BẢN ĐỒ QUẬN LỴ CHƯƠNG NGHĨA, KON TUM

TỪ ĐỊA ĐIỂM Ở GÓC TRÁI DƯỚI CỦA BẢN ĐỒ, PHẢI ĐI THÊM 22 KM MỚI TỚI KON SOM LUK. TỪ ĐỊA ĐIỂM NÀY, MUỐN ĐI CHƯƠNG NGHĨA, PHẢI QUA NHIỀU ĐÈO CÙI CHỎ.

 NHỮNG ĐẶC TÍNH ĐỘC ĐÁO CỦA MÁY BAY VẬN TẢI C-7 CARIBOU DO ÚC CHẾ TẠO.

Given the availability of an Army 6 by, this was the standard method of loading and unloading a Caribou. Unfortunately, we rarely had the use of the truck in the boonies. This photo was taken at Ham Tan.
	This photo was taken at Dalat Cam Ly in the Central Highlands
	The prop hub of the mighty Pratt & Whitney R-2000 7M2.
	The mighty Pratt & Whitney R2000 7M2. This particular one was sick enough that I had to throttle it back to idle and fly a single engine approach. Picture taken on the ramp at Bien Hoa. VÌ ĐỘNG CƠ NÀY HƯ, NÊN CHỈ BAY BẰNG 1 MÁY.
	This picture, taken on the ramp at Cam Ranh Bay, shows the flaps at full extension. One can clearly see that the entire trailing edge of the wing is part of the flap system. One can also understand why one had to point the nose at the ground to get the thing down with the flaps fully extended.
	The augmentor tubes on the top of the Caribou engine nacelle.  These large tubes served to collect the 14 individual exhaust stacks and direct the exhaust gas out over the rear edge of the wing.  Since  they were open at the front where the stacks entered, a venturi effect resulted which drew in outside air to mix with the exhaust gas.  This served not only to help cool the very hot exhaust, but also actually added a little extra thrust.
	This is the Petester fueling his own airplane.  Actually, it was a major nuisance and the crew members each took turns.  The fuel tanks were filled with an open cell foam material to make them less likely to explode if penetrated by a projectile, so the fuel would not run in at the rate the fuel truck would pump.  The fueller had to constantly stop the flow to allow the gas to seep out through the foam.  Since it took quite a while and the top surface of that wing was very hot, this was not the most desirable of jobs.
	Long range flying wasn't exactly uppermost in the minds of the Caribou's designers.   When long overwater flights were necessary, additional fuel and oil was carried in the cargo compartment.  The rubber fuel bladders were filled with avgas and then pressurized with the deicing pumps.  As fuel was burned from the wing tanks, more could be added by operating the valves shown at the right.  This particular picture was taken somewhere along the route from Cam Ranh Bay to Kadena AFB in Okinawa (by way of Clark AB in the Philippines).

 ẢNH HIẾM VỀ TRẠI LLĐB PLATEAU GI, Ở ĐÔNG BẮC KON TUM, NẰM TRÊN LTL-5B, ĐI TỪ KONTUM ĐẾN QUẢNG NGẢI. SAU NÀY TRỞ THÀNH TRẠI LLĐB CHƯƠNG NGHĨA. 

MỘT CHIẾC C-7 CARIBOU ĐÁP XUỐNG PHI ĐẠO LÓT BẰNG VỈ SẮT PSP. Ở GÓC PHẢI TRÊN LÀ TRẠI LLĐB PLATEAU GI, HÌNH TAM GIÁC, CÓ TỪ ĐỜI PHÁP TRƯỚC 1954.

CON EM LÍNH THƯỢNG ĐI HỌC TẠI TRẠI PLATEAU GI, CHỤP KHOẢNG 1967. LÍNH DÂN SỰ CHIẾN ĐẤU, TRANG BỊ CARBINE M-1 THỜI ĐỆ 2 THẾ CHIẾN, HỌ ĐƯỢC HUẤN LUYỆN VÀ TRANG BỊ BỞI LLĐB MỸ. 

