Showing posts with label sư đoàn 101 dù. Show all posts
Showing posts with label sư đoàn 101 dù. Show all posts

Thursday, December 17, 2020

 AFTER ACTION REPORT


SAPPER ATTACK ON FSB AIRBORNE - 13 MAY 1969


After 2-17 Air Cavalry, working in the A Shau Valley, met stiff resistance and uncovered numerous large caches in bunkers, the 3d Bde, 101st Abn Div committed A/3-187 to search the area and to begin construction of Fire Support Base Airborne. A/2-501st Infantry was brought into the area on 8 May and assumed responsibility for security.


 FSB Airborne is located on the eastern lip of the A Shau Valley on the north end of a long ridge running parallel to the valley. A small knoll about 50 to 75 feet higher than the fire base is located to the east and is incorporated into the defense plan. The west and northwest sides of the fire base fall away at a very steep rate making an approach from this direction extremely difficult. The northeast, east and south approaches are gradual slopes and offer the best avenues of approach into the fire base. The fire base itself is very small. The approximate dimension are 25 meters wide and 200 meters long; the mortar position on top of the knoll is circular with a 50 meter diameter. The vegetation in the immediate vicinity of the fire base was destroyed, but the rain forest is only two to three meters from the wire, partially thinned due to air strikes and artillery, but still very thick. The fire base is layed out in the shape of a shoe sole with a detached mortar position on the small knoll to the east. Three strands of concertina wire encircle the fire base with trip flares interspersed irregularly in the wire.


Located on Airborne on the night of 12 May 1969 were Company A, 2-501 commanded by CPT Gordon C. Johnson, Company E (-), 2-501 commanded by CPT Alan J. Spoors, Battery C, 2-319 Artillery (four tubes of 105mm) commanded by CPT William W. Beverly, and  C/319 FDC. Each of these forces had areas of responsibility in the overall defensive plan. Routine harassing and interdicting fires and an occasional illumination round were fired by the artillery units until about 0300 hours.


On 13 May 1969 at 0330, VC/NVA forces commenced an all out attack on Fire Support Base Airborne. The attack was conducted with stealth until the attacking force on the north had cut through the three strands of concertina on the perimeter. Then a burst of AK-47 fire signaled the attack. The perimeter on the NW, NE and east side of the Fire Support Base erupted with heavily concentrated RPG and mortar fire. The mortar rounds were walked across the perimeter and then back and forth across the FSB. The sapper force was already inside the 1st Platoon of A Company and the artillery battery on the northern portion of the fire base. The platoon CP and the bunkers on either side of the CP were immediately destroyed by satchel charges. Communication with the Company CP were destroyed. Charlie Battery (4 tubes, 105mm howitzers) received the brunt of the attack; the CP and the FDC was destroyed and all four tubes were put out of action. The battery was hit so rapidly that there was no time to react.  Satchel charges demoralized, disrupted and destroyed the command and control elements. The battery was unable to get off a single round in its defense. 


Sergeants Barski and Counts, the 2nd and 1st squad leaders of the 1st Platoon, had pulled back, reorganized and reestablished a defensive line. The platoon leader, Cushing, who had been wounded in the initial wave of satchel charges, and recovered enough to realize that his communications with the Company CP had been destroyed, moved to the company CP to report his situation. He arrived back at CP at 0345 and was placed under a medic's care. Captain Johnson then contacted SGT Barski, whose squad was still under RPG, mortar and AK-47 fire, but was holding its ground and reestablished control.


The 2nd Platoon, under LT Pitts and located on the eastern edge of the fire base, had been alerted by the exploding satchel charges in the 1st Platoon area, also had a trip flare ignited in front of their position. Immediately, RPG rounds from 20 to 30 meters away made direct hits on the three of the bunkers. However, this attacking force of NVA had been delayed in coming up the hill probably by the thick underbrush or trees blown down, and were exposed cutting through the last strand of concertina. The 1st Platoon immediately engaged the enemy with small arms fire and by rolling grenades down the slope. Twelve NVA were left hanging on the wire, one with wire cutters still grasped in his hand, and another with a 9mm pistol and flare gun. This ended the attack on the 2nd Platoon except for the continuous mortar and RPG fire.


E Company (-), a mortar platoon, and the 2nd and 3d Squads from he 3d Platoon, A/2-501, all which held the small knoll on the east side of the fire base, received a two prong attack from the NE and NW. The 81mm mortar platoon continued to fire illumination and HE fires throughout the conflict. The VC/NVA force penetrated into the perimeter far enough to capture an M60 machine gun and then were repulsed. It was the actions of individuals of this element in braving heavy enemy fire and delivering continuous illumination and HE rounds which helped considerably to hold back the attack. Had the NVA forces gained control of this knoll and set up a base of fire into the Airborne proper, they would have been firing down the throats of the men defending the fire base. 


The southwest and other artillery batteries were not hit by the ground fire, however, they were in the mortar pattern which delivered fire throughout the attack. The 155mm battery; C/2-11 (4 tubes), had one tube disabled due to a direct hit by 82 mm mortar during the barrage, but continue to fire direct fire and illumination with the remaining three tubes during the contact. The sappers did mange to ignite the powder bags of the 155mm battery and by 0430 the northern portion of the perimeter was bathed in a brilliant glow. The composite battery of C Battery, 2-319 (2 tubes) and B Battery, 2-319 Artillery received mortar rounds, and one sapper wearing a white cloth around his forehead ran from the north side of the perimeter through the 155 howitzers, by the Company CP, into the composite battery, flung two satchel charges, and turned around and ran the entire distance back. Several men including CPT Johnson saw him, but were unable to bring him down with small arms.


By 0500 a flare ship (Spooky) and other gunships were on station to lend their fire support to the action. The nearby fire bases were also lending their tubes to the fire and incoming mortars were silenced. LT Pitts, who had decimated and stopped the NVA attack in his area, took seven men to reinforce to SGT Barski's squad. The enemy attack, though, had run out of steam, and the combined force of Pitts and Barski was able to push to the outer perimeter. At 0530 the battle was over. The enemy left 39 bodies and 2POW's (one died later of wounds), 17 individual weapons and 1 crew-served weapon on the battlefield. The US force suffered 22 KIA, 61 WIA, 1 M60 machinegun captured, and 5 artillery pieces damaged.


The enemy force was later identified to be composed of elements from two separate battalions. These battalions were identified by the two POW's as the 806th Battalion and the K12 Sapper Bn. The force directly involved in the attack probably consisted of 113 men with additional elements of 2 battalions providing support. At least two mortar locations were identified. The enemy had planned the attack for 4 days and had conducted an excellent reconnaissance of the area. They knew exactly where the points were that they desired to destroy and how to get there. The attacking force moved into their attacking positions at last light on the 12th of May. The attack was scheduled for 0100 hrs, but probably due to slow movement it did not commence until 0330.


The enemy launched his attack on three primary axis, it was reported that a diversionary attack had commenced at the same time from the south, but no real evidence in this area could be located. The 90mm RR at the south end of the perimeter fired continuous suppressive fire with the Fleshet round, which could have acted as a deterrent.


The attack was conceived, planned and executed in the typical, thorough fashion of a well trained sapper unit. A stealthy approach, a violent execution lasting approximately 90 minutes, and then a hasty withdrawal leaving a covering force in contact. Most of the tip flares in the wire had been neutralized by tying down the striker with a bamboo strip. The enemy dead were well equipped with satchel charges, dressed in loin cloths or shorts, though several were completely naked. They also wore the head band to prevent sweat from getting in their eyes. They were well built, well fed husky men with fresh haircuts. The weapons captured were AK47's with folding stocks, M2 sub machineguns (US) a B41 rocket launcher, a 9mm pistol and flare gun. 


The VC/NVA force was very systematic in their attempts to completely destroy the one battery. A satchel charge would be thrown into a bunker and if any of the wounded men would moan or make noises, a second and third charge would follow until all sound had ceased. The Fire Directions Center (FDC) of C Battery, 2-319, an exposed Conex container, was hit by an RPG round and the men inside began screaming and moaning. One NVA stood on the south side of the container and fired thirty to forty rounds into the Conex. CPT Freeman, the battery CO and battery 1st Sergeant were killed in this action. This NVA soldier was later killed by a member of the 2nd Squad, 1st Platoon, A/2-501.


Lessons are being learned and relearned in the Vietnam theater, and the one lesson, that seems to crop-up time and time again, is the increased need for security. Security must be active in the form of patrols and ambushes, and passive in the form of wire, claymores, listening posts and increased alertness during the hours of darkness. This area was known as an NVA warehouse. In two separate caches found within a two kilometer radius, one contained 1,000 RPG rounds and another, 12,800 lbs of bagged, polished rice. All evidence pointed toward the fact that the NVA would attempt to defend the area. Therefore, the need for security was even greater than in a normal exposed fire base. The enemy suffered heavily in this attack, had he been detected prior to entering the perimeter, his losses may not have increased but our losses would have been less.

====

B Battery, 2/319th Artillery had 2 guns on FSB Airborne. Each gun having 6 men. I was asleep when the attack started. The morter and small arms shook me out of bed. I looked out the door of my bunker just in time to see one man from gun #5 blown away. Shortly after, I witnessed another man blown away. My section chief exited the bunker and immediately was hit by a satchel charge. I turned around to get my M16 and I was blown off my feet. I gave a roll call and was hit again, being half buried in hot dirt. 


I then gave the order to leave the bunker and man the howitzer. All were wounded except one man. My body had shielded him from both satchel charges. I was the only one that left the bunker at the time. I made ready for direct fire and loaded behive rounds, charge 1, time 1.5 seconds fuse. A second lieutenant came to my gun pit and asked if we had any critical wounded, I told him that there were some in gun pit 5. After we returned to gun pit 4, we were fired at by AK-47's. The A Co, 2/501st infantry bunker in front of my gun was blown. The infantry troops exited and ran toward gun 5. I immediately fired my howitzer . My men were with me now and we continued to fire until we were out of beehive rounds. We then fired high explosive rounds, charge 1, 3.5 second time fuse until they were expended. We then fired illumination rounds until

they were expended. 


Behind us, there was a fire fight going on back in C battery's gun pit. We also had two men in FDC and both made it out alive but one was hit hard. His name was Sp.4 Miller. The other was Lt. Caldwell. He had a radio and called-in fire support, later, air support. We pulled all the wounded into Gun pit 5 except for myself and my section. We fired our M-16s from the gun pit behind us trying to make the LZ safe for medivacs. We watched Snoopy lay down his rain from the sky and that was awesome. Things got better after that and I had to sit down because I was physical exhausted. We then made trip after trip bringing the wounded to the LZ. 


I prayed the whole time we were under attack and I don't think I had been so scared in all my life. I was medivaced out and spent about 30 days in the hospital before returning to my unit. One of the infantry men was shot by someone in pit 5 and he lost his thumb. He hid in one of the conex containers. I could hear him screaming infantry-infantry.


