Ngân hàng Mỹ đã vận hành như thế nào? .

"Tiền giấy và tiền xu chiếm khoảng 8/100 nguồn tiền của Mỹ--phần còn lại nằm trong các tài khoản ngân hàng (NH), bao gồm các chi phiếu; tính tới lúc viết bài này, tổng cộng là 3.5 ngàn tỉ đô, Quỹ Dự trữ Liên Bang hay Fed cho biết. Đây là NH trung ương của CP Mỹ.

Mỗi ngày làm việc trong tuần, vào lúc 11:15 am, NH Dự trữ Liên bang của bang New York, được lịnh từ tổng hành dinh của Fed ở Washington, mua chứng khoán (securities) CP từ những NH và các cty môi giới (brokerage) lớn, hay bán một số --thường là tín phiếu kho bạc (treasury bill), có hiệu lực như kỳ phiếu (promissory note) của CP. Ví dụ hôm nay, Fed mua 100 triệu đô tín phiếu kho bạc từ những cty môi giới chứng khoán lớn. Khi Fed trả cho các cty này, một trăm triệu đô sẽ được cộng vào nguồn tiền của nước Mỹ.

Nhưng 100 triệu đô này Fed lấy từ đâu?

"Chúng tôi đã tạo ra nó," một viên chức của Fed nói với tôi. Ông ta nói rằng bất cứ lúc nào NH trung ương viết một chi phiếu, họ tạo ra tiền. "Tiền này trước đó ko tồn tại," ông nói.

Có bất cứ hạn chế nào về điều này ko?

"Ko hạn chế. Chỉ có phán đoán đúng và lương tâm của nhân viên trách nhiệm của Quỹ Dự trữ Liên bang."

Và làm sao họ có quyền hạn rộng rải như vậy?

"Đạo luật Dự trữ Liên bang năm 1913 đã ủy nhiệm (deleegate) cho họ, dựa trên đoạn 8 của Khoản I. 'Quốc Hội có quyền. . . in tiền, điều tiết giá trị của đồng tiền. . . ' "

Giờ hảy xem làm thế nào mà tiền do Fed tạo ra tác động như thế nào với hệ thống NH thương mại. Fed yêu cầu các NH để riêng một phần của tiền ký quỹ của khách như dự phòng (reserves). Ví dụ tỉ lệ này là 10/100--do đó cứ mỗi 1.000 đô tiền ký quỹ hay tiền gửi của khách hàng, NH phải giữ lại ít nhất 100 đô làm dự phòng và cho vay 900 đô kia. Trên sổ sách của NN, 900 đô này chịu lãi suất tới khi trả hết. Người khách hàng mượn 900 đô này có thể xài ngay lập tức để mua một xe cũ. Người đại lý bán xe ký quỹ 900 đô trong NH của y và NH này giữ 10/100 cho vay 90/100 của tiền trên--810 đô. Và tiếp tục như vậy cho tới khi 1.000 đô đầu tiên ký quỹ vào một NH có thể cho phép hàng chục NH khác cho vay 9.000 đô."

. . .

Dịch từ bài The Power of Money trang 83-84 của National Geographic January 1993.

Ảnh: tờ 50 đô la của Sing bằng 36.98 đô mỹ.

 Đánh sập 'vua' ngân hàng miền Nam trước năm 1975

24/04/2016    09:43 GMT+7

Thập niên 1960 - 1970 là khoảng thời gian phát triển rầm rộ của hệ thống ngân hàng miền Nam. Tại Sài Gòn có tất cả 27 ngân hàng tư nhân hoạt động. Trong số 27 ngân hàng tư nhân đó có 14 ngân hàng của người Việt Nam, 3 ngân hàng của người Pháp, 3 của Hoa kiều Chợ Lớn, 2 của Anh, 2 của Mỹ, 1 của Hàn Quốc, 1 của Nhật Bản và 1 của Thái Lan.

Vượt lên trên tất cả về quy mô, chiến lược kinh doanh và uy tín thương hiệu là Ngân hàng Tín Nghĩa do Nguyễn Tấn Đời làm Chủ tịch Hội đồng quản trị kiêm Tổng Giám đốc.

Ông chủ nhà băng… bất đắc dĩ

Năm 1965, một số thương gia miền Nam đứng ra xin phép thành lập một ngân hàng tư nhân lấy tên là Tín Nghĩa để cạnh tranh với một số ngân hàng nước ngoài đóng tại Sài Gòn. Gom góp khắp nơi nhưng số tiền dự trữ tối thiểu theo quy định không đủ, họ đến thuyết phục Nguyễn Tấn Đời mua số cổ phần còn lại.

Đánh sập 'vua' ngân hàng miền Nam trước năm 1975

Không hiểu biết gì về ngành ngân hàng, cũng không có ý định làm ăn trong lĩnh vực này, nhưng Nguyễn Tấn Đời vẫn đồng ý, xem như góp vốn "cho vui". Gọi là "cho vui" nhưng ông góp đến 1/5, tức 40/200 triệu, trong khi các cổ đông còn lại người góp nhiều nhất cũng chỉ đến 500 ngàn.

Đến giữa năm 1966, Ngân hàng Tín Nghĩa có nguy cơ phá sản vì các quản trị viên vay mượn tiền dự trữ nhưng không có khả năng chi trả. Để tìm một giải pháp êm đẹp, Thống đốc Ngân hàng Quốc gia Việt Nam Cộng hòa bàn bạc riêng với Nguyễn Tấn Đời, khuyên ông nên mua lại các cổ phần để trở thành đa số tuyệt đối; Ngân hàng Quốc gia sẽ cho vay một số tiền để cứu nguy Ngân hàng Tín Nghĩa. Nguyễn Tấn Đời một mực từ chối vì ông không muốn dính thêm rắc rối vào lĩnh vực này.