NHÀ CỦA TOÁN A-243 LLĐB MỸ TẠI TRẠI PLATEAU GI. TÒA NHÀ NÀY LÀM TỪ ĐỜI PHÁP, TRƯỚC 1954.

HỒN MA LÍNH MỸ VÀ LÍNH THƯỢNG TRONG RỪNG MĂNG CANH.

JOINT OPERATIONS MAP: Bản đồ trại Plateau Gi, trại Mang Búc, và rừng Măng Canh. Theo bản đồ, trại Chương Nghĩa nằm kế liên tỉnh lộ (LTL) từ Kontum đi Quảng Ngải. Sau này, trại Plateau Gi đổi thành chi khu Chương Nghĩa. Ở khu vực này có tượng Đức Mẹ cụt tay Măng Đen rất nổi tiếng -- hiện nay là địa điểm hành hương của người Công giáo VN.

                                

BẢN ĐỒ KON SƠM LUH

Lời nói đầu: Plateau Gi là một cao nguyên che phủ bởi rừng và cỏ, nằm giữa Sông Dak Nghe và Dak Pone, khoảng 24 dặm hay 38,6 km đông bắc của tỉnh lỵ Kontum của Cao nguyên Trung phần của VN. Plateau là chữ Pháp của "cao nguyên" và Gi là viết tắt của chữ Garde Indigène để chỉ những người Thượng đi lính nghĩa quân thời Pháp. Hơn nữa, có 1 đồn cũ của Pháp ở đây và bị chiếm bởi VM năm 1954. 

Trại Plateau Gi, nằm ở rìa phía tây của cao nguyên này, thành lập đầu tiên vào năm 1962 bởi CIA như một phần của chương trình DSCĐ. Năm 1965, LLĐB Mỹ lập một toán A tại trại Plateau Gi. Như hầu hết những trại LLĐB Mỹ khác ở Cao nguyên, Toán A-242 ko có đường lộ để nối kết với thế giới bên ngoài. Trại được tiếp tế nhờ 1 phi đạo, nằm gần trại, làm bằng vỉ sắt PSP trên đất đỏ. Trại hình tam giác, nằm ở 1/4 dặm phía đông bắc của phi đạo, và được bảo vệ bởi một bãi mìn. Một đường bằng đất từ phi đạo là con đường an toàn đến trại, xem hình. Trong ảnh, một máy bay C-7 Caribou đang đáp xuống phi đạo.                            

                          

Trong mùa xuân và hè năm 1967, một khía cạnh đặc biệt kinh khủng (grisly) trong khu vực này ở bắc thị xã Kontum liên quan đến việc khám phá gần như liên miên (constant) những hài cốt của những đụng độ trước đó. Vào tháng Sáu, một số hài cốt của lính LLĐB Mỹ và DSCĐ đã được khám phá bởi các toán tuần tiểu ở vài địa điểm khác nhau. 

Một số người nói rằng rừng núi phía bắc của Kontum bị sương mù bao phủ này đã bị ám ảnh bởi hồn ma của những người chết. Thật như vậy khi rừng núi này đầy tiếng kêu khóc và thì thầm, đặc biệt vào buổi tối. Rừng Măng Canh, bắc của Plateau Gi, là một chỗ như vậy. 

Ngày 11/7/1967, là một ngày mùa hè tiêu biểu của VN. Mưa nặng hột từ gió mùa tây nam rơi khắp phần lớn Cao nguyên miền Trung. Tầm nhìn hạn chế với trần mây rất thấp khiến mọi phi vụ khó khăn. Tuy nhiên, điều kiện thời tiết như vậy, lại là lý tưởng đối với kẻ thù khi họ cần di chuyển vào ban ngày.

