Saturday, March 18, 2017


PHÉP LẠ KINH TẾ (economic miracle) của Đức : chỉ 13 năm sau chiến tranh , kinh tế nước này đã qua mặt hay có nghành sản lượng gấp hai lần trước chiến tranh : tại sao ? 

 Dịch từ Nat Geo Jun 1959 .
. . .
Năm 1945 , khi quân Đồng minh tiến vào , nước này ko có chính phủ , ko có bưu điện hay điện thoại , ko xe bus , tiền tệ , v.v... Chỉ có 1/10 nhà máy còn hoạt động . Các mỏ than và nhà máy tại vùng Ruhr , xem bản đồ , hình 2-3 , ko hoạt động .



Tàu bè , xà lan , v.v... bị đánh chìm nghẹt cứng các cảng, kinh đào và sông ; cầu gảy khiến đường xá kẹt cứng . Các TP bị hủy diệt từ 60 đến 90/100 . Gần phân nữa của 10.600.000 căn nhà tại Đức ko ở được . Năm đầu tiên sau khi CT chấm dứt , dân Đức sắp chết đói .
. . . 
Năm 1958 , các nhà máy và hầm mỏ ở vùng Ruhr sản xuất nhiều than , thép , hóa chất hơn bất cứ năm nào trước TC . Mức sản xuất gấp hai lần năm 1936 .
Năm ngoái (1958) , Đức sản xuất nhiều xe hơi và xe tải hơn bất cứ nước nào ; đứng hàng 2 thế giới về xuất khẩu máy móc . Đồng tiền có giá khắp thế giới ; thất nghiệp ko đáng kể (negligible) . Đã xây gần 5 triệu nhà mới từ 1949 và đang xây hơn 1/2 triệu căn mỗi năm . . . 
Giải thích thế nào đây ? Làm thế nào nước Đức thua trận lại thịnh vượng nhanh hơn các láng giềng thắng trận (ám chỉ Anh , Pháp , v.v... .-- Tài) ?
Các nhà KT nêu rất nhiều lý do : Mỹ đã viện trợ gần 4 tỉ để phục hồi nền KT Đức và giúp dân Đức khỏi đói . 1 cải cách tiền tệ triệt để (drastic) vào 1948 xóa sạch 90/100 tiền để dành (cash savings) của dân Đức , nhưng lại thiết lập đồng D.M. mới có giá trị và ngưng lạm phát . Cùng lúc , mọi kiểm soát giá cả đều xóa bỏ (trừ tiền thuê nhà) chỉ trong 1 đêm , khiến Đức là nền KT tự do nhứt của bất cứ nước Âu châu . 
" . . . dù nước Đức bị tàn phá nặng nề năm 1945 nhưng ng ta ko thể hủy diệt tay nghề của ng thợ Đức , kiến thức của các kỹ sư Đức , và và nghệ thuật điều hành KT của các kỹ nghệ gia (industrialist) Đức . . . vốn liếng (capital) này đã được tích lủy nhiều trăm năm còn quý hơn các nhà máy và hầm mỏ . . . Tóm lại , tài nguyên về tay nghề và kiến thức của Đức ko bị hủy diệt bởi CT .' .-- Theo Theodore H. White trong quyển Fire in the Ashes (Lửa từ tro tàn) .
(còn tiếp) .


No comments:

Post a Comment