Thống đốc Ngân hàng quốc gia cho biết nếu Nguyễn Tấn Đời không đồng ý thì số cổ phần sẽ bị mất trắng nếu Ngân hàng Tín Nghĩa sụp đổ. Tuy sự cố không phải do Nguyễn Tấn Đời gây ra nhưng do ông là quản trị viên, không kiểm soát những hoạt động sai trái nên phải chịu một phần lớn trách nhiệm.

Nguyễn Tấn Đời liền tìm đến người bạn thân là luật sư Lê Văn Mão cầu cứu, nhờ tìm cho ông một lối thoát để rút lui nhưng không được. Cuối cùng ông đành bất đắc dĩ nhận lời.

Theo điều kiện bắt buộc của Ngân hàng Quốc gia, Nguyễn Tấn Đời phải mua 3/5 trị giá thật sự của Ngân hàng Tín Nghĩa để cụ thể hóa địa vị cổ đông có cổ phần nhiều nhất. Ngoài ra ông còn phải đóng đủ tiền mặt 100 triệu để hội đủ số tiền dự trữ tối thiểu, sau đó Ngân hàng Quốc gia sẽ hỗ trợ kỹ thuật và cho vay 100 triệu để Ngân hàng Tín Nghĩa được tái hoạt động.

Phái đoàn hỗ trợ kỹ thuật gồm 3 người, đứng đầu là ông Dương Hoàng Doanh - Phó Tổng giám đốc Ngân hàng Thương Tín. Họ đến để hỗ trợ tất cả các mặt về nghiệp vụ ngân hàng, giúp Nguyễn Tấn Đời nhanh chóng ổn định tình hình.

Năm 1968, Nguyễn Tấn Đời đi Canada tìm nơi gửi các con ăn học, nhân dịp này ông cất công tìm kiếm và học hỏi kinh nghiệm của các ngân hàng ở đây. Qua đó, ông phát hiện ra chính nhóm hỗ trợ kỹ thuật làm mất quyền lợi của Ngân hàng Tín Nghĩa. Ông lập tức yêu cầu Ngân hàng Quốc gia hủy bỏ khế ước trước hạn định, rút nhóm hỗ trợ kỹ thuật về. 

Qua điều tra, mặc dù kết quả nhóm hỗ trợ kỹ thuật có gây ra những vi phạm đáng kể nhưng Ngân hàng Quốc gia không chuẩn y yêu cầu của Nguyễn Tấn Đời. Họ chỉ chấp thuận theo các điều kiện rất bó buộc, và cương quyết không tái gia hạn số tiền vay 100 triệu nếu nhóm hỗ trợ kỹ thuật rời khỏi Ngân hàng Tín Nghĩa. Lý do đơn giản là Nguyễn Tấn Đời là người không bằng cấp, không kinh nghiệm trong ngành ngân hàng, nên ông phải thực hiện theo yêu cầu của Ngân hàng Quốc gia.

Không chấp nhận thua thiệt, Nguyễn Tấn Đời quyết định trả số tiền 100 triệu cho Ngân hàng Quốc gia để nhóm hỗ trợ kỹ thuật rút khỏi Tín Nghĩa. Và với số vốn tuyệt đối như thế, Nguyễn Tấn Đời chính thức được bổ nhiệm  làm Chủ tịch Hội đồng quản trị kiêm Tổng Giám đốc Ngân hàng Tín Nghĩa.

Đây là một sự phá lệ đặc biệt của Ngân hàng Quốc gia, vì lâu nay có lệnh cấm Chủ tịch Hội đồng quản trị không được giữ chức Tổng giám đốc. Điều kiện kèm theo là Nguyễn Tấn Đời phải tuyển một người có chuyên môn làm giám đốc kỹ thuật phụ trách về nghiệp vụ. Nguyễn Tấn Đời đã chọn Hứa Xiều, một người trước đây từng làm việc tại Ngân hàng Quốc gia. Và chính nhân vật này đã giúp ông rất nhiều trong việc tổ chức lại hệ thống Ngân hàng Tín Nghĩa.

Những cải tổ gây chấn động

Khi nhận chức Chủ tịch Hội đồng quản trị kiêm Tổng Giám đốc, Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam Cộng hòa mời Nguyễn Tấn Đời đến họp lần đầu tiên. Tại cuộc họp, họ sắp xếp Nguyễn Tấn Đời phải ngồi ở ghế cuối cùng, cách một khoảng trống xa với những người khác, ngụ ý của họ là không muốn ngồi chung với ông…

Ông Nguyễn Tấn Đời (ngoài cùng bên trái) trong buổi dự lễ khánh thành xưởng ráp máy thu thanh và truyền hình tại Thủ Đức.

Không dừng lại ở đó, những người này còn loan truyền tạo ra dư luận những tin đồn kinh khủng: "Tín Nghĩa Ngân hàng sắp phá sản, gửi tiền vào sẽ không rút ra được. Nguyễn Tấn Đời là người điều khiển mà không biết nghề, ông chỉ là thằng chăn trâu mới học được chữ ký, làm giàu nhờ lúc chiến tranh lượm được một thùng vàng của người ta chôn giấu. Việc mua lại Ngân hàng Tín Nghĩa chỉ là thể hiện cái ngông của kẻ trọc phú mà thôi".

Đứng trước sự khinh khi đó, cộng với mặc cảm về sự ít học của mình, Nguyễn Tấn Đời như bừng tỉnh. Ông nung nấu một ý chí phấn đấu tột độ, quyết tâm phải tạo ra một lối đi riêng để khiến họ phải tâm phục khẩu phục. Theo đó, ông đã tung ra những cải tổ gây chấn động, đưa Ngân hàng Tín Nghĩa bước lên dẫn đầu các hệ thống ngân hàng tư nhân tại Sài Gòn

Đầu tiên, Nguyễn Tấn Đời cho mời tất cả khách hàng nhỏ đến và tổ chức tiếp đón niềm nở tại nhà riêng ở 121 Yên Đổ. Những người này lâu nay bị bỏ quên nên không bao giờ được ngân hàng để ý đến. Nay được tiếp đón trọng thị và được cam đoan sự chắc chắn trong việc bỏ lệ phí mở trương mục và phát hành chi phiếu.