Vào ngày đó, đại úy William Fergusson, trại trưởng, cùng với chuyên viên bậc 4 hay SP4 Harvey Colvin, và TS Martin Robert Grossman, y tá, dẫn một đ.đ. DSCĐ trong một nhiệm vụ thám thính và lục soát ở phía nam của trại. Grossman, mới tới trại ba ngày trước đó, ngày 8/7, đã tham dự cuộc tuần tiểu này. Lúc 3g chiều, Fergusson và đv nhỏ của y đã lập một vị trí dọc theo một đường xâm nhập, mà họ đã biết từ lâu, từ đường mòn HCM bên Cam-bốt. Y hy vọng sẽ phục kích một đ.đ. vận chuyển của CSBV đưa vũ khí và tiếp tế vào VNCH.

Chỉ một lúc sau, một người Thượng đơn độc và một con chó xuất hiện đi lên đường mòn. Khi con chó đánh hơi người, nó sủa báo động, và cả hai quay đầu, chạy ngược về phía sau. Đại úy Fergusson phỏng đoán người Thượng này là một trinh sát của địch. Y ra lịnh cho Colvin và khoảng 30 DSCĐ đuổi theo. Y dặn Colvin cố gắng thu lượm tin tức và tránh giao chiến vì ko muốn lộ vị trí phục kích của đ.đ.  

Dẫn lính DSCĐ, Colvin đi xuống đường mòn. Gần một điểm vượt sông ở cuối đường mòn, Colvin đã thấy những phần tử của 1 đv CSBV di chuyển về hướng tây. Một người lính DSCĐ đã nhận thấy một sq CSBV chỉ huy một khẩu súng máy cỡ nòng lớn ngay gần đường mòn. Bất chấp lời dặn trước đó (admonition) của Fergusson, lính Thượng đã lập tức nổ súng và lấy khẩu súng này. Sau này Fergusson giải thích, "Có một phần thưởng 35 đô cho một khẩu súng máy. Số tiền lớn cho lính Thượng." Chỉ trong giây phút, rừng rậm chung quanh đầy tiếng súng tự động và tiếng nổ. Những kẻ phục kích, ý nói lính DSCĐ, giờ đây bị phục kích.

Chỉ trong thời gian ngắn, vài lính DSCĐ bị thương. Tuy nhiên tổn thất quan trọng nhứt là máy truyền tin bị phá hủy, và nó là liên lạc duy nhứt giữa Colvin và Fergusson.

Ở đầu phía trên của đường mòn, đại úy Fergusson nghe tiếng súng nổ vang ở gần chân núi. Fergusson liền gọi Colvin nhưng ko được. Y liền tập hợp 50 DSCĐ để tiếp cứu Covin. Y tá Grossman, do đang bị nhiễm trùng đường ruột, đã ở lại với khoảng 40 DSCĐ. 

Fergusson đã nhanh chóng tìm được vị trí của Colvin và đồng đội. Họ đã bị lọt vào ổ phục kích hình chữ "L". Họ sẽ bị bao vây và tiêu diệt, vì lực lượng địch ko phải là một đ.đ. vận chuyển trang bị nhẹ, như họ nghĩ, mà một đv lớn, tăng cường bởi một đ.đ. trang bị cối và súng liên thanh. 

Địch đã ở sát đến độ họ có thể ném lựu đạn Trung Cộng vào DSCĐ, và những người này nhanh chóng chụp và ném trả. Chỉ sau vài phút, đại úy Fergusson nghĩ rằng ông sẽ bị cầm chân. Ông gọi gấp về trại để cầu cứu. Trại liền chuyển tiếp tin này về Kontum. 

Thiếu tá Walt Potock, là tiền sát viên không quân đang trực tại Kontum. Dù thời tiết xấu, y cất cánh lập tức. Để tới trại Plateau Gi, y phải bay dưới trần mây và phía trên thung lũng chật hẹp của Sông Dak Nghe. Y càng bay, thung lũng càng hẹp. Mây thấp đến nỗi đã che những đỉnh núi quanh y. Khi cách Kontum khoảng 20 dặm, y thấy có một khoảng trống hẹp trên núi dẫn xuống một đồng bằng rộng lớn có rừng chen lẫn với cỏ -- đó là Plateau Gi. Y đã bay đoạn đường từ Kontum đến Plateau Gi dài 24 dặm trong chỉ 20 phút. 

