Văn hóa Pháp qua vài thông tin

Vì là đất nước sản sinh rất nhiều nghệ sĩ nổi tiếng thế giới nên chúng ta cần tìm hiểu về họ.

1/ Ngân sách của bộ VH vào khoảng 10 tỉ đô năm trong khi Quỹ Quốc gia Bảo trợ Nghệ thuật của Mỹ khoảng 146 triệu.

2/ Giữ gìn triệt để ngôn ngữ nên họ ko ủng hộ việc "Anh hóa" (Anglicization) tiếng Pháp: như khuyên dùng "couriel" thay vì "email".

3/ Họ coi trọng lễ nghi (étiquette) hơn dân Mỹ. Điều đó có thể thấy hàng ngày trong tiệm ăn hay cửa hàng cũng như trong ngôn ngữ. Ví dụ sẽ ko thích hợp khi bạn dùng "tu" với ai đó bạn gặp trừ phi bạn được y yêu cầu hay y trẻ hơn bạn.

4/ Hôn khi gặp nhau.

Mọi người bạn biết và gặp trong buổi họp mặt đều được hôn trên má: có khi hôn tới 4 lần!

5/ Ở công ty/công sở, thường là thứ sáu, còn gọi là ngày "journée décontractée" (dress down day/ngày ăn mặc tự do) thì cũng phải gọn ghẻ, màu sắc phù hợp (ton sur ton). Phụ nữ, đặc biệt ở Paris, có khuynh hướng ko mặc quần bằng vải "jean" hay quần áo len thung (survêtement/sweatsuit, dùng khi tập thể dục) hình 1.

6/ Cha mẹ dạy con.

Tại Pháp, trẻ em được phép tự lo liệu (se débrouiller pour) ngay từ rất sớm, và hơn nữa , sự dạy dỗ từ bất cứ người lớn nào được tương đối chấp nhận. Ở Mỹ, một bà mẹ rất ngại khi chỉ dạy một đứa nhỏ ko phải con bà.

7/ Người Pháp ko thích "fast food" như "hot dog" hay khoai tây chiên như người Mỹ. Họ thích kéo dài bữa ăn để hưởng thụ.

8/ Quan điểm về tự do tôn giáo.

CP Pháp cấm đội mũ chùm đầu và che mặt gọi là "hijab" hình 2, của phụ nữ Hồi giáo, cũng như nón "kippa", hình 3, của Do Thái giáo, vì cho rằng điều đó đối nghịch với những giá trị của xã hội. Hơn 80/100 dân Pháp ủng hộ cấm đoán này, xem đó là một bước quan trọng tới cộng đồng tập thể .

9/ Hoạt động chính trị

Đối với người Pháp, người Mỹ đặc biệt thờ ơ, lãnh đạm (apathetic) về vai trò cá nhân của họ trong chính quyền và thay đổi. Ví dụ, trong bầu cử TT tại Mỹ chưa tới 50/100 cử tri đi bầu. Nếu so sánh với 80/100 cử tri Pháp đi bầu, thật dễ hiểu tại sao dân Mỹ được xem như lãnh đạm, thờ ơ. Hơn nữa, dân Pháp đã được dạy từ nhỏ rằng nên thắc mắc mọi thứ và hành động (move) nhanh chóng để thay đổi chính quyền và luật pháp khi họ ko đồng ý.

10/ Ảnh hưởng văn hóa của lịch sử.

Khi thăm viếng Pháp, bạn lập tức được bao quanh bởi một lịch sử phong phú và lâu dài đã khiến văn hóa và thái độ chung (general attitude) bao phủ đối với tất cả những gì thuộc Pháp. Đó là một sự tôn kính ko thể phủ nhận về di sản (legacy) và truyền thống Pháp, và hậu quả là một ước muốn bảo vệ những gì thuộc về thuộc về Pháp. Trái lại, nước Mỹ tương đối mới, dễ dàng thay đổi.

Tác giả: Valorie Delp

Bachelor of Arts.

