Trả lại sự thật cho chiến sử VNCH: Một Chiến Công Bị Quên Lãng

30/04/201300:00:00(Xem: 4644)

• Đỗ Văn Phúc

Hình ảnh Tướng Lê Nguyên Vỹ.

Đỗ Văn Phúc
Trận tử thủ An Lộc được xem là một trong ba trận đánh lừng danh nhất trong quân sử Việt Nam Cộng Hoà vào mùa hè năm 1972, mà sau này được nhà văn Dù Phan Nhật Nam đặt tên là “Mùa Hè Đỏ Lửa”.
Bốn mươi mốt năm về trước, đúng vào 7 tháng 4, 1972, Cộng quân đã tung ba sư đoàn bộ binh (5, 7, và 9) cùng thiết giáp ồ ạt tấn công vào thị trấn bé nhỏ An Lộc, nơi đang là tỉnh lị của tỉnh Bình Long, chỉ cách thủ đô Sài Gòn khoảng một trăm cây số. Mục tiêu tối hậu của Cộng Sản Hà Nội là chiếm bằng được An Lộc để làm thủ đô cho cái gọi là “Chính Phủ Lâm Thời Cộng Hoà Miền Nam Việt Nam”, nhằm hỗ trợ cho mục tiêu chính trị của Hà Nội là tạo một uy thế cho đám bù nhìn Mặt Trận Giải Phóng để có tiếng nói tại Hội Nghị Paris.
Nhưng sau ba tháng bao vây tấn công một thị trấn nhỏ bé có diện tích chỉ khoảng 4 cây số vuông, sử dụng đến hàng chục ngàn binh sĩ, hàng trăm xe tăng tối tân, bắn hàng trăm ngàn viên đại pháo, hoả tiễn, Cộng Quân đã chuốc lấy thảm bại và rút lui sau khi để lại trên 10000 xác chết cộng với khoảng 25 ngàn khác bị thương.
Trận tử thủ được xem là chấm dứt vào ngày 7 tháng 7, 1972 khi các đơn vị tăng viện của Quân Lực VNCH tiến vào An Lộc, bắt tay với các đơn vị phòng thủ và tiếng súng địch đã ngưng hẳn.
Đã có nhiều bài viết về trận An Lộc với nhiều chi tiết và nêu danh các quân nhân anh hùng đã tham gia trận đánh. Gần đây, Trung Tá Nguyễn Ngọc Ánh cho ra mắt cuốn sách Chiến Thắng An Lộc 1972 dày 418 trang vớí nhiều sử liệu đáng giá.
Nhưng không rõ lý do gì, trong hơn 400 trang giấy, một trong những người anh hùng có công đầu trong trận đánh đã bị bỏ quên, hoặc chỉ được nhắc qua một cách mờ nhạt trong vài câu như chỉ là một trong những chiến binh có mặt, tham gia trận chiến. Trong các trang 181-183, Phần 1, Chương 11 ghi công trận các vị chỉ huy từ các Tướng Nguyễn Văn Minh, Lê Văn Hưng, đến các Đại Tá Lê Quang Lưỡng (Nhảy Dù), Trần Văn Nhật (TQLC), Mạch Văn Trường (Trung oàn 8 BB), Lý Đức Quân (Trung Đoàn 9 BB), Nguyễn Văn Biếc (BĐQ), Phan Văn Huấn (Liên Đoàn 81 Biệt Cách Dù), tuyệt đối không có một câu nào cho Đại Tá Lê Nguyên Vỹ. Chỉ đến gần cuối, ở trang 188, mới thấy ghi qua loa như sau:
- Cố Chuẩn Tướng LÊ NGUYÊN VỸ, cựu Tư Lệnh Phó Sư Đoàn 5 Bộ Binh tại mặt trận An Lộc năm 1972, nguyên Tư Lệnh Sư Đoàn 5 Bộ Binh Việt Nam Cộng Hoà năm 1975, đã tuẫn tiết tại Bộ Tư Lệnh Sư Đoàn 5 Bộ Binh (căn cứ Lai Khê, Tỉnh Bình Dương). Ông đã giữ tròn khí phách của Vị làm Tướng, “Thành còn thì Tướng còn, Thành mất thì Tướng mất”, hay nói khác đi ”Đất nước còn thì còn là Tuớng Soái, đất nước mất vào tay giặc Cộng thì Tướng phải chết theo vận mệnh của Đất Nước”, cho tròn cả NGHĨA ĐẠO LÀM NGƯỜI và mang NGHIỆP TƯỚNG.
Có phải người ta có khuynh hướng nhắc đến cấp trưởng mà coi nhẹ vai trò của những vị phó chăng?
Phàm khi viết những tài liệu mang tính lịch sử, người viết không được để thiên kiến, tình cảm cá nhân của mình vào mà tâng bốc điều không đáng tâng bốc, và làm ngơ những điều không được làm ngơ.
Chúng tôi muốn nói đến chiến công của cố Chuẩn Tướng Lê Nguyên Vỹ, mà trong trận An Lộc , là Đại Tá Tư Lệnh Phó Sư Đoàn 5 Bộ Binh. Trước khi Chuẩn Tướng Lê Văn Hưng (Tư Lệnh) đưa bộ Tham Mưu vào An Lộc, thì Tướng Vỹ chỉ huy Bộ Tư Lệnh Hành Quân nhẹ ở đó.
Đó là một chiến công có tính cách quyết định vì khi Cộng quân tung xe thiết giáp T-54 vào trận, quân sĩ VNCH rất bối rối - đây là lần đầu tiên trực chiến với chiến xa địch có hoả lực còn hơn loại thiết giáp M-41 của VNCH. Dù bộ binh VNCH đã được trang bị loại hoả tiễn cầm tay M-72 từ năm trước, nhưng chỉ được dùng để phá hầm chứ chưa bắn xe thiết giáp bao giờ.
Sau vài loạt M-72 bắn không hiệu quả vì bắn hoặc quá xa, hoặc quá gần, hoặc không trúng chỗ nhược, anh em binh sĩ đã tỏ ra vô cùng lo âu. Đại Tá Lê Nguyên Vỹ là người đã can đảm nhảy ra khỏi chiến hào, tự tay bắn M-72 làm cháy chiếc chiến xa địch.
Chúng ta hãy đọc một đoạn trong bài Viết Về Cố Thiếu Tướng Lê Nguyên Vỹ của tác giả Triệu Vũ đăng trên Tạp chí KBC:
Một chiếc T54 đang nghiến xích sắt trên mặt đường sát bên hông BTL/Hành Quân. Mọi người, từ binh sĩ tới Tư Lệnh chiến trường, đều nín thở như chờ đợi một thảm họa và hầu như phó mặc cho số phận. Bỗng Đại Tá Vỹ lao khỏi hầm, với nón sắt, áo giáp và đặc biệt khẩu súng chống chiến xa M72 trên tay, theo sau là Trung úy sĩ quan tùy viên. Tới bờ tường phòng thủ, vừa lúc chiến xa địch vượt qua khỏi cổng chính khoảng 20 mé. Ông quỳ người, giữ tư thế tác xạ, đưa M72 lên vai. Người sĩ quan tùy viên kế bên, khom người quan sát. Mọi người trong hầm chỉ huy hồi hộp phóng tầm nhìn qua lỗ châu mai. Một tiếng nổ. Và một luồng lửa đỏ tống về phía sau. Chiến xa địch bị trúng hỏa tiễn, bốc khói nhưng vẫn cố di động trước khi trở thành một khối sắt xám xịt vô dụng bên vệ đường.
