MINH BẠCH TẠI MYANMAR .
Các thương lượng công khai trong KT và CT sẽ ích lợi cho mọi người .
Dịch từ nguồn : http://www.myanmarburma.com/…/transparency-is-what-every-co…
. . .
MYAMAR CẦN MINH BẠCH .
"Phần lớn những vấn đề của chúng ta phát sinh những tháng gần đây do chúng ta thiếu minh bạch, " bà Suu Kyi đã nói trong một hội nghị về kinh doanh ở Singapore. "Các thương lượng về KT đã thất bại, nhân dân yêu cầu những vấn đề này phải được sửa sai (be put right), do vậy sự minh bạch rất quan trong."
Bà nói, phải nối kết sự công khai trong KT với công khai trong CT. "Chúng ta cần các nhà lãnh đạo có đủ NIỀM TIN (confidence) ở chính họ về trong sạch và đủ LƯƠNG THIỆN để chấp nhận những chỉ trích."
Trong suốt hay minh bạch (transparency) là một tính chất vật lý, có nghĩa mọi thứ có thể nhìn xuyên qua . Áp dụng vào CT và KT, có nghĩa, mọi giao dịch phải tiến hành CÔNG KHAI và mọi thỏa thuận/thương lượng đạt được phải TRƯỚC MẮT mọi người. Ngược lại với nó: mọi công việc CT và KT được tiến hành ngoài tầm mắt của dân--hay nói tắt, thương lượng MỜ ÁM.
Hậu quả là kinh tế THÂN HỮU (cronyism).
KT thân hữu là KT giữa ông A có quyền lực hay (thân nhân B hay bạn bè C của ông A) với bạn bè hay cánh hẩu D của họ. Họ hưởng lợi nhiều hơn là họ có thể hưởng, thông thường trên khốn khó của dân. Dân Miến quá quen với những thương lượng cánh hẩu trong KT và CT.
CP cải cách của TT Thein Sein đã có nhiều tiến bộ lớn (huge stride) như công khai hóa sự vận hành (process) của CP để cho công chúng có thể quan sát/xem xét. Điều này đã được làm qua những cải cách độc đáo (champion) trong bộ máy chính quyền và hủy bỏ những thương lượng--với một nhà thầu tham dự--chỉ có lợi cho một số ít.
Một thương lượng như vậy đã xảy ra ở một mỏ đồng, khai thác liên doanh bởi một cty làm chủ bởi vài tướng Miến và một tập đoàn (consortium) TQ. Lúc đầu, CP Myanmar chỉ hưởng 4/100 lợi tức từ hợp đồng này; sau khi chỉnh sửa, 51/100 lợi tức đã chảy vào CP.
Tuy vậy, một công ty bạn (companion) với cty đó-- khai thác cẩm thạch (jade)--đã vận hành LẬU đến nỗi phần lớn ngọc, bị cáo buộc (allegedly) chạy vào TQ mà ko báo cáo. Rất nhiều tiền đã chạy vào vài thân hữu trong CP hơn là vào két sắt (coffer) của CP ở Nay Pyi Taw (thủ đô Myanmar).
Cải cách ko bao giờ đến dễ dàng. Thiếu minh bạch là một trong những tội lỗi độc hại (pernicious) nhứt mà bất cứ xã hội nào cũng có thể có, và Myanmar chưa hoàn toàn trừ khử hết. Nhưng quá trình (cải cách) này tiếp tục diễn ra. Những giao dịch sẽ trở nên ngày càng công khai và thành thông lệ (all the time). Bạn sẽ thấy điều này.

BẠO HÀNH GIA ĐÌNH .

- KIẾN THỨC LÀ SỨC MẠNH (Knowledge Is Power) .

