PHÉP LẠ KINH TẾ (economic miracle) của Đức: chỉ 13 năm sau chiến tranh, kinh tế nước này đã qua mặt hay có nghành sản lượng gấp hai lần trước chiến tranh: tại sao? 

 Dịch từ Nat Geo Jun 1959.

. . .

Năm 1945, khi quân Đồng minh tiến vào, nước này ko có chính phủ, ko có bưu điện hay điện thoại, ko xe bus, tiền tệ , v.v... Chỉ có 1/10 nhà máy còn hoạt động. Các mỏ than và nhà máy tại vùng Ruhr, xem bản đồ, hình 2-3, ko hoạt động.

Tàu bè, xà lan, v.v... bị đánh chìm nghẹt cứng các cảng, kinh đào và sông; cầu gãy khiến đường xá kẹt cứng. Các TP bị hủy diệt từ 60 đến 90/100. Gần phân nửa của 10.600.000 căn nhà tại Đức ko ở được. Năm đầu tiên sau khi chiến tranh chấm dứt, dân Đức sắp chết đói.

. . . 

Năm 1958, các nhà máy và hầm mỏ ở vùng Ruhr sản xuất nhiều than, thép, hóa chất hơn bất cứ năm nào trước thế chiến. Mức sản xuất gấp hai lần năm 1936.

Năm ngoái (1958), Đức sản xuất nhiều xe hơi và xe tải hơn bất cứ nước nào; đứng hàng 2 thế giới về xuất khẩu máy móc. Đồng tiền có giá khắp thế giới ; thất nghiệp ko đáng kể (negligible). Đã xây gần 5 triệu nhà mới từ 1949 và đang xây hơn 1/2 triệu căn mỗi năm... 

Giải thích thế nào đây? Làm thế nào nước Đức thua trận lại thịnh vượng nhanh hơn các láng giềng thắng trận (ám chỉ Anh , Pháp , v.v... .-- Tài)?

Các nhà kinh tế nêu rất nhiều lý do: Mỹ đã viện trợ gần 4 tỉ để phục hồi nền KT Đức và giúp dân Đức khỏi đói. Một cải cách tiền tệ triệt để (drastic) vào 1948 xóa sạch 90/100 tiền để dành (cash savings) của dân Đức, nhưng lại thiết lập đồng D.M. mới có giá trị và ngưng lạm phát. Cùng lúc, mọi kiểm soát giá cả đều xóa bỏ (trừ tiền thuê nhà) chỉ trong một đêm, khiến Đức là nền kinh tế tự do nhứt của bất cứ nước Âu châu. 

" . . . dù nước Đức bị tàn phá nặng nề năm 1945 nhưng người ta ko thể hủy diệt tay nghề của người thợ Đức, kiến thức của các kỹ sư Đức, và và nghệ thuật điều hành KT của các kỹ nghệ gia (industrialist) Đức... vốn liếng (capital) này đã được tích lũy nhiều trăm năm còn quý hơn các nhà máy và hầm mỏ... Tóm lại, tài nguyên về tay nghề và kiến thức của Đức ko bị hủy diệt bởi chiến tranh." .-- Theo Theodore H. White trong quyển Fire in the Ashes (Lửa từ tro tàn).

(còn tiếp) .

HEO RỪNG TẠI BERLIN , CHLB ĐỨC .

- Khi có Nhà Nước Pháp Quyền và dân trí cao , người và heo rừng (hay các thú rừng khác) có thể SỐNG CHUNG HÒA BÌNH (người không tàn phá hay hủy hại Thiên Nhiên và Thiên Nhiên cũng không gây hại cho người) . Và khi ko có Nhà Nước Pháp Quyền và dân trí cao , ngay cã người với người dễ dàng hay có khuynh hướng đối xử với nhau theo LUẬT RỪNG ! .