Quân sĩ từ trong hầm chỉ huy đổ ra ngoài reo hò mừng rỡ. Bây giờ người ta mới thực sự tin M72 đã bắn hạ chiến xa địch mà suốt mấy năm qua, từ khi được trang bị, chưa có cơ hội tác xạ. Ai ngờ ngày hôm đó, trong cơn nguy khốn, vị Đại Tá Tư Lệnh Phó chiến trường lại làm nhiệm vụ một khinh binh, đích thân sử dụng M72 triệt hạ T54 của Bắc Việt. Câu chuyện Đại Tá Vỹ bắn hạ chiến xa địch lan truyền, tinh thần quân sĩ trú phòng tại Bình Long - An Lộc lên cao. Đó đây có những báo cáo về Bộ Tư Lệnh, cho biết đã bắn hạ thêm nhiều chiếc khác.
Thật ra thì trong Phụ Lục, đăng các bài viết của nhiều tác giả từ trang 223 đến trang cuối sách, ông Nguyễn Ngọc Ánh có trích đăng một bài của Người Lính Già Phương Nam có viết một câu ngắn ở trang 364 xác nhận chiến công của Đại Tá Lê Nguyên Vỹ như sau:
“Ngày 18-04-1972, Chuẩn Tướng Lê Văn Hưng, Tư Lệnh Sư Đoàn 5 Bộ Binh Việt Nam Cộng Hoà, chỉ huy toàn thể lực lượng trú phòng, đã cam kết :”Ngày nào tôi còn, An Lộc còn”. Vị tướng này, đầu đội nón sắt, tay cầm súng XM.16, mặc áo thung, quần trận, vắt lựu đạn quanh mình, hoạt động liên tục. Hai tai Ông nghe báo cáo và điều động các binh sĩ dưới quyền khắp nơi. Thật sự An Lộc rất may mắn có được vị sĩ quan tài đức chỉ huy chiến trường này, và chính Ông là một trong những yếu tố niềm tin quan trọng giữ vững An Lộc. Có thêm nhiều chiến xa của Cộng quân bị bắn hạ gần Bộ Tư Lệnh”Tiền Phương” của Chuẩn Tướng Lê Văn Hưng. Chiến xa địch đầu tiên bị bắn cháy tại đây là do hoả tiễn M.72 của chính đích thân Đại Tá Lê Nguyên Vỹ, Tư Lệnh Phó, khai hoả. Ông nói :”trúng rồi, tôi đã diệt được nó …”
Nhờ chiến tích này mà
“Binh sĩ của Trung Đoàn 8 Bộ Binh lần lần đâm ra dạn dĩ, vác súng M.72 ra tác xạ, vài quả đầu có chút sai lệch, chiến xa địch “chưa chết”, nhưng càng bắn càng có kinh nghiệm, bắn trúng vào chỗ “nhược”. Chiến xa bốc cháy. 
Các chiến sĩ reo hò “Anh Em ơi !! xe tăng địch bị M.72 bắn cháy rồì!!!” Tiếng hô vang dậy, được chuyền nhau qua làn khói bốc ra từ chiến xa địch, cùng các xác cháy của các xạ thủ hay tài xế lái tăng địch vừa nhảy ra khỏi xe, đã làm nức lòng các chiến binh của Trung Đoàn 8 Bộ Binh. Giờ này họ không còn sợ tăng của địch nữa, mà trái lại còn thích thú, vác M.72 đi lùng tăng địch mà bắn hạ. (tiếng bình dân của Anh Em chiến binh Trung Đoàn 8 gọi là sơi tái).”
(Chiến Thắng An Lộc 1972. Trang57)
Đoạn văn trích dẫn bên trên do tác giả Nguyễn Ngọc Ánh ca ngợi chiến tích của quân sĩ Trung Đoàn 8 BB, nhưng lại không hề nhắc đến Đại Tá Vỹ là người đã bắn phát M-72 hiệu quả đầu tiên, mà lại chỉ nhắc đến Đại Tá Mạch Văn Trường, Trung Đoàn Trưởng Trung Đoàn 8 BB là người có sáng kiến đem lên An Lộc mấy ngàn súng M-72 để trang bị cho binh sĩ. Trong nhiều trang khác rải rác trong tác phẩm, ông không tiếc lời đề cao Đại Tá Mạch Văn Trường, Trung Đoàn Trưởng Trung Đoàn 8 BB như là một trong những cấp chỉ huy có công lớn nhất tại An Lộc. Chúng tôi cũng từng phục vụ dưới quyền Đại Tá Trường (vào năm 1971, ông Trường còn là Trung Tá, vừa rời chức Quận Trưởng Thủ Đức về làm Phụ Tá Trung Đoàn Trưởng, rồi lên nắm Trung Đoàn thay thế Đại Tá Bùi Trạch Dần). Vì thế, chúng tôi không muốn viết về những điều không tiện nơi đây. Tất cả những sĩ quan Trung Đoàn 8 BB tham dự trận An Lộc đều biết rằng Đại Tá Trường, trong khi lái xe Jeep ở An Lộc, đã cán phải một trái M79 và bị thương nhẹ ở cổ. Theo một bài viết đăng trên báo KBC của nhà văn Trương Dưỡng (Sư Đoàn Dù), khi trực thăng đáp xuống để tản thương các thương binh nặng, ông Trường đã khập khểnh ra bãi đáp để được di tản. Nhưng Đại Tá Lê Quang Lưỡng (khi đó là Tư Lệnh Lữ Đoàn 1 Nhảy Dù) đã cấp báo cho Chuẩn Tướng Lê Văn Hưng, gọi ông trở lại. Theo lời Thiếu Tá Nguyễn Chí Hiền, Tiểu Đoàn Trưởng Tiểu Đoàn 2/8, sau vụ này, ông vào ở hẳn trong hầm chỉ huy của Tướng Hưng; và người trực tiếp điều động Trung Đoàn 8 chiến đấu là Thiếu Tá Trung Đoàn Phó Nguyễn Văn Tâm (Khoá 19 VBQGVN). Thiếu Tá Tâm sau này lên nắm Trung Đoàn 8BB và sau đó lên Trung tá, làm Trung Đoàn Trưởng Trung Đoàn 31 thuộc Sư Đoàn 21 BB. Hiện ông cư ngụ tại thành phố Milpitas, California. Thiếu Tá Hiền về sau được bổ nhậm làm Quận Trưởng Quận Châu Thành, Tỉnh Bình Dương; hiện cư ngụ tại thành phố Thias, France.
Chuẩn Tướng Lê Văn Hưng đã biết trước rằng sự thắng bại của trận chiến sẽ phụ thuộc vào sự yểm trợ phi pháo của Hoa Kỳ. Trong giai đoạn mà Mỹ đang muốn bỏ rơi VNCH, họ không từ thủ đoạn để cho quân ta thảm bại để chính phủ VNCH phải chịu vào bàn hội nghị ký những điều khoản vô cùng bất lợi; miễn là Hoa Kỳ có cơ hội rút ra khỏi Việt Nam. Vì thế, khi Đại Tá Cố Vấn William Miller tỏ ý không muốn cùng toán cố vấn ở lại cùng tử thủ cạnh quân ta, thì Tướng Hưng đã thuyết phục, và làm theo lời yêu cầu của Đại Tá Miller là dời Trung Tâm Hành Quân vào một căn hầm vững chắc hơn. Để ăn chắc rằng Đại Tá Miller không cùng các quân nhân Mỹ dùng trực thăng di tản, Tướng Hưng đã dặn dò Đại Tá Lê Nguyên Vỹ phải bám sát Đại Tá Miller, theo dõi nhất cử nhất động. Chính phủ Hoa Kỳ vốn tôn trọng sinh mạng quân nhân của họ. Vì thế sự hiện diện của toán cố vấn Mỹ như là một con tin có giá để buộc Hoa Kỳ phải tích cực yểm trợ phi pháo, góp phần vào chiến thắng của quân ta.