Văn hóa Pháp qua vài thông tin
Vì là đất nước sản sinh rất nhiều nghệ sĩ nổi tiếng thế giới nên chúng ta cần tìm hiểu về họ.
1/ Ngân sách của bộ VH vào khoảng 10 tỉ đô năm trong khi Quỹ Quốc gia Bảo trợ Nghệ thuật (American Endowment Foundation) của Mỹ khoảng 146 triệu.
2/ Giữ gìn triệt để ngôn ngữ nên họ ko ủng hộ việc "Anh hóa" (Anglicization) tiếng Pháp: như khuyên dùng "couriel" thay vì "email".
3/ Họ coi trọng lễ nghi (étiquette) hơn dân Mỹ. Điều đó có thể thấy hàng ngày trong tiệm ăn hay cửa hàng cũng như trong ngôn ngữ. Ví dụ sẽ ko thích hợp khi bạn dùng "tu" với ai đó bạn gặp trừ phi bạn được y yêu cầu hay y trẻ hơn bạn.
4/ Hôn khi gặp nhau.
Mọi người bạn biết và gặp trong buổi họp mặt đều được hôn trên má: có khi hôn tới 4 lần.
5/ Ở công ty/công sở, thường là thứ sáu, còn gọi là ngày "journée décontractée" (dress down day /ngày ăn mặc tự do) thì cũng phải gọn ghẻ, màu sắc phù hợp (ton sur ton). Phụ nữ, đặc biệt ở Paris, có khuynh hướng ko mặc quần bằng vải "jean" hay quần áo len thung (survêtement/sweatsuit, dùng khi tập thể dục) hình 1.

6/ Cha mẹ dạy con.
Tại Pháp, trẻ em được phép tự lo liệu (se débrouiller pour) ngay từ rất sớm, và hơn nữa, sự dạy dỗ từ bất cứ người lớn nào được tương đối chấp nhận. Ở Mỹ, một bà mẹ rất ngại khi chỉ dạy một đứa nhỏ ko phải con bà.
7/ Người Pháp ko thích "fast food" như "hot dog", khoai tây chiên như người Mỹ. Họ thích kéo dài bữa ăn để hưởng thụ.
8/ Quan điểm về tự do tôn giáo.
CP Pháp cấm đội mũ chùm đầu và che mặt gọi là "hijab" hình 2, của phụ nữ Hồi giáo, cũng như nón "kippa", hình 3, của Do Thái giáo, vì cho rằng điều đó đối mặt với những giá trị của xã hội.

                     

Hơn 80/100 dân Pháp ủng hộ cấm đoán này, xem đó là một bước quan trọng tới cộng đồng tập thể.

9/ Hoạt động chính trị
Đối với người Pháp, người Mỹ đặc biệt thờ ơ, lãnh đạm (apathetic) về vai trò cá nhân của họ trong chính quyền và thay đổi. Ví dụ, trong bầu cử TT tại Mỹ chưa tới 50/100 cử tri đi bầu. Nếu so sánh với 80/100 cử tri Pháp đi bầu, thật dễ hiểu tại sao dân Mỹ được xem như lãnh đạm, thờ ơ. Hơn nữa, dân Pháp đã được dạy từ nhỏ rằng nên thắc mắc mọi thứ, và hành động (move) nhanh chóng để thay đổi chính quyền và luật pháp khi họ ko đồng ý.
10/ Ảnh hưởng văn hóa của lịch sử.
Khi thăm viếng Pháp, bạn lập tức được bao quanh bởi một lịch sử phong phú và lâu dài đã khiến văn hóa và thái độ chung (general attitude) bao phủ đối với tất cả những gì thuộc Pháp. Đó là một sự tôn kính ko thể phủ nhận về di sản (legacy) và truyền thống Pháp, và hậu quả là một ước muốn bảo vệ những gì thuộc về thuộc về Pháp. Trái lại, nước Mỹ tương đối mới, dễ dàng thay đổi.
Tác giả: Valorie Delp
Bachelor of Arts.