Sau đây là website của một hội bất vụ lợi tại San Jose nhằm giúp phụ nữ Á Châu bị bạo hành (abused Asian women) , bằng tiếng Việt .

http://dv-vn.aaci.org/domestic-violence/
Nhân dịp này , cũng nên nhắc lại định nghĩa về bạo hành (abuse) : ko chỉ là đánh đập mà bao gồm chửi bới , hạn chế sự đi lại của ng phối ngẫu , theo dỏi điện thoại của vợ để biết vợ nói với ai ; ko cho tiếp xúc với xã hội (giam lỏng) như ko cho học lái xe , ko cho đi làm hay đi học Anh văn hay học đại học , v.v... Sau đây là vài ví dụ tai nghe mắt thấy : 

1/ Một ông bạn có đứa cháu gái , dân CG quê ở Hố Nai . Anh chồng già đưa vợ trẻ sang Mỹ , để cô vợ suốt ngày ở nhà trông nom xưởng may của anh ta ; muốn đi đâu thì anh ta chở đi , v.v... Cô vợ ko được phép gọi phone về thăm thân nhân vn , v.v... Chỉ khi nào anh chồng đi vắng , cô này sang nhà láng giềng vn để nhờ họ mua thẻ phone để gọi về vn . Anh chồng này thuộc loại quá ghen , sợ để vợ trẻ đi làm thì mất vợ (tình trạng này rất nhiều , đặc biệt là chồng già , vợ trẻ) . Nhưng đối với LP Mỹ , đấy là BẠO HÀNH . 

2/ Một cô VN đã có 2 con và làm hảng bảo hiểm/insurance . Thỉnh thoảng phải đi seminar vài ngày ở các TP khác bằng máy bay . Ông chồng quá ghen đặt máy nghe lén khắp nhà để xem vợ nói chuyện với ai !! 

Như đã nói , trước đây Hàn quốc là xã hội trọng nam khinh nữ nhưng nay đã chấp nhận Dân chủ Tây phương trong đó nam nữ bình quyền * , hình 1 , nên PN Hàn mới có địa vị như hôm nay . Trước đây , người chồng ăn một mâm , khi nào xong thì vợ con mới được ăn (sic) , hình 2 . 

TT HÀN QUỐC HIỆN GIỜ , LÀ CON GÁI CỦA TT PHÁC CHÍNH HI 

BÀN RIÊNG : PHONG TỤC CŨ VẪN CÒN Ở GIA ĐÌNH CỦA KIM WOO SIK , NƠI 1 NÔNG DÂN KHÔNG ĂN CHUNG VỚI MẸ RUỘT , VỢ VÀ CÁC CON GÁI . NGƯỜI CHỦ HỘ NÀY ĂN TRƯỚC VÀ ĂN MỘT MÌNH . HOA TRANG TRÍ CĂN PHÒNG BÀY BIỆN KHẮC KHỔ NÀY . HÌNH CHỤP KHOẢNG NĂM 1969 . 

Một số đàn ông Hàn bất mãn nói , nếu bình quyền thì các cô cũng phải đi lính như nam giới . Ở Mỹ , phụ nữ cũng tham gia chiến đấu ở mọi binh chũng trừ phục vụ ở tàu ngầm và các đv bộ binh trực tiếp tác chiến . Ngoài ra thì họ có mặt trên tàu chiến ; lái máy bay trực thăng hay phản lực chiến đấu , cũng lao vào vùng lửa đạn như nam giới . Một phụ nữ gốc việt lái máy bay phản lực trong TQLC Mỹ .

Bạo Hành Trong Gia Đình – Nhà Tạm Trú dành cho Phụ Nữ gốc Á Châu - AACI

Bạo Hành Gia Đình là một kiểu cư xử ngược đãi hoặc dùng bạo lực trong đó một người bạn đời dùng quyền hành và khống chế người kia trong hôn nhân, trong cuộc sống chung, hay quan hệ thân mật.

dv-vn.aaci.org

Douglas MacArthur .

Không người Mỹ nào có nhiều ảnh hưởng đối với số mạng của nước Nhật thời nay , và hậu quả là sự trổi dậy (resurgence) của nền dân chủ này bằng người anh hùng 5-sao quá nhân đạo này (all-too-human five-star hero) .
1/ MacArthur tới Nhật . Sau khi chấp nhận sự đầu hàng chánh thức trên tuần dương hạm Missouri ngày 2/9/45 , ông ở lại Nhật để giám sát việc đổi mới sâu rộng . 

Đối với một số ng Nhật , họ đã coi ông gần như thần thánh (a near godlike air) . Trong kỳ ứng cử TT Mỹ của ông năm 1948 , một số ng dân Tokyo đã bày tỏ tình cảm với ông . "Cầu nguyện cho tướng MacArthur thành công trong bầu cử TT" .
2/ "Gửi cho tôi bánh mì hay đạn," MacArthur đã cảnh cáo QH , kể rõ sự bất ổn tiềm tàng trong những ng Nhật bị đói sau CT . Với sự giúp đở hậu hỉ của Mỹ , ông đã phát động CT ăn trưa khắp nước . Kể từ đó , HS tự phục vụ chúng . 