Chúng tôi biết Đại Tá Lê Nguyên Vỹ lần đầu vào đầu năm 1969, khi vừa tốt nghiệp ra đáo nhậm đơn vị là Trung Đoàn 8 BB mà Bộ Chỉ Huy đóng gần chợ Bến Cát. Sau khi được Đại Úy Nguyễn Văn Nết, Trưởng Ban 1 hướng dẫn các thủ tục hành chánh để chở bổ sung ra các tiểu đoàn, chúng tôi vào Câu Lạc Bộ Trung Đoàn để ăn trưa. Tại đây, tôi đã thấy có vài vị sĩ quan mặc áo thun màu ngụy trang và quần trận. Để ý kỹ, chúng tôi thấy có một ông to lớn, sắc mặt cứng cáp, nghiêm trang đang đưa mắt theo dõi chúng tôi. Đó là Đại Tá Vỹ người nổi tiếng là người trực tính, nóng nảy, cũng song song với tiếng tăm can trường, mưu lược trong trận mạc.
Ông là vị sĩ quan làm Trung Đoàn Trưởng lâu năm nhất. Từ Trung Đoàn 9 với nhiều chiến công hiển hách, ông về Trung Đoàn 8, vực đơn vị này lên ngang tầm những đơn vị xuất sắc. Nhờ các chiến công đó, mà năm 1969, dưới thời Thiếu Tướng Tư Lệnh Phạm Quốc Thuần, Sư Đoàn 5 Bộ Binh được tuyên dương công trạng trước Quân Đội lần thứ 6, tất cả quân nhân trong Sư Đoàn hãnh diện mang dây biểu chương màu Bảo Quốc Huân Chương.
Có lẽ ông là vị chỉ huy tác chiến lên cấp khá chậm, chỉ vì ông không dính đến phe đảng, chính trị. Ông thăng tiến trong binh nghiệp qua sự chiến đấu mà không hề dùng đến các thủ thuật để lấy lòng cấp trên.
Là những sĩ quan cấp nhỏ, chúng tôi rất phục ông, nhưng cũng rất sợ phải chạm mặt ông. Có lần, trên đường ra chợ Bến Cát chơi, chúng tôi thấy chiếc xe Jeep của ông đang chạy từ hướng đối nghịch. Không chậm một phút, ba anh Thiếu Úy trẻ nhảy đại qua một hàng rào nhà dân sát đó để chạy né ông.
Lần thứ hai mà tôi đã không né được, mà phải đứng cạnh ông trong gần một giờ, vừa lo âu, vừa sợ sệt. Đó là dịp gần cuối năm 1969, khi Tiểu Đoàn tôi vừa qua phần huấn luyện bổ túc tại Trung Tâm Huấn Luyện của Sư Đoàn; đang tập dượt lễ xuất quân. Là một Đại Đội Phó, tôi có nhiệm vụ tập cho binh sĩ hát bài Xuất Quân. Nhưng vì ham chơi, sau những tháng ngày hành quân miệt mài, nay có dịp về huấn luyện gần thị xã Bình Dương, bọn sĩ quan trẻ chúng tôi thường giao việc cho anh Trung Sĩ Thường Vụ để dù ra phố chơi. Vì thế, khi Trưởng Ban 5 Tiểu Đoàn bắt nhịp hát bài Xuất quân, binh sĩ người thuộc, người không, hát lọng cọng không ra hồn. Tôi lại xui xẻo đứng gần bên Đại Tá Trung Đoàn Trưởng. Mà càng xui hơn là đang mặc bộ quần áo trận màu hoa dù mà tôi còn giữ sau khi rời đơn vị Biệt Kích để vào quân trường Sĩ Quan. Lại càng xui hơn nữa khi phù hiệu Trung Đoàn 8 tôi đang mang trên túi áo là phù hiệu thêu hình đầu con cọp cũng chế biến đi. Số là ngày đó, mỗi Trung Đoàn đều có phù hiệu riêng: Trung Đoàn 7 mang hình đầu con sư tử, Trung Đoàn 8 đầu cọp, Trung Đoàn 9 đầu voi. Chẳng rõ anh hoạ sĩ nào đã không có sáng kiến riêng, mà cóp nguyên hình con cọp trên chai bia Lave Larue vào cái nền hình thoi màu vàng trông thiếu thẩm mỹ vô cùng. Người ta thường chế nhạo lính Trung Đoàn 8 là “Cọp La Ve”. Tôi bèn vẽ lại cái đầu cọp cho hùng hổ hơn, nhờ cô em vợ thêu trên nền vải hoa dù rồi may vào túi áo. Sau này, khi về làm Đại Đội Trưởng Đại Đội Chỉ Huy, tôi đã vẽ lại mẫu con cọp bay với ba tia chớp và được Trung Đoàn chấp thuận cho thay thế mẫu cũ.
Đứng bên ông Trung Đoàn Trưởng nghiêm khắc, nóng tính, mà lại mặc quân phục rằn ri, đeo phù hiệu tự chế, hỏi sao trong bụng tôi lại không thấy lo âu? Nhưng Đại Tá Vỹ dường như không thắc mắc gì. Đứng lâu, cảm thấy nhột nhạt, tôi đánh bạo lên tiếng: “Thưa Đại Tá, chúng tôi làm Đại Đội Phó đã mấy tháng mà chưa có lệnh bổ nhiệm.” Ông nhìn qua tôi, nói như gầm gừ: “Hừ! Làm ăn có ra gì mới được bổ nhiệm chứ!”
Cố Chuẩn Tướng Lê Nguyên Vỹ, một cấp chỉ huy nhiệt thành, đảm lược, nhiều kinh nghiệm chiến trường; ông đã góp nhiều công lao xây dựng các đơn vị bộ binh hùng mạnh, biết quan tâm đến sự sinh tồn của đơn vị, đúng nghĩa cùng nằm gai nếm mật với binh sĩ thuộc quyền. Trong thời gian tôi còn ở Trung Đoàn, không hề nghe những điều tai tiếng về ông ngoại trừ tính nóng nẩy. Khi miền Nam mất vào tay giặc Cộng, ông đã chọn cái chết để bảo toàn khí tiết của người Tướng Lãnh. Không viết cho hết về ông cũng chỉ vì chúng tôi có ít tài liệu. Nhưng không nói đến những công trận của ông mà người ta cố tình làm ngơ, chúng tôi thấy mình có tội với ông rất nhiều, cũng như có tội với tất cả những anh em chiến hữu khác đã từng đổ xương máu để chiến đấu bảo vệ miền Nam nói chung, và trong trận An Lộc nói riêng. Tôi mong những cựu chiến sĩ Trung Đoàn 8 BB từng có mặt ở An Lộc vào Muà Hè Đỏ Lửa – mà hiện nay nhiều anh em định cư tại Hoa Kỳ - sẽ xác nhận những điều tôi vừa nêu trong bài này.
Austin, April 2013.
Kỷ niệm 41 năm ngày Chiến Thắng An Lộc – Bình Long
Đỗ Văn Phúc