Nguồn: http://french.lovetoknow.com/Slideshow:American and French

https://www.facebook.com/photo.php?fbid=3016419558371850&set=pcb.3016302701716869&type=3&__tn__=HH-R&eid=ARBfAIrQzA7of0AcaqwLbZvpgSJi5HqNqhigma5pxrEkos3vhzzrtEaSYTed_rb4oobIFzd3qIRvphQj

DÂN PHÁP THÌ NHƯ VẬY CÒN DÂN VIỆT THÌ THẾ NÀO?

- Văn hóa là những gì còn lại sau khi ta đã quên hết -- Châm ngôn Pháp.

- Văn hóa họ phải như thế nào đến nỗi thu hút trên 87.4 T du khách năm 2013, đứng đầu TG.

Hồi tôi làm thông dịch cho ng Pháp (y làm thày giáo trung học ở Lyon), khoảng đầu TN 1990, tôi có nhận xét sau:

Y TIN TƯỞNG NGƯỜI KHÁC hay (nói rộng hơn) vào CƠ CHẾ/ĐỊNH CHẾ (établissement). Vào một khách sạn nhỏ ở Phan Thiết, y tỉnh bơ dùng khăn - để sẵn trong phòng tắm, để lau mặt. Tôi nói, bạn ko sợ SIDA à? Y nói, khăn trong KS thì phải sạch.

Khi ăn tại một quán ăn nhỏ lề đường, khi thấy chỉ còn mấy trái nho dập trong dĩa, tôi định quăng thùng rác thì y cản lại và nói, 'để tôi ăn' và đã ăn ngon lành. Như vậy, họ rất QUÍ TRỌNG và TIẾT KIệM những gì tạo ra bởi công sức ng khác. Chứ không phung phí như dân VN ta (tôi ko nói tất cả). Do vậy, khi mua hàng hay nhờ ai làm gì, dù có trả tiền đều cám ơn rối rít.

Mỗi lần đến nhà tôi, y chà giày xuống đất rất kỹ trước khi bấm chuông vào nhà. Khi tôi mời, y mới vào nhà. Vào phòng khách, tôi mời, y mới ngồi xuống ghế. Tôi đem bánh mức ra, trước khi ăn y xin phép chủ nhà. Đi lên hay xuống thang lầu, y luôn mời tôi đi trước, dù tôi chỉ là thông dịch cho y. Tôi hay nói đùa, đi với ông, tôi giống như người Thượng (montagnard) vì quá THÔ LỔ.

Khi thấy rất nhiều thanh niên xem video trong quán cà phê trong giờ làm việc, y rất ngạc nhiên.

Mỗi khi gặp ng giỏi tiếng Pháp ngoài đường, y ghi địa chỉ và sau đó tặng quà (thường là 100 đồng franc) cho ng đó, trong khi y sống rất tiết kiệm. Điều đó cho thấy họ quí trọng một cách quá mức ngôn ngữ của họ. Cũng vì đó, họ không muốn ai KHINH RẺ dân tộc họ. (Tỉnh Québec CND, cao điểm của lúc đòi ly khai, thì các tiệm phải để bằng tiếng Pháp, bên dưới là tiếng Anh viết nhỏ hơn; nơi công cộng phải nói tiếng Pháp, ng biết tiếng Pháp dễ xin việc . . . Do vậy, một số ng đã đi các tỉnh khác sinh sống).

Nếu đi trên lề đường, gặp chỗ hẹp (do có cột đèn, xe đậu, v.v...), họ xin phép ng đứng chỗ đó trước khi đi qua. Lính hay SQ Pháp, khi nói chuyện với phụ nữ phải cởi nón, cầm ở tay.

Ba tôi dạy tôi, khi tiễn ai về, mình phải đưa họ tận xe, nếu ko là BẤT LỊCH SỰ. Và tôi đã áp dụng. (Ba tôi đã từng học năm thứ nhứt trường Y của ĐH Đông Dương Hà nội, do ko muốn tốn tiền cha mẹ nên vào Nam làm thư ký cho đồn điền cao sư từ TN 1940, cha mẹ anh em vẫn ở Quảng Bình).

