Though they were suppose to operate only in an advisory capacity, there were those situations that thrust some Ranger advisors to the forefront. On 4 April 1970, Sergeant First Class Gary L. Littrell found himself the only unwounded American Ranger advisor left after a surprise mortar barrage by the 28th North Vietnamese Regiment struck the 23rd ARVN Ranger Battalion in their defensive positions on top of Hill 763 in Kontum Province. An attempted helicopter extraction of the wounded Americans by Littrell failed as the helicopters could not penetrate the small arms fire to land near the Ranger NCO, who was standing in the open, exposed, holding a strobe light. Securing the wounded, Littrell proceeded to direct close air support throughout the night and into the next morning.

The light of dawn was met with another heavy mortar barrage against the besieged RVN battalion. Littrell moved about the perimeter administering first aid, directing fires, and moving casualties. A resupply helicopter was able to make it into the LZ around 1000. Littrell loaded the three wounded American Ranger advisors on board along with some ARVN Rangers as another American Ranger, Specialist 5 Raymond Dieterle, disembarked from the helicopter with ammunition.

For the remainder of the day, the two Ranger advisors moved about the perimeter, calling in air strikes, adjusting artillery strikes, and encouraging their South Vietnamese Ranger compatriots. The pressure against the perimeter grew along with the night. Sapper probes were driven back by indirect, aerial, and small arms fire.

The morning of 6 April opened with a North Vietnamese Army (NVA) attack that was repelled. Throughout that day, the NVA continued to rain heavy weapons and mortar fire down on the beleaguered force while the two American Rangers continued to make their rounds of the perimeter, shoring up the Vietnamese’s spirits. At 0630 the following morning, another firestorm of explosive volleys swept the hilltop. A massed assault staging in the woods was met by helicopter strikes directed by Littrell at the point of attack. Despite the air strikes, the human-wave attack a half hour later nearly breached the perimeter. Only a stoic defense by the fatigued defenders and the advisors’ bravery repelled the charge.

The Rangers were able to hold against a series of attacks that night. Finally, at 1030 on 8 April, the depleted and exhausted battalion was ordered to withdraw down the hill, through the jungle, across the Dak Poko River, to reach the 22nd ARVN Ranger Battalion. The two Ranger advisors set about organizing the movement, redistributing ammunition, and seeing that the dead and wounded were brought along.

The battalion moved out at 1100, under the command of the dazed ARVN battalion executive officer who proceeded to move down the wrong spur of the hill…despite the warning of the two American Rangers…and closer to the enemy position. At the bottom of the hill, the executive officer incredulously halted his formation for a five-minute tea break.

Immediately, the battalion was inundated with mortar fire. Littrell was able to establish radio contact with the 22nd ARVN Ranger Battalion and direct counter-fires against the enemy mortars. Requests for gunship support brought the word that none was immediately available, which prompted the battalion executive officer to panic and run. Seeing their commander flee, the remainder of the South Vietnamese Rangers began to scatter, leaving their dead and wounded behind.

With a “Come on, partner, let’s hat up,” Littrell grabbed Dieterle and slowly gathered up the dispersed Rangers. With the remnants of the battalion regrouped, the two Rangers proceeded to lead the formation through the jungle for several hours toward the proper objective. As the North Vietnamese pursued, the Rangers directed mortar fires “danger close” to keep the enemy at bay. During the repulse of one assault, Littrell and his partner were knocked to the ground by the force of 500-pound bombs the senior Ranger had called in nearby.

Directing the fight through two ambushes, the Americans continued to lead, cajole, and drag the ARVN soldiers along. At the last ambush site, Littrell stopped to assist three wounded Vietnamese Rangers. Carrying the most seriously wounded one on his back, Littrell ended up dragging the other two behind him and across the Dak Poko River as they held on to his web gear and were led to safety by Littrell with the remainder of the battalion.

Total losses for the ARVN Ranger Battalion were 218 casualties and nineteen MIA. For conduct above and beyond the call of duty, Sergeant First Class Gary L. Littrell was awarded the Medal of Honor.

---

By the end of United States involvement in Vietnam in 1973, Companies A and B of the 75th Infantry Regiment were the only two active duty Ranger/LRRP companies still in existence.

 