Họ bằng lòng mở trương mục và phát hành chi phiếu để gửi tiền rồi ký chi phiếu trả tiền cho các khách hàng lớn, như vậy họ không lo sợ sẽ không rút tiền được khi Ngân hàng Tín Nghĩa phá sản bất ngờ. Người này làm được liền giới thiệu người khác, cứ như thế tiếng đồn lan nhanh rằng Ngân hàng Tín Nghĩa rất tử tế, tiếp đãi ân cần mà lại không tốn chi phí như các ngân hàng khác.

Uy tín Ngân hàng Tín Nghĩa ngày một thêm tăng, chi phiếu giao hoán ngày càng nhiều. Và điều tất nhiên là khách hàng nhỏ luôn nhiều hơn khách hàng lớn, vì vậy không bao lâu chi phiếu của Ngân hàng Tín Nghĩa tràn ngập phòng giao hoán.

Tiếp đến, Nguyễn Tấn Đời mời khách hàng lớn là các thương gia đến nhà riêng và cũng tiếp đón rất trọng thị. Ông thuyết phục: phần đông khách hàng nhỏ đều mở trương mục trong Tín Nghĩa nên ông sẽ dư sức trả chi phiếu Tín Nghĩa cho các thương gia lớn. Đặc biệt, nếu gửi tiền vào các ngân hàng khác, phải mất 24 hoặc 48 tiếng đồng hồ sau, ở các tỉnh thì phải cả tuần hoặc chờ đến khi nào ngân hàng nhận được tiền thì mới cho vào trương mục.

Đánh sập 'vua' ngân hàng miền Nam trước năm 1975

Thời gian đồng tiền chuyển đi sẽ không được tính lãi. Còn với Ngân hàng Tín Nghĩa, chi phiếu sẽ có giá trị ngay trong ngày. Lời thuyết phục rất hợp lý, ban đầu những thương gia lớn thử gửi tạm tiền vào Tín Nghĩa, sau một thời gian họ gửi hẳn như các khách hàng nhỏ. Dần dần Ngân hàng Tín Nghĩa thu hút rất nhiều khách hàng, tạo ra một uy tín rất lớn trong dân chúng.

Cuối năm 1968, Nguyễn Tấn Đời tung ra nhiều biện pháp cực kỳ mới làm cho Hiệp hội Ngân hàng phải "xốn mắt". Ông cho quảng cáo rầm rộ: đăng trên báo chí, phát hành lịch, tranh ảnh và áp phích khắp nơi. Đặc biệt, tất cả khách hàng đều được tặng một đĩa hát "Của Hồi Môn" gồm những bài dân ca nổi tiếng do những ca sĩ tên tuổi thời bấy giờ trình bày. Ngoài ra, mỗi khách hàng mới sẽ được tặng một món quà tương xứng tùy theo số tiền gửi. Ngân hàng còn tổ chức xổ số theo định kỳ, phần thưởng rất giá trị gồm tivi, cassette, máy may, xe máy, thậm chí là xe hơi.

Và một điều rất mới mẻ chưa ai nghĩ đến là sử dụng logo cho ngân hàng. Nguyễn Tấn Đời cho thiết kế logo là hình ảnh ông Thần tài cầm hai xâu tiền, tượng trưng cho sự giàu sang phú quý. Ông cũng cải tổ hoàn toàn về mặt hành chính, quy định nhân viên phải mặc đồng phục có logo Ngân hàng Tín Nghĩa; phải tuyệt đối lịch sự, nhã nhặn khi tiếp khách hàng, bất kể khách gửi tiền hay rút tiền; loại bỏ những thủ tục rườm rà không cần thiết làm mất thời gian cho cả nhân viên và khách hàng. Ông tuyển nhân viên giao dịch rất đông, nhiều hơn đến 30% so với các ngân hàng khác.

Một phương thức rất táo bạo nữa là Nguyễn Tấn Đời cho mở rất nhiều chi nhánh trên một hệ thống rất rộng rãi. Thời bấy giờ các ngân hàng ở miền Nam không cần thiết có chi nhánh nào cả, nhưng Nguyễn Tấn Đời cho rằng cần phải mở chi nhánh ở vùng cư ngụ của những tiểu thương và giới trung lưu. Nhờ đó những người này không sợ rủi ro khi phải di chuyển trên đường dài để đến trụ sở ngân hàng trung tâm ở Sài Gòn. Và đặc biệt, tiền gửi tiết kiệm được rút ra bất cứ tại chi nhánh nào chứ không chỉ ở trụ sở trung tâm như các ngân hàng khác.

Năm 1967, Ngân hàng Tín Nghĩa chỉ có 2 văn phòng ở Sài Gòn với gần 100 nhân viên, thì năm 1972 có đến 32 chi nhánh với gần 1.000 nhân viên. Số tiền gửi tính đến cuối năm 1972 lên đến con số 2 tỷ, đưa Tín Nghĩa Ngân hàng trở thành ngân hàng tư nhân lớn nhất miền Nam.

Những nỗ lực về cách thức đổi mới của Nguyễn Tấn Đời khiến Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam Cộng hòa lên án và chỉ trích thậm tệ. Đối với những chủ ngân hàng luôn tự hào về địa vị cao sang của mình thì những phương pháp của Nguyễn Tấn Đời là không chính đáng và… bỉ ổi. Họ đưa ra một bản khiếu nại yêu cầu phải được làm rõ. Dưới sức ép ngày càng lớn, Ngân hàng Quốc gia đã vào cuộc, và mọi việc được giải quyết êm đẹp. Những cải tổ của Nguyễn Tấn Đời đều hợp lệ và ông vẫn là một "ông vua" không có đối thủ.

