Công lý (justice) trong đời sống và cách hành xử của Nhà Nước chỉ có được khi TRƯỚC ĐÓ đã có trong con tim và tâm hồn của các công dân .-- Platon , triết gia Hy Lạp . (Giải thích : khi ng dân ko cần CÔNG LÝ thì làm sao họ có được phẩm chất đó khi tham gia chính quyền) . 
Chứng minh : a/ Trước khi đi Mỹ năm 1994 , để phỗi trong (không bị nám) , khỏi phải ở lại 6 tháng để mỗi ngày đến bv uống thuốc ngừa lao trước mặt y tá , một số bạn HO của tôi khuyên tôi uống 7Up với Calcium , hay đến phòng mạch BS X-quang để hối lộ ông ta ; tôi ko làm dù gầy trơ xương , kết quả : phổi vẫn tốt và đi Mỹ đúng thời hạn vào 1994 .
b/ Một số bạn tù khi qua Mỹ còn hảnh diện : đã ra Hà Nội hối lộ bộ NV để được cứu xét trước đơn xin xuất cảnh ; tôi ko làm nên đi trễ hơn họ .
c/ Có ông cựu HO ở Mỹ , dù ko bỏ sót 1 cuộc họp nào của binh chũng hay họp khóa SQ , nhưng khi tôi bảo viết FB thì ông sợ "vì CS sẽ đánh dấu , ko cho về VN thăm thân nhân dù con cháu đã qua hết" !!!
Tôi nói , ở Mỹ mà còn sợ như vậy , huống hồ ở VN !

1/Không phải vô cớ khi dân tộc Pháp đã chọn khẩu hiệu của nước họ là : TỰ DO - BÌNH ĐẲNG - BÁC ÁI và ông HCM cũng từng nói , ' người ta không sợ gian lao , nguy hiểm , mà chỉ sợ không có CÔNG BẰNG ' . 
2/ Theo tôi nghĩ , trong 3 yếu tố trên , 2 yếu số sau rất cần thiết . Bạn có thể MẤT tự do (vào tù do phạm tội) , nhưng bạn cũng muốn cai tù và các người tù đối xử với bạn bình đẳng và bác ái . 
Cũng như vậy , vào BV , bịnh nhân cũng muốn BS và y tá săn sóc mình bằng bình đẳng và bác ái - như các BN khác .
Có cán bộ , viên chức còn nói : ". . . ko có gì đáng xấu hổ khi BS nhận phong bì . . . " . Điều này VI PHẠM nghiêm trọng hai yếu tố trên . BN nhiều tiền sẽ được BS và y tá chăm sóc tốt hơn . BN nghèo sẽ bị hất hủi . . .
Bất công xã hội này , có thể thấy trên các lãnh vực khác như giáo dục (1) (học trò đút lót thày giáo hay hiệu trưởng để được thi đậu , bằng giả , v.v...) , chính trị (mua quan , bán tước , v.v...
Ở các nước Tây phương , để giảm bớt bất công XH , chính phủ dùng thuế để ĐIỀU TIẾT PHÚC LỢI XÃ HỘI (Pháp đánh thuế 75/100 cho lợi tức trên 1 triệu euro/năm , Mỹ đánh thuế lũy tiến - lợi tức càng cao , tỉ lệ thuế sẽ gia tăng) . . . Họ dùng tiền này để trợ cấp cho người lợi tức thấp , như chăm sóc y tế và GD miễn phí . . .trợ cấp tiền nhà . . .
(1) Bản thân tôi , trước 1975 , học ba năm đệ Nhị (lớp 11) tại nhà mới có Tú Tài 1 (dù gđ rất giàu có). Nếu bằng giả tràn lan như bây giờ thì tôi đã có Tú Tài 1 và 2 để vào ĐH dễ dàng vì lúc đó tôi rất cần bằng cấp để được hoản dịch vì lý do học vấn .