Người Lính VNCH - Hành Quân Snoul

Bối Cảnh.

Từ khi về nắm Sư Đoàn 5 tháng 9/69, Tướng Hiếu đã mau chóng biến cải Sư Đoàn 5 từ thế bị động qua thế chủ động, từ thế thủ qua thế công: Cộng quân đã không còn hoạt động được dễ dàng trong nội địa thuộc vùng hành quân của Sư Đoàn 5, và phải rút hẳn về bên kia biên giới Việt Miên. Trong năm 1970, từ tháng 3 đến tháng 6, Sư Đoàn 5 đã cùng chung nỗ lực với Quân Đoàn III, Quân Đoàn IV và các Sư Đoàn Hoa Kỳ đánh đuổi theo địch quân qua Cam Bốt, theo lệnh của Tổng Thống Nixon. Từ tháng 5 đến tháng 7, Sư Đoàn 5 đã cùng Quân Đoàn III và Quân Đoàn IV đánh đuổi Cộng quân qua vùng Lưỡi Câu phía Bắc Lộc Ninh trong khuôn khổ Hành Quân Toàn Thắng 46 (Địch chết 79 tên). Từ ngày 23/10 đến 10/11, Sư Đoàn 5, với 3 Chiến Đoàn - Chiến Đoàn 1, Chiến Đoàn 9 và Chiến Đoàn 333 tăng phái - tấn công vào vùng Snoul để lùng và diệt địch trong khuôn khổ Hành Quân Toàn Thắng 8/B/5 (Địch chết 189 tên). Trong tất cả các cuộc hành quân đại qui mô đó, Cộng quân đã luôn tránh né đụng độ lớn và cứ lẩn tránh sâu vào nội địa hoàng gia Cam Bốt, xa khỏi tầm với của các đơn vị bạn. Thành thử quân đội ta chỉ triệt hủy được rất nhiều kho tàng súng ống, đạn dược, lương thực cùng những cơ sở tiếp vận, huấn luyện, bệnh xá, dưỡng quân, mà không gây tổn thất nhân sự cho chúng được.

Khái Niệm Chiến Thuật.