Mặc dù bị phản đối quyết liệt, khen chê không ít, Nguyễn Tấn Đời vẫn quyết tâm thực hiện những cải tổ của mình. Ông thay đổi toàn bộ hệ thống cập nhật kế toán bằng máy NCR nhập từ Canada, phát hành thẻ tín dụng, mở màn cho một thời kỳ mới cho giới ngân hàng ở miền Nam lúc bấy giờ.

Ông được giới thương gia hoan nghênh chấp nhận nhưng Hiệp hội lại kiện cáo. Ngân hàng Quốc gia lại vào cuộc, tiến hành nghiên cứu về vấn đề có thể xảy ra giữa việc du nhập thẻ tín dụng với nền kinh tế tổng quát và sự bình quân của các ngân hàng ở miền Nam trước khi quyết định cho Tín Nghĩa Ngân hàng phát hành.

Mọi công việc đang quyết liệt, căng thẳng, bất ngờ ngày 21 - 4 - 1973, Nguyễn Tấn Đời bị bắt giam, hệ thống Tín Nghĩa Ngân hàng bị phong tỏa và đánh sập. Và người ra lệnh này là Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu.

Tin này làm chấn động cả miền Nam, từ giới bình dân cho đến những tướng tá, quan chức trong chính quyền. Dư luận xôn xao: Nguyễn Văn Thiệu ra lệnh bắt giam Nguyễn Tấn Đời vì lý do gì? Vì sự ghen tức tư thù cá nhân hay có sự nhúng tay của CIA?

Theo CAND

 Vài nét về ngân hàng Nông nghiệp của VNCH để nhớ về một Thiên Đàng đã mất đối với nông dân miền Nam

- Nông dân dưới chế độ VNCH, dù có chiến tranh, vẫn có đời sống sung túc. Trong khi, dù là hòa bình nhưng ND bây giờ lại khổ hơn (theo báo Đảng) dù VN đứng hàng đầu hay thứ 2 thế giới về xuất khẩu gạo. Vì VNCH BIẾT LO CHO DÂN với các chính sách khuyến nông thích đáng, trong khi hiện nay Tổng công ty lương thực lại là thứ "cai đầu dài", sống trên mồ hôi và nước mắt của ND. Họ là người hưởng lợi nhất, chứ ko phải là ND (theo GS Võ tòng Xuân).

Tuy chiến tranh ác liệt, nhưng VNCH đã lập được hệ thống Ngân hàng Nông nghiệp trên toàn quốc. Dưới đây tôi nói về điều mắt thấy tai nghe ở vùng 4 vì từng hành quân ở nhiều tỉnh của vùng này.

Ở các tỉnh vùng 4 chiến thuật, vựa lúa của cả nước, gần như quận nào cũng có chi nhánh của NH này. Ở vùng này, tuy có chiến tranh, đôi khi cũng ác liệt, vì hai bên đều cố gắng chiếm giữ do nhiều lúa gạo và đông dân; nhưng ko ác liệt bằng vùng 1, 2 và 3 chiến thuật. (Vì ko có đại bác 130 ly hay xe tăng T-54 của csbv như ba vùng còn lại). 

Nhiều lần đi hành quân ở tỉnh Vĩnh Bình, Vĩnh Long, tôi thấy tuy ở nông thôn mà cuộc sống của dân khá sung túc. Nhà gạch lợp ngói, xài giếng đóng vì vùng này nước sông bị nhiễm mặn. Trong nhà có máy may, TV, radio, xe gắn máy hay máy cày loại nhỏ. Ở các chợ xã, hàng hóa vải vóc không thiếu thứ gì, ko thua gì Sài gòn.

Ở vùng Đồng Tháp Mười (tỉnh Kiến Tường) do ruộng cò bay thẳng cánh nên dân đã dùng máy cày loại lớn. Cũng do có mùa lúa nổi, khi nước lên cao, dân vùng này phải để máy cày trên bè để máy khỏi bị ngập nước gây hư hỏng. Vùng ĐTM rất lạ là ko bị ảnh hưởng bởi thủy triều lên xuống mỗi ngày bởi biển Đông, nước bị chua nên thời ông Diệm và Thiệu đã đào nhiều kinh để xả chua. Khoảng năm 1974, khi hành quân ở vùng này, tôi đã gặp ông Nguyễn văn Đô, 1 thầu khoán bạn của ba tôi, đang lãnh thầu đào kinh dẫn nước.

Người nông dân sau khi bán lúa thì gửi tiền ở NH nông nghiệp quận. Họ có nhu cầu mua sắm hay sửa chữa nhà cửa, v.v... thì ra NH rút tiền. Không giữ tiền trong nhà có nhiều lợi: khỏi sợ trộm cướp, đồng tiền họ gửi sẽ lưu thông chứ ko chết cứng trong nhà, v.v... Trong khi đó, các bạn có tin vào NH bây giờ ko sau sự kiện Quỳnh Như (BGĐ ko nhận trách nhiệm của cấp dưới của mình dù mọi giao dịch đều diễn ra tại các chi nhánh của họ). Một số bạn bè của tôi ở SG đã rút tiền trong NH để mua vàng hay đô la.

Tôi còn nhớ, một số quận của tỉnh Vĩnh Bình và Vĩnh Long năm 1973-74 thường xuyên bị đào đường hay đắp mô nên lưu thông thường xuyên bị gián đoạn mà NH đã hoạt động như vậy thì đáng cho ta nể phục!

