Trận Đèo An Khê Trong Mùa Hè Đỏ Lửa – Battle Of An Khe Pass In Easter Offensive 1972

By Chientranh Last updated Dec 14, 2020

 0 3,403

 Share

Trận đèo An Khê năm 1972 (Battle of An Khe Pass in Easter Offensive 1972) là trận đánh giữa trung đoàn 12 thuộc sư đoàn 3 quân Giải Phóng và lính Đại Hàn trong chiến dịch Xuân Hè hay còn gọi là Mùa Hè Đỏ Lửa 1972

PHẦN I

Ngày 30 tháng 3 năm 1972, quân Giải Phóng mở Chiến dịch Xuân – Hè 1972, còn được biết đến với tên gọi Mùa hè đỏ lửa (theo cách gọi của phía Việt Nam Cộng hòa), hoặc Easter Offensive (theo cách gọi của Hoa Kỳ).  Chiến dịch Xuân Hè tập trung ở 4 mặt trận nhưng chỉ có 3 mặt trận là chính bao gồm : Mặt trận Quảng Trị , mặt trận Kontum , mặt trận An Lộc, ngoài ra còn có mặt trận Quảng Nam nhưng chỉ là thứ yếu nhằm cầm chân lực lượng vùng duyên hải không cho lên tăng viện cho các mặt trận kia. Phía Quân Giải Phóng đã huy động cho chiến dịch này lên đến 14 sư đoàn và 26 trung đoàn độc lập

Ngày 30 tháng 3, quân Giải Phóng bắt đầu chiến dịch Xuân Hè 1972 bằng cách mở mặt trận Quảng Trị. Từ phía Bắc, sư đoàn 308, 320B vượt sông Bến Hải tấn công Cam Lộ, Cồn Tiên. Ở phía Tây Quảng Trị, sư đoàn 312,316, 325 tấn công căn cứ Đầu Mầu, Tân Lâm, … Phía Tây Nam, sư đoàn 324 tấn công Động Ông Do, cao điểm 440, ..

Ở mặt trận Kontum, cũng ngày 30 tháng 3, 3 sư đoàn quân Giải Phóng là sư đoàn 3, sư đoàn 10 và sư đoàn 320 cùng 4 trung đoàn độc lập với sự yểm trợ của xe tăng đã tấn công Kontum. Tại mặt trận Tây Nguyên, đường 19 và đường 21 có vị trí chiến lược hết sức quan trọng đối với lực lượng quân đội hai bên ở Tây Nguyên. Đường 19 và đường 21 được ví như cái cuống họng, chiến trường Tây Nguyên như cái dạ dày. Ngoài hai trục đường này còn có thêm đường số 7 nối liền quốc lộ 1 ở tỉnh Phú Yên với quốc lộ 14 tỉnh Đắc Lắc. Tuy nhiên đường số 7 đã hư hỏng, từ lâu không sử dụng được. Đường 19 và 21 trở thành 2 trục đường huyết mạch, nối liền các tỉnh đồng bằng miền Trung với Tây Nguyên, và có tính quyết định sống còn đối với quân đội và chính quyền của địch ở đây.

Nếu bạn có dịp đi từ thành phố Quy Nhơn, theo đường Quốc lộ số 1 ra hướng Bắc, đến ngã ba đường số 1 và đường số 19, đi tiếp khoảng 60km theo đường số 19 là đến đèo An Khê. Đèo An Khê dài trên 10 km, rất hiểm trở có nhiều đoạn cua, gấp khúc, xe cơ giới không sao chạy nhanh được. Hai bên đường đèo là đồi núi liên hoàn. Đèo An Khê hiện ra với con đường ngoằn nghèo chạy theo sườn phía Nam dãy núi Ông Bình. Từ cống Hang Dơi, chân đèo thuộc phần đất của tỉnh Bình Định, lên núi Cây Rui dài khoảng 10 km, là đoạn đường hiểm trở nhất. Núi Cây Rui là ranh giới giữa hai tỉnh: Bình Định và Gia Lai. Đi thêm nữa là đèo Mang Yang nơi khi xưa vào ngày 24 tháng 6 năm 1954 đã xảy ra trận đèo Mang Yang phục kích binh đoàn 100 của Pháp khiến Pháp thiệt hại rất nặng. Chạy gần như song song với đường 19 về phía Đông – Đông Nam là sông Côn và một nhánh của sông Côn là sông Cái. Sông Côn rộng có nơi khoảng 200m, cách đường 19 trung bình 1km