[Editor's Note: On 28 July 1969, Phillip Jordan was awarded the Bronze 

Star with "V"Device for heroism in ground combat on 13 May 1969.]


Monday, December 14, 2020

 ĐẠI ĐỘI 591 CÔNG BINH CHIẾN ĐẤU MỸ XÂY DỰNG TỈNH LỘ 547 TỪ HUẾ ĐI A SHAU NĂM 1969.

https://www.militarytrader.com/militaria-collectibles/operations-into-the-a-shau-valley-1968-69
















CHUẨN BỊ XÂY DỰNG TỈNH LỘ 547.- TỪ PHẢI SANG TRÁI: MỘT TRAILER M15A1 40 TẤN, MỘT XE M37 3/4 TẤN, MỘT XE KHÔNG RÕ CÔNG DỤNG, MỘT MÁY TRỘN HỒ.


XE ỦI ĐẤT CATERPILLAR D7 ĐANG ĐƯỢC SỬA CHỮA GẦN CCHL BLAZE NĂM 1968. GẦN ĐÓ LÀ MỘT JEEP M151.

MỘT XE SỬA CHỮA 6X6 

BẢNG HIỆU TRÊN TL 547, TỪ HUẾ ĐI THUNG LŨNG A SHAU, THÔNG BÁO VIỆC XÂY DỰNG TL BỞI ĐẠI ĐỘI 591 CÔNG BINH CHIẾN ĐẤU (CÓ GIỚI NHẸ).

ĐỊA ĐIỂM NGHIỀN ĐÁ VỚI XE ỦI ĐẤT D7 VÀ XE CHỠ ĐÁ. DAVE KO THỂ NHỚ NGUỒN GỐC CỦA XE CHỠ ĐÁ.

LỀU TRẠI VÀ HẦM TRÚ ẨN ĐƯỢC LẬP DỌC THEO TL. TRUNG ĐỘI NÀY ĐANG ĐỔ CÁT VÀO BAO -- MỘT CÔNG VIỆC CÓ VẺ KO BAO GIỜ HẾT  MÀ MỌI NGƯỜI ĐÃ THAN PHIỀN KHI LÀM NHƯNG HỌ THƯỜNG VUI LÒNG VÌ NHỜ ĐÓ MÀ HỌ ĐƯỢC BẢO VỆ.

DAVE NÓI, "CHÚNG TÔI ĐÃ XUỐNG XE ĐỂ XEM ĐẠN BẮN TỪ ĐÂU. TRONG SỰ KÍCH ĐỘNG NÀY, MỘT SỐ TRONG CHÚNG TÔI ĐÃ KO ẨN NẮP TỐT. MAY MẮN THAY, MỘT TÊN ĐỊCH NÀO ĐÓ ĐÃ BẮN HẾT BĂNG ĐẠN VÀ RÚT LUI. 

ĐOÀN XE VƯỢT MỘT ĐOÀN XE TANG GẦN HUẾ.

KHÔNG PHẢI MỌI TRỰC THĂNG RỚT LÀ DO BỊ BẮN. VÀI PHÚT TRƯỚC KHI HÌNH NÀY ĐƯỢC CHỤP, CHIẾC HU-1 TRONG KHI BAY THẤP ĐÃ VƯỚNG DÂY. XUI XẺO THAY, KO PHẢI MỌI NGƯỜI TRONG PHI HÀNH ĐOÀN SỐNG SÓT. 

XE SAN NỀN CLARK 290M BỊ HƯ VÌ ĐỊCH PHÁO KÍCH.

HAI CHIẾC XE TRÚT CỦA VNCH. MỘT THÁCH ĐỐ CHO MỌI TÀI XẾ, NHIỀU CON ĐƯỜNG ĐƯỢC DÙNG NHIỀU BỞI XE TẢI NẶNG ĐÃ HOÀN TOÀN QUÁ HẸP SO VỚI NHIỀU TIÊU CHUẨN NGÀY NAY!

ẢNH NÀY CHO THẤY RẰNG KHI CẦN ĐỒ TIẾP LIỆU, KO PHẢI LÀ CHUYẾN ĐI DỄ DÁNG TỚI CỬA HÀNG PHỤ TÙNG. VẬT LIỆU ĐƯỢC ĐÓNG GÓI TRONG GIẤY VÀ HỘP KO THẤM NƯỚC VÀ THƯỜNG ĐƯỢC ĐỂ TRONG NHỮNG BAO PLASTIC, RỒI BỎ TRONG THÙNG GỖ VÀ SAU ĐÓ BỎ TRONG NHỮNG THÙNG VẬN CHUYỂN BẰNG THÉP CÓ TÊN CONEX

XE TRỘN HỒ ĐỔ BÊ TÔNG CHO MỘT DỰ ÁN PHỤC VỤ CÔNG CHÚNG

DAVE FLINN ĐÃ TÌM ĐÚNG BẢN SAO CỦA "CON CỦA ÔNG" -- MỘT XE ỦI ĐẤT D7E CATERPILLAR THỜI CHIẾN TRANH VN Ở TRẠI FT LEONARD WODD, BANG MISSOURI, TRONG HỘI CHỢ MVPA ROUTE 66 NĂM 2017. 


Friday, December 4, 2020

 CHƯƠNG 7 - Trận đánh đẫm máu tại Động A Tây (Bloody Ridge): báo trước điềm xấu sẽ xảy ra cho quân Mỹ

Ba ngày sau khi TQLC Mỹ trở về phần đất VN, các không ảnh đã cho thấy quân csbv đã trở lại căn cứ 611; và, tuy là nhỏ giọt, những xe tải lần nữa theo XA LỘ 922 về A Shau. Tệ hơn nữa, không ảnh cũng cho thấy BA TRUNG ĐOÀN CSBV, từng rút sâu vào Lào trong HQ Dewey Canyon, ko những trở lại 611, nhưng trên đường tới thung lũng A Shau. 

Bắc quân đã nghĩ rằng họ chuyển về một nơi trú ẩn an toàn (haven). Thực tế, họ sắp đối đầu với ba trong NHỮNG CUỘC HQ LỚN NHỨT của đồng minh trong chiến tranh VN và một TRẬN ĐÁNH sẽ quần nát A Shau trong 167 ngày sắp tới. Trong những tháng tới, hai của ba trung đoàn này-- 6 và 9-- sẽ chịu những tổn thất khủng khiếp, và trung đoàn thứ ba-- 29 -- đang trên đường tới nơi đóng quân ở một núi nhỏ ko có gì đặc biệt (nondescript), có tên là ĐỘNG ẤP BIA, (sau này được đặt tên là Đồi Thịt Bầm hay Hamburger Hill -- người dịch) sẽ hoàn toàn bị tiêu diệt (wipe out). 

                            

... 

Tướng Stiwell đã điều động (marshal) hầu hết các lực lượng của hai sđ bộ binh và rất nhiều (plethora) những đv yểm trợ cho trận đánh sắp tới này và hỗ trợ họ với một đoàn (armada) trực thăng, gunship, oanh tạc cơ, và B-52. 

Cuộc HQ đầu tiên có tên MASSACHUSETTS STRIKER. Đặc biệt nhắm vào phía nam thung lũng, lữ đoàn (LĐ) 2 của sđ 101, ra quân NGÀY 1 THÁNG BA với việc thả một toán công binh xuống ĐỘNG TRE GÔNG. Được bảo vệ bởi TĐ 2/17 Không Kỵ, họ đã bắt đầu xây CCHL Whip. Khi hoàn tất, Whip sẽ được làm nơi tập trung quân để HQ vào nam A Shau và Thung lũng Sông Rào Nại gần đó và là một tiền cứ của lữ đoàn 2. 

Khi đã sẵn sàng để đưa các TĐ vào Whip, ĐT John Hoefling, TL của LĐ 2 nói với họ, "Chúng ta sắp có vài trận đánh ác liệt trước mắt, nhưng tôi cảm thấy chưa bao giờ chúng ta có khả năng thành công hơn bây giờ. Quân CSBV mà chúng ta sắp đụng được huấn luyện kỹ, trang bị đầy đủ, cuồng tín (hard-core) sẽ chống trả dữ dội, đặc biệt khi chúng ta tới gần căn cứ và kho tiếp vận của họ."

Dù phát biểu của ông đã chứng tỏ cuối cùng ông đã tiên đoán đúng, nhưng hơi quá sớm. Kẻ thù (nemesis) của họ tại thung lũng hiện nay chỉ là THỜI TIẾT, đã nhanh chóng bắt đầu phức tạp hóa thời biểu của HQ Massachusetts Striker. Tại Động Tre Gông, lính công binh đã khó nhọc bắt đầu dọn sạch tre, cỏ voi, và cây cối ở đỉnh của núi này khi họ bị ướt đẫm bởi một cơn mưa sớm của gió mùa. Mưa đã rơi từng chập trong hai ngày kế, khiến công việc gần như đình trệ, và vào ngày thứ ba, sương mù dầy đặc xuất hiện khắp núi, giảm tầm nhìn xuống còn số không.

Sau MƯỜI NGÀY chờ mưa dứt và sương tan, ĐT Hoefling đã buộc phải chuyển quân từ Động Tre Gông tới một núi ở rìa của thung lũng: CCHL Veghel đã từng chế ngự núi này, nhưng đã bỏ hoang một năm trước. Ông ra lịnh cho trung tá Donald Davis trực thăng vận TĐ 1/502 tới một khu gần Veghel, mở lại CCHL này, và lục soát khu vực chung quanh. Tin tình báo không thấy địch quân chung quanh Veghel nên các cuộc lục soát ko kỹ lưỡng lắm, đây là cách mà TĐ này đã làm cho tới khi sương tan ở vùng nam thung lũng. 

Trung tá Davis, sau khi không thám khu vực, ra lịnh cho đ.đ. Charlie làm an ninh một bãi đáp cho cả TĐ. Đại đội này đến bằng ba chuyến, mỗi chuyến 6 trực thăng, tất cả đều nghĩ rằng họ sắp tới một bãi đáp nguội (cold LZ). Dù, trên mặt đất, một đại đội cộng (vì quân số hơn một đ.đ.) của TĐ 816 csbv đang chờ họ.

Bắc quân, như mọi lúc, rất chịu khó và rất chu đáo cho việc chuẩn bị phục kích. Chẳng những họ bao vây bãi đáp, họ còn gắn nhiều hàng mìn claymore hướng lên trời và nối với nhau để nổ đồng loạt.

Khi 6 chiếc đầu tiên, chở 30 người của trung đội 2 của Charlie xuống gần bãi đáp, Bắc quân cho nổ mìn claymore. Hàng trăm cục thép đã bay tới 6 chiếc này, phá nát cửa kiếng, gây nhiều lổ đạn trên thành tàu, làm dầu chảy, và làm bị thương 10 người. Dù một số phi công bị thương, họ đã đáp được xuống đất, với lính bộ binh chạy nhanh (scurry) tới các hố bom để núp, kéo người bị thương với họ. Tại đây lính Mỹ đã vội vả lập một chu vi phòng thủ và nằm sát đất (hunker down) để tránh B-40, và liên thanh của Bắc quân. 