"Chuyện ở tổ DP cũa tôi" hay "Thành phần nào đi lính ở KPC (từ 1981 trở về sau)" .

Sau năm 1981 , tôi về sống với cha mẹ ở Sài gòn và được anh CA khu vực kêu làm thư ký của tổ dân phố , (mỗi lần họp tổ tôi làm biên bản) .
Từ đó , tôi thành thân quen với anh CA này ( dân Nghệ tỉnh) . Bà tổ trưởng và chồng đều là dân CS nằm vùng (hoạt động ở Sài gòn trước 1975) . Ông chồng thì làm ở sở XD TPHCM , rất có quyền thế (hôm nào tôi sẽ nói thêm về vụ này) . Trong tổ , ai cũng nói nhà bà nhiều VÀNG lắm .
Bà có nhiều con trai : đứa làm CA khu vực , đứa học ĐH y dược , đứa đi LĐ hợp tác nước ngoài , đứa làm hải quan , đứa đi tàu viễn dương , toàn là nghành hái ra tiền , ko thấy có đứa nào đi lính .
Một hôm , bà khoe với tôi , sắp gả vợ cho con trai . Cô dâu là con lai Mỹ trắng , ko biết bà kiếm hay 'mua' ở đâu . Nghe như vậy , tôi biết trước sau gì con cũa bà cũng đi Mỹ , để rồi sau khi có quốc tịch (sau khi có thẻ xanh 3 năm) , lại bảo lãnh hai ông bà (khi ông đã nghỉ hưu) sang Mỹ .
Cũng gần nhà tôi , có một cặp vợ chồng : ông thì giám đốc KS Caravelle thuộc vào hàng lớn nhứt nhì tại TPHCM , bà làm hiệu trưởng một trường trung học (hình như là Trưng ương) . Có một chuyện vui : thỉnh thoảng có người đến nhà tôi hỏi , đây có phải là nhà của bà hiệu trưởng ko , tôi phải chỉ dẫn họ đến nhà đó . Ông có hai đứa con : một đứa đi LĐ hợp tác nước ngoài , một đứa đang học trung học . Nghe nói , ông từng làm cận vệ cho ông lớn trong MTGPMN .
Có lần họp tổ DP , anh CA đã thậm tệ phê phán một bà trong tổ vì thằng con đã trốn trong ngày quận giao quân cho TP .
Khi làm công tác dân phòng (trung bình mổi tuần đi tuần một - hai đêm trong phường) thì tôi ko thấy có ai thuộc gia đình CBĐV trong tổ DP đi tuần . Chỉ thấy toàn dân đen , con lính chế độ cũ và tôi làm công tác này .
Thỉnh thoảng tôi hỏi anh CAKV , anh chỉ cho tôi trong tổ mình có gia đình CB/ĐV nào có con đi chiến đấu ở Kam -pu -chia không ? Tôi chỉ thấy toàn con cũa dân đen hay con của mấy anh lính chế độ cũ . Anh lặng im ko trả lời . (Theo lời kể của các CCB , chiến trường KPC lúc đó rất ác liệt vì bọn Khmer đỏ rất lì lợm và thiện chiến) .
Nói như vậy , cho các bạn thấy , 'họ' hô hào thanh niên lên đường chiến đấu bảo vệ tổ quốc mà chỉ thấy toàn dân đen hay con cháu lính chế độ cũ được 'trúng tuyển nghĩa vụ QS' mà thôi .
Ngay cả việc đi công tác dân phòng , con cháu 'họ' cũng được miễn .
CÔNG BẰNG Ở CHỔ NÀO ?
Từ những gì tai nghe mắt thấy trong tổ , tôi nghĩ ở các nơi khác cũng như vậy . Và cũng có thể kết luận , rất nhiều gia đình dân đen và lính chế độ cũ trở thành gia đình Liệt Sĩ vì có con hy sinh ở KPC .