Sau khi tới khu vực, Potock liên lạc với Fergusson. Fergusson báo cáo tình hình, và đánh đấu vị trí bằng lựu đạn khói. Potock hạ cao độ còn 400 feet, ngay sát tán rừng, để dụ địch nổ súng hầu phát hiện mục tiêu và câu giờ để Fergusson và Colvin lập chu vi phòng thủ. 

Potock cho Fergusson biết, do thời tiết và địa thể, rất khó đánh bom. Vì Fergusson khẩn hoảng cầu cứu, Potock nói rằng y sẽ cố gắng giúp đỡ Fergusson. Y gọi hai máy bay Skyraider, xuất phát từ Pleiku, bảo họ tới trại Mang Buk -- nằm trên sông Dak Nghe, và 18 dặm tây bắc của Plateau Gi. Khoảng 45 phút sau, Potock gọi Fergusson nói rằng y sẽ rời vùng để gặp Skyraider ở Mang Buk. Hai chục phút sau, Potock trở lại với hai Skyraider. Khi địch nghe tiếng máy bay Skyraider, họ đoạn chiến và tìm cách vượt sông. Potock đánh dấu địch bằng hỏa tiển khói. Sau đó y hướng đẫn Skyraider thả bom chùm vào các vị trí địch và những nơi nghi ngờ đường rút lui. Thành công mỹ mãn vì địch ngừng tấn công DSCĐ.

Sau đó, khi lục soát kỹ lưỡng khu vực phát hiện chín xác và ngoài ra còn nhiều vết máu. Ngày kế, TĐ 1/12 của sđ 1 Không kỵ được đổ quân để lục soát khu vực, đếm được tổng cộng 21 xác bắc quân, bao gồm TĐ trưởng.

Hành động trên đây đã được ghi nhận trong Báo cáo Hành quân của Liên đoàn 5 LLĐB cho giai đoạn chấm dứt ngày 31.7.1967:

"Các thành phần tham dự cuộc HQ lục soát của trại Plateau Gi A-243 tại Tỉnh Kontum, đã chạm súng với 1 đ.đ. tăng cường của csbv lúc 1500g ngày 11.7. Họ bị tấn công bằng súng cối 82 ly và súng tự động cho tới 2030g. Địch đã rút khi pháo binh can thiệp. Kết quả: 6 lính dscđ bị thương, chín bắc quân chết, và tịch thu hai AK-47."

"Cuộc chạm súng xảy ra vào ngày 11.7 khi một toán tuần tiểu gồm 30 DSCĐ của trại LLĐB Plateau Gi phục kích một đ.đ. tăng cường của csbv di chuyển từ tây sang đông trên một đường xâm nhập. Sơ khởi có hai cán binh csbv chết. 90 lính DSCĐ của trại được gửi tới để tăng cường cho đv này. Sau khi máy bay ném bom, các DSCĐ chuẩn bị tấn công. Nhưng họ đã hoãn tấn công khi biết lực lượng địch quá đông về võ khí và quân số. Pháo binh từ sđ 1 Không kỵ đang có mặt trong vùng đã yểm trợ cho dscđ rút lui. Ngày hôm sau ba đ.đ. của TĐ 1/12 không kỵ được trực thăng vận chở tới trại, nhưng lục soát ko kết quả vì địch đã rút.

