Tiếng Latin và cổ Hy Lạp : Nếu bạn bị chứng genophobia * thì ng ta còn thông cảm vì nó nằm trong tiềm thức của riêng bạn ; còn nếu bạn là genophobe** thì sẽ bị "ném đá" ko thương tiếc (sic) !!! Tuy nhiên , hai loại này chỉ là thiểu số vì đa số nam giới đều là genophile *** . (* Chứng sợ phụ nữ , ** ghét hay thù phụ nữ , *** thích phụ nữ) .
Hôm nay tôi xin chuyển qua đề tài ngôn ngữ và văn chương ; vì 2 món này có giá trị lâu dài , đặc biệt là văn chương . Có những câu châm ngôn có từ thời cổ Hy Lạp hay Cổ La Mã vẫn còn dùng , như Vox Populi , Vox Deus (ý dân là ý trời) .
Ông tổ của FB (Zuckerberg) rất giỏi về 2 tử ngữ này , ông có thể thuộc làu các câu thơ của Horace .
Trong tiếng Anh hay Pháp , họ vay mượn rất nhiều từ (word) từ tiếng La-tinh hay cổ HL , đặc biệt trong y khoa , toán , vật lý , hóa học , văn chương , v.v...
Sau đây là một số HẬU TỐ (suffix) gốc cổ HL và những từ ghép (compound noun) được tạo với nó - mà bạn thường gặp .
1/ Phile có nghĩa yêu thích . VD : Francophile (ng thích tiếng Pháp); pedophile ( ng thích trẻ em, ấu dâm) , ANGLOPHILE (ng thích tiếng Anh) > She is an Anglophile (cô ta rất thích tiếng Anh hay những gì thuộc về Anh) . Hydrophile là thích hay hút nước > hydrophile cotton (bông gòn hút nước) , BIBLIOPHILE (người thích đọc sách) ,
2/ Phone có nghĩa là nói . VD : Canada and Australia are two Anglophone countries (CND và Úc là 2 nước nói tiếng Anh) . Vietnam is a Francophone country (VN là nước có nhiều ng nói tiếng Pháp) ./
3/ Phobe có nghĩa là ghét . VD : Anglophobe (người ghét người Anh) , Francophobe (người ghét người Pháp) , xenophobe (ng bài ngoại) , genophobe (người ghét phụ nữ) , chinophobe (ng ghét TQ) .
4/ Phobia là sự sợ hải , ám ảnh . VD : xenophobia (sự sợ/ghét ng nước ngoài) , AQUAPHOBIA (sự sợ nước , nhiều trẻ con sợ nước lúc nhỏ) , ACROPHOBIA (chứng sợ nơi cao) , CLAUSTROPHOBIA (chứng sợ nơi chật hẹp) , genophobia (chứng sợ phụ nữ) .
5/ Cide có nghĩa giết . Ví dụ : homicide (kẻ sát nhân) , genocide (diệt chũng) , insecticide (thuốc trừ sâu) .
9/ Mania có nghĩa đam mê , thích thú quá đáng 1 thứ gì . VD : megalomania (chứng vĩ cuồng) , kleptomania (chứng ăn cắp vặt dù giàu có) , BIBLIOMANIA (mê sách quá độ) .
PS . Những từ viết = chử IN , là những tánh mà tôi có .

Dù Plato * đã sống cách đây trên 2.000 năm nhưng những lời của ông vẫn còn giá trị thời sự ' - đáng cho ta suy ngẫm . Tôi có thể nói , rất nhiều người dân và quan chức VN không biết Plato là ai , chứ đừng nói tới việc họ áp dụng tư tưởng của ông này .

* Hay Platon (theo tiếng Pháp) : triết gia Hy Lạp 428 - 348 trước công nguyên , một trong ba cột trụ của văn minh Tây phương với Socrates và Aristotle (học trò của ông) .

1/ Một trong những hình phạt khi bạn từ chối tham gia chính trị là cuối cùng bạn sẽ bị cai trị bởi kẻ yếu kém hơn mình . (One of the penalties for refusing to participate in politics is that you end up being governed by your inferiors) .

2/ Thước đo của 1 người là họ làm gì khi có QUYỀN LỰC . (The measure of a man is what he does with power) .

3/ Mục tiêu của chúng ta khi lập nhà nước là phúc lợi lớn nhứt cho tất cả , chứ không phải là phúc lợi lớn nhứt cho 1 GIAI CẤP nào . (Our object in the construction of the state is the greatest happiness of the whole, and not that of any one class) .

4/ Công lý trong đời sống và cách hành xử của Nhà Nước chỉ có được khi TRƯỚC ĐÓ đã nằm ở trong con tim và tâm hồn của các công dân . (Justice in the life and conduct of the State is possible only as first it resides in the hearts and souls of the citizens) .

5/ Kiến thức không công lý phải được gọi là xảo nguyệt hơn là khôn ngoan . ( Knowledge without justice ought to be called cunning rather than wisdom) .

6/ Cộng đồng nào mà KHÔNG có người giàu lẫn kẻ nghèo sẽ luôn luôn có những nguyên tắc cao quý. (The community which has neither poverty nor riches will always have the noblest principles) .

7/ Ng tốt không cần luật để chỉ bảo họ hành động có trách nhiệm , trong khi ng xấu sẽ tìm 1 con đường đi quanh luật . (Good people do not need laws to tell them to act responsibly, while bad people will find a way around the laws) .

8/ Cha mẹ ko nên truyền lại cho con sự giàu có , mà tinh thần của kính trọng . (Let parents bequeath to their children not riches, but the spirit of reverence) .

9/ Người khôn nói vì họ có điều gì để nói ; người ngu nói vì họ phải nói điều gì . (Wise men speak because they have something to say; Fools because they have to say something) .

10/ Hảy tự áp dụng bây giờ và cho kiếp sau . Không có cố gắng , bạn ko thể thành công . Dù cho đất tốt , bạn ko thể có vụ mùa tốt nếu không có sự trau dồi/cày cấy . (Apply yourself both now and in the next life. Without effort, you cannot be prosperous. Though the land be good, You cannot have an abundant crop without cultivation) .

11/ Chúng ta ko học , và cái mà ta gọi là học vấn chỉ là quá trình nhớ lại . ( We do not learn; and what we call learning is only a process of recollection) .

12/ Chỉ có những ng cầm quyền của đất nước là người được quyền nói dối , ở trong và ngoài nước ; (nhưng) họ chỉ được phép nói dối vì lợi ích của đất nước . (The rulers of the state are the only persons who ought to have the privilege of lying, either at home or abroad; they may be allowed to lie for the good of the state).

Tạm dịch từ nguồn :

Read more at http://www.brainyquote.com/quotes/authors/p/plato_4.html…