Lính Mỹ bắn trả bằng M16 và M60. Trên đầu họ, chuyến thứ hai, chỡ trung đội 3 của đ.đ. Charlie, tiến gần bãi đáp, nhưng sau đó thụt lui và bắt đầu bay vòng vòng trên cao. 

Từ bìa rừng, lính CSBV bắt đầu xung phong và lính Mỹ đã dùng M16, M60 và M79 phản công và chận đứng. Nhưng sau đó quân csbv ào ạt tấn công bằng B40 và cối 60 ly, gây bị thương 5 hay 6 lính Mỹ. Sau đó họ xung phong đợt hai nhưng bị đẩy lui tới bìa rừng.

Lúc này xác lính csbv nằm từng đống quanh chu vi, nhưng lính Mỹ cũng ko khá hơn. Hơn 1/2 của trung đội 2 bị thương, và dĩ nhiên họ ko thể chịu nỗi một xung phong mới. Thấy địch chuẩn bị xung phong, họ gọi máy bay thả napalm cách họ chỉ 75m. Hai bom rơi gần chu vi đến độ tóc một số lính bị cháy sém (singe). Bị naplam, địch tạm thời (momentarily) rút lui, kéo theo xác chết và bị thương. 

Sáu trực thăng khác đã nhanh chóng thả xuống với phần lớn của trung đội 3. Một số chạy tới chu vi phòng thủ, số khác đưa thương binh lên máy bay. Những máy bay này cất cánh với thiệt hại nhẹ, nhưng đó là chuyến cuối trong ngày.

Vì trước khi đợt máy bay chỡ phần còn lại của đ.đ. Charlie có thể đáp, sương mù xuất hiện, và sau đó là mưa. Với tầm nhìn chỉ còn trên dưới 1 mét, cuộc chiến tái phát. Dựa vào mưa và sương mù, lính csbv, vừa bò vừa xung phong, ném chất nổ và lựu đạn vào chu vi phòng thủ. Đêm xuống, cuộc chiến vẫn tiếp diển. Nhiều lúc, có những đụng độ nhỏ đẫm máu chỉ có 2-3 người, giữa lính Mỹ và csbv, khắp chu vi phòng thủ. Những lúc khác, núi rừng im lặng vì hai bên tránh mưa. 

Khi trời sáng, cuộc chiến vẫn tiếp diển. May mắn cho lính Mỹ vì sương tan vào giữa sáng. ĐT Hoefling lập tức ra lịnh gunships và oanh tạc cơ tấn công vị trí địch. Và cùng lúc, ông trực thăng vận phần còn lại của TĐ. 

Thấy viện quân, bắc quân bỏ các công sự chiến đấu và rút xuống một đường mòn rộng và nhẳn thín--vì đi lại nhiều-- chạy về phía tây tới A Shau. Họ để lại 12 xác chung quanh chu vi của trung đội 2 và 3 và mang theo 8 xác khác, sau đó chôn họ ở mồ tập thể dọc theo đường rút lui. 

ĐT Hoefling ko cho họ trốn thoát và lập tức ra lịnh trung tá Davis cho tđ chạy băng đồng để chận đánh. Đây là một kế hoạch táo bạo, nhưng đúng với dự kiến của HQ này.

Theo lịnh ông, TĐ 1/502 xuất phát từ Veghel, với ba đ.đ. đi theo ba mủi, đã bắt đầu truy kích một đ.đ. nhưng cuối cùng đã giao chiến với cả tđ 816 csbv. Tuy nhiên, ko như ở A Shau, địch ko có ý định chiến đấu. Mãi 33 ngày sau khi rút lui từ Veghel, ngày 14 tháng tư TĐ 816 mới dừng tại một núi nhỏ có tên là Động A Tây và quyết định giao chiến. Từ lâu, phe Mỹ trông chờ một trận đánh lớn và quyết định, và giờ đây quân csbv đã sẵn sàng cho họ cơ hội đó. 

Khoảng 800 m trên mặt biển, Động A tây là một NÚI TRÒN và thấp (round squat hill) với một nhánh chạy về hướng bắc, còn gọi là NÚI BẮC. Ngay bên dưới chỏm (crest) của hai núi này, quân csbv đã xây dựng một hệ thống các hầm trú ẩn hay BUNKER sâu và rộng, nối với nhau bởi những đường hầm và giao thông hào và có xạ trường tốt (carefully cut fields-of-fire). Trong những bunker này, từ 300 đến 500 lính của TĐ 816 đang ẩn núp và chờ TĐ 1/502 của Mỹ. 

ĐT Davis đã nghi ngờ sự có mặt của quân địch tại núi này nhưng ko biết quân số. Ông ra lịnh cho đ.đ. Alpha tìm địch. Nghĩ rằng chỉ gặp vài tên bắn sẻ và có thể một hay hai tiểu đội địch quân, đ.đ. Alpha đã bắt đầu tiến lên núi bắc ngay khi hừng đông ngày 17/4. Thay vì gặp bọn bắn sẻ, họ đã bị tấn công bởi súng nhỏ và liên thanh. CHỈ TRONG VÀI PHÚT, trung đội đầu của Alpha đã chết 12 người và bị thương 12, và họ phải rút xuống núi. Họ gọi máy bay và pháo binh tấn công địch hơn một giờ, và cho một trung đội tấn công lên núi bắc. Trung đội đã tiến được nửa đường, nhưng bị đẩy lui.

Nghĩ rằng đã gặp lực lượng lớn, trung tá David ra lịnh cho đ.đ. Charlie lập một vị trí án ngử trên bờ phía nam của núi tròn và đ.đ. Bravo từ dưới tấn công lên mặt đối diện, ý nói mặt bắc, của núi bắc. Bất hạnh thay, đ.đ. Bravo cũng nghiệt ngã (grim) như Alpha, đã kể ở trên. Sau khi chỉ tiến vài mét, họ có 10 thương vong và nhanh chóng rút lui. 

Bom và đạn pháo đã rớt như mưa xuống núi bắc trong hai giờ, nhưng cuộc tấn công kế đó của Alpha và Bravo nhanh chóng bị đẩy lui. Ba đ.đ. đào hầm chung quanh núi, và từ đó đến suốt đêm, đại bác 105 và 155 ly từ bốn CCHL gần đó đã dội xuống các vị trí địch trên núi. Dù đạn đại bác ko phá tung bunker nào của địch, đạn đã làm rừng thưa ra và khiến địch lộ diện.

Vào buổi sáng, với súng không giựt 90 ly mang đến trong đêm, đ.đ. Alpha và Charlie tấn công lên phía đối diện của núi bắc. Bằng chiến đấu kịch liệt, hai đ.đ. đã tới đỉnh của đầu phía bắc của núi bắc, sau khi phá tung bốn hay năm bunker của địch. Trong khi hai đ.đ. củng cố vị trí của họ trên núi bắc và chuẩn bị để tấn công về núi tròn, bắc quân đã phản công mạnh mẻ khiến họ phải rút xuống núi. 

Hai đ.đ. đã gọi máy bay tản thương và đào hầm dưới núi này. Bắc quân đã tấn công và thăm dò nhiều đợt suốt đêm, nhưng rút trước khi trời sáng. 

Vào buổi sáng, hai đ.đ. đã thấy 20 xác csbv chung quanh chu vi, nhưng họ cũng có tổn thất. Chỉ trong ba ngày, hai đ.đ. có gần 1/2 thương vong, và địch quân vẫn cố thủ (firmly entrenched) trên Đông A Tây - và từ đây đc lính Mỹ gọi là Núi Máu (Bloody Ridge).

Vào buổi sáng, KQ Mỹ đã áp dụng kỹ thuật mới để tấn công vào hai mặt của núi bắc, bằng cách dùng bom 1000 cân Anh với ngòi nổ chậm. Họ nghĩ rằng có một đường hầm dài chạy ngầm dưới núi bắc và các bunker đều nối với đường hầm này. Các phi công đã thả gần 30 bom 1.000 cân Anh xuống đường đỉnh của núi bắc khiến nhiều chỗ trên đường đỉnh sụp xuống và ở 2 hay 3 chỗ có tiếng nổ phụ. 

Ngay khi bom nổ xong, lính Mỹ lại xung phong lên núi bắc. Lúc đầu họ nghĩ Bắc quân sẽ rút và chạy về A Shau, nhưng hơn 100 tên đã quyết định TỬ THỦ.

Những gì xảy ra sau đó là một trong những ngày chiến đấu khó khăn nhứt và đẫm máu nhứt trong lịch sử của sđ 101 Dù. Địch xuất hiện mọi nơi trên núi bắc -- dưới các cây ngả, bên cạnh các tảng đá, trong các hố chiến đấu, và trong các đường hầm và bunker đã sụp đổ vì bom - và họ đã chiến đấu TỚI CHẾT. Ba lần trong buổi sáng, hai đ.đ. đánh lên núi và bị đẩy lui. Cuối cùng, vào đầu chiều, sau khi núi này bị giã gần một giờ bởi bốn pháo đội (24 khẫu), hai đ.đ. đã chiếm núi bắc và bắt đầu tiến về núi tròn. Bị đánh bọc sườn, dù ko thể giữ được, tàn quân csbv vẫn ko chịu rút. Giống như các chiến binh Nhật tại đảo Iwo Jima trong đệ nhị thế chiến, họ đã ở lại vị trí cho tới khi bị giết.

Đến gần xế chiều, quân Mỹ mới làm chủ núi tròn và núi bắc và đếm được 86 xác bắc quân. Sau đó họ khám phá một bv ở phía nam của núi và một danh sách bịnh nhân. Theo danh sách, hơn 1/2 của TĐ gần 700 người này đã bị giết hay bị thương trong 33 ngày chiến đấu với TĐ 1/502. Trên nền đất của bịnh viện, họ gặp một danh sách, khiến họ bị sốc và làm một số lính Mỹ mất tinh thần (dismay) và một số khác nổi cơn thịnh nộ (fly into a rage). Đây là danh sách thuốc gửi cho bv này, với hàng chữ:" Tặng bởi các bạn của các anh tại Đại học Cali ở TP Berkeley."

Chiếm được Động A Tây, phe Mỹ đã chết 35 và hơn 100 bị thương, một con số gây sửng sốt (staggering) cho một chiến thắng ko có ý nghĩa. Vì số thương vong nhiều của bắc quân, chiến thuật của họ tại Đông A Tây đã tạo một cơn sốc khắp BCH của lữ đoàn 2 của sđ 101 dù. Các sq tình báo Mỹ đã tìm cách phân tích thật chi tiết ý nghĩa của lối đánh tự sát này của bắc quân. Trước mắt họ là câu hỏi: Liệu Động A Tây chỉ là một sự kiện riêng lẻ, hay là ĐIỀM BÁO TRƯỚC về một điều tệ hại hơn sắp xảy ra? Câu trả lời đã đến sau chưa tới một tháng.