Wayback Machine

Despite these setbacks, Vietnamization began ahead of schedule when, in January 1969, Peers and Lu Lan agreed to replace one brigade of the U.S. 4th Division in Kontum Province with the military forces of the South Vietnamese 24th Special Tactical Zone. Peers regarded the zone's organic infantry unit, the (nondivisional) 42d Regiment, as well led, familiar with the land, and accus tomed to using American fire support when needed. Based in a sparsely popu lated border area, the 42d had developed a higher degree of combat expertise than its pacification-bound sisters along the coast, and, with II Corps armor and ranger reinforcements, its American advisers felt that the regiment could hold the northern Highlands. The new realignment left two American brigades and two Vietnamese regiments along the border, with the dangerous coverture task thus divided about equally between the two armies." Elsewhere in the II Corps zone, progress was less dramatic. Reflecting the increasing American interest in area security, Peers had ordered his pair-off programs expanded in July 1968 to include all Territorial Forces within the vicin ity of each American unit, and by mid-1969 a variety of programs catering to the territorials had replaced most of the original effort. Brig. Gen. John W. Barnes, who had succeeded Allen as commander of the 173d Airborne Brigade in De-cember 1968, officially ended the unit's pair-off program in April 1969 and re placed it with Operation WASHINGTON GREEN, an intensive area security effort with territorial and paramilitary forces in Binh Dinh Province. In essence, WASH INGTON GREEN was a second Operation FAIRFAX, but without the presence of South Vietnamese regulars.18 WASHINGTON GREEN proved to be the final American campaign in Binh Dinh Province, and its greatest achievement may have been in training an impressive number of territorial and paramilitary forces. However, in the long run the opera tion appeared no more successful than FAJRFAx's efforts to clean up Gia Dinh Province around Saigon prior to the Tet offensive. Binh Dinh was not easily pacified by military action alone. American and Vietnamese local intelligence was poor, the area was a traditional enemy stronghold, and province and district officials were never able to eliminate the local Viet Cong infrastructure. General Barnes admitted that "there is not a favor throughout the brigade to do this thing," explaining that many of his combat commanders found themselves frus trated by the lack of traditional fighting and measureable results. As Peers' suc cessor in March 1969, Lt. Gen. Charles A. Corcoran, reflected, "Barnes may have just been keeping the lid on the situation." After the brigade finally left Vietnam in 1971, the greater portion of the province reverted to Viet Cong control." Generals Peers' artillery assistance programs also began leaning towards the territorials. In late 1968 he began establishing combined fire support coordination centers in each province; placing all territorial outposts under American, Korean, or South Vietnamese artillery fans; and streamlining fire request and clearance procedures. But the new centers did little to increase territorial aggressiveness or free South Vietnamese artillery of its heavy area security responsibilities . 20 Although these combined activities were more thoroughly planned than those in the I Corps zone, it was difficult to measure their effect on the ground. American advisers continued to rate the South Vietnamese 22d and 23d Divi sions considerably lower than their northern sisters (the 1st and 2d Divisions), and the two units remained comparably weaker in strength and battlefield expe rience. General Peers seemed confused as to whether he should concentrate on developing the regulars or improving the territorials, and complained about the lack of guidance from MACV. Despite "a considerable effort toward the develop ment of a 'One War' concept at MACV-Saigon level," he felt that "it was ex tremely difficult for Headquarters, I FFV to pull together its several functions into a unified effort." If the goal was pacification, then the greater emphasis on territorial security made sense; if the objective was Vietnamization, then other measures and arrangements were called for. At the end of his tour Peers recom mended that Washington come up with a more structured plan, outlining con

====

1969-1971

In March 1969 as he left command of I Field Force, Peers assessed the Division as "potentially the best division in II Corps," that just sits "in the cities and towns and outlying areas for weeks on end... [with a] continual tendency to revert back to the territorial function."[7]: 401 

In 1969 General Le Ngoc Trien replaced General Nguyễn Văn Hiếu as Division commander.[7]: 364 

From 5–25 May 1970 the 40th Regiment participated in Operation Binh Tay I an early phase of the Cambodian Campaign with the US 1st and 2nd Brigades, 4th Infantry Division. On 17 May the US forces returned to South Vietnam, leaving the area to the ARVN.[9]: 201  During Operation Binh Tay II from 14–26 May, the Division moved against Base Area 702. The second phase of the operation was carried out between 20 May and 27 June against Base Area 701 by elements of the Division.

In December 1970 as the US 4th Infantry Division left Vietnam, the Division moved into Pleiku with its 47th Regiment, taking responsibility for the 24th Special Tactical Zone and the defense of the northern Highlands.[7]: 401 

The dissolution of the 24th Special Tactical Zone headquarters along the Laotian border and the transfer of its responsibilities to the Division had not brought any noticeable improvement to the Highlands. Local American and South Vietnamese cross-border incursions there had amounted to only minor raids. The 42nd Regiment had continued its decline begun during the Ben Het battles of 1969, and neither the 42nd nor the 47th Regiments had done well during the struggle for Dak Seang Camp in April 1970. I Field Force, Vietnam commander General Arthur S. Collins Jr. regarded the other five ARVN regiments in the zone as acceptable, but saw their "lack of aggressiveness" as a "persistent" and "fatal weakness."" "We need more fighters and fewer shadow boxers," Collins opined, reckoning that "we have perhaps overadvised them to the point where some of the lack of initiative... might be traced to overactive advisors." In his opinion, ARVN units were "no match" for their North Vietnamese opponents, and ARVN commanders relied too heavily on American air and artillery support now that it was available in quantity. In combat, they were simply unwilling to close with enemy forces. "The failure is one of leadership... and one of will." but, Collins had to conclude, "the one thing that can be said is that ARVN soldiers are doing the fighting and taking the casualties." The senior US adviser to the 2nd Battalion, 42nd Regiment concluded that the primary Vietnamese problem was still poor leadership: "The only time they fight is when they are cornered and have to fight." He predicted that "in the end, when the American forces do pullout, the PAVN will move back in" and that, judging by the punishment the PAVN had already taken from American firepower and survived, "the South Vietnamese will not be able to stop them.[7]: 422–3 

Easter Offensive

Main article: Battle of Kontum

In early February 1972 in response to intelligence reports of a PAVN buildup including tanks and artillery in the Central Highlands, II Corps commander General Ngô Du moved the Division's headquarters and 47th Regiment to Tân Cảnh Base Camp to join the 42nd Regiment already located there. Elements of the 19th Armored Cavalry Squadron were attached to the Division to support its organic 14th Cavalry Regiment equipped with M-41 light tanks. The armored units would be deployed forward at Ben Het Camp which was regarded as the most likely direction of a PAVN armored attack.[10]: K-1 [11]: 82 