Trận Đèo An Khê năm 1972 trên đường 19 trong chiến tranh Việt Nam – Battle of An Khe pass on route 19 in Vietnam war

Sư đoàn 3 Quân Giải Phóng có 3 trung đoàn gồm trung đoàn 2,12 và 22 di chuyển từ Quảng Ngãi vào Quảng Nam. Sau Tết Mậu Thân đã bị tổn thất nặng . Theo lệnh của Quân khu, tháng 2 năm 1970, sư đoàn bộ binh 3 giải thể trung đoàn 22, đưa lực lượng xuống các tỉnh để hoạt động: Tiểu đoàn 7 về tỉnh Quảng Ngãi; Tiểu đoàn 8 về Bình Định; Tiểu đoàn 9 về Phú Yên. Trung đoàn bộ binh 21 từ miền Bắc vào, do đồng chí Việt Sơn làm trung đoàn trưởng, được điều về thay cho trung đoàn bộ binh 22 . Năm 1972, quân khu 5 quyết định giải thể sư đoàn 711 và trung đoàn bộ binh 21 để lấy binh sĩ bổ sung cho các đơn vị khác. Sư đoàn 3 do đó chỉ còn 2 trung đoàn bao gồm trung đoàn bộ binh 2 hoạt động tại các huyện Hoài Ân, Phù Mỹ, Phù Cát và trung đoàn bộ binh 12 chuyển vào phía Nam tỉnh Bình Định, tập trung chủ yếu đường 19.

Nhiệm vụ của trung đoàn bộ binh 12 trong  trận đèo An Khê (Battle of An Khe Pass) trong chiến dịch Xuân – Hè năm 1972 là cắt đứt giao thông tiếp tế của quân VNCH trên đường 19 từ đồng bằng miền Trung lên cao nguyên và kìm giữ sư đoàn “Mãnh Hổ” Đại Hàn và một bộ phận quân chủ lực Sài Gòn, tạo thuận lợi cho mặt trận B3 ở Tây Nguyên và đồng thời cho sư đoàn hoàn thành nhiệm vụ tại chiến trường Bắc – Bình Định

Lực lượng Đại Hàn (Nam Triều Tiên), đồng minh của Mỹ, trên chiến trường thuộc Liên khu 5, có 3 đơn vị : Tại tỉnh Quảng Ngãi có lữ đoàn Thủy Quân Lục Chiến “Rồng xanh” (Thanh Long); lữ đoàn Thủy Quân Lục Chiến “Bạch Mã” ở Phú Yên. Sư đoàn bộ binh “Mãnh Hổ” ở tỉnh Bình Định, chủ yếu làm nhiệm vụ bảo vệ đường 19

Mục tiêu của quân Giải Phóng như sau :

Mùa xuân năm 1972, mặt trận B3 mở chiến dịch Tây Nguyên nhằm: “Tiêu diệt địch, giải phóng Daktô, Tân Cảnh, có điều kiện thì giải phóng thị xã Kontum, và phát triển xuống Plâyku, giải phóng thị xã Buôn Mê Thuột, hình thành căn cứ địa hoàn chỉnh, nối liền với căn cứ địa miền Đông Nam Bộ”

Binh sĩ Mỹ trên đèo Mang Yang đường 19 trước trận Đèo An Khê năm 1972 trên đường 19 trong chiến tranh Việt Nam – Us soldiers on Mang Yang pass, route 19 before battle of An Khe pass on route 19 in Vietnam war