Không phải mọi đv tham dự HQ Massachusetts đều chạm địch dữ dội như TĐ 1/502. TĐ 2/327 của lữ đoàn 1 đã nghĩ rằng cuộc HQ này giống như đi trên thảm đỏ của thi hoa hậu (catwalk). Sau khi TĐ 1/502 đụng mạnh ở CCHL Veghel, TĐ 2/327 đc đặt dưới quyền của lữ đoàn 2 và đc lịnh tấn công vào nam thung lũng. Hầu như ko gặp địch, ngày 22 tháng ba, họ nhanh chóng chiếm sân bay gần một trại LLĐB bỏ hoang. Khi các toán viễn thám (recon patrol) thấy vài đv lớn của địch ở phía tây, TĐ đã băng đồng thành ba mủi, nhưng địch đã rút qua Lào. 

Không thể vượt biên giới nên trung tá Dyke, TĐT, ra lịnh cho lính tráng phải di chuyển theo con đường mà bắc quân vừa dùng và họ phải lục soát kỹ. Đây là quyết định khôn ngoan. Khi lính của Dyke càn quét về phía đông, ngang qua thung lũng, họ bắt đầu khám phá những kho vũ khí và tiếp liệu ngày càng lớn. Phát hiện lớn nhứt là con đường lớn, đất được nện rất kỹ--để xe ko bị lún, mà lính công binh csbv đã xây từ nam thung lũng tới tỉnh Quảng Nam. Dấu bên cạnh đường là HAI MƯƠI XE TẢI CỦA NGA, HAI XE ỦI ĐẤT (bulldozer), và một xưởng bảo hành trang bị đầy đủ. 

Sau khi lục soát kỹ (mopping up) chung quanh Đông A Tây, nghỉ ngơi và nhận tiếp tế, TĐ 1/502 cũng khám phá một kho vũ khí khổng lồ ở nam thung lũng. Ngày 17/4, khi lục soát xuyên qua Xa Lộ 614, một con đường tiếp tế khác, nối nam A Shau với bắc tỉnh Quảng nam. Vì đây là con đường mà xe CSBV di chuyển nhiều, nên 614 đã đc lính Mỹ đặt biệt danh Đường Gạch Vàng (Yellow Brick Road) theo con đường thần thoại này của phim The Wizard of Oz. 

Ở cuối đường 614, TĐ 1/502 đã khám phá MỘT BỊNH VIỆN LỚN, 10 XE TẢI CỦA NGA, 600 SÚNG TRƯỜNG SKS, VÀ HÀNG NGÀN ĐẠN SÚNG KHÔNG GIỰT, CỐI, VÀ ĐẠI BÁC. Quân Mỹ đã xây CCHL Lash ở hai bên đường 614 và cắt nhiều đường tiếp tế của địch vào và ra từ vùng nam thung lũng.

Hy vọng chạm súng với đại đơn vị quân csbv của lữ đoàn 2 của sđ 101 dù đã ko xảy ra. Các đv của trung đoàn 9 csbv, có mặt tại vùng này, thay vì chiến đấu, đã bỏ những căn cứ, kho vũ khí, xe tải, và rút về hướng bắc.

Tướng Stilwell, TL quân đoàn XXIV, đã chuẩn bị để đổ mười tiểu đoàn vào một khu vực - mà không biết rằng những đv trên đây của bắc quân cũng sẽ tiến vào khu vực đó. Nỗ lực chính là ba TĐ của sđ 101 dù - TĐ 1/506, TĐ 3/187 của ĐT Honeycutt đã kể trong bài trước, và TĐ 2/501 -- và hai TĐ của sđ 1 VNCH. 

Dù họ không tham dự trong giai đoạn đầu của cuộc tấn công vào bắc A Shau, các đv khác như 3/5 Thiết Kỵ, lữ đoàn 9 TQLC, và hai TĐ khác của VNCH đã sẵn sàng để yểm trợ cho HQ này. Tướng Stilwell giao cho 3/5 Thiết Kỵ tảo thanh tỉnh lộ 547, chạy từ A Shau đến Huế, để con đường này có thể hoàn tất xuyên qua vùng núi phía đông và thẳng vào tâm của thung lũng, và lữ đoàn 9 TQLC lại vào thung lũng Da Krong và bẻ gẫy mọi mưu toan tăng viện cho phía bắc thung lũng.

Cuộc HQ sắp tới vào bắc A Shau có tên Apache Snow. Cuộc thách đố rất đơn giản: hoặc bắc quân sẽ bỏ các kho võ khí, đường xá, và doanh trại-- như họ đã làm ở nam thung lũng-- và chạy sang Lào, hay họ có thể bảo vệ chúng và đối diện hủy diệt. Quyết định của bắc quân ở lại và chiến đấu tại bắc thung lũng đã đc các nhà quân sự gọi là TRẬN ĐÁNH ÁC LIỆT NHỨT TRONG SUỐT CHIẾN TRANH VIỆT NAM.

Dịch từ trang 53 - 61 của Hamburger Hill.

Tài Trần

San Jose ngày 4 DEC 2020

                        


Wednesday, December 2, 2020

 CHƯƠNG 6TQLC Mỹ đã tịch thu 37 đại bác phòng không 37 ly, 16 đại bác 122 ly khi vượt biên giới Lào-Việt tháng 2/1969 

Lời nói đầu: vì tôn trọng sự trung lập của Lào và Kampuchia, ấn định bởi HĐ Geneva 1954, liên quân Việt-Mỹ chỉ phép vượt biên giới trong những tình hình nghiêm trọng nhứt. Lợi dụng lịnh này, CSBV đã lập nhiều căn cứ tiếp vận lớn lao nằm trên biên giới - như căn cứ 611 ở biên giới Lào-Việt, phía tây Huế và gần trại LLĐB A Shau. Từ căn cứ tiếp vận chiến lược này, hàng đoàn công voa, có tháng tới 1.000 chiếc ra vào, để chuyển hàng tiếp tế theo đường HCM vào nam hay xuôi theo xa lộ 922, chạy vào thung lũng A Shau hay theo tỉnh lộ 547 đến Huế. Do địa thế hiểm trở và VNCH ko đủ quân để kiểm soát thung lũng A Shau và vùng phụ cận hiểm trở này, nên sau khi trại lọt vào tay CS từ năm 1966, khu vực này hoàn toàn do CS kiểm soát. Đầu năm 1969, nhờ quân Mỹ có mặt dồi dào (khoảng 50 ngàn) ở QK 1, các TL Việt-Mỹ đã tìm cách giải quyết "khối u" này để tránh cho Huế bị tấn công lần thứ hai - mà nguồn vũ khí và người đều xuất phát từ thung lũng này.

Sau đây là phần chuyển ngữ từ quyển Hamburger Hill (Đồi Thịt Bầm) của Samuel Zaffiri. 



=======

...

Để cắt bỏ "khối u" A Shau phải làm một con đường. Đó là quyết định mà tướng Richard Stilwell đã có, chỉ trong thời gian ngắn sau khi làm TL Quân đoàn XXIV, được thành lập ngày 12 tháng 8 1968 để chỉ huy mọi đv chiến thuật của Mỹ tại QK 1 của Việt Nam. Stilwell lập luận rằng để cắt khả năng chuyển hàng tiếp liệu của địch vào và ra khỏi thung lũng A Shau một cách hiệu quả, sự có mặt thường trực của lực lượng đồng minh tại đó là điều cần thiết. Những cuộc tấn công, như HQ Delaware hay Somerset Plains, đơn giản ko thể làm được việc này. Dù họ có thể tạm thời làm gián đoạn tiếp liệu của địch, nhưng khả năng của họ chỉ tới như vậy. Do vậy, vấn đề ko phải chỉ xây dựng và điều hành những căn cứ lớn trong thung lũng hay phát động những HQ lùng-và-diệt-địch lớn lao, nhưng là tái tiếp tế cho hai hình thức này. Trong khi hỏa lực phòng không dày đặc của địch trong thung lũng là một vấn đề mà cuối cùng quân Mỹ phải giải quyết, khó khăn lớn nhứt mà đồng minh đã gặp ở A Shau là THỜI TIẾT. Để giữ thung lũng lâu dài, tướng Stilwell đã kết luận, sẽ đòi hỏi một nguồn tiếp tế lớn và đều đặn. Và để bảo đảm điều này, phải cần xây một con đường có thể hoạt động trong mọi thời tiết và đường bắt đầu từ căn cứ của sđ 101 Dù tại TRẠI EAGLE, ở 7 km đông nam Huế và 9 km tây sân bay Phú Bài, xuyên qua các bình nguyên ven biển, đi qua núi non và thẳng vào trung tâm của thung lũng. Làm một con đường như vậy là một nhiệm vụ (undertaking) đầy tham vọng, nhưng đó là chọn lựa duy nhứt để thung lũng này khỏi lọt vào tay Bắc quân.

Thật là lạ lùng, con đường này - mà những lính công binh Mỹ đã làm xuyên qua rừng ba từng (triple-canopy) và thường chạy dọc theo rìa của núi cao hay những vách đá dốc đứng - lại là phần dễ nhứt của công việc mở lại A Shau. Người Mỹ chỉ giỏi có một thứ, đó là làm đường. Trong chưa tới BA THÁNG, bằng cách dùng những xe ủi đất (bulldozer) khổng lồ nặng 15 tấn và hàng đoàn máy san đất (grader) và dumper (xe có thùng có thể lật nghiêng để đổ những thứ trong đó), các lính công binh của sđ 101 đã làm xong con đường hai làn chạy gần 20 dặm, khoảng 32 km, từ trại Eagle tới phía đông của thung lũng A Shau. Đó là một công trình ko thể tưởng tượng trong một thời gian ngắn và băng qua địa thế hiểm trở như vậy, nhưng vẫn còn thiếu bảy dặm mới hoàn tất - nhưng là 7 dặm hay hơn 11 km chạy ngang lòng địch. Do đó để hoàn tất con đường, thung lũng phải được tấn công và giữ an ninh.

Như ĐT TQLC Sullivan đã viết năm 1966 sau khi trại LLĐB A Shau thất thủ, để vô hiệu hóa các hoạt động địch trong thung lũng, phải cần nhiều cuộc HQ hay đột kích (foray) với tham dự của 2 TĐ hay hai lữ đoàn. Các thất bại của các HQ trong quá khứ ko phải vì lập kế hoạch dở nhưng vì thiếu quân, tiếp vận, và hỏa lực. Muốn phá vở "khối u" trên đây, phải có HQ toàn diện - kiểu đã áp dụng trong đệ nhị thế chiến. Đầu tháng giêng 1969, ban tham mưu của QĐ XXIV đã có kế hoạch như vậy. Họ định tổ chức 4 cuộc HQ riêng lẻ, một tấn công Căn Cứ 611, và ba nhắm vào thung lũng. 