Thời TT Thiệu đã có chương trình NGƯỜI CÀY CÓ RUỘNG (NCCR): CP mua ruộng của các ĐẠI ĐIỀN CHỦ (có người có tới hàng ngàn mẫu ruộng) và bán trả góp cho tá điền. Do vậy, năm 1975, khi người CS "giải phóng" miền Nam, trong Nam gần như KHÔNG có tá điền mà chỉ có các TIỂU NÔNG. Ông Thiệu rất tâm đắc với CT này khi tuyên bố: "Hôm nay là NGÀY VUI NHẤT CỦA ĐỜI TÔI " trong buổi lễ phát giấy - xác nhận sở hữu ruộng - cho các tân tiểu nông, mà trước đó họ là tá điền (thuê ruộng để trồng lúa).

Trong khi đó, bây giờ, đất đai vẫn thuộc sở hữu của "toàn dân", mới dẫn đến việc các quan mua đất của nông dân với giá nông nghiệp rẻ mạt và bán lại cho nhà đầu tư với giá GẤP TRĂM LẦN!

Hình 1: TT Thiệu trong lễ ra mắt chương trình NCCR; hình 2-3: biểu ngữ và tem về NCCR, hình 4-5: giấy chứng nhận làm chủ ruộng cấp cho nông dân.

 Tiền đã lưu thông trong hệ thống ngân hàng Mỹ như thế nào ?

. . .

Mỗi ngày làm việc trong tuần , lúc 11:15 sáng , ngân hàng dự trữ liên bang (Federal Reserve Bank , gọi tắt là Fed) của New York - nhận chỉ thị từ tổng hành dinh của Fed đặt tại Washington , D.C. - để mua các chứng khoán/CK (securities) của CP từ các ngân hàng (NH) và công ty môi giới (brokerage house) lớn ; và bán một số - thường là tín phiếu kho bạc (treasury bill) Mỹ , có giá trị/hiệu lực như trái phiếu/giấy ghi nợ (promissory note) của CP .

Ví dụ hôm nay Fed mua 100 triệu đô tín phiếu kho bạc từ các công ty lớn về môi giới , (các cty này) dự trữ rất nhiều để trao đổi với công chúng . Khi Fed trả tiền cho các công ty môi giới này , 100 triệu đô sẽ được thêm vào nguồn tiền của quốc gia , bởi số tiền này sẽ được ghi (will be credited) vào các NH của họ - giờ đây tiền ký gửi có nhiều hơn .

Nhưng Fed đã lấy 100 triệu từ đâu ?

"Chúng tôi đã tạo ra nó," một viên chức Fed nói . Có nghĩa là , mỗi lần NH trung ương viết một check , nó đã tạo ra tiền . "Dù trước đó tiền này KHÔNG tồn tại " ông nói .

Có hạn chế gì ko ?

"Không hạn chế . Chỉ dựa vào phán đoán đúng và lương tâm của nhân viên có trách nhiệm của Fed."

Và họ có thẩm quyền này từ đâu ?

"Được ủy thác (delegate) cho họ theo Federal Reserve Act năm 1913 , dựa trên Khoản I , điều 8 của Hiến pháp . "Quốc hội có quyền . . . in tiền , điều chỉnh giá trị của nó . . . "

Giờ đây hảy xem đồng tiền này của Fed đã giúp cho hệ thống NH thương mại của chúng ta tạo thêm nhiều tiền hơn .

Fed yêu cầu các NH phải trích/để riêng (put aside) 1 phần tiền ký gửi (deposit) của khách hàng làm dự trữ (reserve) . VD tỉ lệ là 10/100 - như vậy mỗi 1.000 đô ký gửi , NH phải giử lại 100 đô để làm dự trử nhưng có thể cho vay phần lại , nghĩa là 900 đô .

Trong sổ sách của NH , 900 đô này được xếp vào tài sản (asset) , hưởng lời cho tới khi trả hết (pay off) . Khách hàng vay 900 đô , ví dụ để mua 1 xe cũ với giá 900 đô . Người bán xe ký gửi check 900 đô vào NH của ông ta , lúc đó (NH) có thêm 900 đô dự trữ (additional $900 in reserve) và có thể cho vay 90/100 của số tiền đó - 810 đô . Và tiếp tục như vậy đến khi 1.000 đô ban đầu bỏ vào (original $1.000 put into) một NH nào đó có thể cho phép hàng chục NH cho vay tổng cộng 9.000 đô.

. . .

(Dịch từ trang 83-84 của Nat Geo Jan 1993) .

NHẬN XÉT : Tôi không rỏ hệ thống NH của VN ngày nay hoạt động thế nào nhưng điều tôi biết chắc rằng : dân ko tin tưởng vào NH - trong khi người dân miền Nam đã tin tưởng vào hệ thồng NH của chế độ cũ , đã hoạt động bình thường cho tới khi Dương văn Minh tuyên bố đầu hàng . Hơn nữa , số giám đốc NH bây giờ đi tù , nhiều "như quân Nguyên" đến nỗi không ai nhớ tên họ .

San Jose ngày 13/1/16 lúc 1:54 PM .

 Đã xảy ra năm 2015

Vừa rồi , tại một số siêu thị SAFEWAY tại Cali và Colorado đã xảy ra vụ người dùng thẻ ATM bị rút tiền sau khi mua hàng . Phần lớn họ dùng thẻ DEBIT để trả tiền . Do đó , ng ta khuyên ko nên CÀ THẺ mà nên XÀI TIỀN MĂT hay trả bằng Credit Card thì tốt hơn Debit Card .

Riêng tôi , cách đây khoảng 1 tháng bị rút tiền trên mạng hai lần , tổng cộng trên 260 đô . Tôi khiếu nại với Bank of America : sau một thời gian điều tra , họ cho biết số tiền đó đã được RÚT HỢP PHÁP (dù thẻ ATM luôn bên mình tôi) .

Trước đây hai năm , hacker đã xâm nhập vào kho dữ kiện (database) của siêu thị TARGET lấy cắp thông tin của mấy triệu khách hàng ; việc tôi bị rút tiền có lẽ xuất phát từ vụ này .