Tướng Hiếu bàn định với Tướng Đỗ Cao Trí là phải thay đổi chiến thuật: thay vì lùng địch, quân ta phải dụ địch xuất đầu lộ diện đến tấn công mình để mình có cơ hội diệt chúng. Trong khu vực hành quân của Sư Đoàn 5, địch quân hoạt động cỡ một Sư Đoàn (SĐBV5 với Trung Đoàn 174 và Trung Đoàn 275). Muốn được vậy ta phải nhử chúng với một đơn vị cỡ trung đoàn. Khi chúng tấn công trung đoàn này với một trung đoàn, chúng ta sẽ phản công với một sư đoàn. Nếu chúng cả gan tung vào trọn một sư đoàn, ta sẽ đại tấn công chúng với ba sư đoàn.

Thực Hiện Kế Hoạch

Để thực hiện kế hoạch "Điệu Hổ Ly Sơn" này, điều tối quan trọng là phải có tin tức tình báo chính xác để chẩn định chính xác khi địch thật sự mắc vào bẫy. Do đó, Tướng Hiếu đã bí mật lồng vào cuộc hành quân Toàn Thắng 8/B/5 hai cuộc hành quân nhỏ đặt máy dò thám quanh vùng Snoul, địa điểm nơi đặt bẫy xập. Cả thảy 11 vị trí được rải dọc theo QL 13 về phía Bắc và phía Nam Snoul. Máy nghe ngóng tín hiệu phát xuất từ các máy dò thám được thiết lập ở Lộc Ninh do nhân viên Phòng 2 tình báo của Sư Đoàn 5 túc trực điều hành 24 trên 24.

Các máy dò thám này phát hiện hoạt động xâm nhập của một Trung Đoàn Việt Cộng vào vùng Đông Nam Lộc Ninh: ngày 22/12 tại XU.837234; ngày 23/12 tại XU.793110; ngày 24/12 tại XU.792113; ngày 25/12 tại XU.762076.

Ngày 4/1/71, cuộc nhử mồi bắt đầu với việc tung Chiến Đoàn 9 vào vùng Lưỡi Câu khu vực Tây Bắc Lộc Ninh. Chiến Đoàn 9 gồm Trung Đoàn 9 được tăng phái với các lực lượng sau đây: Tiểu Đoàn 74 Biệt Động Quân, Chi Đoàn/Thiết Kỵ 1 Kỵ Binh, Đại Đội/Tiểu Đoàn 5 Công Binh. Trong suốt hai tháng tiếp sau đó, địch quân luôn tránh né không đụng độ lớn với các đơn vị của Chiến Đoàn 9. Mãi cho đến khoảng trung tuần tháng 3/71 thì có dấu chỉ địch quân bắt đầu dấn thân vào bẫy xập.

Ngày 26/2/71, Tướng Trí bị tử nạn trực thăng, Tướng Nguyễn Văn Minh được cử thay thế. Tướng Hiếu trình cho Tướng Minh về kế hoạch "Điệu Hổ Ly Sơn" và lưu ý Tướng Minh là tùy tình hình có thể phải dùng tới Sư Đoàn 18 và Sư Đoàn 25 là những lực lượng trừ bị cho kế hoạch hành quân đại quy mô này. Tướng Minh chấp thuận cho tiếp tục tiến hành kế hoạch đã điều nghiên trước, nhưng không mấy sốt sắng, phần vì kế hoạch này không phải con đẻ của mình, phần vì ông không có tầm vóc và kiến thức quân sự của Tướng Trí để có thể hội nhập những chi tiết phức tạp chiến thuật của kế hoạch.

Ngày 8/3/71, địch quân pháo kích vào Bộ Chỉ Huy Chiến Đoàn 9 đóng tại 1 cây số Đông Nam Snoul vào lúc 5giờ 45 chiều, khiến cho 1 chết, 3 bị thương, phá hủy 2 xe jíp và một số lượng lớn đạn dược phát nổ khi đạn pháo kích rớt trúng vào hầm chứa đạn.

Ngày 17/3/71, hai Tiểu Đoàn của Trung Đoàn 9 được trực thăng vận đổ bộ xuống khu vực XU.488459 Đông Bắc Snoul. Cuộc đổ bộ không vận này được yểm trợ bởi 4 khẩu đại bác 155 ly đặt tại căn cứ hỏa lực Nam Snoul. Vì thời tiết xấu nên thay vì có 10 phi xuất bắn phá chuẩn bị bãi đổ bộ thì chỉ thực hiện được có 4 phi xuất. Một trong 4 trực thăng UH-1 do phi công Việt Nam lái bị địch quân bắn hạ. Đợt đổ bộ đầu tiên với 190 quân lính không gặp trở ngại. Nhưng rồi hỏa lực mạnh mẽ của địch quân bắn từ phía Bắc và Đông Nam của khu đổ bộ khiến cho hai trực thăng bị hạ và 8 trực thăng bị hư hại, thành thử cuộc đổ bộ còn lại phải bị hủy bỏ. Lực lượng đã đổ bộ, 1 Tiểu Đoàn rưỡi, được lệnh rút quân khỏi vùng giao chiến vì đây chưa phải là địa điểm đặt bẫy xập và cuộc đổ bộ này chỉ là cuộc hành quân cường thám thăm dò lực lượng và ý đồ của địch quân. Các Cố Vấn Mỹ ở Quân Đoàn III, không hiểu biết chuyện, nhốn nháo lên cho là binh sĩ và cấp chỉ huy của ta nhát không chịu đánh khi tìm thấy địch quân: Trung Tá William L. Golden, Cố Vấn Phòng 3 báo cáo lên Chuẩn Tướng Arthur S. Hyman, Phụ Tá Cố Vấn Trưởng - ông này báo cáo lên Trung Tướng Michael Davison, Cố Vấn Trưởng - ông này "méc" lên Trung Tướng Nguyễn Văn Minh, Tư Lệnh Quân Đoàn III ! Phía bên Việt ta thì cứ phớt tỉnh Ăng Lê!

Áp dụng thế luân chuyển binh đoàn, Chiến Đoàn 9 được triệt thoái khỏi lãnh thổ Cam Bốt, thay thế bởi Chiến Đoàn 8 (gồm Trung Đoàn 8, Tiểu Đoàn 74 Biệt Động Quân và Thiết Đoàn 1 Kỵ Binh). Chiến Đoàn 8 này được dùng làm con mồi nhử địch.