TQLC Mỹ đã dự định phát động HQ Dewey Canyon, một HQ cấp trung đoàn từ căn cứ Vandergrift tiến về nam, xuyên qua thung lũng Da Krong và vào trung tâm của căn cứ khổng lồ 611 của csbv. Nằm trải dài hai bên của biên giới Lào-Việt, 611 từ lâu là CÁI GAI vào hông của đồng minh. Hàng tiếp tế từ đường mòn HCM sẽ chứa ở đây, rồi chuyển tiếp theo đường này, hay thông thường, theo xa lộ 922 trong A Shau. Dù luôn luôn là điểm nóng (hotbed) của hoạt động tiếp vận, chỉ trong tháng qua, số lượng xe tải chung quanh 611 đã gấp hai lần khoảng 1.000 xe ngày. Đây là con số đáng kinh ngạc (stagger) và hơn nữa gần đây có bốn trung đoàn csbv đã được nhận thấy trong khu này đã khiến các nhà tình báo suy nghĩ: csbv đang chuẩn bị người và vũ khí để đánh Huế lần nữa. Dù ko có cách nào để kiểm chứng điều này, nhưng phe đồng minh vẫn phải sớm thực hiện HQ Dewey Canyon, dù chỉ mới thai nghén trên giấy tờ vài tuần. 

Cuộc tấn công vào 611 với ba TĐ: 1, 2, và 3 của tr.đoàn 3 TQLC. Tiến quân thành ba mủi từ sáng sớm ngày 20 tháng 1, với pháo binh dọn đường, họ bắt đầu tiến vào giữa của thung lũng Da Krong. Như TQLC trông đợi, địch đã ko có ý bỏ rơi kho tiếp liệu và kho súng khổng lồ tại thung lũng mà ko chiến đấu, cả ba TĐ chẳng bao lâu đã chạm súng đẫm máu với những đv cấp trung đội địch.

Tuy nhiên, theo thông lệ, TQLC đã lập các căn cứ hỏa lực (CCHL) trong khi tiến quân để làm sao bất cứ lúc nào họ cũng đc yểm trợ bởi pháo binh. Mỗi khi gặp 1 vị trí địch, họ kêu pháo binh, và sau đó cho bộ binh lục soát. Những trận đánh tuy nhỏ, nhưng đến cuối tuần đầu ở Da Krong, họ đã giết hơn 400 ĐỊCH QUÂN và khiến hàng trăm tên phải chạy về căn cứ 611 hay A Shau. 

Khi lính Mỹ tới gần biên giới, Bắc quân đã đánh trả với đại bác dã chiến 122 ly - đây là một võ khí tốt nhứt của Nga trong đệ nhị thế chiến, có tầm bắn xa hơn và tác hại hơn là 105 ly của Mỹ. Họ đã đặt súng ở hang sâu bên phía Lào, và xạ thủ rất giỏi. Thay vì bắn vào các đv bộ binh di chuyển liên tục, họ bắn vào các CCHL của Mỹ, và bắn liên tục ngày đêm. Tại một CCHL, một quả trúng hầm chỉ huy giết 5 lính Mỹ, và tại một CCHL khác, toàn bộ một khẩu đội 105 đã chết hay bị thương. Dù xạ thủ TQLC đã cố gắng nhiều, nhưng họ ko thể câm họng chúng vì chúng đặt trong hang sâu. 

Tuy vậy, ba cánh quân của TQLC vẫn tiến tới biên giới. Cuộc chiến đã dữ dội hơn và 2 ngày sau, cả 3 tđ đã sát gần biên giới và đã vào một phần của căn cứ 611 nằm trên biên giới của Nam VN. Họ đã ngừng ở đây, dù nhiều lính Mỹ, giận dữ vì bị pháo 122 ly, đã muốn vượt biên giới để phá tan chúng. Một yêu cầu được tấn công đã đi theo hệ thống quân giai của TQLC Mỹ và tới tay tướng Abrams TL quân Mỹ tại VN. Tướng quân lúc đó giống như cầm củ khoai tây nóng. Dù thông cảm với TQLC Mỹ, nhưng chính sách đã nói rõ rằng các đại đội ko đc vượt biên trừ những tình huống nghiêm trọng nhứt. Tướng Abrams nói với TQLC ông sẽ nghiên cứu đề nghị và trả lời sau. 

TQLC ko thể chờ: ngày 2 tháng 2, một đ.đ. của tđ 2 đóng trên đỉnh một núi khống chế xa lộ 922, đã thấy một đoàn công voa lớn chạy chậm dọc theo phía biên giới thuộc Lào. Pháo binh được gọi, và hỏa lực này đã tan biến (dissipate) trong rừng núi dầy đặc, và đoàn công voa biến dạng. Đối với lính TĐ 2 TQLC, đây là giọt nước tràn ly: họ đã tức giận vì phải ngồi yên để thấy địch quân di chuyển hàng tiếp liệu cách họ vài trăm mét, nên đã xin cấp trên cho tấn công. Dù biết phạm luật, ĐT Barrow TĐT vẫn cho phép. Tối đó, đạị đội H của TĐ vượt biên, lập một vị trí phục kích trên xa lộ 922, và chiều hôm sau đã đụng độ với một đoàn công voa lớn. Vì sợ ở lâu trên đất Lào sẽ vi phạm luật, đ.đ. này đã trở lại VN. Sau đó, họ biết rằng ĐT Abrams, sau khi tranh luận với bộ tham mưu, đã cho phép TQLC có thể HQ cấp TĐ xuyên biên giới để đập tan các khẫu 122 ly. 

Không trể một giây, đại đội đã cùng phần còn lại của tđ lại vượt biên giới. Dù họ ko phá đc khẫu 122 nào, nhưng qua các cuộc chạm súng dữ dội, họ đã giết vài chục bắc quân và khiến những đv canh gác căn cứ vĩ đại này phải rút chạy. Nhờ vậy, TQLC đã tiến quân vô sự và đã bắt đầu khám phá vài kho vũ khí trong số những kho vũ khí lớn nhứt chiến tranh.

Khi HQ Dewey Canyon chấm dứt cuối tháng 2, họ đã tịch thu 37 SÚNG PHÒNG KHÔNG, 16 ĐẠI BÁC DÃ CHIẾN 122 LY, gần 1.000 AK-47, hàng trăm lựu đạn và rocket, hơn 1.000.000 đạn súng nhỏ và liên thanh, và 250.000 cân Anh hay khoảng 113 tấn gạo. Tuy nhiên, thiệt hại nghiêm trọng nhứt của đối phương, vẫn là con người: gần 1.700 quân thiện chiến của csbv chết, và số bị thương gấp ba lần. Đây là những tổn thất mà họ không bao giờ có thể hoàn toàn thay thế. Phe TQLC có 130 chết và hơn 900 bị thương.

Có những bàn tán (understatement) rằng phe đồng minh đã vui sau HQ Dewey Canyon, nhưng là niềm vui ko trọn vẹn (hesitant). Các TL từ tướng Abrams trở xuống đã biết rõ rằng địch quân, như con chim Phượng Hoàng (Phoenix) huyền thoại, đã có một khả năng kỳ lạ (uncanny) là hết lần này đến lần khác sống lại từ đống tro tàn của thất bại và tự nó phục hồi. Như họ đã làm trong quá khứ, các TL phải tiếp tục mở các cuộc HQ để đẩy lui địch ra khỏi căn cứ của họ. 

Dịch từ trang 47-51 của Hamburger Hill. 

Ngày 2 Dec 2020.    

=====

   ĐỌC THÊM:

VÀI HÀNG VỀ SĐ 1 KHÔNG KỴ

Biệt danh: First Team

- Đơn vị đầu tiên đc triển khai cả sđ tới VN và đv cấp sđ hoạt động lâu nhứt tại VN. 

Quân số: 16.000 ng.

Thương vong: nhiều nhứt trong các sđ của Lục quân Mỹ với 5.464 chết (14/100 của số chết của Lục quân); bị thương: 26.592. 

1/ Hệ thống vũ khí:

- Pháo binh cơ hữu: 105 ly, pháo binh 155 ly của đv tăng phái.

- Trực thăng tấn công: UH-1 gunship (có đại liên M-60 và hỏa tiển); trực thăng AH-1 Cobra với đại liên, rocket và phóng lựu 40 mm.

2/ Tổ chức:

- Các lữ đoàn không kỵ: 3 LĐ.

- Pháo binh của sđ: TĐ trực thăng quan sát OH-6 Loach, TĐ trực thăng Cobra, và ba TĐ pháo 105 ly.

- Về không lực: hai TĐ trực thăng tấn công, còn gọi là gunship UH-1 Iroquois, một TĐ trực thăng Chinook CH-47. 

- Thành phần yểm trợ: truyền tin, quân cụ, quân y, hành chánh, v.v... trong năm TĐ hay hai đ.đ.

- Hai TĐ, hai đ.đ. và một phân đội về công binh, quân cảnh, quân báo, v.v...

https://www.historynet.com/a-valley-soaked-in-rain-blood.htm        







                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                   


Tuesday, December 1, 2020

 CHƯƠNG 5 - Sư đoàn 1 Không Kỵ và sư đoàn 101 Dù hành quân ở thung lũng A Shau năm 1968


Lời nói đầu: Những đv Mỹ hành quân (HQ) vào thung lũng A Shau thuộc tỉnh Thừa Thiên, năm 1968 và 1969 phần lớn thuộc sđ 101 Dù (trong đó có TĐ 3/187 của ĐT Honeycut mà tôi đã viết) và sđ 1 Không Kỵ. 

SĐ 1 Không Kỵ (First Air Calvary hay Air Cav) nguyên là một sđ THIẾT GIÁP, thành lập từ 1921, từng tham dự chiến trường Thái Bình Dương trong đệ nhị thế chiến và chiến tranh Cao Ly nhưng đến năm 1965, đã trở thành một sđ Không Kỵ, nghĩa là ko dùng xe thiết giáp mà lại dùng các loại trực thăng như Loach OH-6 để thám thính; như gunship UH-1 (mà không quân VNCH đã xài) và sau này là Cobra AH-1 để tấn công; như Huey UH-1 hay Chinook CH-47 (chỡ cả trung đội) để tải quân, tiếp tế và tải thương; và như Skycrane CH-54 để câu đại bác hay xe ủi đất nặng hàng tấn. Vì các chiến lược gia Mỹ đã muốn thử nghiệm một phương tiện chiến tranh mới khiến sđ gốc từ Thiết giáp này sẽ ko còn lệ thuộc vào đường xá hay địa hình mà nay có thể nhanh chóng trực thăng vận đến mọi mục tiêu xa xôi với hỏa lực ko thua kém gì một đv thiết giáp cổ điển - ví dụ một chiếc Cobra có trước mủi của nó hai khẫu Minigun, mỗi khẫu có thể bắn từ 2-6 ngàn đạn 7.62 ly trong một phút. Cũng có Cobra trang bị 2 phóng lựu, mỗi khẫu bắn 400 viên đạn 40 ly trong một phút. Cũng có chiếc vừa trang bị một Minigun và một phóng lựu. Ngoài ra, mỗi Cobra mang được từ 7 đến 19 rocket loại 70 ly và một đại bác 20 ly XM195 tốc độ 6 ngàn viên phút.