3/ Thoát khỏi phong kiến chỉ 1 đêm , hàng ngàn tá điền (tenant farmer) như Nagase làm chủ mảnh ruộng của mình sau khi MacArthur đẩy mạnh CT cải cách ruộng đất qua Quốc hội Nhật . Vào ngày 19/7/1945 , lần đầu tiên trong lịch sử , ông Otsuka 74 t nhận giấy quyền đắt từ chủ đất . 

Dịch từ NAT GEO MAR 1992 .

CON ĐƯỜNG TỚI NỀN DÂN CHỦ CẬN ĐẠI (NỀN DÂN CHỦ : LỊCH SỬ , PHẦN CUỐI) . Nguồn : http://library.thinkquest.org/26466/history_of_democracy.html "Cách mạng Mỹ là một biến cố quan trọng khác trong lịch sử của DC. Dĩ nhiên, bước đầu tiên, trong việc theo đuổi (pursuit) DC là Tuyên ngôn Độc lập năm 1776. Trong văn kiện vĩ đại này, viết bởi Thomas Jefferson, nhiều ý tưởng được lấy từ những triết gia đã nói ở trên (aforementioned) là Locke và Rousseau. Jefferson đã mượn ý tưởng của Locke là "mọi người sinh ra đều bình đẳng", và sửa câu "quyền được sống, tự do và sở hữu tài sản" thành "quyền được sống, tự do và theo đuổi hạnh phúc". Ông cũng đã mượn một ít từ Rousseau khi nói rằng "mọi người có quyền cầm vũ khí chống lại chính quyền nếu CQ ko tôn trọng những quyền này". Trong cuộc Cách Mạng Pháp, một lý do tương tự được áp dụng (espouse). Các nhà chính trị và triết gia như Montesquieu, Voltaire, và Rousseau đã lấy cảm hứng (inspire) bằng cách dựa trên ý tưởng của Mỹ và nhấn mạnh rằng tự do chỉ có khi các nghành lập pháp, tư pháp và hành pháp của CQ được tách ra. Dân Pháp đã lật đổ vua, rồi thảo ra "Tuyên ngôn về Quyền Con Người", đã thay đổi "quyền được sống, tự do và sở hửu tài sản" của Locke thành "quyền được tự do, sở hữu tài sản, an toàn, và chống lại sự đàn áp (oppression)". (Chống lại sự đàn áp có lẽ là từ Rousseau). Những ý này, giống những ý trong Tuyên ngôn Độc lập Mỹ, giúp cho (dân Pháp) đạt được một hệ thống dân chủ chưa đầy đủ trong đó quyền lực của vua bị giới hạn và dân có tiếng nói (say) trong CQ.

Thursday, October 24, 2013
LA MÃ : ẢNH HƯỞNG ĐỐI VỚI VĂN MINH PHƯƠNG TÂY, PHẦN VỀ LUẬT PHÁP .

Thưa các bạn: 

Di sản của đế quốc La Mã thật là ĐỒ SỘ và có thể thấy ở nhiều nước trên thế giới, từ ngôn ngữ (tiếng La-tinh, đã đóng góp vào việc tạo lập tiếng quốc ngữ, v.v...), kiến trúc (điện Capitol của QH Mỹ, tòa Bạch ốc, nhà kỷ niệm Lincoln, v.v..), xây dựng (bê-tông,những cầu xử dụng cả ngàn năm, cầu cạn dẫn nước/aqueduct vẫn còn hoạt động), vật liệu XD (như marble, v.v...) .