Để hỗ trợ mục tiêu trên, phía lực lượng sư đoàn 3 ở đồng bằng cần tập trung lực lượng, xây dựng cụm chốt cắt giao thông tại đèo An Khê trên đường 19, chủ yếu từ Cống Hang Dơi phía Đông đèo đến núi Cây Rui, đỉnh đèo có chiều dài từ 15 đến 20 km, với quyết tâm là đánh bại mọi cuộc phản kích giải tỏa của quân VNCH, cắt đứt mọi sự vận chuyển tiếp tế của phía VNCH từ đồng bằng lên Tây Nguyên

Do vị trí hết sức quan trọng của tuyến đường 19 đối với sự sống còn của các lực lượng đồn trú và hệ thống chính quyền của địch ở vùng cao nguyên; Mỹ và chính quyền Sài Gòn đã bố trí tại đây (chủ yếu tại đèo An Khê xuống xã Bình Nghi trên trục đường 19) nhiều đơn thiện chiến của Nam Triều Tiên như sư đoàn Mãnh Hổ (6 tiểu đoàn thuộc trung đoàn 24), lữ đoàn Bạch Mã (1 tiểu đoàn) cùng 5 đại đội bảo an VNCH. Khi cần thiết có thể tung các trung đoàn chủ lực cơ động thuộc sư đoàn 2, sư đoàn 23, 4 liên đoàn Biệt Động Quân lên giải toả.

PHẦN 2.

Các vũ khí của sư đoàn 3 Sao Vàng Quân Giải Phóng mà binh sĩ sư đoàn Mãnh Hổ của Đại Hàn thu được sau trận đèo An Khê 1972 trong chiến tranh Việt Nam - North Vietnamese weapons captured by South Korean Tiger division after battle of An Khe pass in Vietnam war 1972

Do vị trí xung yếu và là đường huyết mạch chi viện cho cao nguyên, để phòng ngự đường 19 trong trận đèo An Khê trong  chiến dịch Xuân Hè hay còn gọi là Mùa Hè Đỏ Lửa 1972 (Battle of An Khe Pass in Easter Offensive 1972), binh sĩ Đại Hàn đã thiết lập nhiều vị trí chốt chặn.

Lực lượng trung đoàn 2 Quân Giải Phóng thiết lập nhiều chốt dọc theo đường 19 với mục đích cắt đường tiếp tế huyết mạch này. Cụm chốt chính (nằm ở phía Đông đường 19) bao gồm điểm cao 638 – chốt Cây Rui, điểm cao 384, cống Hang Dơi do tiểu đoàn 6 bộ binh gồm 3 đại dội 61-62-63 chốt giữ. Cụm chốt phụ (nằm ở phía Tây đường 19): chốt giữ từ suối Văn Ngày đến suối Vôi do 2 đại đội công binh chốt giữ. Nhiệm vụ của cụm chốt phụ, là trợ lực cho cụm chốt chính, phân chia lực lượng binh sĩ Đại Hàn tại đây, tổ chức phòng ngự từ xa cho cụm chốt chính.

Điểm quan trọng của toàn bộ chiến dịch là đại đội đặc công của quân khu đánh chiếm được mỏm phía Bắc của điểm cao 638 nơi có 1 đại đội thuộc sư đoàn Mãnh Hổ đang chốt giữ để đại đội 61, triển khai lực lượng trên cả 2 mỏm điểm cao hình thành thế Ỷ Dốc.

Đêm ngày 9-4 tất cả các lực lượng làm nhiệm vụ chiến đấu tại trận đèo An Khê  (battle of An Khe pass) của trung đoàn bộ binh 12 đã triển khai xong về nơi tập kết, chuẩn bị công sự.