Sau đây là phần chuyển ngữ.


=====

...

Tướng Westmoreland đã giận dữ về cách mà báo chí loan tin về Tổng Công Kích Tết,nhưng ông ta đã có ít thời gian để quan tâm với vấn đề này. Phần lớn miền Nam Việt Nam trong cảnh đổ nát (lay in ruins); khắp nước, cuộc chiến này đã hủy diệt hơn 170.000 căn nhà lớn nhỏ, và các trại tị nạn, vốn đã quá tải, nay phải chứa thêm 600.000 người ko nhà.

Việt Cộng ko còn là một lực lượng chiến đấu, nhưng phần lớn các đv Bắc Việt Nam, an toàn trong những căn cứ trong rừng rú của họ dọc biên giới Cambodia và Lào, vẫn còn nguyên vẹn. Từ những căn cứ như vầy mà VC đã tập kết (draw) vũ khí và đạn dược để dùng cho những cuộc tấn công trong dịp Tết, và Westmoreland và bộ tư lịnh quân viện Mỹ tại Việt Nam (MAC-V) đã bắt đầu chọn các căn cứ này làm mục tiêu để triệt hạ.

Một khu căn cứ mà tướng quân đặc biệt đã muốn tấn công là A Shau. Kinh ngạc bởi tàn phá sâu rộng mà Huế đã chịu đựng và một lượng lớn thường dân thương vong, và có nhiều báo cáo tình báo chỉ rõ rằng A Shau là một khu vực tập trung chánh để tấn công Huế, Westmoreland đã nhận định rằng thung lũng này phải được tấn công - và phải tấn công mạnh. Bởi đơn giản rằng ông ko muốn một trận đánh như Huế tái diển. 

Đây là một quyết định mà ông đã ko thể xem xét vài tháng trước đây, nhưng với đe dọa của Tổng Công Kích Tết đã ko còn (finished) và với 50 ngàn lính Mỹ tại Vùng I, nay ông cảm thấy rằng cuối cùng ông có thể bắt đầu những cuộc hành quân (HQ) lưu động dọc theo biên giới là điều mà ông đã muốn thực hiện từ 1965. 

Các tư lịnh của TQLC và không quân Mỹ lần này đã kịch liệt (vehemently) chống đối những cuộc HQ tìm-và-diệt địch lớn và lưu động như vậy, thay vào đó, họ muốn một phiên bản cải tiến của CHIẾN LƯỢC ĐẤT NỘI PHẬN (enclave strategy) - đầu tiên do tướng Mỹ James Gavin đề ra, theo đó lực lượng đồng minh sẽ có thể ít nhiều nhường (concede) núi rừng cho địch và tập trung bảo vệ các vùng bình nguyên và ven biển. (NÓI THÊM: các chiến lược gia Mỹ-Việt từ lâu đã đề nghị chiến lược này với TT Thiệu nhưng ông Thiệu ko chịu áp dụng vì tác động chính trị của chiến lược này khi nó khuyến cáo CP VNCH chỉ tập trung bảo vệ những vùng bình nguyên và ven biển vừa đông dân và nhiều tài nguyên, và chiến lược này cũng trái ngược với chính sách cố hữu 4 không của ông - người dịch). Tuy nhiên, Westmoreland đã từ chối chiến lược của Gavin. Ông đã mê say tin tưởng rằng phải buộc đối phương giao chiến, thay vì chờ họ tấn công, và tốt nhứt là đánh nhau với chúng nơi núi rừng hơn là tại các TP đông dân của các bình nguyên ven biển. Tướng Earle Wheeler, tham mưu trưởng Lục quân Mỹ và chủ tịch Ủy ban Tham mưu Hỗn hợp, cũng hỗ trợ ý tưởng này và kết quả là những cuộc HQ tìm-và-diệt đã trở thành một phần ko thể thiếu trong các chiến thuật của đồng minh cho phần còn lại của cuộc chiến. 

Như năm 1966, sau khi mất trại LLĐB A Shau, TQLC Mỹ là lực lượng đầu tiên được các TL Mỹ xem xét để làm nỗ lực chính trong giai đoạn đầu của cuộc tấn công lần nữa vào A Shau (ám chỉ kiểm soát lại vùng này sau khi trại này bị CS năm 1966 - người dịch). Đây có vẻ một lựa chọn hợp lý, đặc biệt TQLC có lịch sử là một đạo quân thiện chiến (shock troop), toàn lính tình nguyện và khả năng thực hiện các đầu cầu (beachhead). (Theo tôi biết, thời điểm chiến tranh VN, lực lượng bộ chiến của Mỹ, ngoại trừ lính TQLC, BĐQ, sđ 82 nhảy dù và LLĐB Mỹ là TÌNH NGUYỆN, còn các sđ khác, kể cả sđ 101 Nhảy Dù hay sđ 1 Không kỵ trong bài viết này, hàng ngũ BS đa số là lính quân dịch- người dịch). Bất hạnh thay, A Shau ko phải một hòn đảo, nhưng là một thung lũng đầy hầm hố, và TQLC, ko muốn tấn công vào một mục tiêu như vậy. 

Một phần nhỏ của ngần ngại (recluctance) của TQLC khi phải đánh vào thung lũng này đã dựa trên một nỗi sợ hợp lý rằng họ có thể sa lầy (mired) trong một thảm họa lớn lao nào đó, nhưng phần khác lớn hơn đã dựa trên một thực tế (fact) đơn giản rằng họ đã không có những khả năng về tiếp vận để mở một cuộc tấn công như vậy. Vì tướng Chaisson đã cảnh báo ở một cuộc họp về HQ tại BTL của MAC-V ngay sau Tết 1968, rằng để cho TQLC Mỹ hành quân ở A Shau sẽ cần ko những mọi trực thăng mà binh chũng này có ở VN, mà phải đình chỉ toàn bộ tất cả các cuộc HQ khác của họ, bao gồm rút bỏ những lực lượng quan trọng đang án ngữ ở vùng phi quân sự (DMZ), một điều ko ai muốn. (Họ trấn đóng ở nam vĩ tuyến 17 này để đề phòng một cuộc tấn công của CSBV đánh qua vĩ tuyến, như CS đã làm sau đó vào năm 1972 -- người dịch). 

Đó đã là một lựa chọn khôn ngoan. Được đánh giá bởi những chuyên gia quân sự như sđ giỏi nhứt tại VN, sđ 1 Không Kỵ (First Cavalry Division, viết tắt là "Cav"), cũng là đv trang bị tốt nhứt. Với gần 500 TRỰC THĂNG, họ đã có số trực thăng gấp NĂM lần các sđ Mỹ khác tại VN. Và họ đã biết cách dùng chúng. Tại Fort Benning trước khi tham chiến ở VN, họ là sđ đầu tiên đã phát triển những chiến thuật không kỵ mới, và một khi ở VN họ đã hoàn thiện (refine and perfect) những chiến thuật này. TQLC Mỹ đã nói đùa rằng mỗi lính của sđ Không Kỵ có một trực thăng riêng, và dù đây chỉ là một phóng đại (exaggeration), sự thực sđ này đã coi thường những cuộc HQ chậm chạp - do người lính phải đi bộ, vì sđ này có thể đến mọi nơi bằng đường không. Với trực thăng riêng của sđ, khả năng lưu động tính của họ bằng 100 LẦN các sđ khác trong lịch sử. Như họ đã chứng tỏ một cách thuyết phục ở TRẬN IA DRANG NĂM 1965 - lúc đó họ đã đánh bại dự định chiếm Pleiku và cắt Nam VN làm hai của Tướng Giáp - do sđ này là bậc thày về lối tấn công chớp nhoáng và lối điều quân bất ngờ và quyết định. 

Trong gần 4 năm ở VN, sđ này chỉ HQ ở QK 2 (BTL đặt tại An Khê trên QL-19 -- người dịch). Trong THÁNG GIÊNG 1968, Tướng Westmoreland, cảm thấy rằng đối phương sắp mở một tấn công ồ ạt vào những tỉnh phía bắc, đã chuyển sđ này từ khu vực trách nhiệm hay AO của họ ở Quảng Ngải và Bình Định về tỉnh Thừa Thiên. Đây là một cuộc cuộc chuyển quân mà sau này tướng quân đã nhận xét đó là một trong những quyết định tốt nhứt (soundest) về chiến thuật. 

Kể từ khi đến QK 1, sđ này đã hoạt động liên tục (on a roll). Trong Tổng Công Kích Tết 1968, họ đã ngăn chặn thành công và khiến ba trung đoàn địch quân phải rút chạy (put on the run) khi địch cố gắng tăng viện và tái tiếp tế các đồng chí của họ ở Huế. Rồi gần như ko nghỉ ngơi, họ đã vội vả tiến về phía bắc và tập hợp tại tp Quảng Trị. Từ đây - trong điều mà các chiến lược gia sau này đã gọi là một ví dụ cổ điển về hỏa lực và điều quân - họ đã tung ra một tấn công chớp nhoáng về hướng tây, khi mở lại QL-9 và đập tan những lực lượng địch đang phong tỏa căn cứ của TQLC tại Khe Sanh. 

Sau Huế và Khe Sanh, họ đã phá tan mọi nghi ngờ về khả năng của sđ này. Khi Westmoreland chọn sđ Không Kỵ lãnh đạo cuộc HQ DELAWARE (nghĩa là làm nỗ lực chính trong cuộc HQ này vì có thể có những đv khác tăng phái -- người dịch), là cuộc tấn công ĐẦU TIÊN vào A Shau TRONG HƠN BỐN NĂM, ông có thể khẳng định rằng chỉ có Không Kỵ mới có thể đập tan thành lũy (strangehold) của địch trong thung lũng này. 

Tướng Jack Tolson, TL sđ này, cũng nghĩ như vậy. Là một cấp chỉ huy dứt khoát và thực tế (hard-nosed, no non-sensense), Tolson đã rất ấn tượng về sự toàn hảo và sự chuyên nghiệp mà sđ của ông đã bộc lộ khi HQ ở Khe Sanh và Huế và ông đang nhìn về phía trước với một thách thức lớn hơn mà A Shau đang chờ ông.

Tuy nhiên, Tolson đã nhanh chóng tìm thấy rằng có một khác biệt đáng kể giữa đánh nhau với địch ở vùng bình nguyên quanh Huế với HQ trực thăng vận vào trung tâm của một thung lũng mà địch quân đã có bốn năm để chuẩn bị chiến đấu. 

Những toán trinh sát được trực thăng chỡ vào thung lũng NGÀY 14 THÁNG 4, bốn ngày trước khi HQ khai diển, với nhiệm vụ đánh dấu những vị trí phòng không của đối phương để cho B-52, oanh tạc cơ hay trực thăng tấn công. Vào lúc mà họ vào thung lũng, họ đã thấy rằng chính họ đã được CS đánh dấu để hủy diệt. 