Từ ngày biết dùng máy tính tới giờ , tôi chưa bao giờ để virus xâm nhập vì tôi đã cài đặt phần mềm chống virus như AVG , Malwarebytes hay Microsoft Security Essentials , v.v... nhưng nay lại NẠN NHÂN của hacker như vừa kể . Hôm nay , tôi đi Walmart và trả bằng tiền mặt .

Theo báo chí thì kẻ gian , lợi dụng lúc nhân viên chễnh mảng , đi vắng , hay vào ban đêm , v.v... đã gắn 1 thiết bị nhỏ bên dưới các máy trả tiền - để lấy thông tin về tín dụng của khách hàng .

Thủ tục để mở 1 TK ngân hàng dành cho ng không phải là thường trú nhân (resident) hay có thẻ xanh (green-card holder) Mỹ .

"A/ Individual Non Business Requirements (Đòi hỏi dành cho cá nhân ko kinh doanh) :
- Name (tên)
- Date and place of birth (ngày và nơi sanh)
- Residence address and mailing address if different (PO Box alone will not be acceptable) (địa chỉ cư trú và địa chỉ thư tín nếu khác , hộp thơ PO Box ko giá trị) .
- If the individual is a U.S. person, the individual’s social security number (Nếu cá nhân này là 1 người Mỹ , chỉ cần số an sinh) . IF the individual is a NON-U.S. PERSON all of the following that the individual possesses (minimum of one required) (Nếu cá nhân này ko phải người Mỹ , y chỉ cần có 1 trong các thứ sau đây) : 1/ a U.S. taxpayer identification number (số ID của người đóng thuế Mỹ) ; 2/ a passport number and country of issuance’ and alien identification card number (số hộ chiếu và nước cấp phát hộ chiếu và số CMND của người nước ngoài) ; 3/ number and country of issuance of any other government-issued document evidencing nationality or residence and bearing a photograph or similar safeguard (số và nước cấp phát của bất cứ giấy tờ khác do CP cấp phát chứng tỏ quốc tịch và nơi cư trú và mang 1 ảnh hay tương tự) .
- Official issued identification number (e.g. Social Security Number, Employee Identification Number or Individual Taxpayer Identification Number) (Số ID được cấp phát chính thức , ví dụ số An Sinh , số thẻ đang đi làm hảng xưởng hay số ID khai thuế)
- Current Drivers License (photograph required) (bằng lái xe , phải có hình) .
- Current Armed Forces Identification (photograph required) (Thẻ chứng minh quân nhân có hình)
- Valid Passport (photograph required) (Hộ chiếu giá trị , có hình) .
- Current Alien Identification (current photograph required) (CMND mới nhứt của người nước ngoài) .
- Valid Social Security Number (số An Sinh giá trị)
- Valid Employee Identification Number (thẻ ID nhân viên giá trị)
Each bank will have its own policies and procedures drafted to comply with the requirements above (Mỗi ngân hàng sẽ có chánh sách và thủ tục riêng được thiết kế để tuân thủ với đòi hỏi trên) . Most institutions choose to draft policies and procedures more strenuous than those required by law (Phần lớn các định chế chọn thiết kế các chính sách và thủ tục khó khăn hơn các chính sách và thủ tục đòi hỏi bởi luật) .

B/ The following is examples of additional information that might be required (Sau đây là các ví dụ về thông tin thêm có thể được yêu cầu cung cấp):
- Secondary ID (photograph not required Credit or Debit Card)
Proof of Address (Title, Lease, or Utility Bill) (Thẻ tín dụng hay ghi nợ ko cần có hình , bằng chứng về địa chỉ như giấy chủ quyền , giấy thuê nhà hay hóa đơn điện/nước/điện thoại) .
- Account Opening Process be done in person and originals of documentation be viewed (Quá trình mở TK của người nộp đơn và bản chánh của các giấy tờ này sẽ được nhân viên ngân hàng xem)
- If the account owner is a non-U.S person without a U.S. ITIN then an IRS Form W8-BEN will be required (Nếu người chủ TK ko phải là dân Mỹ (và lại ko có mã số ITIN*) thì họ cần có mẫu IRS Form W8-BEN) .
* Mã số ITIN là số để xử lý thuế do sở thuế cấp . Mã số này được cấp cho ai cần số khai thuế , nhưng họ ko có , và họ ko đủ điều kiện để có số an sinh .

Lãnh đạo Ngân hàng Nhà nước “dân chơi” thứ dữ

 Tiểu Nhi  2.2.18

Ở các nước có nền tài khóa minh bạch thì ngân hàng phá sản trước, doanh nghiệp phá sản sau vì ngân hàng không tạo ra thặng dư. Việt Nam nằm ngoài quy luật ấy với cách điều hành của Ngân hàng Nhà nước?

 

Ngân hàng Nhà nước Việt Nam tại Hà nội

Có người gọi ông Đoàn Ngọc Hải là “dân chơi Sài Gòn” khi nói dọn vỉa hè là đập thềm, cẩu xe lập biên bản ngay. Ổng “từ quan” đúng như tuyên bố nếu không làm được dứt điểm chuyện dọn dẹp vỉa hè Sài Gòn. “Từ quan” chưa đủ, ổng từ chối luôn cuộc họp từ quan.

Nhưng so với lãnh đạo Ngân hàng Nhà nước thì ông Hải chỉ là “dân chơi” cấp quận. Lãnh đạo Ngân hàng Nhà nước mới là “dân chơi” thứ dữ. Ngân hàng Nhà nước vừa ban hành quyết định cho vay lãi suất 0% với Ngân hàng “bị kiểm soát đặc biệt”.

Đại án Ngân hàng xây dựng cũng bắt đầu từ việc ngân hàng này bị “kiểm soát đặc biệt” trước đó. Và các ngân hàng dạng này đều có vấn đề về kinh doanh khi càng cho vay càng… lỗ. Và đều liên quan đến một nhóm lợi ích nào đó.