" Sau khi Bức Tường Berlin bị đổ vào 1989 , tự do không chỉ cho ng . Hàng rào giửa Đông và Tây Đức cũng còn chứa 1 số lớn HEO RỪNG trong những khu rừng phía đông cửa Brandenburg . Bức Tường sụp đổ tạo dễ dãi cho những con heo bự này - 1 con dài-5-bộ Anh có thể nặng hơn 300 cân Anh/135 kg - được rời rừng và dạo chơi/đi vơ vẩn (traispe) trong TP . Mùa đông ấm át và lui tới dễ dàng tới thực phẩm đã làm cho dân số heo rừng gia tăng . Hiện khoảng 8.000 Wildschwein (1) lang thang Berlin , xem hình . 

Bản tính của giống vật này đã giúp cho sự gia tăng này ." Heo rừng thông minh," Marc Franusch , người phát ngôn của sở lâm nghiệp Berlin nói . "Chúng học cách dùng khu gia cư (neighborhood) . Chúng quen với ng , chó , và giao thông."

Những con heo rừng lanh lợi (wily) có khuynh hướng đi từng nhóm và ng ta thấy chúng lục lạo (rummage) rác rưởi và vườn , cho con bú trong bóng của xe đậu , và băng qua đường đông đúc . Trung bình , những con này dính líu đến 1 tai nạn giao thông mỗi ngày . Và dù là bất hợp pháp , 1 số ng dân Berlin vẫn lén lút cho chúng thức ăn .

Dù heo rừng được bảo vệ theo luật Đức , sở lâm nghiệp TP được phép giết tới 2000 con này hàng năm , phần lớn nhắm vào (target) những con lớn tuổi trong những rừng quanh Berlin . Heo rừng trong ranh giới TP chỉ được bắn nếu chúng là đe dọa trực tiếp (immediate) .

Không ai bị thương trầm trọng bởi heo rừng , nhưng chó lại là nạn nhân của sừng của chúng . "Sở lâm nghiệp ko nhắm loại trừ/tiêu diệt (get rid) heo rừng , " ông Franush giải thích , "nhưng chúng tôi phải giảm thiểu (minimize) những tình trạng nguy hiểm ." 

(1) : tiếng Đức chỉ heo rừng .

Dịch từ : NAT GEO Oct 2005 .

Nói thêm : Thú rừng và đô thị (street) : 

- Sư tử núi tại California đã vồ (maul) 12 ng - có 3 ng chết - từ 1986 .

- Chó rừng đi lang thang (roam) các đường ở Queensland , Úc , đe dọa gia súc với bịnh .

- Beo lang thang vào TP Mumbai , Ấn , từ 1 công viên bên ngoài TP giết 19 ng trong 2004 . 

Nguồn : như trên .

HỆ THỐNG CỐNG RÃNH PARIS : LÃNH ĐẠO CÓ TẦM NHÌN XA THÌ DÂN NHỜ .
 - THÀ LÀM TỚ THẰNG KHÔN HƠN LÀM THÀY THẰNG DẠY - CHÂM NGÔN VN .
Nghĩ tới trận lụt mà Sài Gòn , Hà Nội và Hải Phòng đã bị chỉ sau khi mưa ba giờ , tôi thấy câu nói trên ngày càng đúng đắn .
I/ Paris có sạch đẹp như ngày nay là nhờ hoàng đế Napoleon đệ tam .
Một hệ thống cống rãnh lạ lùng giúp Paris sạch đẹp , đc xây dựng từ 1852-1869 , nghĩa là cách đây trên 150 năm .
Hình 1 - 2 : họ ngăn ko cho rác rưởi (debris) làm nghẹt ống cống .

Hình 3- 4 : Kế bên lổ cống thoát nước thì lại có hệ thống phun nước , lấy từ sông , để rửa đường . Nước thải lại chạy vào ống cống để xuống các đường hầm thoát nước cao 2.3 m và rộng 1.3 m nằm ngay dưới vĩa hè . Kế đó là đường hầm lớn hơn cao 4.4 m và rộng 5.6 m .