Since the start of the Easter Offensive at the end of March, the Division's base areas had come under increasing PAVN artillery and rocket fire, which had gone from 20-50 rounds per day in March to up to 1000 per day by mid-April. During early April the 47th Regiment withdrew to Đắk Tô Base Camp, while the 42nd Regiment and one Battalion of the 41st Regiment were at Tân Cảnh supported by armor and artillery. In addition Airborne and Rangers occupied a string of firebases along a backbone of mountains stretching towards Kontum nicknamed Rocket Ridge.[10]: K-6  On 23 April, the PAVN 2nd Division started their attack on Tân Cảnh by hitting the ARVN tanks with AT-3 missiles and this was followed by a direct hit on the 42nd Regiment command bunker injuring the senior U.S. Adviser and several of the ARVN commanders and severely undermining the confidence of Colonel Le Duc Dat the 22nd Division commander. By midday all five of the M-41 tanks in the base and several more bunkers had been destroyed by the missiles. At 19:00 PAVN rocket fire ignited the base ammunition dump[10]: K-7  At 21:00 a column of 18 PAVN tanks was spotted in the area, a United States Air Force (USAF) AC-130A gunship arrived at 23:00 and began to engage the T-54 tanks with its 105 mm cannon. Three T-54s were disabled but later recovered by the PAVN.[10]: K-7  At midnight the tank column turned towards Tân Cảnh and the ARVN artillery began firing on the column until stopped by PAVN counterbattery fire. Two bridges on the approach to Tân Cảnh were abandoned without being destroyed. The ARVN organised hunter-killer teams and these destroyed two tanks.[10]: K-8 

Just before 06:00 on 24 April the PAVN tanks attacked Tân Cảnh in two columns. One column of T-54s attacked the main gate, the other moving to secure the airstrip. The advance of the tanks caused the 900 support troops to panic. The new command bunker was hit by further artillery fire destroying the radio antennas. With the collapse of all command and control on the base, the American advisers abandoned the command bunker and moved to a new position to call in airstrikes, however fog made such airstrikes impossible.[10]: K-8 [12] At dawn the senior US adviser John Paul Vann arrived over Tân Cảnh in his OH-58A and made contact with the advisers who had escaped from the base perimeter. Vann landed and six advisers squeezed into the helicopter while frightened ARVN troops hung onto the skids. The helicopter flew to Đắk Tô Base Camp to drop off the passengers and then flew back to Tân Cảnh where they picked up the remaining three advisers, however the helicopter was swarmed by panicky ARVN and crashed on takeoff. Another helicopter came in and picked up Vann, his pilot and the three advisers and flew them to Pleiku.[10]: K-9  One hour after the main PAVN attack on Tân Cảnh commenced, the PAVN began their attack on Đắk Tô. A UH-1H helicopter #69-15715 landed to evacuate the six U.S. advisers who had been rescued from the Tân Cảnh perimeter, this helicopter was hit by PAVN anti-aircraft fire and crashed, five passengers and crew were killed in the crash while five survived, evaded capture and were recovered up 13 days later.[13] The PAVN penetrated the base perimeter suffering heavy losses, the remaining U.S. advisers called in airstrikes as the morning fog cleared but by 10:00 the 47th Regiment commander had lost contact with most of his subordinates and the command group evacuated the command bunker for a bunker in the inner perimeter.[10]: K-9  A T-54 moved into the base and began direct fire on the command post, the two remaining M-41s engaged the T-54, however their 76 mm guns had no apparent effect on the T-54 which quickly knocked out both M-41s. A relief column of M-41s supported by infantry arrived from Ben Het Camp around this time, but all the M-41s were knocked out by B-40 rockets and recoilless rifle fire and the infantry dispersed. With the failure of this counterattack and the loss of command and control the ARVN forces began to evacuate the base towards the south. As the ARVN attempted to cross the Dak Poko river they came under intense PAVN fire and the senior U.S. adviser LTC Robert Brownlee disappeared during this engagement.[14] At 20:00 the 47th Regiment command group attempted to escape the base and by 04:30 on 25 April after losing several men to PAVN fire escaped the base perimeter and were recovered the following day.[10]: K-10 

On 25 April the PAVN mopped up the remaining ARVN positions around Tân Cảnh/Đắk Tô. The Division had ceased to exist as a fighting unit, the Division commander and his entire staff had disappeared and the PAVN had captured 23 105mm and 7 155 mm howitzers and large supplies of ammunition and stores.[10]: K-11  With the loss of the main camps, the remaining firebases along Rocket Ridge were abandoned and the PAVN had a clear approach to Kontum.[10]: K-12 

Meanwhile, on the coastal lowlands the PAVN 3rd Division and VC units succeeded in cutting Highway 1 at Bồng Sơn and attacking the three isolated northern districts, forcing the 40th and 43rd Regiments to abandon their major bases at Landing Zone English and in Bồng Sơn. This together with the attacks against Kontum threatened to cut South Vietnam in half.[11]: 91 

In early May the remnants of the 42nd and 47th Regiments which had been incorporated into the defense of Kontum were replaced by the arriving units of the 23rd Division and withdrawn to Bình Định Province for refitting.[11]: 94 

The rehabilitation of the Division, now under the command of Brigadier General Phan Dinh Niem, slowly restored its combat effectiveness and in July the Division cleared Highway 1 and recapturing the lost districts.[11]: 105 