Ngân hàng thì không tạo thặng dư như doanh nghiệp mà được vay lãi suất 0%. Doanh nghiệp được vay 0% chỉ có doanh nghiệp khoa học công nghệ (KHCN) nhưng có vô số điều kiện rào cản theo thông tư 14/2016 của Bộ KHCN. Doanh nghiệp bình thường phải chịu lãi suất từ 6,8-9%/năm.

Điều hành Ngân hàng như thế vừa duy ý chí vừa phản khoa học và sai nguyên tắc tài khóa làm ảnh hưởng tới ngân sách Nhà nước. Ví dụ phần lãi suất ưu đãi ấy cho ngân hàng “bị kiểm soát đặc biệt” mà có thì Ngân sách (thuế dân) không phải gánh hậu quả từ việc điều hành dòng vốn của các cá nhân lãnh đạo Ngân hàng làm lợi cho nhóm lợi ích.

80-85% vốn BOT từ ngân hàng. Bất động sản cũng không kém. Và dân thì gánh lãi suất trên vé qua trạm BOT hay mua nhà của dự án bất động sản còn ngân hàng làm ăn thua lỗ lại được “bảo kê” về lãi suất như vậy hỏi công bằng ở đâu?

Dân thì được lợi ích nào đâu khi ngân hàng bị “kiểm soát đặc biệt” được hưởng lãi suất 0%!

Đất nước được lợi ích nào đâu khi doanh nghiệp, người dân vò đầu, bứt tai tìm vay lãi suất thấp bởi vô số chướng ngại về thủ tục!

Chỉ nhắc lại là ở các nước có nền tài khóa minh bạch thì ngân hàng phá sản trước, doanh nghiệp phá sản sau vì ngân hàng không tạo ra thặng dư. Việt Nam nằm ngoài quy luật ấy với cách điều hành của Ngân hàng Nhà nước?

Mỹ giám sát ngân hàng bằng cơ quan CAMELS, là viết tắt của các từ tiếng Anh gồm: C – Capital (Vốn); A – Asset Quality (Chất lượng tài sản có); M – Management (Quản lý); E – Earnings (Lợi nhuận); L – Liquidity (Thanh khoản); S – Sensitivity to market risk (Độ nhạy cảm với rủi ro thị trường, đặc biệt là rủi ro lãi suất). 6 cấu phần này là cơ sở để thanh tra viên kiểm tra từng phần một, sau đó tiến hành đánh giá (Ratings) với 5 mức độ từ 1 – 5.

Ngân hàng Nhà nước giám sát các ngân hàng Việt Nam cũng trên nguyên lý cơ sở này vậy mà vẫn xảy ra đại án và có lãnh đạo phụ trách thanh tra giai đoạn tiền đại án về hưu an toàn.

Tôi tự hỏi nếu Ủy ban Kiểm tra Trung ương hoặc Thanh tra Chính phủ áp dụng nguyên lý CAMELS thì điều gì sẽ xảy ra tại Ngân hàng Nhà nước?

Một giải Ig Nobel (ngược với giải Nobel) chăng? Vì từ khi cuộc chống tham nhũng diễn ra đến nay đã có không ít “dân chơi” giờ ngồi chăn kiến trong khám rồi!

Mai Quốc Ấn

(FB Mai Quốc Ấn)

Vài nét về NH Nông nghiệp của VNCH để nhớ về một Thiên Đàng đã mất đối với nông dân miền Nam , đăng ngày 29/1/16 . 
- Nông dân dưới chế độ VNCH , dù có chiến tranh , vẫn có đời sống sung túc . Trong khi , dù là hòa bình nhưng ND bây giờ lại khổ hơn (theo báo Đảng) dù VN đứng hàng đầu hay thứ 2 thế giới về xuất khẩu gạo . Vì VNCH BIẾT LO CHO DÂN với các chính sách khuyến nông thích đáng , trong khi hiện nay Tổng công ty lương thực lại là thứ "cai đầu dài" , sống trên mồ hôi và nước mắt của ND . Họ là người hưởng lợi nhất , chứ ko phải là ND (theo GS Võ tòng Xuân) . 
Tuy chiến tranh ác liệt , nhưng VNCH đã lập được hệ thống Ngân hàng Nông nghiệp trên toàn quốc . (Dưới đây tôi nói về điều mắt thấy tai nghe ở vùng 4 vì từng hành quân ở nhiều tỉnh của vùng này) . 
Ở các tỉnh vùng 4 chiến thuật , vựa lúa của cả nước , gần như quận nào cũng có chi nhánh của NH này . Ở vùng này , tuy có chiến tranh , đôi khi cũng ác liệt , vì hai bên đều cố gắng chiếm giử do nhiều lúa gạo và đông dân ; nhưng ko ác liệt bằng vùng 1 và 2 chiến thuật .
Nhiều lần đi hành quân ở tỉnh Vỉnh Bình và Vĩnh Long , tôi thấy tuy ở nông thôn mà cuộc sống của dân khá sung túc . Nhà gạch lợp ngói , xài giếng đóng vì vùng này nước sông bị nhiễm mặn . Trong nhà có máy may , TV , radio , xe gắn máy hay máy cày loại nhỏ . Ở các chợ xã , hàng hóa vãi vóc không thiếu thứ gì , ko thua gì Sài gòn . 
Ở vùng Đồng Tháp Mười , do ruộng cò bay thẳng cánh nên dân đã dùng máy cày loại lớn . Cũng do có mùa lúa nổi , khi nước lên cao , dân vùng này phải để máy cày trên bè để máy khỏi bị ngập nước gây hư hỏng . Vùng ĐTM rất lạ là ko bị ảnh hưởng bởi thủy triều mỗi ngày bởi sông Cửu Long , nước bị chua nên thời ông Diệm và Thiệu đã đào nhiều kinh để xả chua .
Người nông dân sau khi bán lúa thì gửi tiền ở NH nông nghiệp quận . Họ có nhu cầu mua sắm hay sửa chữa nhà cửa thì ra NH rút tiền . Không giử tiền trong nhà có nhiều lợi : khỏi sợ trộm cướp , đồng tiền họ gửi sẽ lưu thông chứ ko chết cứng trong nhà , v.v... Trong khi đó , các bạn có tin vào NH bây giờ ko sau sự kiện Quỳnh Như (BGĐ ko nhận trách nhiệm của cấp dưới của mình dù mọi giao dịch đều diễn ra tại các chi nghánh của họ) . Một số bạn bè của tôi ở SG đã rút tiền trong NH để mua vàng hay đô la .
Tôi còn nhớ , một số quận của tỉnh Vĩnh Bình và Vĩnh Long năm 1973-74 thường xuyên bị đào đường hay đấp mô nên lưu thông thường xuyên bị gián đoạn mà NH đã hoạt động như vậy thì đáng cho ta nể phục !
Thời TT Thiệu đã có chương trình NGƯỜI CÀY CÓ RUỘNG : CP mua ruộng của các ĐẠI ĐIỀN CHỦ (có ng có tới hàng ngàn mẫu ruộng) và bán trả góp cho tá điền . Do vậy , năm 1975 , khi ng CS "giải phóng" miền Nam , trong Nam gần như KHÔNG có tá điền mà chỉ có các TIỂU NÔNG . Ông Thiệu rất tâm đắc với CT này khi tuyên bố : "Hôm nay là NGÀY VUI NHẤT CỦA ĐỜI TÔI " trong buổi lễ phát giấy - xác nhận sở hửu ruộng - cho các tân tiểu nông , mà trước đó họ là tá điền .
Trong khi đó , bây giờ , đất đai vẫn thuộc sở hửu của "toàn dân" . Mới dẫn đến việc các quan mua đất của nông dân với giá nông nghiệp rẻ mạt và bán lại cho nhà đầu tư với giá GẤP TRĂM LẦN !

