, đừng phản lại chiến hữu anh em, đừng phản lại với lý tưởng tự do đã canh cánh mang theo cả một đời người.

Uyên Sơn

Lập Đông 2004
( Trích tuyển tập Cái Chết Của Một Dòng Sông – Xuất bản tại Hoa Kỳ năm 2009 )

https://hoiquanphidung.com/showthread.php?7593-Nh%E1%BB%AFng-M%E1%BA%ABu-Chuy%E1%BB%87n-Ng%E1%BA%AFn-Tr%C3%AAn-Chi%E1%BA%BFn-Tr%C6%B0%E1%BB%9Dng-QL-4