Although the Division had incurred heavy losses during the Easter Offensive, the Division was somewhat aggressive in moving against PAVN bases in Bình Định Province and in securing the most important lines of communication, Highway 1 along the coast and Highway 19 which climbs westward over the Annamite Range to Pleiku. Security on the latter route, whose steep grades, blind curves, defiles and many bridges created ideal opportunities for ambush, was being provided by the 3rd and 19th Armored Cavalry Squadrons. The Division's four regiments were deployed as follows: the 40th was in northern Bình Định in the area of the Bồng Sơn pass; the 41st was in Tam Quan, the northernmost district of Bình Định; the 42nd was in reserve in Hoài Ân District; and the 47th was providing security around Phù Cừ District on Highway 1. Reinforcing the Division in Binh Dinh were the 14th Armored Cavalry Squadron in Bong Son and two regiments of Rangers, the 4th Ranger Group east of Tam Quan, and the 6th east of Phù Cừ.[15]: 9 

1973-4

 Name: Orie John Dubbeld, Jr.

Date of Birth: 29 November 1948 (St. Petersburg, FL)

Home of Record: Cocoa Beach, FL

Rank/Branch: 1st Lieutenant/US Army

Unit: Advisory Team 21, Military Assistance Command, Vietnam 22nd Republic of Vietnam Ranger Battalion

                              

On 3 March 1971 1Lt. Orie J. Dubbeld and SFC James E. Duncan were serving as advisors to the 22nd ARVN Ranger Battalion. The unit they were advising was conducting a reinforced search and destroy mission. The area in which they were operating consisted of the rolling hills covered in tall elephant grass and small patches of trees southeast of an area frequently referred to as the "Parrot's Beak" in the tri-border region of Southeast Asia where South Vietnam, Laos and Cambodia meet. During the mission, their unit came under a heavy and accurate small arms and mortar attack from a concealed enemy force of unknown size. Orie Dubbeld and James Duncan rapidly took shelter in a depression they used for a foxhole.

During the ensuing firefight, an enemy mortar round landed directly in the foxhole where 1st Lt. Dubbeld and SFC Duncan were located. An ARVN medical officer immediately moved to the foxhole to examine both Americans. He stated that Orie Dubbeld was killed instantly and that James Duncan died a few minutes later. After confirming their deaths, the medical officer continued moving to other locations within the ARVN Ranger's perimeter identifying other dead and treating the wounded.

Later in the chaos of battle, the ARVN commander determined their position was no longer tenable. Under intense fire, he ordered the surviving patrol to pull back. The Rangers attempted to carry the bodies of their dead and wounded with them, however, the fighting was so intense they found it was necessary to bury their dead in shallow graves before breaking contact with the advancing communist force. The gravesites were located less then a mile north of Highway 511, approximately 5 miles east of the South Vietnamese/Cambodian border, 10 miles south-southeast of the tri-border point where the three countries meet and 11 miles southwest of Dak To, Kontum Province, South Vietnam.

During the unit's after action debriefing, the ARVN medical officer confirmed that the mortar shell that struck their position killed 1st Lt. Dubbeld and SFC Duncan. He, as well as other surviving members of the patrol, gave specific information about the location of where the American and ARVN soldiers were buried. Due to the continuing heavy communist presence in the area, no ground search and recovery (SAR) operation was possible. At the time of loss, Orie Dubbeld and James Duncan were immediately listed Killed in Action/Body Not Recovered.

Ngày 3/3/1971, thiếu úy (1st lieutenant) Orie Dubbeld Jr và thượng sĩ (SFC) James E. Duncan là cố vấn cho TĐ 22 BĐQ VNCH. Hôm đó đv này đang tiến hành một nhiệm vụ tìm và diệt quân csbv. Khu vực mà họ hành quân là những đồi núi bao phủ bởi cỏ voi và những cụm rừng nhỏ ở đông nam của 1 khu vực có tên "Mỏ Vẹt" tại vùng tam-biên của Đông Nam Á nơi Nam VN, Lào và Cam-bốt gặp nhau. Trong cuộc hành quân (HQ) này, đv đã bị tấn công bởi hỏa lực mạnh mẻ và chính xác của cối và súng nhỏ của một đối phương ko rõ quân số. Dubbeld và Duncan nhanh chóng núp trong một hố chiến đấu. 

Sau đó 1 đạn cối đã rơi vào hố này. Một sq quân y của VNCH lập tức chạy đến cứu chữa cho họ. Ông nhận ra Dubbeld đã chết tại chỗ và Duncan chết sau đó vài phút. Sau đó bác sĩ này lo cứu chữa các thương binh khác. 

Sau đó, TĐ trưởng quyết định rút lui trước hỏa lực áp đảo của đối phương. BĐQ đã định mang xác và người bị thương, nhưng do trận chiến ác liệt, họ đành chôn người chết tại chỗ trong các hố nông trước khi đoạn chiến với Bắc quân.

Các ngôi mộ này ở chưa tới 1 dặm phía bắc của tỉnh lộ 511, khoảng 5 dặm đông của biên giới Việt/Cam-bốt, 10 dặm nam-đông nam của điểm mà biên giới ba nước gặp nhau và 11 dặm tây nam của Dak To, tỉnh Kon Tum, Nam VN.

Trong báo cáo hậu HQ, vị bác sĩ và những người sống sót của đv này, đã cung cấp nhưng thông tin rõ ràng về vị trí của các ngôi mộ. Do trận chiến ác liệt sau đó, quân Việt-Mỹ đã ko thể tổ chức hành quân để tìm kiếm họ. Do vậy, lúc đó Orie Dubbeld và James Duncan đã lập tức được xếp Tử Trận/ Không Tìm được Xác (Killed in Action/Body Not Recovered).