Tướng Hiếu nhận định tình hình và phán quyết là địch bắt đầu xa vào bẫy. Ngày 23/3/71, Tướng Hiếu viết thư về cho vợ:

"Ngày hôm nay anh đi Lộc Ninh để chỉ huy cuộc hành quân tại Kampuchia. Mặc dầu cuộc hành quân này sẽ kéo dài một thời gian vô hạn định nhưng chắc chắn anh cũng sẽ có dịp về Lai Khê. Còn về Saigon thì tùy tình hình ở bên đó."
Khi viết:"cuộc hành quân này sẽ kéo dài một thời gian vô hạn định", Tướng Hiếu ngụ ý quân ta sẵn sàng leo thang mức độ giao tranh tùy theo mức độ tham chiến của địch quân theo công thức "địch 1 ta 3" để đánh dứt điểm, cho nên cuộc hành quân không được ấn định 6 ngày, 10 ngày hay 15 ngày như những cuộc hành quân thông thường khác.

Trong ngày 5/4/71, địch quân tăng gia pháo kích vào các đơn vị của Chiến Đoàn 8 và Chiến Đoàn 8 đụng độ với địch hai lần tại vùng XU.15330 Tây Nam Snoul. Đồng thời địch đặt mìn trên QL13 để làm trở ngại đường tiếp tế từ Lộc Ninh tới Snoul. Tướng Hiếu ra lệnh Chiến Đoàn 8 cần phải đề cao cảnh giác tối đa trong việc an ninh phòng thủ bằng cách củng cố thật vững chắc tất cả các căn cứ vị trí pháo binh, tăng cường công sự phòng thủ, xử dụng tối đa mìn bẫy để phòng các cuộc tấn công đêm và phục kích của địch, xử dụng ống kính starlight để phát hiện và hủy diệt các vị trí súng cối và ngăn chận các cuộc di chuyển của địch tại khu vực phía Tây và Tây Bắc Snoul để lùa chúng vào độc đạo dẫn tới bẫy xập. (Mật Điện số mật mã 1135 ngày 052200H/4/71)

Ngày 13/4/71, Tướng Hiếu thông báo cho Bộ Chỉ Huy Chiến Đoàn 8 biết là ngày 3/4/71, Trung Đoàn Việt Cộng E6 trú đóng tại 10 cây số Tây Bắc Snoul đã di chuyển về vùng 16 cây số Đông Bắc Snoul, và trong ngày 13/4/71 lại di chuyển vào trong khu tứ giác XU.580350 - 665350 - 665460 - 580460. Khu này là nơi đặt căn cứ và các cơ sở hậu cần của Trung Đoàn E6. Tướng Hiếu ra lệnh cho Chiến Đoàn 8 xử dụng Thiết Đoàn 1 Kỵ Binh và 2 Tiểu Đoàn Bộ Binh hành quân lùng và diệt địch vào khu tứ giác đó để khiêu khích dụ địch ló đầu ra.(Công Điện số 1310/B/HQ/M ngày 131700H/04/71)

Ngày 15/4/71, Chiến Đoàn 8 tấn công vào khu căn cứ của Trung Đoàn Việt Cộng E6, với sự yểm trợ của phi pháo và trực thăng võ trang. Địch quân lại tránh né đụng độ và các đơn vị bạn chỉ gây được thiệt hại cho các cơ sở hậu cần và triệt hủy các kho tàng của Trung Đoàn E6.

Ngày 21/4/71, Tướng Hiếu viết thư cho vợ: "Anh ở trên Lộc Ninh ngày thứ hai và mới về Lai Khê chiều thứ ba và tùy tình hình sẽ ở luôn đến thứ hai tuần tới." Coi bộ hổ đã lủi sâu vào rừng, thợ săn có thì giờ đứng dậy vươn vai duỗi chân trước khi trở về vị trí rình rập.

Ngày 4/5/71, qua công điện mật số 3685/BCH/HQ/SĐ5/P3/M gửi cho Đại Tá Chiến Đoàn Trưởng CĐ8 và Thiếu Tá Thiết Đoàn Trưởng THĐ1/KB, Tướng Hiếu thông báo:

(1) mặc dù địch đã bị thiệt hại nặng nhưng vẫn có khả năng tạo những trận phục kích cấp đại đội để chống cản hoặc pháo kích cầm chân các đơn vị bạn;
(2) tuy các bộ phận chủ lực của địch đã rút ra xa tầm hoạt động của ta, nhưng địch vẫn có thể tập trung quân cấp trung đoàn với một tiểu đoàn pháo nội trong 2 ngày để tấn công ta;
(3) 2 Sư Đoàn chủ lực trừ bị trong kế hoạch "Điệu Hổ Ly Sơn" - SĐ18 và SĐ25 - đang nằm chờ sẵn ở Đông Nam đồn điền Chúp;
(4) thường xuyên nhắc nhở đơn vị trực thuộc phòng thủ chu đáo các căn cứ và vị trí đóng quân, đào hầm hố ẩn núp và chiến đấu để có thể cầm cự cho đến khi viện binh đến vây hãm diệt địch.
Sau đây là vị trí bẫy xập được giăng ra ngày 6/5/71:

