AI LÀ CHỦ NHÂN THỰC SỰ CỦA LÃNH THỔ NÀY : CP MỸ ĐÃ ĐỀN BÙ NHỮNG MẤT MÁT VÀ ĐAU KHỔ (MÀ TỔ TIÊN NGƯỜI MỸ BẢN ĐỊA ĐÃ GÁNH CHỊU) NHƯ THẾ NÀO ?

A . Như các bạn đều biết : tổ tiên người Mỹ đã tiêu diệt dân Mỹ bản địa (American Indian hay Native American) qua nhiều cách : tấn công vào nơi ở của họ (có những lần giết ko chừa một ai , chỉ trừ những người may mắn trốn thoát) . . . dời cả chục ngàn người từ nơi ở của họ vào các trại tập trung , có cái tên mỹ miều là RESERVATION (khu dành riêng) , v.v... Trên đường di chuyển , người già và trẻ con chết rất nhiều . Có rất nhiều sách nói về việc này và cũng có phim về vụ này .

Để CHUỘC LẠI các lỗi lầm này cũng như BỒI THƯỜNG những mất mát và đau khổ mà tổ tiên của người Mỹ bản địa đã hứng chịu , nước Mỹ đã có nhiều chính sách ƯU ĐÃI họ.

1/ Họ được ưu đãi khi đi học , các phúc lợi (welfare) như YT , XH , v.v... . Ở mọi TP lớn nhỏ của Mỹ đều có những TT cung cấp phúc lợi cho dân Mỹ bản địa , xem hình : nghĩa là CP Mỹ có thể lơ là , v.v... với da trắng , da đen , hay Á châu , v.v... nhưng ko bao giờ DÁM lơ là các phúc lợi về GD , YT hay XH của dân bản địa.

Hình 1 :Trung tâm chính chăm sóc sức khỏe dành cho dân Mỹ bản địa ở quận Santa Clara , bang Cali .

2/ NGOÀI RA , CP cũng cho phép dân Mỹ bản địa được mở các sòng bạc trên lãnh thổ của các bộ lạc trên khắp nước Mỹ . Sau khi trừ các chi phí như trả lương cho nhân viên sòng bạc (theo thỏa thuận giữa bộ lạc và chủ sòng bạc) và nếu có lời , thì phải chia lời cho bộ lạc - có lãnh thổ mà sòng bạc hoạt động . (Vì theo một luật BẤT thành văn , chính người Mỹ bản địa mới thực sự có CHỦ QUYỀN (sovereignty) trên đất nước bao la này ; hay nói khác , HỌ chính là CHỦ NHÂN (master) của đất nước này ; các dân tộc CÒN LẠI chỉ là kẻ đến sau , hay nôm na là NGƯỜI THUÊ (renter) đất để khai thác) .

Theo thống kê thì trung bình một người dân bình thường (nói nôm na là dân đen , ko chức vụ gì trong bộ lạc) , mỗi năm được các sòng bạc chia lời trên dưới MỘT TRĂM NGÀN ĐÔ . Còn những người như TÙ TRƯỞNG (tribal chief) thì còn cao hơn . Các ông này đi du lịch quanh năm , ăn chơi thoải mái , v.v....

Hình 2 : Sòng bài Cache Creek ở bắc Cali có cả KS để khách ngủ qua đêm . Tôi đã đến đây 1-2 lần .

B/ Đây là một ĐẶC QUYỀN , ĐẶC LỢI (privilege) - các dân tộc khác ko được hưởng .

CP Mỹ , làm như vậy CŨNG ĐÚNG , và các dân tộc khác ko lên tiếng kêu ca gì cả vì đất nước này là của người Mỹ bản địa và gần như họ bị TẬN DIỆT . Ngày nay , hậu duệ của họ, thay vì sống ở các khu dành riêng cho bộ lạc , phần lớn ra sống ở các TP hay những khu đô thị đầy đủ tiện nghi , xây dựng gần các sòng bạc . Nhưng dù họ sống ở đâu , có đi làm hay thất nghiệp , có chơi bời , hút sách , rượu chè , cờ bạc đi nữa . . . thì các PHÚC LỢI của họ vẫn được duy trì và đặc biệt vẫn hưởng tiền lời do các sòng bạc chi trả mỗi năm .

Tôi nghĩ rằng , với các phúc lợi (đã kể ở phần 1) và đặc quyền/lợi thì hậu duệ của người Mỹ bản địa không còn gì để kêu ca, than phiền (complain) CP Mỹ .

Hình 3-5 : các cô này đều là hoa hậu trong các lễ hội (festival) của bộ lạc Navajo tại Mỹ , các cô đều mặc quốc phục với màu sắc và hoa văn truyền thống của bộ lạc . Trước đây, người già ko muốn giới trẻ ra sống tại các thành thị vì sợ mất gốc, nhưng sau này phần lớn giới trẻ đã phá bỏ tục lệ này; nhưng các lễ hội quan trọng họ cũng về tham dự, trong đó có dự thi hoa hậu .

Hình 6-7 : hai cô này có vẻ lai da trắng : cô cuối cùng mặc áo có ô vuông, theo phong cách của dân thành thị. Hai cô này cũng là hoa hậu .

Người da đỏ hay american-indian hay native american .