Các ước tính tình báo đã tiên đoán một tập trung cao độ về hỏa lực phòng không khắp thung lũng, nhưng không nặng nề như các toán trinh sát  đã gặp. Hầu như mọi ngọn núi ở hai bên của thung lũng đều được bảo vệ bởi súng phòng không. Phần lớn là đại liên 12.7 ly, nhưng cũng có đại bác phòng không 37 ly. Đặt trên bánh xe và điều khiển bởi 7 người, súng 37 ly này có thể làm nổ tung một trực thăng hay phản lực ở độ cao 7.620 m. Khi đoàn trực thăng tiến vào thung lũng, họ đã gặp một rừng súng cao xạ và liên thanh. Họ ko cần tìm kiếm mục tiêu vì mục tiêu có khắp nơi. Tấn công chúng rất khó khăn. TRONG SÁU NGÀY, nhiều đợt B-52, oanh tạc cơ, và trực thăng võ trang  tấn công vào các vị trí địch, và thung lũng đã rung rinh (shudder) dưới cơn bão của bom miểng, napalm, và hỏa tiển. Tổng cộng B-52 đã bay gần 200 phi xuất và máy bay của TQLC và KQ Mỹ 300 phi xuất. Và kết quả gần như số không. Phần lớn các vị trí của địch đào sâu vào lòng đất đến nỗi bom và hỏa tiển chỉ có tác động rất nhỏ, và địch quân đã nhanh chóng thay thế một số ít vị trí bị đánh sập. 

Lúc đầu Tolson dự định khởi động HQ Delaware NGÀY 19 THÁNG 4 với việc trực thăng vận TĐ 1 của lữ đoàn 3 vào một bãi đáp hay LZ gần trại LLĐB bỏ hoang của nam VN tại A Lưới. Tuy nhiên, vào phút cuối, ông buộc hủy bỏ vì hỏa lực phòng không dữ dội ở khắp thung lũng. Ông đã chọn một bãi đáp khác nằm kế một con đường lớn của bắc quân nối phía bắc của thung lũng với Lào. Dù những trực thăng đầu tiên đáp an toàn xuống kế đường này, những chiếc tiếp theo bị trúng đạn phòng không. Chỉ trong VÀI GIỜ, 23 chiếc bị hư hại nặng và MƯỜI CHIẾC bị bắn rơi. 

Phần lớn lính của TĐ này đã xuống đất an toàn, nhưng họ đã gặp những vấn đề vượt quá khả năng (overwhelm) để hoàn thành nhiệm vụ. Đó là họ phải lập tức bắt đầu xây dựng một căn cứ hỏa lực (CCHL) để hỗ trợ một cuộc tấn công băng đồng (cross-country) hướng về A Lưới. Thay vào đó, họ thấy rằng họ đã bị ghìm chặc (pinned down) bởi hỏa lực của địch từ những vị trí trên những núi non chung quanh, cộng với số lượng lớn lính chết và bị thương, và bao quanh họ là những trực thăng bị rơi với cánh quạt cong quẹo, cửa kiếng phòng lái bể nát, và bên trong đầy máu. Trong khi TĐ 1/7 không kỵ này phải chiến đấu chống lại địch quân trong hầm hố ở phía trên núi cao, thì gần đó ở Núi Cọp (Tiger Mountain), TĐ 5/7 Không kỵ, cũng bắt đầu tiến vào mục tiêu. Cũng như TĐ 1/7, họ cũng đổ quân dưới hỏa lực địch, và một khi tiếp đất họ nhanh chóng đào hố để tránh cơn mưa của đạn cối bắn từ bên kia biên giới Lào-Việt. 

Sau vài giờ, TĐ 1/7 đã củng cố các vị trí đủ để họ có thể lần nữa bắt đầu cố gắng xây dựng một CCHL trên thung lũng này. Các lính Công binh với cưa máy đã điên cuồng cưa cây, và lính bộ binh thì dùng dao rựa (machete) để chặt tre và cỏ voi, để mở rộng xạ trường. Khoảng 1 giờ sau, một đám (bevy) trực thăng khổng lồ Chinook tới, mỗi chiếc mang một khẫu 105 ly trong dây treo dưới bụng. Kế đó là những pa-lét khổng lồ đạn và lính pháo thủ. Vài phút sau, súng 105 ly đã bắt đầu nhả đạn vào các vị trí trên núi. Tất nhiên, Bắc quân đáp trả bằng mưa pháo cối. 

Vào buổi sáng, TĐ 1 tiến theo hướng đông nam về A Lưới và TĐ 5 đi theo con đường kể trên hướng về Lào. TĐ 1 gặp chống cự mãnh liệt. Mỗi bước đi xuyên ngang thung lũng, họ phải đối phó với những nhóm lính địch có nhiệm vụ đoạn hậu, đây là những người lính đã tấn công (slash) vào đội hình lính Mỹ bằng súng nhỏ và liên thanh và sau đó tan biến vào rừng núi. Và, luôn luôn, vẫn là những tên bắn sẻ. Ngồi trên ngọn các cây cao 3-4 chục mét hay trốn trong các hang động hay bên dưới các tảng đá khổng lồ, họ đã nhắm vào lính Mỹ, lần lượt bắn gục họ, rồi cũng tan biến vào rừng hay hang sâu. Để giải quyết thương vong, trực thăng cứu thương ra vào thung lũng liên tục. Nhiều trực thăng này, sau khi bay ra, đã bị bắn và nổ tung trên trời hay bị bắn nhiều đạn đến nỗi phải đáp khẩn cấp (crashland). 

Tình hình này phức tạp hơn khi thời tiết cũng đã bắt đầu gây khó khăn cho lực lượng của Tolson. Vào sáng NGÀY 21 THÁNG 4, họ đã thức dậy với sương mù và trần mây thấp đến nỗi họ ko thể thấy các đỉnh của núi trên đầu của họ. Và kế đó, khoảng ngày thứ ba của cuộc HQ, trời đã bắt đầu mưa. Đó ko là mưa phùn (drizzle) nhẹ vào buổi chiều mà họ đã trông đợi vào thời gian này của năm, nhưng là dông bão (thunderstorm) dữ dội với sấm sét nổ vang rền và mưa to (in sheets) đã rơi. Sau nhiều ngày mưa, thung lũng đã trở thành vũng lầy (quagmire), và cuộc HQ đã chậm hẳn đi (to a crawl). 

Để giúp binh sĩ nhận tiếp tế, các phi công trực thăng đã phải bay các phi vụ mà Tolson đã mô tả là "nguy hiểm chết người" (sheer terror). Vì thung lũng hoàn toàn bị che phủ bởi sương mù, họ phải đáp và cất cánh dựa vào PHI CỤ. Thông thường một chuyến bay từ trại Evans (căn cứ của lữ đoàn 3 

nằm cạnh QL-1 và phía bắc Huế -- người dịch) tới thung lũng khoảng 20 phút, nhưng với sương mù và mưa, phần lớn phi công phải tốn thời gian gần bốn lần. Ngay cả bay với phi cụ, nhiều phi công đã thả đồ tiếp tế sai chỗ hay, tệ hơn, họ phải bay lòng vòng trên thung lũng, ko biết họ đang ở đâu. 

Tuy nhiên Không Kỵ đã có vài tiến bộ. Ở bãi đáp đầu tiên tại phía bắc thung lũng, lữ đoàn 3 của sđ đã tiếp tục mang đồ tiếp tế và các pháo thủ tiếp tục bắn đại bác (keep gun hot lobbing shells) vào các vị trí của địch quân trên núi. Cùng lúc đó, TĐ 1 đã tiếp tục tiến quân trong bùn tới mắt cá chân hướng về A Lưới, một trại LLĐB bỏ hoang. 

Để mở rộng cuộc HQ, Tolson đã biết rằng ông sắp phải mang ngày càng nhiều đạn dược và trang bị, và để làm điều này ông phải mở lại sân bay A Lưới. Vì trực thăng ko thể tiếp tế lữ đoàn 3 đủ phương tiện để giữ thung lũng. Để làm điều đó, ông phải cần các máy bay C-130 khổng lồ của KQ Mỹ.

Khoảng 21 THÁNG TƯ, trời ngừng mưa, mặt trời ló dạng và nhanh chóng làm khô thung lũng. Khi TĐ 1/7 đã tới A Lưới, Tolson ra lịnh cho họ bảo vệ một bãi đáp, rồi trực thăng vận TĐ 2 của lữ đoàn 3 vào vùng. Hai TĐ này đã đánh đuổi (rout) một lực lương nhỏ địch quân quanh A Lưới và an ninh bãi đáp. Đội công binh đã tới trong vài giờ và, làm việc ngày đêm, đã cho phép phi trường cũ của Pháp này có thể nhận các máy bay chỡ hàng. 

Họ đã hoàn tất công việc vào sáng ngày 26 THÁNG TƯ, và vào đầu buổi chiều cuối cùng những chiếc C-130 đã bắt đầu hạ cánh với hàng trăm tấn hàng hóa. Được tái tiếp tế, các phần tử của lữ đoàn 1 đã bắt đầu lục soát phía tây và nam của A Lưới. Địch quân đã rút lui trước khi họ tới, và lính Không Kỵ đã bắt đầu khám phá các kho lớn chứa vũ khí và lương thực. Trong một kho, họ đã khám phá MƯỜI SÚNG PHÒNG KHÔNG 37 LY và hàng trăm ngàn đạn, trong một kho khác NHIỀU XE TẢI. 

Những đv Không Kỵ khác cũng lục soát thung lũng, nhưng các đv địch đã tránh đụng độ với họ, một số trốn lên núi và những kẻ khác hướng về phía nam đến Tà Bạt. Các chiến binh Không Kỵ đang mong đợi đánh lớn để họ có thể dùng hỏa lực hùng hậu của họ, nhưng hình như địch ko muốn đụng độ với họ.

Hai hay ba ngày sau đó, trời đã bắt đầu mưa lại, một thứ mưa phùn đã lần nữa làm chậm việc thám sát thung lũng. Cùng với mưa là một trần mây có độ cao khoảng trên 90 m và sương mù dầy đặc (soupy). Hạ cánh xuyên qua mây và sương mù đã là khó khăn với trực thăng, nhưng lại đầy nguy hiểm (treacherous) với những chiếc C-130 chậm chạp (lumbering). Không như trực thăng, chúng ko thể hạ cao độ đột ngột trong mây hay sương mù, nhưng phải bay dưới mây nhiều dặm Anh trước khi đáp. Trong khi chúng chuẩn bị đáp xuống, chúng dễ dàng bị bắn bởi địch. Trong NGÀY THỨ HAI từ khi sân bay hoạt động, một số C-130 chẳng những bị thiệt hại nặng mà còn buộc phải đáp khẩn cấp trên phi đạo khiến phải ngừng tạm thời việc không vận tại A Lưới. Rồi trời lại mưa, nước chảy như thác lũ, khiến sân bay phải đóng cửa toàn diện.