Nguồn: 

http://www.usmountainranger.org/ur/bio.php?ID=514

CÁC TRẬN ĐÁNH ĐẪM MÁU CỦA DSCĐ VÀ TĐ 22 BĐQ TRÊN QL-19 VÀ TRẬN KANNACK 1965.

Chuyển ngữ từ trang 92 - 96 của quyển Green Berets at War của Shelby Stanton. 

LỜI MỞ ĐẦU

"Ngày 5/1/1965, trại Trảng Sụp (ký hiệu A-411 do đại úy Healy chỉ huy) và Suối Đá (A-114 do đại úy Ekman chỉ huy) đã tổ chức hành quân vào Chiến khu C với 6 đại đội DSCĐ. Sau một chạm súng ngắn ngủi với VC, các đại đội 326 DSCĐ người Campuchia và đại đội 324 DSCĐ người Việt đã mất tinh thần và rời bỏ trận địa. Hai đại đội này đã bị giải giới và giải tán (break up). Trong khi trại Phước Vĩnh (A-312 do đại úy Spargo chỉ huy) đã chiến thắng tại một căn cứ VC ở bìa của chiến khu D trong cùng tháng, các lính dscđ người Campuchia này sau đó đã từ chối hành quân cách xa trại hơn 1 dặm. Vì có đại đội 347 DSCĐ gốc Nùng rất trung thành tạm thời bảo vệ trại, nên lính Campuchia "được quyền chọn lựa giữa tuân lịnh cấp trên hay rời bỏ hàng ngũ," và lực lượng này đã được cải tổ toàn diện.

Một trong những việc xử dụng ko đúng cách và đáng buồn nhất các lực lượng dân sự chiến đấu (DSCĐ) của LLĐB Mỹ đã xảy ra trong những tháng đầu của năm 1965 dọc QL-19, con đường huyết mạch chánh nối liền bờ biển với cao nguyên miền Trung. Con đường này xuất phát từ Qui Nhơn ở ven biển và cao dần, quanh co các hẻm núi (gorge) đầy rừng rậm và các đèo cao trước khi tới Pleiku. Tướng Westmoreland, TL của BTL yễm trợ quân sự Mỹ tại Việt Nam, viết tắt là MAC-V đã lo âu về khả năng VC có thể chia đôi nước này làm hai. Do đó việc bảo vệ QL-19 là một trách nhiệm quan trọng về quân sự. Ông dự định tới cuối mùa thu năm 1965 sẽ giao sđ 1 Không kỵ trách nhiệm này. Nhưng từ đây tới ngày đó, việc hộ tống các đoàn xe và an ninh các đèo được đặt lên vai các người lính DSCĐ gốc Rhade kém may mắn (hapless) này của LLĐB. 

Vài trăm lính DSCĐ gốc Rhade đã từng tham gia cuộc nổi loạn của người Thượng (Montagard uprising), cùng với gia đình, đã buộc phải chuyển tới hai trại mới, đặt ở vị trí chiến lược ở hai ngọn đèo quan trọng là Mang Yang và An Khê. 

(Cuộc nổi loạn xảy ra từ 19 đến 28 tháng 9/1964, bắt đầu từ các trại LLĐB tại khu vực Ban Mê Thuột. Lính Thượng ở các trại này chỉ trung thành với cấp chỉ huy người Thượng và cố vấn Mỹ. Ở một số trại, họ đã giết các cố vấn LLĐB người Việt và giam giữ các cố vấn LLĐB Mỹ. Cuộc nổi loạn này đã chấm dứt nhờ sự dàn xếp của một số sĩ quan như đại tá Freund, cố vấn của quân đoàn 2 hay đại úy Gillespie, chỉ huy toán A-312 tại trại Buôn Brieng, và một số sĩ quan LLĐB Mỹ khác -- người dịch).

Trại An Khê, ký hiệu A-4 do đại úy Hendricks chỉ huy, gồm lính DSCĐ gốc Rhade, rất kỷ luật và trung thành, chuyển từ trại Bu Prang, Quảng Đức. Trại Suối Đôi, ký hiệu A-3, do đại úy Mireau chỉ huy, cũng là lính DSCĐ gốc Rhade nhưng tinh thần chiến đấu kém hơn. Những người này đã chuyển từ tháng 1/1964 từ trại Ban Don (tây bắc của Ban Mê Thuột) và đã chống đối kịch liệt vì cho rằng họ được dùng làm chốt thí (cannon fodder) dọc Ql-19. 

Từ lâu, QL-19 đã là một bãi chiến trường. Các đài kỷ niệm nằm rải rác ven đường giữa Đèo An Khê và Đèo Mang Yang, đánh dấu trận đánh phục kích Chiến Đoàn 100 của Pháp năm 1954. Giờ đây, mười năm sau, VC vẫn dùng chiến thuật đó. NGÀY 15 THÁNG 2 1965, một đoàn công-voa lớn của Nam VN bị phá hủy giữa đèo Mang Yang. TRẠI AN KHÊ được lịnh lập hai căn cứ tiền tiêu (forward operational base), viết tắt là FOB số 1 và 2, ở PHÍA TÂY của đèo vào NGÀY 17 THÁNG 2 1965. (Theo thông tin trên mạng, đèo Mang Yang ở phía đông của đèo An Khê và cách nhau 22 km -- người dịch)