2h12 sáng ngày 10/4, khi đại đội đặc công tiếp cận mỏm phía Bắc của chốt Cây Rui đã bị lộ ngay tại lớp hàng rào kẽm gai đầu tiên, không thực hiện được đánh chốt địch bằng phương án mật tập. Cối 82mm của địch, được ống ngắm hồng ngoại chỉ định mục tiêu, phối hợp với 4 trực thăng vũ trang đã dần nát đại đội đặc công. Toàn đại đội đặc công gần như xóa xổ sau 10 phút giao tranh, theo như tài liệu của sư đoàn Mãnh Hổ, họ thu nhặt được 18 thi thể lính đặc công.

Xác các chiến sĩ đặc công trong trận đèo An Khê 1972 trong chiến tranh Việt Nam – North Vietnamese sappers in battle of An Khe pass in Vietnam war 1972

Điều tai hại này đã khiến Đại đội 61 bị lộ mục tiêu chính, phải chạy như bay đến mỏm phía Nam điểm cao 638 để bố trí trận địa -- vừa khống chế đường 19, vừa áp chế mỏm phía Bắc của điểm cao 384 (cách đó 200m) trong trạng thái chưa kiến trúc được trận địa phòng ngự dưới làn mưa bom bão đạn.

Lúc này, Đại đội 63 cùng các đơn vị công binh phá sập một phần cống hang Dơi rồi chốt chặn tại đây. Lực lượng tại chỗ của Nam Triều Tiên và VNCH phản ứng tức thì khi điều chiến đoàn 14 vùng 2 chiến thuật gồm 5 xe tăng và 2 đại đội bộ binh lao lên đánh -- họ được 3 cụm pháo 105 ly đặt ở An Khê, An Tân với tổng cộng 24 khẩu pháo thay nhau bắn mãnh liệt vào trận địa phòng ngự chốt chặn của trung đoàn 12.

Sau 2 ngày giao tranh quyết liệt, các lực lượng giải toả của địch đã chọc thủng chốt phụ ở phía Tây, 2 đại đội công binh của ta gần như xoá sổ. Lực lượng giải toả sau đó tiến xuống khu vực nơi tiểu đoàn 6 chốt giữ (cụm chốt 638-384-cống Hang Dơi) phối hợp với các đơn vị Sư đoàn 22 VNCH từ phía Quy Nhơn đánh lên, hình thành thế trận 2 mặt giáp công. Thế trận diễn biến xấu dần, theo hướng có lợi cho quân Giải Phóng, trung đoàn 12 Quân Giải Phóng đã điều thêm tiểu đoàn 5, dự bị của trung đoàn để tăng cường cho trận đèo An Khê

Vị trí các chốt chặn trong trận Đèo An Khê năm 1972 trên đường 19 trong chiến tranh Việt Nam – Battle of An Khe pass on route 19 in Vietnam war

Đêm 20-4-1972, mười ngày sau khi mở chiến dịch, trung đoàn 12 nhận được điện của khu ủy và quân khu ủy khu 5 gửi xuống: “Nhiệt liệt khen ngợi cán bộ, chiến sỹ trung đoàn 12, đã chiến đấu rất dũng cảm. Địch ở Tây Nguyên đang khốn đốn. Chúng sẽ còn cố sức giải toả đường số 19. Cuộc chiến đấu sẽ quyết liệt dữ dội hơn. Các đồng chí hãy nêu cao quyết tâm, công sự phải vững chắc hơn, đánh địch phải linh hoạt hơn, để làm chủ mặt đường triệt để hơn…”. Đại tướng Võ Nguyên Giáp, Bộ trưởng Bộ quốc phòng, trực tiếp điện thẳng cho trung đoàn bộ binh 12, khen ngợi: “Các đồng chí đã đứng vững như bàn thạch, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ giai đoạn đầu cắt đường số 19, phối hợp với chiến trường chung…”. Thượng tướng Hoàng Minh Thảo, nguyên tư lệnh mặt trận B3 lúc đó cũng gửi điện: “Cảm ơn chiến sỹ trung đoàn bộ binh 12 đã anh dũng cắt đường số 19, phối hợp với chiến trường chung…”.