Hy vọng trời sẽ hết mưa, tướng Tolson đã ra lịnh ngừng HQ  trong thung lũng, và binh sĩ của ông đã phải nằm rất thấp (hunker down) để tránh pháo kích trong các hầm hố. Nhưng mưa ngày càng nặng hột, và nền của phi đạo A Lưới đã từ từ trôi đi vì mưa bão. 

NGÀY 11 THÁNG NĂM, sau một ngày mưa khác, Tolson đã quyết định ngừng HQ trong thung lũng và ra lịnh rút quân. Mặc dù sau đó tướng quân đã gọi cuộc HQ Delaware là một thành công, kết quả thực tế thấp hơn yêu cầu. Trong khi lữ đoàn 1 và 3 đã khám phá một số lượng lớn vũ khí và tiếp liệu của địch, nhưng thứ này chỉ là một phần nhỏ của khả năng về tiếp vận của CSBV trong thung lũng. Trong khi đó, ngoài một chiếc C-130, sđ còn mất một số lớn trực thăng. 

Tướng Westmoreland đã gọi HQ Delaware là một thành công tuyệt đối (unmitigated), mặc dù hình như rõ ràng rằng ông đã ko thỏa mãn với những kết quả khiêm nhượng (meager) của HQ này. Và cũng hiển nhiên rằng, với cảm xúc mạnh mẻ về thung lũng này, ông sớm có thể mở ra một tấn công khác vào thung lũng này. Tuy nhiên, NGÀY 11 THÁNG SÁU, ông đã bị thay thế bởi tướng Creighton Abrams, TL mới của BTL Quân viện Mỹ tại VN, còn gọi là MAC-V (Military Assistance Command - Vietnam) và nhận chức mới là Tham Mưu Trưởng Lục Quân Mỹ. 

Dù Abrams đã ko bị ám ảnh (obsessed) bởi A Shau như Westmoreland, ông vẫn xem xét việc vô hiệu hóa nó như là một trong những ưu tiên chánh. TRONG THÁNG BẢY 1969, chưa tới 2 tháng sau khi làm TL của MAC-V, ông đã ra lịnh một cuộc HQ khác vào thung lũng này, lần ngày do sđ 101 Nhảy Dù - của tướng Zais, đã nói trong các bài trước đây. (Trong sđ 101 Dù, TĐ 3/187 của ĐT Honeycutt là năng nổ nhứt vì ông rất gan dạ và liều mạng, đã chứng tỏ trong trận đánh sau đó vào Động Ấp Bia - thiệt hại của hai bên rất nặng, đến độ có tên là Đồi Thịt Bầm, được viết thành sách và quay thành film. Cũng vì vậy, ông đã bị búa rìu dư luận, đến độ có binh sĩ của TĐ đã nói "ông muốn hy sinh đến người cuối cùng của TĐ!" -- người dịch). Dù gần đây bị loại khỏi tiêu chuẩn về nhảy dù (tuy mang tiếng là sđ 101 Nhảy Dù nhưng từ khi tham chiến ở VN, sđ này chưa tổ chức một cuộc HQ nhảy dù, mà chỉ chuyển quân bằng trực thăng - ko khác một sđ bộ binh -- người dịch). Tuy vậy 101 Dù, cũng như 1 Không Kỵ, vẫn là đv ưu tú (elite). Việc sđ đã bảo vệ ngoan cường (tenacious) TP Bastogne của nước Bỉ trong đệ nhị thế chiến-- đã đặc biệt nổi tiếng với câu trả lời "Đồ Ngu" (Nuts) của TL sđ là tướng Anthonny C. McAuliffe sau khi nhận tối hậu thư của QĐ Đức -- đã khiến sđ nỗi tiếng lập tức và kéo dài tới sau này. Sau 4 năm triển khai tại VN từ Fort Campbell Kentucky, danh tiếng này vẫn tiếp tục qua các cuộc HQ và trận đánh lớn. Nếu 1 Không Kỵ là sđ giỏi nhứt VN thì 101 đứng hạng nhì. 

Bất hạnh thay, 101, cũng như Không Kỵ trước đó, đã sớm khám phá rằng tiếng tăm của họ chỉ có ảnh hưởng rất nhỏ khi HQ ở thung lũng A Shau. Được đặt tên là SOMERSET PLAINS, cuộc tấn công của 101 vào thung lũng này cũng gặp trở ngại như Không Kỵ. Dự định vào NGÀY 1 THÁNG TÁM, HQ này đã hoãn khi thung lũng bị ướt đẫm (soak) do sương mù dầy đặc và mưa từng cơn (drifting fog and intermitent rain). Khi hết mưa và ko còn sương mù vào ngày 4 THÁNG 8, TĐ 2/327 được trực thăng vận vào một bãi đáp hay LZ gần sân bay Tà Bạt và TĐ 2/502 gần A Lưới, hai đv này đã khởi động cuộc HQ đầu tiên của 101 vào vùng này. Dù khi đổ quân ko một chiếc UH-1 Huey nào bị rớt nhưng địch quân đã nhanh chóng bắn hạ SÁU COBRA, MỘT TRỰC THĂNG THÁM THÍNH OH-6, và MỘT MÁY BAY PHANTOM. 

Trên mặt đất thì "bổn cũ soạn lại". Khi hai TĐ xuất phát từ bãi đáp để tiến về phía nam của thung lũng, những đv nhỏ của địch đã quấy rối trên từng mét của trục tiến quân. Trong một số cuộc chạm súng chớp nhoáng và đẫm máu, 93 lính csbv bị hạ nhưng 101 cũng có 19 chết và hơn 100 bị thương, và hai mất tích. Tuy nhiên, những đv lớn hơn của địch, đã né tránh đụng độ. Cũng như trước đây, quân csbv, một là rút lui về phía nam thung lũng hay di chuyển vào núi. SĐ 101 đã có ý định mở lại sân bay ở Tà Bạt, nhưng mưa lớn trước khi đội công binh được trực thăng chỡ đến. Do đó, họ đã hoàn toàn dựa vào trực thăng để tái tiếp tế. Sau đó, hai TĐ của VNCH cũng tham dự cuộc HQ này, nhưng cũng ko may mắn hơn. Trong vài trận đụng độ, họ giết 88 quân csbv, nhưng cũng chết gần 80.

NGÀY 18 và 19 THÁNG TÁM, 4 TĐ này đã rút khỏi A Shau. Họ rời thung lũng mà ko có an ủi nào vì ko phát hiện một kho vũ khí lớn của đối phương. Thực vậy, trong 15 ngày đầy thất vọng trong thung lũng họ chỉ thu được VÀI KHẪU AK-47 và ba quả mìn đã cũ 15 năm của Pháp. Như chúng ta có thể trông đợi, các báo cáo Hậu HQ của các sử gia của sđ đã mô tả HQ Somerset Plains là thắng lợi lớn. Thực tế, nó còn tệ hại hơn HQ Delaware của sđ 1 Không Kỵ. Nó đã khiến nhiều sĩ quan tham mưu, từ BTL Mỹ tại VN trở xuống, phải lắc đầu với sự mất tinh thần (consternation), khi đặt câu hỏi phải làm gì để giải quyết "khối u" A Shau. Đây đã là một câu hỏi mà ko ai có thể trả lời./.

Dịch từ trang 37- 45 của Hamburger Hill của tác giả Samuel Zaffiri 

San Jose ngày 30 Nov 2020.

PHẦN ĐỌC THÊM:

Trong chiến tranh VN, lực lượng trực thăng Mỹ chia làm trực thăng TẤN CÔNG, viết tắt là AH (assault helicopter) và trực thăng KHÔNG KỴ viết tắt là ACH (air calvary helicopter). Những đv này thi hành nhiệm vụ HƠI khác nhau. Các đại đội trực thăng tấn công hay AHC (attack helicopter company) này, trong thời gian nghành trực thăng của VNCH còn phôi thai, đã có trách nhiệm chánh là tấn công mục tiêu mặt đất của địch, nhưng họ cũng thực hiện việc tiếp tế, tải thương (medvac), và hỗ trợ hỏa lực cho các đv VNCH khi đụng địch trong các trận như Ấp Bắc 1963, Bình Giả 1964, Đồng Xoài 1965 (đại đội 118 AHC), v.v...

Các nhiệm vụ không kỵ thường có nhiệm vụ KHÔNG THÁM các vị trí địch với vài trực thăng thám thính OH-6 và trực thăng võ trang (gunship), rồi KHÔNG VẬN một trung đội bộ binh thuộc đv không kỵ này vào chiến trường. Khi trung đội bộ binh này chạm địch, các trực thăng trên đây sẽ yểm trợ hỏa lực cho trung đội này - giống như các đại đội trực thăng tấn công yểm trợ cho bộ binh khi giao chiến. Không kỵ cũng có thể chỡ những đv lớn tới chiến trường nếu cần. Ngoài những nhiệm vụ như trên, các toán không kỵ tiến hành những nhiệm vụ KHÔNG THÁM TỔNG QUÁT và đánh giá kết quả của các cuộc ném bom (bomb assessment), đặc biệt do B-52 gây ra cho đối phương.

Một PHI ĐOÀN (squadron) không kỵ điển hình gồm ba TOÁN không kỵ hay ACT (air calvary troup) và một toán chỉ huy. Một toán ACT gồm một TRUNG ĐỘI (platoon) có từ 6 tới 8 trực thăng chỡ quân Huey (UH-1 Iroquois do hãng Bell sản xuất) và một trung đội từ 8 hay 9 chiếc trực thăng Cobra (AH-1 do Bell sản xuất). Mỗi toán ACT cũng có một trung đội thám thính từ 8 hay 9 trực thăng quan sát nhẹ, còn gọi là Loach (OH-6 Cayuse do Hughes sản xuất). 

Đơn vị không kỵ đầu tiên có mặt tại VN từ năm 1965 là SĐ 1 KHÔNG KỴ. Đơn vị này có tổng cộng NĂM phi đoàn không kỵ, bao gồm phi đoàn 1/9 Không kỵ nổi tiếng. Ngoài ra, khoảng 20 phi đoàn không kỵ khác phục vụ trong các đv bộ binh, thiết giáp và cơ giới (mechanized). Phi đoàn không kỵ cuối cùng rời VN đầu năm 1973.

http://www.hueyvets.com/air-cavalry-helicopters/

Với tổ chức như vừa kể, ngoài các trực thăng vận tải như CH-47, CH-54, sđ 1 Không Kỵ có tổng cộng 90 - 105 chiếc Huey UH-1, 120 - 135 chiếc Cobra, 120 - 135 chiếc Loach OH-6; tổng cộng là 475 chiếc. Ngoài ra còn một số máy bay UH-1 để chỡ các VIP của sđ hay dùng để liên lạc (liason).