Ba ngày sau VC đã đồng loạt tấn công hai căn cứ này. Trong khi FOB số 2 chỉ bị thiệt hại nhẹ do địch chỉ tấn công thăm dò vào tối ngày đó, FOB SỐ 1 Ở PHÍA TÂY của FOB số 2 và gần Đèo Mang Yang bị TRÀN NGẬP. Máy bay thám thính và C-123 chuyên thả hỏa châu đã bất lực vì mây bao phủ 2 căn cứ này. Một đại đội (đ.đ.) tiếp ứng gốc dân Rhade, dưới chỉ huy của đại úy Hendricks đã tới FOB số 1 vào sáng ngày 21/2 sau khi vượt qua một phục kích nhỏ. Lực lượng của ông đã trở                                                      lại An Khê an toàn với người chết và bị thương từ tiền đồn này (FOB số 1). Một toán DSCĐ khác, chỉ huy bởi đại úy Em, đã ko gặp may mắn khi di chuyển bằng xe và xuất phát từ An Khê để tìm kiếm 20 DSCĐ mất tích tại FOB số 1. 

Trên đường trở về An Khê, đoàn xe của đại úy Em đã bị một trận phục kích KHÁC lúc 5:30 chiều. Dù bị thương nhưng đại úy đã lập được một chu vi phòng thủ, cầm cự trong HAI NGÀY với lính bắn sẻ cũng như tấn công định kỳ (periodic) của địch. Toán quân DSCĐ cứu viện của đại úy Hendricks cũng ko thể phá một nút chận mạnh mẻ của VC trên QL-19 để giúp đội quân của đại úy Em hay tới được FOB số 2. Ông buộc phải rút lui sau đó trước khi mặt trời lặn với phân nửa xe cộ bị phá hủy. 

Trung tá Lindsey Hale, chỉ huy C-2 LLĐB ở Pleiku đã có rất ít nguồn lực trước tình hình này. Lúc 11 g đêm ông ra lịnh cho đại úy (đ.u.) Mireau, chỉ huy Trại Suối Đôi, hành quân về phía đông đến Đèo Mang Yang và đặt trung đội "Diều Hâu" gồm toàn lính Rhade thiện chiến trong tình trạng báo động. Trung đội này đã được thành lập tại Pleiku ngày 16/10/64 với mục đích phản ứng nhanh. Ông đã tăng cường cho cuộc hành quân (HQ) này vài trực thăng võ trang, nhưng các máy bay ném bom A-1E Skyraider dự trù cho cuộc HQ này giờ chót dùng cho mục tiêu khác. 

Cũng như phần lớn các đ.đ. DSCĐ, đ.đ. 269 ở Suối Đôi đã ko huấn luyện để đánh đêm. Đ.đ. của trung úy (lieutenant) Y-Lang gốc Rhade đã có lịnh di chuyển từ sáng 22/2 nhưng chỉ di chuyển sau 12 g. Những người lính nhỏ thó này, với nón sắt gần như che cả mắt và ăn vận đồng phục màu olive của lính bộ binh và rằn-ri, đã khó khăn lắm mới trèo lên những xe tải với sàn xe quá cao của Mỹ. Với tổng cộng 167 người, ngồi san sát trên 6 xe tải, đoàn xe đã lên đường lúc 1245 trưa.

Lúc 3:30 chiều, đoàn xe này vừa vượt qua FOB số 1 đã bị phá hủy trước đó và bắt đầu đi vào một khúc cong. Khi họ gặp một xe đò chạy ngược chiều, thì xe đò này bị trúng B-40 và bốc cháy. Đoàn xe liền ngừng lại dưới làn đạn súng nhỏ và cối. Từ hai bên đường, VC đã tấn công đoàn xe và lính DSCĐ nhảy xuống đất tìm chỗ núp. Ba cố vấn LLĐB Mỹ đã cố gắng tập họp đ.đ. Súng liên thanh và súng nhỏ của địch từ cỏ voi cao đã phá vỡ cuộc phản công của lính DSCĐ. Chuyên viên bậc 5 Geral Rose đã chết khi cố gắng phá vòng vây (breakout) trong khi lính Rhade phía sau ông ko muốn chiến đấu (falter). Trong cảnh cận chiến (melee) hai bên đã dùng súng, lưởi lê và bá súng. Trung úy Griggs đã trúng đạn ở cổ nhưng đã bắn hạ năm VC khi họ tiến gần trung sĩ Long, bị thương ở đùi (thigh). Sau đó Griggs trúng đạn ở ngực và ngất xỉu.

Một số lính DSCĐ định hàng khi hết đạn nhưng đã tập hợp lại sau khi VC tiếp tục giết kẻ bị thương. Họ đã dùng lưởi lê, dao, và nắm đấm để phá vòng vây và chạy bộ về một tiền đồn ở Đèo Mang Yang. VC ko để ý tới trung úy Griggs vì nghĩ rằng ông đã chết. Sau đó ông tỉnh lại và bò tới một máy truyền tin, nằm bên dưới một hiệu thính viên đã chết. Ông gọi gunship tấn công VC. Gunship đã bốc trung úy Griggs và trung sĩ Long sau khi một trực thăng tải thương trúng đạn và đáp khẩn cấp xuống Suối Đôi vì phi công bị thương và buồng máy bị cháy. 

Trung đội phản ứng nhanh, còn gọi là diều hâu đã xuống phiá đông của trận đánh một giờ sau cuộc phục kích này bắt đầu. Năm lính LLĐB và 36 DSCĐ người Rhade nhảy ra khỏi máy bay khi càng trực thăng đụng đất. Khi gần tới địa điểm phục kích, họ bị trực thăng bắn lầm. Dù vậy họ vẫn tiến về đoàn xe bị phục kích, bất chấp bị bắn sẻ và đại liên của vc. 