A . Theo DMC biết, quyền lợi của Native American :
1. Con cái của họ không phải đi lính, và nếu đi lính họ sẽ được ở những nơi an toàn nhất.
2. Con cái của họ được vào các University mà GPA chỉ cần 1.8-2.0, trả tuition (học phí) thấp nhất.
3. Họ có premium healthcare (bảo hiểm y tế tốt nhứt) do nation hay tribe (bộ lạc) của họ cấp.
4. Cảnh sát và người khác màu da, vào khu họ ở phải xin phép, nếu không bắn bỏ.
5. Em bé vừa xin ra đã được trả lương, cho tiền ăn học cho đến 21, mặc dù cha mẹ chúng rất giàu.
6. Họ đi săn, đi câu, đánh cá không cần license (giấy phép) .
7. Rất nhiều mặt hàng họ mua không cần trả thuế.
8. Họ được quyền mở sòng bài, clubs, mà không cần thông qua federal (liên bang) .
9. Họ chỉ dưới luật của Federal, còn states (bang) , county (quận hạt) và city (TP) họ không theo .
Không thể kể hết quyền lợi của Native Americans tại Mỹ .
Đừng thắc mắc tại sao DMC biết, vì 2 cháu ruột của DMC là Vietnamese-Native American (dân da đỏ gốc Việt) .
==
B . CP Mỹ quan niệm , người Mỹ bản địa (American-Indian) mới là CHỦ NHÂN của đất nước này , các chủng tộc còn lại , kể cả da trắng đều là DI DÂN hay NHẬP CƯ/IMMIGRANT . Dân Mỹ bản địa hưởng nhiều phúc lợi từ chăm sóc sức khỏe , nghề nghiệp , giáo dục , v.v... , mỗi thành phố đều có phòng lo cho người Mỹ bản địa . Hồi mới qua Mỹ , đến công sở nào có bảng Indians , tôi tưởng là lo cho ng Ấn độ . Sau này mới biết đó là American-Indian hay gọi tắt là Indian . (Còn dân Mỹ gốc Ấn độ thì gọi là Indian-American) . Mỗi năm , mỗi ng Mỹ bản địa nhận khoảng 100.000 đô do các sòng bạc Da Đỏ chia lời , vì hoạt động trên lãnh thổ của bộ lạc của họ . Chính phủ Mỹ coi việc đó như để ĐỀN BÙ những mất mát mà tổ tiên của họ đã chịu từ ngày ng dân trắng đến Mỹ .
C .  Bạn DMC nói rất đầy đủ về những ĐẶC QUYỀN (priviledge) mà Native-American hay Indian-American hay Indian được hưởng . CP Mỹ đã làm như vậy để đền bù những tổn hại mà tổ tiên của các chủng tộc khác , đặc biệt là da trắng đã gây ra cho tổ tiên của dân da đỏ trong quá khứ . Các SÒNG BẠC lớn (vài ngàn slot machine) phải đặt xa các TP lớn , thì lại nằm trên lãnh địa da đỏ . Nhà đầu tư , có thể mỹ trắng hay mỹ gốc hoa đã ký hợp đồng với ban lãnh đạo của bộ lạc cai quản khu đất đó ; sau khi trừ các chi phí như trả lương , tiền điện nước , sửa chữa , v.v... còn bao nhiêu được chia giửa ng đầu tư và bộ lạc , theo tỉ lệ đã đc thỏa thuận . Theo tính toán , mổi ng D.Đ được trung bình trên dưới 100 NGÀN ĐÔ/năm .
Người DD dù có thể làm bất cứ việc gì họ thích , vẫn được lảnh thêm số tiền 100 ngàn đô do BL của họ chia cho . Tức là họ có 2 đầu lương . Do vậy dù họ có thất nghiệp , họ vẫn được THỪA HƯỞNG tiền do BL chia cho .
Ở các TP đều có Bureau of Indian Affairs để cung cấp các dịch vụ về y tế , xã hội , giáo dục , v.v... mà các dân tộc khác , kể cả Mỹ trắng ko được hưởng . Họ có các trung tâm y tế dành riêng cho họ (Indian Health Center) .
2/ Nếu nhìn qua thì thấy có sự KỲ THỊ CHỦNG TỘC , trái với HP Mỹ ; nhưng thực tế , người DD có hiến pháp hay luật RIÊNG dành cho họ , vì họ là CHỦ NHÂN CỦA NƯỚC NÀY , chứ ko phải các dân tộc khác , kể cã mỹ trắng . (Thành ra HP Mỹ chỉ để áp dụng cho các DT còn lại) .
Các ng trong bản lãnh đạo các BL sống rất ĐẾ VƯƠNG , đi du lịch quanh năm , v.v... vì bổng lộc của họ nhiều hơn dân DD thường .
Người trẻ của các BL thì thích sống ở TP hơn là trong các Reservation (khu dành riêng cho họ , có từ nhiều TN trước đây) , nhưng ng già thì ko thích , nói rằng đời sống ở tp làm hại văn hóa của họ .
Nếu bạn đi xe bus , gặp những ng cao lớn , vẻ mặt hơi Á châu , nói tiếng Anh chuẩn , (và đôi khi hơi ngang tàng) , phần lớn họ là DD vì ng DD có tổ tiên từ Á châu , đã qua Bắc Mỹ từ nhiều ngàn năm trước do Bắc mỹ còn nối liền với vùng Bắc Á (Tây bá lợi á/Siberia) qua eo biển Bering . Dưới đây là 1 trung tâm YT dành riêng cho người

DD , có mặt khắp nước Mỹ . Bạn nào hay đi sòng bạc , thỉnh thoảng đi ngang các ngôi làng dành riêng cho họ , nhà cửa khang trang , được xây bằng tiền lời của sòng bạc . Tóm lại , các DT khác có thể bị HOMELESS hay THẤT NGHIỆP nhưng dân DD thì ko .