Sau đó một sự kiện hơi buồn cười đã xảy ra. Khi DSCĐ của trại trở về trại, họ đi hàng một dọc theo một đường mòn trong rừng tối. Trong những trường hợp như vậy, những chướng ngại gặp trên đường đi được người đi trước nhận dạng và chuyển về người đi sau bằng các từ như "Có đá phía trước hay khúc gỗ, v.v..." Đối với người Thượng, rừng là nhà và ko có gì khiến họ sợ hãi. Do vậy khi họ gặp một con rắn hổ mang vua, họ đã ko nói điều đó với kẻ đi sau. Họ chỉ cần bước qua một bên. TS Grossman, chưa bao giờ gặp rắn này, nên đã bắn gần 1 loạt đạn M-16 vào rắn. Cả đ.đ. ko biết gì hết, đều nằm xuống, tìm chỗ núp. Sau khi biết được sự thể, đoàn quân tiếp tục.

NÓI THÊM về thiếu tá Wal Pollock. 

Cũng như các phi công khác, Walt Pollock, trước khi đến VN phải tham dự lớp Mưu sinh Thoát hiểm (Jungle Survival School) tại căn cứ Clark ở Philippines. Mọi học viên được phát trang bị tối thiểu như sau -- 1 cái dù (để làm lều hay võng), một cái mùng, poncho, túi đeo lưng, bi-đông nước, và 1 con dao. Trong 4 hay 5 ngày, họ học cách mưu sinh sau khi máy bay bị bắn rơi, làm cách nào để nhóm bếp mà ko có diêm quẹt, tìm kiếm và nấu thức ăn (phần lớn là các loại rể giống khoai tây), cách kiếm nước uống từ cây cỏ trong rừng, v.v...

Sau đó Pollock đến căn cứ Tân Sơn Nhứt Sài Gòn và đi học 1 lớp để làm quen chiến trường VN tại căn cứ Bình Thủy. Sau đó Pollock được gửi đến căn cứ Nha Trang để phục vụ tại Phi đoàn Không yểm Chiến thuật 21, viết tắt là TASS 21. Sau đó Pollock bay lên Pleiku nơi đặt BCH của TASS 21, và sau đó chuyển về căn cứ Kontum.

Kể từ năm 1966, năm Phi đoàn Không yểm Chiến thuật hay TASS được thành lập để yểm trợ các cuộc hành quân (HQ) trong 4 vùng chiến thuật. 

TASS 19 đặt tại căn cứ Biên Hòa.

TASS 20 đặt tại căn cứ Đà Nẳng

TASS 21 đặt tại căn cứ Pleiku

TASS 22 đặt tại căn cứ Bình Thủy.

TASS 23 đặt tại căn cứ Nakhon Phanom Thái Lan để yểm trợ HQ tại Lào và Cam-bốt.

Trước khi Pollock tới VN, đã có 13 tiền sát viên không quân, viết tắt là FAC của TASS 21 tử trận. Hai người mới nhứt là đại úy Hilliard Wilbanks, 34 tuổi, bị bắn rơi ngày 24.2.1967 sau khi nhận dạng và can thiệp kịp thời 1 cuộc phục kích được ngụy trang rất kỹ nhắm vào một TĐ BĐQ của nam VN. Người kế là thiếu úy John Wayne Mower, 26 tuổi, đã bị bắn rơi khi định cất cánh từ trại LLĐB Plateau Gi của Toán A-243 ngày 25.3.1967. Trên máy bay có trung sĩ LLĐB Albert Files, Jr. của Toán A-243. 

=========

CHUYỂN GIAO TRẠI LLĐB PLATEAU GI CHO QLVNCH

Plateau Gi, Nam Việt Nam, 20/01-- Mười quân nhân Mỹ đã bàn giao trách nhiệm cho 10 quân nhân VNCH, lên một trực thăng và với những lời giả từ đầy trìu mến.

Đây là trại thứ sáu trong số 62 trại của Nam VN được người Mỹ chuyển giao toàn diện cho VN, và việc chuyển giao này là biểu tượng của những chương trình nhiều tranh cãi về việc rút vài ngàn quân Mỹ năm nay. 