Sau khi qua Mỹ năm 1994, tôi không liên lạc với y, nhưng y và bà vợ VN thường xuyên gọi phone thăm hỏi. Cứ vài năm, khi sang Mỹ thăm ng cha mẹ ở bắc Cali, vợ y đều nhờ cháu lái xe trong 2 g đến thăm tôi cho kẹo bánh và một phong bì (trong đó thường là vài trăm euro). Nhiều lần tôi ko muốn chị đến thăm vì đường xá xa xôi, chị trả lời, vợ chồng tôi quí mến anh lắm nên anh đừng ngại.

Năm 2010, vc y về VN, mời tôi cùng về, tôi từ chối và nói "xin chuyển tiền vé máy bay cho em tôi để mua laptop hầu anh em dễ dàng liên lạc". Khi tới VN, vc y mời em trai tôi đến ks và trao 1.200 đô - tương đương vé máy bay. Em tôi đã mua laptop 14-in chạy Windows 7 và dùng tới hôm nay.

(Y từng nói với tôi, ng Mỹ kém văn hóa như hay để chân lên ghế, v.v... Có lẽ cũng vì vậy mà y ko sang Mỹ để thăm tôi và gđ bên vợ dù chúng tôi đều ở bắc Cali, cách nhau 2 g xe).

NHỮNG KHÁC NHAU VỀ VĂN HÓA GIỮA MỸ VÀ PHÁP

- Nếu có những người CUỒNG tín, CUỒNG cộng thì dân Pháp cũng có một loại CUỒNG - rất dễ thương, không làm hại ai và được cả thế giới lại yêu thích, trong đó có tôi - đó là "CUỒNG" trong văn hóa*, giao tiếp (étiquette), và ngôn ngữ". 

1/ Coi trọng nghệ thuật.

Nước Pháp ko chỉ cổ động cho nghệ thuật - mà còn đánh giá cao (appreciate) mỹ thuật và đề cao (revere) rằng nước họ là nơi sản sanh nhiều nghệ sĩ nỗi tiếng thế giới. Không những vậy, nước Pháp tích cực nâng đỡ các nghệ sĩ Pháp - dù họ là vũ công, họa sĩ, hay nhạc sĩ. 

CP chi nhiều tiền để bảo đảm rằng nghệ thuật Pháp được cổ động và nâng đỡ dưới mọi dạng hình. Để so sánh, bộ VH của Pháp chi khoảng 10 TỈ ĐÔ mỗi năm để cổ động nghệ thuật, trong khi Quỹ Ủng Hộ Cho Nghệ Thuật (American Endowment Foundation) của Mỹ chi ít hơn 146 TRIỆU. 

2/ Bảo tồn Ngôn ngữ.

Nước Pháp coi trọng việc bảo vệ ngôn ngữ của họ. Tại Pháp, điều này phần lớn được thực hiện bởi Hàn lâm viện Pháp. Công việc của họ là giữ gìn tất cả những gì thuộc về ngôn ngữ Pháp và họ được xem như là "tiếng nói chính thức" trong mọi phán quyết về tiếng Pháp. 

Họ tích cực phản đối (discourage) sự Anh hóa (Anglicization) tiếng Pháp, thường gợi ý rằng các từ "vay mượn", như email, nên được thay bởi tiếng Pháp tương đương (như courriel). 

Nước Pháp tiếp đón du khách nhiều nhứt thế giới (87.4 triệu du khách năm 2013).

* Cuồng đến độ, khi họ gặp một người nước ngoài nói tiếng Pháp, họ mừng như gặp lại bạn cũ. (Trong khi đó, rất nhiều người VN, ko dám nhận mình là VN khi du lịch nước ngoài, đặc biệt tại Singapore, Malaysia, Nhật, Đài Loan, HK, Thái, Hàn quốc, v.v..) -- người dịch.

Còn tiếp.