Ban đầu phía Nam Triều Tiên và VNCH tổ chức đánh đánh toàn bộ cụm chốt nhưng không thành công. Vì vậy, các đơn vị giải tỏa thực hiện phương án nhổ từng chốt một. Đầu tiên là chốt Cây Rui (điểm cao 638), điểm cao 384 và cuối cùng là cống Hang Dơi. Tại cao điểm 638 sau nhiều ngày giao tranh đẫm máu, đến ngày 23/4/1972 lực lượng lính Nam Triều Tiên dùng vũ khí hóa học tiêu diệt đại đội 61. Từ các trận địa pháo, đạn hơi cay đã bao trùm lên trận địa của đại đội 61. Lính Nam Triều Tiên đeo mặt nạ phòng độc lại ào ạt tấn công lên chốt. Đại đội 61 tại chốt Cây Rui hi sinh gần hết bao gồm cả đại đội trưởng và đại đội phó. Đến ngày 24-4, đại đội 61 chỉ còn lại 5 người sống sót sau đó được tiểu đoàn 5 lên tăng viện, tiếp tục chiến đấu đến đêm 24/4 thì buộc phải rút lui do thương vong quá lớn.

Tại cao điểm 384, ngày 18-4, lính Nam Triều Tiên đã dùng đến 2 tiểu đoàn, từ phía bắc và phía đông ào ạt tấn công lên cao điểm. Đại đội 62 kiên cường trụ bám, đẩy lui nhiều đợt tấn công của địch. Cuộc chiến đấu diễn ra vô cùng ác liệt, tiểu đoàn phó chính trị, đại đội trưởng Đồng Xuân Soạn và 8 chiến sĩ vẫn không rời trận địa, chiến đấu đến giọt máu cuối cùng trên cao điểm 384… toàn đại đội chỉ có một người sống sót.

Tại cống Hang Dơi, trận chiến diễn ra ngay trên mặt đường. Giữa một bên đạn B40, B41 đếm từng quả đối mặt với một bên có thiết giáp được pháo binh, trực thăng chi viện thì ai dũng cảm hơn người đó thắng. Dĩ nhiên cái giá phải trả không phải nhỏ, đại đội 63 thương vong 80% quân số.

Đường 19, được giải tỏa cơ bản vào ngày 24/4/1972 kết thúc sau 14 ngày giao tranh ác liệt giữa 2 bên. Phía binh sĩ Đại Hàn sau trận đánh đã lập bia tưởng niệm và đến sau này vẫn còn./.

Bia tưởng niệm do binh sĩ Đại Hàn thuộc sư đoàn Mãnh Hổ lập sau trận đèo An Khê 1972 trong chiến tranh Việt Nam – Battle of An Khe pass memorial monument built by Korean Tiger division in Vietnam war 1972

Ảnh chụp năm 2004 : Bia tưởng niệm do binh sĩ Đại Hàn lập sau trận đèo An Khê 1972 trong chiến tranh Việt Nam : chữ Hàn Quốc Jeo Seung Bi nghĩa là Bia chiến thắng – Battle of An Khe pass memorial monument in Vietnam war 1972

 HOẠT ĐỘNG QUÂN SỰ TẠI QUÂN KHU 2 TRƯỚC KHI NỔ RA TRẬN BAN MÊ THUỘT NGÀY 10.3.75

...