10 người Mỹ này thuộc Toán A-234 LLĐB phụ trách một tiền đồn phòng thủ vững chắc với 450 lính Thượng ở khoảng 300 dặm Anh đông bắc Sài Gòn. Thay thế họ là 10 sq và trung sĩ của LLĐB VN. 

Chuyển ngữ từ: HFCI1603.pmd

TRẬN MANG BÚC VÀ CHƯƠNG NGHĨA NĂM 1974.

Tôi chuyển ngữ bài viết này để tưởng nhớ các anh hùng vô danh thuộc s.đ. 23 VNCH, ĐPQ và NQ thuộc tiểu khu Kontum đã hy sinh để bảo vệ trại LLĐB Mang Buc và Chương Nghĩa ở Kontum trong năm 1974.

Dịch từ nguồn : Vietnam from cease-fire to capitulation trang 122.

. . .

Tài Trần: thời gian vừa qua, nhà văn Phạm Tín An Ninh (đồng hương Khánh Hòa của anh Đ. láng giềng của tôi) có bài về nhạc sĩ cụt tay Nguyễn Thế Vinh đi tìm kiếm hài cốt của cha mình tử trận tại TIỀN ĐỒN 5 (khác với căn cứ 5 gần QL 14 và Tân Cảnh và Dak To) nằm trên LTL-5B từ Kon Tum đi Quảng Ngải. Qua tìm hiểu trên mạng, tôi biết trước 1954, quân Pháp thường hành quân trên LTL này và sau 1954, Mỹ đã lập một số trại LLĐB để bảo vệ đường này cũng như quấy rối các đường tiếp tế của CSBV gần đó, đó là các trại Mang Buk hay Mang Buc, Plateau GI (sau này là quận lỵ hay chi khu Chương Nghĩa), Gia Vực, và Minh Long, v.v...

TB. Sau 1975, Chương Nghĩa có tên là Măng Đen, một địa điểm du lịch nổi tiếng ở cao nguyên vì mát mẻ quanh năm như Đà Lạt do cao khoảng 1.500 trên mặt biển. Người Pháp ngày xưa đã trồng nhiều cây thông ở vùng này nên phong cảnh đẹp đẻ. Ngoài ra, nhờ khám phá bức tượng Đức Mẹ cụt tay tại khu vực này nên đia điểm này đã thu hút khách hành hương khắp nước. (Cập nhật ngày 12/9/22).

===========

. . .

"Trong giai đoạn đầu của việc quân CSBV vây hảm Mang Buk diễn ra, phần còn lại của tỉnh Kontum yên tỉnh tương đối. Ngày 2/8/1974, chuẩn tướng Lê trung Tường, TL sư đoàn 23 bộ binh VNCH, trách nhiệm an ninh cho phía tây cao nguyên (các tỉnh Kontum, Pleiku, Darlac và Quảng Đức), chuyển BTL từ Kontum đến một địa điểm gần trung tâm tại Pleiku. Tại Kontum ông để lại BCH tiền phương và một lực lượng bộ binh do TLP, Đại Tá Vũ Thế Quang, chỉ huy. Các đv dưới quyền ĐT Quang gồm trung đoàn 45 bộ binh (thuộc SĐ 23 BB), bảo vệ vùng ĐÔNG BẮC Kontum và hành quân trong vùng rừng núi giữa đường 5B (LTL-5B) và TIỀN ĐỒN 4. KHOẢNG 15 KM ĐÔNG BẮC Kontum, tiền đồn này đã lọt vào tay CSBV trong mùa hè 1974 và không được tái chiếm. Nó từng dùng làm căn cứ để ngăn chặn đường 715 của CSBV, được xây từ Võ Định, tây bắc Kontum tới Bình Định. Bắc của tiền đồn này là TIỀN ĐỒN 5, cũng có mục đích tương tự, nhưng cũng lọt vào tay CS trong mùa hè. ĐT Quang, có trung đoàn 40, tăng phái từ SĐ 22 bộ binh, bảo vệ mặt tây bắc của Kontum. Hai tiểu đoàn của TRUNG ĐOÀN 44 (thuộc SD 23 BB) được làm trừ bị sau trung đoàn 40 ở tây bắc Kontum, trong khi một TĐ vẫn ở Ban Mê Thuột. Ba TĐ ĐPQ giữ những tiền đồn ở bắc và đông, trong khi TĐ thứ tư và 2 TĐ BDQ bảo vệ mặt nam và đèo Chu Pao.