ĐĐ/TS: 2 phân đội hoạt động trong khu XU.5255 - 5335 -5230 - 5303, thành phần còn lại cho Snoul.
TĐ1/8: 1 trung đội hoạt động trong khu XU.5535 - 557387 - 550384 - 536350; 1 trung đội hoạt động trong khu XU.55735 - 568370 - 532358; thành phần còn lại bảo vệ cho CĐ8.
TĐ2/8: trừ bị tại BCH/CĐ8; 2 phân đội hoạt động trong khu XU.535343 - 535305 - 564307 - 550345 - 537348.
TĐ3/8: trừ bị cho CĐ8; 2 đại đội tùng thiết hộ tống đoàn xe.
TĐ2/7: hoạt động trong khu XU.595297 - 633327 - 568358 - 555355.
TĐ3/9: hoạt động trong khu XU.645248 - 694258 - 627328 - 596296.
TĐ74/BĐQ: hoạt động trong khu XU.680200 - 730200 -694358 - 675248.
THĐ1/KB: CĐ3/1 + 1 ĐĐ/3/8 an ninh lộ trình và hướng dẫn đoàn xe từ Snoul đến XU.603313; CĐ2/1 TQV + 1 ĐĐ/3/8 an ninh và hộ tống đoàn xe từ XU.603313 đến XU.660250; THĐ1/KB(-) trừ bị tại BCH/CĐ8.
(Mật điện số mã 1652 ngày 062330H/05/71)
Ngày 11/5/71, Tướng Hiếu phát động một Chiến Đoàn gồm 5.000 quân, dưới sự không trợ của Không Quân Hoa Kỳ, càn quét một giải 40 cây số từ thành phố Kandol Chrum trên Quốc Lộ 7 hướng về phiá Nam tới Kompong Trach, một vùng trải từ 40-180 cây số hướng Tây Bắc Sài Gòn. Hoạt động sâu 20 cây số trong nội địa Cam Bốt, hai Chiến Đoàn di chuyển xuống hướng Nam từ Kandol Chrum để gặp một Chiến Đoàn đang hướng lên phía Bặc từ Kompong Trach. Cộng quân lại tránh đụng độ và chỉ thiệt hại có 14 nhân mạng.

Ngày 15/5/71, Tướng Hiếu tìm cách lùa địch quân vào bẫy xập bằng cách tung ra một đạo quân gồm 1,000 chiến binh tập trung trong vùng Mỏ Vẹt thuộc mạn Đông Cam Bốt về phía Nam của cuộc hành quân đầu. Để yểm trợ cho cả hai cuộc hành quân này, Không Quân Hoa Kỳ đã thực hiện 320 phi xuất trực thăng võ trang và 32 phi xuất không tập. Không Quân Việt Nam thực hiện 124 phi xuất thực thăng võ trang và 32 phi xuất không tập.

Ngày 25/5/71, Tướng Hiếu nghĩ chắc địch quân sẽ không lần mò vào bẫy xập vì mùa mưa sắp đến, nên viết thư về cho vợ:" Hành quân sau vụ này có lẽ sẽ dễ chịu hơn vì sắp đến mùa mưa."

Nhưng ngày 26/5/71, khoảng 1.000 Cộng quân tấn kích Snoul và xông vào thành phố ngày hôm sau, nhưng chúng bị quân trú phòng đẩy lui với sự yểm trợ không tập Hoa Kỳ. Quân trú phòng cũng đánh bại 4 đợt xung phong khác của Cộng quân quanh thành phố Snoul.

Ngày 27/5/71, các đơn vị Cộng quân tấn kích mạnh khoảng một cây số rưỡi phía Tây thành phố, nhưng bị quân trú phòng đánh chận lại. Địch bị thiệt hại 99 nhân mạng trong ba giờ giao tranh.

Ngày 29/5/71 địch quân bắt đầu tấn công cấp trung đoàn vào thị trấn Snoul, đánh thẳng vào bộ chỉ huy của Chiến Đoàn 8 đặt tại XU.545337, gây thiệt hại cho Đài Kiểm Báo và tiêu hủy một số máy và dụng cụ (5 máy thu số 449 - 183 - 197 - 126 - 243; 1 hộp liên kết số 121; 2 antenna đủ bộ). Tướng Hiếu yêu cầu Tướng Minh khởi sự tung vào các đơn vị trừ bị như kế hoạch "Điệu Hổ Ly Sơn" đã ấn định. Các Cố Vấn Mỹ thuộc Quân Đoàn III khuyến cáo Tướng Minh đừng nghe theo Tướng Hiếu cứ để địch quân tung thêm quân vào trận chiến rồi sẽ dùng bom B-52 trải thảm diệt địch. Tướng Hiếu lưu ý Tướng Minh là trong một trận chiến cỡ lớn như vậy không thể tùy hứng mà hành động, cần phải tiến hành như kế hoạch đã điều nghiên kỹ càng trước. Hơn nữa, nếu dùng bom B-52 sớm thì địch quân sẽ tan biến đi trước khi bị thiệt hại lớn, nếu đợi khi địch quân bu tới đông thì chúng đã bám sát vào quân ta, đến lúc đó hoặc là không dùng được bom B-52 nữa vì sẽ sát hại cả đến các đơn vị bạn, hoặc là cứ thả bom bừa xuống chịu thí quân bạn để mà diệt địch. Điều này Tướng Hiếu không thể chấp nhận. Nếu không muốn áp dụng kế hoạch nguyên thủy cần phải triệt thoái Chiến Đoàn 8 ngay lập tức khi chưa muộn. Tướng Minh chần chờ không biết nên nghe theo Tướng Hiếu hay vâng theo các Cố Vấn Mỹ của mình. Đến khi tin tức Phòng 2 của Sư Đoàn 5 và Phòng 2 của Quân Đoàn III báo cáo Bộ Chỉ Huy Chiến Đoàn 8 thất thanh kêu cầu cứu vì đã bị vây chặt chẳng còn bao lâu nữa sẽ bị địch quân tràn ngập qua các tuyến phòng thủ, Tướng Minh bèn phủi tay nói với Tướng Hiếu: "Anh làm gì thì làm đi".

Đó là ngày 30/5/71, Tướng Hiếu vội vàng rút tỉa từ xấp bản đồ dầy cộm của cả toàn bộ kế hoạch điều nghiên hành quân "Điệu Hổ Ly Sơn" Snoul, chọn lựa các bản đồ kế hoạch rút quân đã được điều nghiên sẵn, nhẩy lên trực thăng trực chỉ Snoul. Thường thì trên trực thăng chỉ huy C&C có ban tham mưu gồm các trưởng phòng 2, 3, 4 tháp tùng theo Tư Lệnh chiến trường. Nhưng vì hỏa lực địch quá gắt tại chiến trường Snoul, - mỗi lần có trực thăng xuất hiện trên vòm trời là hỏa lực phòng không địch bắn lên như mưa, có khi trực thăng Tướng Hiếu phải bay đi bay lại từ 8 giờ sáng đến 3 giờ chiều mà cũng không đáp xuống được - lần này Tướng Hiếu để ban tham mưu ở lại và mạo hiểm bay một mình. Phi công trực thăng Việt Nam gan dạ bay là sát ngọn cây. Trên đường bay, Tướng Hiếu yêu cầu Tướng Minh chỉ thị cho thả bom B-52 dọc theo lộ trình rút quân để phá vỡ các ổ phục kích địch quân nằm chờ sẵn. Lời yêu cầu này đã bị Cố Vấn Mỹ cạnh Quân Đoàn III chơi xấu trả thù vặt làm ngơ.