Lời nói đầu: Trước khi nổ ra trận đánh này, các TL của QLVNCH tại QĐ 2/QK 2 đã có những hoạt động năng nổ nhằm bảo vệ lãnh thổ và duy trì an ninh cho cuộc sống ấm no của đồng bào qua những cuộc hành quân của các sđ 22 và 23 bộ binh, các liên đoàn BĐQ và các tđ ĐPQ và nghĩa quân. Các chiến sĩ này đã đổ nhiều xương máu, đặc biệt trên QL-19 để bảo vệ con đường huyết mạch từ Qui Nhơn đi Pleiku, hay QL-21 từ Nha Trang đi Ban Mê Thuột, hay QL-14 từ ngã ba Dak Song đi Kontum.  Dù có những quyết định sai lầm sau này của cấp lãnh đạo khiến VNCH lọt vào tay CSBV, nhưng tôi LUÔN LUÔN NHỚ ƠN sự hy sinh của những người lính này vì lẽ dễ hiểu: họ đã chết để chúng ta có cuộc sống như hôm nay.

Sau đây là phần chuyển ngữ về những hoạt động của các đv này trước khi xảy ra trận Ban Mê Thuột ngày 10.3.75.-- Tài Trần.

===

"Hoạt động quân sự ko gì đáng kể ở Cao nguyên Trung phần thuộc Quân khu 2 nhưng lại nặng nề tại tỉnh Bình Định ven biển nơi mà SĐ 22 VNCH đã gây thiệt hại nặng cho SĐ 3 CSBV tại lối vào Thung lũng An Lão. Những cuộc tấn công này của VNCH nhằm đánh phủ đầu những tấn công của sđ 3 csbv tại bắc Bình Định.

Đầu tháng Giêng 1975, hai trung đoàn (tr.đ.) 40 và 42 của sđ 22 VNCH, đã chiếm giữ những đồi núi quan trọng ở cửa ngõ vào Thung lũng An Lão và đã đẩy lui thành công nhiều cuộc tấn công của tr.đ. 141 của sđ 3 csbv nhằm đẩy bật các đv này của VNCH ra khỏi các đồi núi này. Trung đoàn CS này bị thiệt hại nặng và sau đó rút lui. Những cuộc tấn công chống lại các vị trí VNCH đã giảm cường độ trong THÁNG HAI và chỉ còn pháo kích. Nhưng tổn thất ko thôi ko buộc sđ 3 csbv này giảm cường độ hoạt động nhưng do họ có NHỮNG NHIỆM VỤ MỚI. Những chỉ dấu đầu tiên của điều này đã tới Tướng Niệm, TL sư đoàn 22, khi đầu THÁNG GIÊNG một tù binh thuộc TĐ 18 truyền tin của sđ 3 csbv đã tiết lộ sự hiện diện của một toán trinh sát của sđ 3 dọc theo QL-19 gần An Khê và Bình Khê.

Thung lũng Vĩnh Thạnh - đôi khi còn được gọi là Thung lũng Sông Côn do sông này chảy về hướng nam đi ngang thung lũng - chấm dứt ở Bình Khê nơi mà sông này quẹo về hướng đông để ra biển và đã tạo một bình nguyên trù phú và rộng lớn trên Qui Nhơn. Thung lũng này, đã bắt đầu từ vùng cao nguyên nhiều rừng và hiểm trở ở bắc Bình Khê, là con đường thiên nhiên tiện lợi giúp sđ 3 csbv tiến sát QL-19 để tấn công các vị trí VNCH dọc theo QL này, xem bản đồ. CUỐI THÁNG HAI và ĐẦU THÁNG BA, thám thính cơ L-19 của VNCH đã phát hiện quân CSBV cải thiện và mở rộng một con đường, rộng 8 m với những CẦU NGẦM, đi từ nam của tỉnh Kontum và xuyên ngang vùng Kim Sơn của Bình Định nơi mà đường này gặp liên tỉnh lộ (LTL) 3A. Những nhánh của đường này lan tỏa vào những khu vực căn cứ CSBV này ở bắc Thung lũng Vĩnh Thạnh, và RẤT NHIỀU XE TẢI CHẠY VÀO khu vực quan trọng này. Hơn nữa, một trung đoàn (tr.đ.) pháo binh mới của csbv, trung đoàn 68, đã bị phát hiện di chuyển súng và đạn dược hướng về nam tới Bình Khê xuyên qua thung lũng. Cũng có bằng chứng mới đã chứng tỏ vào lúc này rằng sđ 3 csbv đã chuyển nhiều đv lớn vào vùng Vĩnh Thạnh.  