Dịch từ : http://french.lovetoknow.com/Slideshow:American_and_French_…

DÂN PHÁP THÌ NHƯ VẬY CÒN DÂN VIỆT THÌ THẾ NÀO ?
- Văn hóa là những gì còn lại sau khi ta đã quên hết -- châm ngôn Pháp .
- Văn hóa họ phải như thế nào đến nỗi thu hút trên 87.4 T du khách năm 2013, đứng đầu TG . 
Hồi tôi làm thông dịch cho ng Pháp , khoảng đầu TN 1990 , tôi có nhận xét sau :
Họ TIN TƯỞNG NGƯỜI KHÁC hay (nói rộng hơn) vào CƠ CHẾ/ĐỊNH CHẾ (établissement) . Vào 1 khách sạn nhỏ ở Phan Thiết , họ tỉnh bơ dùng khăn - để sẵn trong phòng tắm , để lau mặt . Tôi nói , bạn ko sợ Sida à ? Họ nói , khăn trong KS thì phải sạch .
Khi ăn tại một quán ăn nhỏ lề đường , khi thấy chỉ còn mấy trái nho dập trong dĩa , tôi định quăng thùng rác thì ông cản lại và nói , 'để tôi ăn' và đã ăn ngon lành. Như vậy , họ rất QUÍ TRỌNG và TIẾT KIỆM những gì tạo ra bởi công sức ng khác . Chứ không phung phí như dân VN ta (tôi ko nói tất cả) . Do vậy , khi mua hàng hay nhờ ai làm gì , dù có trả tiền đều cám ơn rối rít . 
Mỗi lần đến nhà tôi , ông chà giày xuống đất rất kỷ trước khi bấm chuông vào nhà . Khi tôi mời , ông mới vào nhà . Vào phòng khách , tôi mời , ông mới ngồi xuống ghế . Tôi đem bánh mức ra , trước khi ăn ông xin phép chủ nhà . Đi lên hay xuống thang lầu , ông luôn mời tôi đi trước , dù tôi chỉ là thông dịch cho ông . Tôi hay nói đùa , đi với ông , tôi giống như ng Thượng (montagnard) vì quá THÔ LỔ . 
Khi thấy rất nhiều thanh niên xem video trong quán cà phê trong giờ làm việc , ông rất ngạc nhiên . 
Mỗi khi gặp ng giỏi tiếng Pháp ngoài đường , ông ghi địa chỉ và sau đó tặng quà (thường là 100 đồng franc) cho ng đó , trong khi ông sống rất tiết kiệm . Điều đó cho thấy họ quí trọng một cách quá mức ngôn ngữ của họ . Cũng vì đó , họ không muốn ai KHINH RẺ dân tộc họ . (Tỉnh Québec , CND , cao điểm của lúc đòi ly khai ,thì các tiệm phải ghi bằng tiếng Pháp , bên dưới là tiếng Anh viết nhỏ hơn ; nơi công cộng phải nói tiếng Pháp , ng biết tiếng Pháp dễ xin việc . . . Do vậy , một số ng đã đi các tỉnh khác sinh sống) .
Nếu đi trên lề đường , gặp chỗ hẹp (do có cột đèn , xe gắn máy hay xe đạp đậu , v.v...) , họ xin phép ng đứng chỗ đó trước khi đi qua . Lính hay SQ Pháp , khi nói chuyện với phụ nữ phải cởi nón , cầm ở tay . 
Ba tôi dạy tôi , khi tiển ai về , mình phải đưa họ tận xe , nếu ko là BẤT LỊCH SỰ . Và ba tôi và tôi đều áp dụng . (Ba tôi đã từng học năm thứ nhứt trường Y của ĐH Đông Dương Hà nội , do ko muốn tốn tiền cha mẹ nên vào nam làm thư ký cho đồn điền cao sư từ TN 1940 , cha mẹ anh em vẫn ở Quảng Bình) .
Sau khi qua Mỹ năm 1994 , tôi không liên lạc với ông , nhưng ông và bà vợ VN thường xuyên gọi phone thăm hỏi . Cứ vài năm , khi sang mỹ thăm ng cha mẹ ở bắc Cali , bà vợ đều nhờ cháu lái xe trong 2 g đến thăm tôi cho kẹo bánh và một phong bì (trong đó thường là vài trăm euro) . Nhiều lần tôi ko muốn bà đến thăm vì đường xá xa xôi , bà trả lời , vc tôi quí mến anh lắm nên anh đừng ngại . 
Năm 2010 , vc ông về VN , mời tôi cùng về , tôi từ chối và nói "thay vì mua vé máy bay cho em tôi , nên cho em tôi tiền để mua laptop hầu anh em dễ dàng liên lạc" . Khi tới VN , vc ông mời em trai tôi đến ks và trao 1.200 đô - tương đương vé máy bay . Em tôi đã mua laptop 14-in chạy Windows 7 và dùng tới hôm nay . 
(Ông từng nói với tôi , ng Mỹ kém văn hóa vì hay để chân lên ghế !!! . Có lẽ cũng vì vậy mà ông ko sang Mỹ để thăm tôi và gđ bên vợ dù chúng tôi đều ở bắc Cali , cách nhau 2 g xe) .