XE LỬA TGV CỦA PHÁP CHẠY TRÊN CẦU DẪN NƯỚC DO ĐẾ QUỐC LA MÃ XÂY DỰNG 

Hiện nay các thuật ngữ về kiến trúc và XD phần lớn là có nguồn gốc từ thời La Mã, như stadium, arena, atrium, loggia, pontico, scala, studio, patio, attico, cantina, casa, column, aegis, v.v... Trong nhà bạn hay trong bất cứ cấu trúc nào về kiến trúc, không ít thì nhiều đều có dấu vết của kiến trúc La Mã .
Ảnh hưởng của La Mã cho nhân loại còn thấy ở nhiều lãnh vực khác (như Thiên Chúa Giáo, niên lịch/calendar, v.v...), nhưng hôm nay tôi chỉ giới thiệu một đóng góp lớn lao về luật pháp của người La Mã.
Trong khi đó đế quốc cộng sản do LX đứng đầu, thành lập cách đây hơn 100 năm đã để lại cho nhân loại ngày nay di sản gì, nếu không ngoài hai thứ: SẮT và MÁU (Steel and Blood). Nghĩa là đưa chiến tranh 'giải phóng' đến nhiều nơi trên thế giới, gây ko biết đau thương, chết chóc; mà chỉ riêng VN hàng triệu người đã chết, nếu chỉ tính giai đoạn 1954-75 . - Tài).
Phần dưới đây, được in nghiêng, dịch từ nguồn : http://definitionofphilosophy.blogspot.com/…/roman-influenc…

. . .

"Đóng góp bền bỉ và lớn nhứt của đế quốc La Mã cho văn minh phương Tây là LUẬT PHÁP . Luật xưa nhứt của La Mã chỉ chăm sóc (deal) những quyền của công dân LM. Với sự bành trướng của đế quốc LM, người LM phải chấp nhận rằng LP nên sòng phẳng (fair) và bình đẳng (equal) cho mọi người, dù cho giàu hay nghèo. Với thời gian, các quan tòa bắt đầu nhìn nhận và học hỏi một số những nguyên tắc về công lý (justice). Những nguyên tắc đã được ảnh hưởng bởi minh triết (wisdom) của các triết gia khắc kỷ (stoic) thời cổ Hy Lạp (1)  ; (những nguyên tắc này) được dựa trên lý lẽ thông thường (common sense) và những ý tưởng thực tế. Một vài tiêu chuẩn của luật LM là :
a/ Mỗi người có quyền được đối xử (treatment) công bằng trước LP. (Điều này CHƯA áp dụng tại VN vì đảng viên phạm pháp được xử lý nội bộ, ko được xử tại tòa án như dân đen. Ngân hàng nhà nước - một pháp nhân (entity), như mọi PN khác theo luật KD, lại được miễn kiểm tra HQ khi nhập vàng, v.v... - Tài) .
b/ Mỗi người được xem là vô tội cho tới khi được chứng tỏ là có tội (proven guilty).
c/ Trách nhiệm của việc chứng minh này thuộc về người kết tội (accuser) chứ ko phải người bị kết tội (accused).
d/ Người dân bị khởi tố (prosecute) do HÀNH ĐỘNG (deed) chứ ko phải do TƯ TƯỞNG và bất cứ luật nào chứng tỏ là ko hợp lý và thiên vị tạo nên phẫn uất (revolting unfair) đều phải loại bỏ (could be done away with). (Điều này CHƯA áp dụng tại VN: các tù nhân lương tâm hay blogger bị tù vì quan điểm của mình, v.v.. .- Tài) .
Những nguyên tắc này của luật LM tiếp tục tạo nên nền tảng của nhiều hệ thống LP của các nước phương Tây và những nước chịu ảnh hưởng của Âu châu như Mỹ. Phần lớn các hệ thống LP trong các nền văn minh cận đại (modern) cũng theo hệ thống LP của cổ LM. Một vd là cơ quan lập pháp gồm những nghị sĩ do dân bầu lên." (hết) .
. . .

Chú thích : (1)
- Khắc là khó khăn, kỷ là mình, do vậy khắc kỷ là khó khăn với chính mình.
- "Chính vì vậy, những người theo phái khắc kỷ . . . coi biểu hiện rõ ràng nhất trong triết lý của một cá nhân không nằm ở LỜI NÓI mà thể hiện chính từ HÀNH VI của con người đó" (theo wiki). Chứ ko phải như các lãnh đạo CS thuộc loại người "nói rất giỏi, rất nhiều nhưng làm rất ít hay ko làm gì cả"; lời của cụ Lý quang Diệu, phê bình các học trò của mình sau thời gian làm cố vấn cho nhiều đời TT của VN.

Hiệu đính ngày Oct 7 2020.