Trung đội này được tăng viện lúc 7:30 tối ngày 22/2 bởi 60 NGƯỜI của đ.đ. 2 của TĐ 22 BĐQ VNCH từ Pleiku. Họ đã lập một chu vi phòng thủ và vượt qua địa điểm mà đ.đ. 269 bị phục kích vào sáng ngày hôm sau. Sau đó họ đã bắt tay với đám tàn quân gồm lính của đ.u. Em và lính của FOB số 2. Thành phần còn lại của TĐ 22 BĐQ đã đổ xuống An Khê và định di chuyển trên QL-19 để bắt tay với lực lượng trên đây vào ngày 23/2. Cuộc tiến quân đã bị đẩy lui trong một trận đánh dữ dội khiến TĐ này bị thiệt hại nặng và rút chạy (stumble back). Mọi lực lượng trừ bị của QĐ 2 đã cạn kiệt, và rất nhiều trực thăng đã huy động để bốc đội quân bị bao vây này khỏi chiến trường.

Dù trận Đèo Mang Yang đã chấm dứt khi bỏ vùng này cho VC ngày 24/2, những người lính sống sót của đ.đ. 269 DSCĐ vẫn chưa trở về đơn vị. Gia đình của họ ở Suối Đôi đã muốn tìm kiếm người chết để chôn theo truyền thống bộ lạc. Đ.u. Mireau nói với họ rằng VC đã bắn B-40 vào xe đò dân sự là chỉ dấu họ sẽ ko tôn trọng việc dùng xe đò để chỡ xác. Vào buổi tối, ông đã gửi trung sĩ nhất Scearce và trung sĩ McCann đến tiền này ở đèo Mang Yang để tập hợp những kẻ sống sót trong cuộc phục kích. Họ đã bị tiếp đón lạnh nhạt (sullenly) bởi 112 lính Rhade mất hồn (listless) tại tiền đồn này. Trong lúc trung sĩ Scearce đang nói chuyện để cố gắng nâng cao tinh thần cho họ thì 1/3 quân số này đột ngột rời bỏ hàng quân. 

Hai trung sĩ này cuối cùng đã thuyết phục đội quân (contigent) này của Suối Đôi trở về địa điểm phục kích để thu nhặt xác chết đồng đội vào 27/2. Đội quân này đã đến Suối Đôi ngày 1/3 với những lời đe dọa của họ với trung úy Khim (có lẽ là người VN -- người dịch) của LLĐB và các cố vấn Mỹ. Ở Suối Đôi, những người Rhade này trở nên mệt mỏi, chán nản (lethargic) và ko hợp tác với cấp chỉ huy và ngày 10/3 đã từ chối bất cứ hành quân nào trong tương lai. Hậu quả, tất cả họ đã bị nghỉ việc và trại Suối Đôi được giao cho TĐ 3/42 thuộc sđ 22 bộ binh vào ngày 24/3/1965. BTL Mỹ tại Việt Nam hay MAC-V đã nhấn mạnh rằng việc dùng ko đúng cách DSCĐ như đã kể, ko những khiến họ thua trận, mà còn làm tiêu tan rất nhiều các cố gắng của LLĐB nhằm thu phục lòng trung thành và hổ trợ của các DSCĐ. 

VC đã ko thành công khi tấn công các trại LLĐB. Trại Kannack, ký hiệu A-231 với 550 DSCĐ do đ.u. Viau chỉ huy), nằm khoảng 12 dặm bắc của QL-19, bị tấn công bởi một TĐ VC ngày 8/3/65.

                                 

    

 Sau khi mở màn bằng đạn cối, bộ binh địch đã nhanh chóng tràn ngập 2 tiền đồn và vượt qua hàng rào kẻm gai ngoài cùng. Hai bunker nằm trên chu vi phòng thủ có bố trí súng đại liên, đã bị súng không giựt của địch phá hủy và các đặc công với mìn bangalore đã tạo lổ hổng trên vòng kẻm gai bên trong. Tinh thần chiến đấu tuyệt vời (superbe) của những người lính Thượng, chiến đấu từ những vị trí chuẩn bị kỹ lưỡng và chỉ huy dũng cảm bởi đ.u. Viau, cuối cùng đã bẻ gẫy cuộc tấn công. Đặc biệt, hai ổ súng đại liên, bị rung chuyển liên tục vì trúng đạn không giựt và các khối chất nổ, đã đầy xác chết của lính VC trước hai bunker này. Khi hừng đông xuất hiện, các oanh tạc cơ A-1E đã bắn phá và ném bom vào tàn quân VC đang rút lui, theo sau đó là một phản công của DSCĐ nhằm chiếm lại tiền đồn phía nam, nơi mà số lính Thượng vẫn còn sống. 

(Theo một YouTuber ở: https://www.youtube.com/watch?v=NID1JnQP3nIt

thì lực lượng tấn công trại gồm một TĐ đặc công thiện chiến, có sự trợ lực của một trung đoàn bộ binh. Nhưng việc điều quân của họ đã bị lộ cả thắng trước đó, nên quân phòng thủ đã chuẩn bị kỹ lưỡng chờ đợi. Do đó họ đã bị thiệt hại nặng với số người chết khoảng 500 người! Quân trú phòng phải dùng xe ủi đất để đào hố chôn các xác chết -- người dịch).