Vì Cộng quân đã vây sát BCH/CĐ8, không còn xử dụng điện đài hay điện thoại an toàn nữa, Tướng Hiếu đã đáp thẳng xuống BCH/CĐ8 dưới tầm bắn của mọi loại súng lớn nhỏ của địch quân. Chiến Đoàn Trưởng Chiến Đoàn 8, Thiết Đoàn Trưởng Thiết Đoàn 1 Kỵ Binh, các Tiểu Đoàn Trưởng TĐ1/8, TĐ2/8, TĐ3/8, TĐ2/7, TĐ3/9 và TĐ74/BĐQ chụm đầu quanh Tướng Hiếu theo dõi ngón tay Tướng Hiếu chỉ vẽ trên bản đồ phác họa thứ tự rút quân. Ai nấy đều phấn khởi, không một chút nao núng, tin tưởng vào tài điều binh của Tư Lệnh mình, dù là trong lúc ngặt nghèo nhất này. Khi các Chỉ Huy Trưởng tản mác trở về đơn vị chiến đấu của mình thì niềm vững tin vào Tướng Hiếu lan truyền đến toàn thể anh em chiến binh. Trực thăng chở Tướng Hiếu chợt tung cánh quạt vút thẳng lên trời báo hiệu lệnh triệt thoái. Các quân xa bắt đầu chuyển bánh. Thế là cuộc triệt thoái phá vỡ vòng vây tiến hành trong trật tự, kẻ đi trước người đi sau, anh em chiến binh đùm bọc lẫn nhau, mặc dù địch quân bắn chận và bắn theo xối xả.

Cũng may là Tướng Hiếu kêu gọi được Chuẩn Tướng Trần Quang Khôi đem Lực Lượng Xung Kích Quân Đoàn 3 đến tiếp cứu Chiến Đoàn 8 kịp thời, từ Lộc Ninh đánh ngược lên Quốc Lộ 13 hướng về Snoul, giải tỏa được áp lực vây hãm của địch. Kết quả là 2 phần 3 Chiến Đoàn 8 trở về tới Lộc Ninh. Trung Đoàn Trưởng Phó Trung Đoàn 8 bị trúng đạn B-40 về tới Lộc Ninh thì tắt thở. (Vì Chuẩn Tướng Khôi đáp lời kêu gọi của Tướng Hiếu hành động qua mặt Tướng Minh, nên sau này Tướng Hiếu và Tướng Khôi bị Tướng Minh - với thâm ý khai trừ - báo cáo bậy lên Tổng Thống Thiệu (vốn sợ đảo chánh) là hai Tướng Hiếu và Khôi viện cớ tiếp cứu Snoul để đem chiến xa về Lộc Ninh với âm mưu đảo chánh!)

Tướng Hiếu đứng ở ngã tư đường dẫn vào Lộc Ninh tiếp đón đoàn quân triệt thoái qua lằn tên lửa đạn, bỗng nhiên phải trố mắt ngạc nhiên khi nhìn thấy trong đoàn xe có vài xe vận tải chở lố nhố bò Miên cùng về theo (bộ tụi này đi picnic về à!)

Đại Úy Trần Lương Tín, Tiểu Đoàn Trưởng 2/8 viết, "NT Trần Văn Thưởng K17, TĐT 1/8 và NT Lê Sĩ Hùng K18, TĐT 4/9, Hải K21 TĐP 2/8 là những người đã ngồi trên M113 của tôi và Minh K22 trên đường về đến căn cứ của TĐ174 BĐQ/BP để gặp Tướng Hiếu tại đây cùng với ông Dzần, CĐT."

Đại Tá Dzần, Chiến Đoàn Trưởng CĐ8 viết, "Lúc về biên giới, ức quá tôi tính vào bộ chỉ huy Quân Đoàn gây chuyện lớn, may có Tướng Hiếu ôm tôi không cho vào bộ chỉ huy Quân Đoàn và đẩy tôi lên trực thăng về Lai Khê."

Kết Luận.

Đáng lẽ ra trận Snoul này phải là một trận thư hùng tráng lệ, nhưng chỉ vì Tướng Trí không còn, thay thế bởi Tướng Minh, một tướng theo đường hành chánh đi lên, làm hỏng chuyện, khiến cho xảy ra hiện tượng "đầu voi đuôi chuột". Ngày 2/6/71, khi Tướng Hiếu tới dự Cơm Cúng nhân dịp lễ 100 ngày của Đại Tướng Đỗ Cao Trí, do Bà Tướng Trí mời, (xem lá thư tuyền tuyến ngày 25/5/71), thay vì hoan hỉ cầu nguyện với Tướng Trí:"Anh Trí ơi, tụi mình đại thành công rồi!", chắc Tướng Hiếu chỉ còn biết xót xa than vãn cùng Tướng Trí:"Tại sao Anh lại bỏ đi sớm vậy để mà ra nông nỗi này!"

Trước khi bị cách chức Tư Lệnh Sư Đoàn 5, cử chỉ sau cùng của Tướng Hiếu là tỏ lòng biết ơn của mình đối với các chiến sĩ thuộc Phi Đoàn 3, Không Đoàn 17 Không Kỵ Hoa Kỳ đã dũng cảm yểm trợ cho Trung Đoàn 8 tại chiến trường Snoul từ 25/5/71 đến 1/6/71, và Tướng Hiếu lấy làm "đau lòng là không đủ thẩm quyền để vinh danh các anh em trong trận Snoul."

Nguyễn Văn Tín
(viết xong ngày 20/9/1998)
Cập nhật ngày 22.07.2005

http://nguyentin.tripod.com/Snoul-u.htm