Tiền đã lưu thông trong hệ thống ngân hàng Mỹ như thế nào ?
. . . 
Mỗi ngày làm việc trong tuần , lúc 11:15 sáng , ngân hàng dự trữ liên bang (Federal Reserve Bank , gọi tắt là Fed) của New York - nhận chỉ thị từ tổng hành dinh của Fed đặt tại Washington , D.C. - để mua các chứng khoán/CK (securities) của CP từ các ngân hàng (NH) và công ty môi giới (brokerage house) lớn ; và bán một số - thường là tín phiếu kho bạc (treasury bill) Mỹ , có giá trị/hiệu lực như trái phiếu/giấy ghi nợ (promissory note) của CP .
Ví dụ hôm nay Fed mua 100 triệu đô tín phiếu kho bạc từ các công ty lớn về môi giới , (các cty này) dự trữ rất nhiều để trao đổi với công chúng . Khi Fed trả tiền cho các công ty môi giới này , 100 triệu đô sẽ được thêm vào nguồn tiền của quốc gia , bởi số tiền này sẽ được ghi (will be credited) vào các NH của họ - giờ đây tiền ký gửi có nhiều hơn .
Nhưng Fed đã lấy 100 triệu từ đâu ?
"Chúng tôi đã tạo ra nó," một viên chức Fed nói . Có nghĩa là , mỗi lần NH trung ương viết một check , nó đã tạo ra tiền . "Dù trước đó tiền này KHÔNG tồn tại " ông nói .
Có hạn chế gì ko ?
"Không hạn chế . Chỉ dựa vào phán đoán đúng và lương tâm của nhân viên có trách nhiệm của Fed."
Và họ có thẩm quyền này từ đâu ?
"Được ủy thác (delegate) cho họ theo Federal Reserve Act năm 1913 , dựa trên Khoản I , điều 8 của Hiến pháp . "Quốc hội có quyền . . . in tiền , điều chỉnh giá trị của nó . . . "
Giờ đây hảy xem đồng tiền này của Fed đã giúp cho hệ thống NH thương mại của chúng ta tạo thêm nhiều tiền hơn .
Fed yêu cầu các NH phải trích/để riêng (put aside) 1 phần tiền ký gửi (deposit) của khách hàng làm dự trữ (reserve) . VD tỉ lệ là 10/100 - như vậy mỗi 1.000 đô ký gửi , NH phải giử lại 100 đô để làm dự trử nhưng có thể cho vay phần lại , nghĩa là 900 đô .
Trong sổ sách của NH , 900 đô này được xếp vào tài sản (asset) , hưởng lời cho tới khi trả hết (pay off) . Khách hàng vay 900 đô , ví dụ để mua 1 xe cũ với giá 900 đô . Người bán xe ký gửi check 900 đô vào NH của ông ta , lúc đó (NH) có thêm 900 đô dự trữ (additional $900 in reserve) và có thể cho vay 90/100 của số tiền đó - 810 đô . Và tiếp tục như vậy đến khi 1.000 đô ban đầu bỏ vào (original $1.000 put into) một NH nào đó có thể cho phép hàng chục NH cho vay tổng cộng 9.000 đô.
. . .
(Dịch từ trang 83-84 của Nat Geo Jan 1993) .
NHẬN XÉT : Tôi không rỏ hệ thống NH của VN ngày nay hoạt động thế nào nhưng điều tôi biết chắc rằng : dân ko tin tưởng vào NH - trong khi người dân miền Nam đã tin tưởng vào hệ thồng NH của chế độ cũ , đã hoạt động bình thường cho tới khi Dương văn Minh tuyên bố đầu hàng . Hơn nữa , số giám đốc NH bây giờ đi tù , nhiều "như quân Nguyên" đến nỗi không ai nhớ tên họ .
San Jose ngày 13/1/16 lúc 1:54 PM .