Dù ĐT Quang cảm thấy ông có thể bảo vệ TP Kontum, cách tổ chức của QLVNCH tại cao nguyên đã: a/ Mất tính lưu động mà trước đây đã cho phép Quân đoàn II có thể triển khai lực lượng nhanh chóng bằng không quân - từ những toán tuần tiểu nhỏ đến CẢ SƯ ĐOÀN - để đối phó những đe dọa của địch và b/ Phần nào vô hiệu hóa (somewhat nullify) những thuận lợi của sáng kiến và bất ngờ (surprise). Những hạn chế về nhiên liệu và bảo hành đã gần như TRIỆT TIÊU DI ĐỘNG TÍNH BẰNG ĐƯỜNG KHÔNG (air mobility). Các toán VIỄN THÁM, trước đây di chuyển bằng trực thăng, nay phải đi bộ tới mục tiêu, tầm hoạt động và khả năng của họ đã bị giảm ghê gớm (drastically shortened). Khả năng tiếp vận bằng máy bay (logistical airlift) cho cả tỉnh chỉ còn một chiếc trực thăng CH-47 Chinook; hậu quả là hầu như mọi tiếp tế và tản thương dựa vào xe GMC, rồi chuyển theo triền dốc đến các tiền đồn. Do vậy, ngay cả trong thời tiết tốt, QLVNCH ko thể tăng cường hay tiếp cứu những tiền đồn xa xôi như trại LLDB Mang Buc.

Khi Mang Buk* thất thủ, Mặt Trận B-3 của CSBV đã mở nhiều cuộc tấn công vào phòng tuyến bảo vệ Kontum, khiến lực lượng trừ bị ít ỏi (meager) của QD 2 ko thể tiếp cứu Mang Buk. Áp lực địch đã giảm sau khi Mang Buk thất thủ, và quân VNCH tại Kontum đã tập trung vào ĐƯỜNG 715 của địch, mà vào giữa tháng 9/74, đã kéo dài đến 15 km cách ranh giới Bình Định và Pleiku, đi vòng quanh phòng tuyến phòng thủ phía đông của Kontum. QĐ 2 đã gửi các toán viễn thám tới đây bằng cách đặt mìn và phá hủy xe tải và cơ giới làm đường, và không quân được gọi đến. Bốn khẩu 175-ly tại Kontum, được điều chỉnh bởi một máy bay L-19 duy nhứt của tỉnh, đã bắn phá đường này. Những hoạt động kiên trì (persistent) của QLVNCH đã gây thương vong cao cho các đv làm đường của địch và tạm thời làm ngừng việc kéo dài đường (vì trước đó đường chỉ cách biên giới 2 tỉnh Kontum-Bình Định 15 km -- người dịch).

* Theo Vietnam Combat Operations 1972-75, cùng tác giả, trang 225-6.

"Đây là một trại LLĐB, nằm trên một ngọn đồi trên sông Dak Nghe, khoảng 4.000 bộ trên mặt biển. Mang Buk ở bắc Kontum trên 50 km và khoảng 30 km bắc của Chương Nghĩa, nguyên là một trại LLDB có tên Plateau Gi. Một đường tiếp tế, tên địa phương là A-16, nối Kontum và Quảng Ngải và Bình Định đi ngang phía nam của Mang Buc. Lực lượng trú phòng nhỏ bé ở đây gồm hai đ.đ. ĐPQ và hai trung đội NQ, ko có khả năng quấy phá con đường này. Viên chi khu trưởng được lịnh giữ một đ.đ. tại trại và tuần tiểu trong vòng 2.000m. Hỏa lực gồm 2 khẩu ko giật 106 ly, hai khẩu cối 81 ly, và một số súng liên thanh.