Nhận thức đầy đủ đe dọa này đối với QL-19, tướng Niệm đã họp với tỉnh trưởng Bình Định về những biện pháp để bảo vệ đường này và bảo vệ các đoàn "công-voa" tiếp tế cho Pleiku. Ông đã ra lịnh TRUNG ĐOÀN (TR.Đ) 47 phải hành quân thám sát Thung lũng Vĩnh Thạnh kể từ ĐẦU THÁNG HAI, và những đụng độ trở nên thường xuyên và dữ dội (sharp). Trong khi đó, địch đã gia tăng áp lực vào QUẬN PHÙ MỸ và PHÙ CÁT, nằm dọc QL-1 với những tấn công khủng bố vào các ấp và bắn hỏa tiển vào sân bay Phù Cát NGÀY 18 THÁNG HAI 1975, lần đầu tiên kể từ giữa-1974. Rõ ràng CSBV đã tập trung hoạt động tại các đèo trên Ql-19 thay vì bắc Bình Định. 

Tướng Phú, TL QĐ 2, đã quan tâm đặc biệt đến đe dọa nhắm vào huyết mạch chánh này, ý nói QL-19. NGÀY 2 THÁNG 3, ông ra lịnh cho tướng Niệm rút tr.đ. 42 từ các vị trí trên QL-1 và lập một đơn vị (đv) trừ bị lưu động để sẵn sàng tăng viện cho tr.đ. 47 tại Đèo An Khê. An ninh trên QL-1 giao cho ĐPQ Bình Định.

Dù cho chỉ dấu rõ ràng rằng địch đã chuyển trọng tâm về phía nam, tướng Niệm vẫn giữ nửa sđ của ông ở phía bắc, đối diện Thung lũng  An Lão. NGÀY 3 THÁNG BA, BTL sđ 22 ở gần Qui Nhơn với:

- Tr.đ. 40 ở Đèo Phù Củ trên QL-1, ngay phía nam Bồng Sơn, và chiếm giữ cao điểm phía trên và đông của Hoài Ân.

- Tr.đ. 41 ở Bồng Sơn nằm hai bên lối vào Thung lũng An Lão, với một TĐ ở bắc căn cứ English. (Căn cứ này và căn cứ Radcliff tại An Khê nguyên là BTL của sđ 1 không kỵ Mỹ từ 7/1967 tới 1/1968, có sân bay C-130; sau này là căn cứ của lữ đoàn 173 nhảy dù Mỹ. Căn cứ này còn có tên là Bồng Sơn, thuộc quận Bồng Sơn 82 km tây bắc Qui Nhơn trên QL-1.) 

- Tr.đ. 42 làm TRỪ BỊ ở quận Phù Mỹ, dọc theo QL-1.

- Tr.đ. 47 ở QL-19 với hai TĐ tại Đèo An Khê và TĐ 2 hành quân ở bắc Thung lũng Vĩnh Thạnh. (TĐ 2/47 này đã có BỐN TĐ trưởng tử trận chỉ trong CHÍN ngày từ 4-13/3/1975. Vì bị thiệt hại nặng nên trung đoàn này của trung tá LÊ CẦU, sau này lên ĐT,  gần cuối tháng 3 đã được đưa về bắc Bình Định để dưỡng quân và bổ sung quân số và những ngày cuối tháng 3/75 gần như tan rả, đã viết trong bài nói về sđ 22). 