Hình như chỉ Paris mới có hệ thống rửa đường như vậy ?
Ở San Jose , mùa nóng các cống rãnh bốc mùi hôi thúi vì ko có hệ thống phun nước rửa đường như Paris . Hàng tuần chỉ có xe quét đường (street sweeper) để nước ko ứ động làm hư lề đường .
II/ Nếu HCM và bọn đàn em của ông có được sự khôn ngoan , có tầm nhìn xa như các hoàng đế Pháp * (Napoleon đệ tam , v.v...) thì các tp này đâu có ngập lụt thường xuyên như giờ .
Cách đây hơn 150 năm , các ks Pháp , dưới lãnh đạo của hoàng đế này đã làm mới toàn bộ hệ thống cống rãnh tại Paris , dài trên 1.000 km mà tác dụng còn hửu ích tới bây giờ . Họ đã hảnh diện với ht cống rãnh này đến độ lập viện bảo tàng .
* Thời Sài gòn còn là thuộc địa Pháp , ng Pháp đã không đô thị hóa các vùng trủng như Nhà Bè , Thủ Thiêm hay quận 7 . Thời VNCH cũng áp dụng như vậy . Chỉ có ĐCSVN quang vinh mới coi thường quy luật đó .
III/ Đọc thêm : Bảo tàng về hệ thống cống rãnh Paris , http://www.atlasobscura.com/places/paris-sewer-museum

LIFE JULY 2 1945 .

TRÁCH NHIỆM ĐẢM BẢO SỰ CÔNG BẰNG .
 
Thưa các bạn ,
Ở các nước theo NHÀ NƯỚC PHÁP QUYỀN , tỉnh trưởng , bộ trưởng , thủ tướng ,và kể cả tổng thống nếu sai trái thì sẽ NHANH CHÓNG bị cất chức/truất phế và sau đó sẽ chịu sự điều tra của một cơ quan tư pháp ĐỘC LẬP . Đó là chưa kể sự soi rọi LIÊN TỤC của quyền thứ tư : BÁO CHÍ .
Ông tổng thống Đức đã phải từ chức vì lợi dụng chức vụ để mượn tiền mua nhà . Đó là nhờ sự phanh phui của vài tờ báo Đức ; vì báo chí , theo như truyền thống , luôn luôn là TAI MẮT của nhân dân . Tuy nhiên ở một số nước - không chịu hội nhập trào lưu cùng thế giới - báo chí vẫn còn phải làm theo sự CHỈ ĐẠO của chính quyền !!!
Trong vụ Tiên Lãng , ông Nguyễn văn Thành , bí thư TP Hải phòng và một số lãnh đạo khác đã coi thường dư luận và chà đạp lên pháp luật , chẳng qua các ông ấy nghĩ rằng mình vẫn còn một HẬU THUẨN rất lớn mạnh ở sau lưng mình !!!
Đất nước mình nó như vậy rồi !
TRONG KHI ĐÓ :
Ngày 17/2/12, Tổng thống Đức Christian Wulff đã chính thức tuyên bố từ chức, sau vụ bê bối vay nợ cá nhân xảy ra từ năm 2008, thời ông còn là Thống đốc của bang Hạ Saxony. Phát biểu tại lâu đài Bellevue, ông Wulff đã nhắc tới “sự tin tưởng” của dân chúng đối với ông “đã giảm sút”. Và vì lý do đó, ông “không thể tiếp tục cương vị này”, dù thề rằng mình vô tội, dù khẳng định đây chỉ là “vấn đề cá nhân”.
“Trách nhiệm đảm bảo công bằng” cho dân chúng là một trong những nội dung quan trọng nhất của lời tuyên thệ đối với bất kỳ Tổng thống Đức nào. Và lẽ công bằng nhất dành cho một Nguyên thủ Quốc gia, như ông Wulff, là TỪ CHỨC khi niềm tin của dân chúng đối với ông bị tổn hại.
Giới hạn niềm tin, là thứ không được quy định trong Luật, nhưng lại rất rõ ràng và là một ràng buộc đối với mọi chính quyền, mọi quan chức.