TỪ "làm cái gì cũng chờ chủ nhà cho phép và luôn miệng cám ơn các dịch vụ và sản phẩm của kẻ khác" đến văn hóa "thích món 'cua bể' của dân Bắc Kỳ 75!"

Thập niên 1990, mỗi lần ông bạn Pháp đến nhà tôi, ở trong một hẻm nhỏ đường Nguyễn thị Minh Khai (trước đây là Hồng Thập Tự) Sài Gòn, y chà dép rất kỹ, sau đó bấm chuông và đứng chờ người mời vào. (Hồi tôi học Pháp văn đệ Tam với thày Hoàng Cung trước 75, HS nào đến trể phải đứng lấp ló trước cửa lớp, chỉ khi nào thày thấy, mời vào mới được vào; anh/chị nào tự động vào lớp khi chưa được mời sẽ bị mắng; dù trời nóng nực, lúc nào thày cũng mặt 'veston' (một loại áo vét ko tay); lúc đó tôi giỏi nhứt lớp của thày).
Sau khi được mời vào nhà, y chỉ ngồi xuống khi tôi mời; trước khi ăn món gì đều xin phép chủ nhà (lúc đó là Tết nên tôi mời y mứt).
Khi đến đâu, y mời tôi đi trước. Tóm lại họ mời mình làm mọi thứ TRƯỚC họ.
(Tôi nghe kể, ở Paris, có những chỗ lề đường quá hẹp do các bàn ghế của tiệm cà phê bày ra đường, nếu nghĩ rằng họ có thể đụng bạn khi họ đi bộ qua bàn của bạn, họ xin lỗi trước).
Khi mua thứ gì hay nhờ ai một dịch vụ, dù trả tiền sòng phẳng, y luôn cám ơn rối rít.
Do đó, tôi hay nói với y, tôi ko khác gì dân Thượng (montagnard) khi làm việc với bạn vì tôi quá thô lổ, v.v...
Khi đi chơi đâu đó, thấy ai nói tiếng Pháp, y rất mừng-như gặp bạn cũ, làm quen, xin địa chỉ và sau đó thường tặng họ 100 euro.
Dù y có vợ Việt (y gặp người này sau khi tôi đi Mỹ) thường thăm thân nhân ở Tracy, phía bắc SJ, nhưng y ko bao giờ qua Mỹ vì chê "bọn Mỹ thiếu văn hóa, ngồi bỏ chân lên bàn, v.v...". Y chỉ nhờ vợ đưa 500 euro và bánh kẹo Pháp mang đến tôi.
NHẬN XÉT: trong khi đó, sau ngày 30.4, xuất hiện câu chuyện sau.
Dân miền Bắc 1975 thích nhứt món "CUA BỂ" nghĩa là BÊ CỦA. Vào miền Nam thăm bà con, thấy gì cũng thích, xin cho được đem về bắc. Còn bọn cán bộ thì CƯỚP NHÀ, CƯỚP TÀI SẢN của người đi ra nước ngoài để rồi qua Mỹ sống gần nhà tôi!