Dịch từ: National Geographic tháng 6/1965
. . .
"Trong ngày cuối cùng tại Sài Gòn, tôi đã
thăm pháp sư (sage) Siêu Hoàn.
Ông là thày địa lý (master of geomancy), một nhánh của đạo Lão nhằm thích
ứng/sửa đổi môi trường chung quanh ta để sao có lợi nhứt (adapt to one's
surroundings to best advantage). Manh mối cho tương lai, có thể tìm thấy
trong địa lý của Sài Gòn.
Tôi từng nghe rằng tên Sài gòn có nghĩa là
"nơi có nhiều cây bông gòn (boxwood)"
"Vâng," ông nói. "Nhưng nó cũng
có nghĩa khác." Ông cho tôi xem hai chữ Tàu: "Trong tiếng Quảng Đông, Tsai Con (Tây Cống) có nghĩa là cống nộp cho Phương Tây - khi một chư hầu nộp cống vật (tribute)
cho mẫu quốc của mình. Năm 1862, Người Pháp đòi VN nhượng đất để giải quyết
(chiến tranh Việt-Pháp .-- ND), và VN đã cố tình chọn 1 chỗ xấu để cho họ. Nhìn đây."
Ông mở 1 bản đồ và chỉ 1 đoạn cong của sông Sài
Gòn (trên bản đồ thuộc xã An Khánh, còn gọi là Thủ Thiêm.-- Tài). Đường cong
này giống như hai tay đang cầu xin (in supplication) - Sài Gòn đang cầu xin
vùng quê bên kia sông." Không chế độ nào, dù VN hay nước ngoài, có thể kéo dài hơn 10 năm tại Sài Gòn. Chế độ độc tài (dictatorship)
của Ngô Đình Diệm kéo dài 9 năm rưởi."
Nhưng người Pháp đã kéo dài gần 100 năm?
"Vâng, vì họ cũng có Hà Nội, một địa điểm
rất tốt, để đối trọng (counterbalance) với Sài Gòn.
Nhưng nếu người ta bắt cầu qua sông này, và TP
phát triển ngay đúng đoạn cong này? " Điều đó có thể giúp ích. Nhưng hãy
nhớ, sức mạnh của thiên nhiên/trời đất/tạo hóa (nature) không quyết định tất cả.
Sức mạnh của con người cũng phải đóng một vai trò, hài hòa với thiên nhiên/tạo
hóa. Điều tốt sẽ xảy đến khi sức người phản ảnh đạo đức cao (high moral value).
"Người Ta Chỉ Nhận Những Gì Họ Đáng
Hưởng"
Tôi vẫn còn nghi ngờ. Chẳng phải Việt Cộng đã
tấn công một xã trưởng (village chief) ở một địa điểm tốt bên kia sông, cách
khách sạn tôi 500 yard (0.914 m x 500 = 457.2 m). (Có lẽ ông ở KS Majestic .-- ND).
Pháp sư Siêu Hoàn nhìn tôi đăm chiêu.
"Giả thử 1 người nhận 1 tấn bạc. Nhưng đức
độ của y ko xứng đáng như vậy. Y chỉ đáng nhận 100 cân Anh. Điều gì sẽ xảy ra
nếu y nhận một tấn. Y sẽ bị đè bẹp. Người ta chỉ nhận những gì họ đáng
hưởng."
Những bức tường tối tăm hiện lên những chữ Tàu
và một ảnh của Kinh Dương Vương, một vị vua được cho là đã cai trị dân Việt
khoảng 5.000 năm trước; cũng như ảnh Phật và Chúa Jesus.
"Chúng tôi phải hòa đồng nhiều tôn giáo
(schools of thought)", pháp sư nói.
Tôi bước ra ngoài chỗ nắng và tự hỏi. Không biết
(perhaps) khi nào hòa bình sẽ trở
lại Sài Gòn, và điều tốt sẽ
đến với dân tộc này. Có dân tộc nào xứng đáng điều này hơn họ?"
Cập nhật ngày 22 /1/ 2026.