Trại Mang Buk bị pháo 3.000 quả từ 25/7 tới 4/8/74, trong khi chi khu trưởng báo cáo 55 địch chết. Ngoài hỏa tiển 107 ly, địch còn dùng cối 81 ly. Ngày 18/8, sau một thời gian yên ổn (respite), trại bị tấn công lần nữa, ngày hôm sau hai TĐ của tr.doàn 66 thuộc s.đ. 10 CSBV, yểm trợ bởi pháo, đã tràn ngập trại. Không pháo binh và ko không yểm do trần mây thấp, lực lượng phòng thủ rút về Chương Nghĩa".

CHƯƠNG NGHĨA

Trong khi QĐ 2 tấn công đường 715, Mặt Trận B-3 của CSBV chuẩn bị tấn công Chương Nghĩa. Ý thức đe dọa của cuộc tấn công này (impending attack), QĐ 2 đã chuyển T.đ. 254 ĐPQ, từ tây thị xã Kontum để tăng cường phòng thủ Chương Nghĩa. Tới cuối tháng 9 1974, lực lượng trú phòng có 600 người gồm 280 người của TD 254, một đ.đ. DPQ, và chín trung đội NQ. Phòng tuyến gồm một số các tiền đồn cách Chương Nghĩa 6 km, các tiền đồn trung gian cách ba km, và những đồn nhỏ cách một km. Khoảng 2.000 dân thường sống trong chu vi của trại.

CSBV đã tấn công các tiền đồn ngày 30/9. Hai khẩu 105 ly ko thể yểm trợ hữu hiệu những trung đội và đại đội đóng rải rác và lần lượt, các tiền đồn bị tràn ngập. Dù cho tướng Toàn, TL QK 2 ra lịnh cho hai khẩu 175-ly di chuyển trên đường 5B từ Kontum để yểm trợ việc phòng thủ, nhưng đường quá xấu nên di chuyển chậm. Ngày 1/10, QD 2 gửi một đ.đ. DPQ bằng đường không tới Chương Nghĩa.

Vào ngày 2/10, năm tiền đồn bị mất và trại chánh bị pháo nặng. T.Đ. 254 DPQ chờ đợi tại sân bay Kontum để được chở tới Chương Nghĩa, nhưng sân bay Chương Nghĩa bị pháo nặng nên cuộc giải cứu hủy bỏ. Hai khẩu 175 thì vẫn còn ngoài tầm.

Cuộc tấn công cuối cùng đã bắt đầu ngày 3/10 với pháo nặng tập trung vào BCH chi khu và BCH của T.Đ. 254 DPQ. Hàng ngàn đạn pháo tiếp sau đó là một T.Đ. thuộc tr.đoàn 28. Các vị trí trú phòng đã nhanh chóng bị tràn ngập. Chương Nghĩa đã mất, và ít ai sống sót. Dù máy bay khu trục đã được dùng để chống tr.đoàn 28 CSBV, tiền đồn QUAN TRỌNG CUỐI CÙNG của tỉnh Kontum đã mất. Không có sự yểm trợ của pháo, Nam VN ko có cách nào để giữ một tiền đồn nhỏ và đơn độc (isolated) để chống một cuộc tấn công quyết tâm, yểm trợ tốt (determined, well-supported) của CSBV.

BẢN ĐỒ KHU VỰC LTL-5B TỪ KON-TUM ĐI QUẢNG NGẢI, ĐÃ XỬ DỤNG TRƯỚC 1954 NHƯNG BỎ HOANG TRONG GIAI ĐOẠN 1970, TRÊN ĐÓ CÓ TIỀN ĐỒN 4 VÀ 5, TRẠI LLĐB CHƯƠNG NGHĨA (TÊN CŨ PLATEAU GI).