Theo báo cáo hành quân thì có 34 DSCĐ và 3 thường dân bị chết, 3 lính LLĐB mỹ và 32 DSCĐ bị thương; có 119 bộ đội chết dựa vào đếm xác và số lớn chết đã được kéo đi. 

====

Bài đọc thêm về trận Kannack đăng trên báo Time.

 CHIẾN THẮNG TẠI TRẠI LỰC LƯỢNG ĐẶC BIỆT KANNACK. 

Bài đăng ngày Friday, Mar. 19, 1965

Nguồn: https://content.time.com/time/subscriber/article/0,33009,833551,00.html

Người dịch: Tài Trần.

"Trại nằm trên đỉnh của một ngọn đồi ở phía bắc của QL-19 - con đường tiếp tế từ Qui Nhơn lên Pleiku. 

Từ đồn (compound) của Kannack và sân bay bằng đất kế cận, khoảng 400 cố vấn lực lượng đặc biệt (LLĐB) và các lính dân sự chiến đấu (DSCĐ) người Thượng ngày đêm giám sát rừng rậm, các dốc núi (slope) trơn trợt và những khe núi (folds of ravines) lý tưởng cho các cuộc tấn công bằng cối của địch. Một con đường nhỏ và độc đạo chạy về hướng nam tới QL-19 - xa lộ từ Qui Nhơn đi Pleiku, nơi mà các đoàn công-voa tiếp tế thường là mồi ngon cho các cuộc phục kích của VC. Tuần qua quân CS đã tấn công Kannack. 

Bọn VC đã chờ tới khi một đám mây dầy chứa đầy mưa bao phủ các đỉnh chung quanh trại này. Nghĩ rằng tránh được máy bay Mỹ, chúng đã tấn công, với quân số gần 1.000 người, vào sườn phía bắc, nam, và đông của trại. Hàng chục tiểu đội đặc công mặc quần cụt đen và khăn cổ màu xanh ngụy trang hay vải dù đã tới sát chu vi bằng kẻm gai. Họ mang theo mìn bangalore. (Đây là chất nổ chứa trong các ống nối nhau, có công dụng để phá hàng rào. Có thể tạo một cửa mở rộng từ 3 đến 4 mét xuyên qua hàng rào kẻm gai. Được xử dụng rộng rải khắp thế giới, từ năm 1012, xem hình--người dịch). Những gì tiếp theo là rất nhiều tiếng nổ. (There followed bangs galore). 

CÁC BÀ VỢ VÀ TUYỆT VỌNG.

Kế đó những lính đặc công đã kéo những rổ làm bằng mây chứa đầy lựu đạn và đạn dược xuyên qua các cửa mở trong hàng rào kẻm gai, và phá hủy một hầm trú ẩn làm bằng bao cát ở góc đông bắc của trại bằng một quả 57 ly không giựt. Bọn chúng đã làm nổ tung (blast) rất nhiều bunker ở góc đông bắc của trại. Tổng cộng có 33 lính của trại chết và 27 bị thương--phần lớn trong đợt tấn công đầu tiên. 

Nhưng những người Thượng này--gồm bộ tộc Hrey, Bahnar, Rhade và Mường--đã quyết tâm cố thủ. Họ đã hướng các súng cối vào các vị trí đã bị tràn ngập, các người vợ đã mang đạn dược tới chiến hào và tiếp đạn vào súng liên thanh của chồng. Đó là một thứ tinh thần sống chết bên nhau, xuất phát từ tuyệt vọng."Tôi nghĩ rằng những người Thượng này đã chiến đấu dũng cảm vì có gia đình ở kế bên,"một cố vấn Mỹ đã nói. "Họ sẽ liều mạng (ruthless) khi đối diện giữa sống và chết. Một người duy nhứt sống sót trong một bunker, và VC gọi y đầu hàng. Y đã chửi bọn chúng và chạy nhanh xuống đồi."

Ở CUỐI CON ĐƯỜNG.

Mất tinh thần, VC đã rút lui. Khi trời sáng, hơn 100 VC nằm chết (dangled) trên hàng rào kẻm gai, một số tay còn cầm (clutch) lựu đạn hay dây đạn. Họ thuộc tiểu đoàn (TĐ) 580 và 801 dày dạn chiến trường, và đều mang vũ khí mới tinh của Khối Cộng (ám chỉ các nước CS Đông Âu và Liên Xô -- người dịch). Điều này chứng tỏ người lính du kích VC được tiếp tế vũ khí và phụ tùng từ các nước CS, một dấu hiệu vững chắc vào chiến thắng cuối cùng.

Phần lớn các tử sĩ CS tại trại Kannack từng bị thương trước đó, có lẽ do phản lực chiến đấu cơ Mỹ đã tấn công vào các vị trí VC dọc QL-19 tháng qua. Một số đã bị trúng thương (nip) bởi "Lazy Dog", một loại bom chống người mới được dùng, có thể nổ ở độ cao 30 yard hay 27,4 m trên mặt đất, bắn ra những mủi tên nhỏ bằng thép trên một khu vực . Trong những người chết có một thiếu úy trẻ CS Bắc Việt có tên Ngô. Trong nhật ký, y kể lại đoạn đường gian khổ dọc theo đường mòn HCM mà y bắt đầu tháng 11 năm ngoái. Y chỉ đến gần trại này vào tuần qua. "Cuộc sống quá gian khổ", y đã viết. "Không đủ ăn, và máy bay liên tục tấn công chúng tôi."

=====