Vào lúc đó phòng tình báo của sđ 22 đã ước đoán việc bố trí của sđ 3 csbv - sau này đã chứng tỏ chính xác - rằng hai tđ của trung đoàn 2 và một tđ của tr.đoàn 141 ở những ngọn đồi ở phía bắc của QL-19 nơi lối vào Thung lũng Vĩnh Thạnh; tr.đoàn 12 ở cao điểm nam QL-19 trong Đèo An Khê, khoảng giữa An Khê và Bình Khê; một tđ của tr.đoàn 2 ở khu vực căn cứ bắc của Vĩnh Thạnh; trong khi hai tđ khác của tr.đoàn 141 bảo vệ căn cứ An Lão ở bắc Bình Định. Đây là những vị trí của họ tại Bình Định trước tổng tấn công mùa Xuân 1975. 

Trong khi các hoạt động dưới đất trong THÁNG GIÊNG ở Kontum và Pleiku giới hạn trong thăm dò, tuần tiểu, hay tấn công, Không quân VNCH hàng ngày bận rộn tấn công các đoàn công-voa gia tăng mạnh mẻ đang xuôi nam dọc theo các hành lang tiếp vận MỚI của CSBV. (Hoạt động tiếp vận gia tăng này của csbv cũng dễ hiểu vì sau khi ký kết HĐ Paris 1973, không quân Mỹ ko còn hoạt động, và KQ VNCH đã bị hạn chế nhiều do cắt giảm mạnh về xăng dầu và cơ phận thay thế mà tôi đã viết trong bài "Cái Chết Được Báo Trước" -- Người dịch). Đầu tháng 1/75, ở bắc TP Kontum, 17 xe tải CSBV chở đầy hàng bị hủy diệt, đây là một hoạt động thường đc lập lại trong suốt tháng này và qua tháng 2. Trong khi đó, các toán viễn thám của BĐQ đã đột kích vài lần để phá ống dẫn dầu. Dù có thành công, việc phá hoại này chỉ gây khó khăn tạm thời cho địch. Trong khi đó, ngày 9 tháng giêng 1975, đặc công csbv đã tấn công đốt cháy 1.500.000 GALLON HAY 5.680.000 LÍT dầu thuộc nhiều chũng loại - một tổn thất nặng cho không quân vnch vốn đang bị khó khăn về tiếp vận. 

Ngày 10 tháng giêng, một đv của liên đoàn 23 BĐQ đã đến một vị trí 10 km bắc Kontum trên QL-14. Họ định đến Võ Định nhưng bị bắc quân đẩy lui. Trong khi đó, tại tỉnh Pleiku, dọc theo QL-19 đông của Lệ Trung, bắc quân đã tràn ngập nhiều tiền đồn của tđ 223 ĐPQ. Trung đoàn 45 của sđ 23 đã phản công và trong vài ngày đã tái chiếm những vị trí này.

Nhận định đe dọa giảm thiểu tại tỉnh Quảng Đức do tr.đ. 271 csbv đi chiến đấu tại Phước Long, tướng Phú ra lịnh cho tr.đ. 53 chấm dứt hành quân (HQ) ở đây và trở về căn cứ của sđ 23 ở Ban Mê Thuột. Nhưng có một triển khai đáng kể ĐANG DIỂN RA ở Mặt Trận B-3. SĐ 968 csbv, từng gửi tr.đ. 9 tới Pleiku tháng giêng năm 1974, đã di chuyển từ Nam Lào với tr.đ. 19 và 39 của họ vào Kontum và Pleiku. Dù hiệu quả tác chiến của sđ 968 được xem rất thấp do ko hoạt động trong hai năm qua tại vùng cán chảo của Lào, sđ này đã thay thế sđ 320 thiện chiến để bảo vệ trung tâm tiếp vận Đức Cơ, nguyên là một trại LLĐB Mỹ, do đó sđ 320 đã đc mặt trận B-3 xử dụng. 

Qua tin tình báo, giữa tháng 1, sđ 320 CSBV này đã di chuyển về phía nam về tỉnh Darlac, và một vị trí tập trung quân (buildup) gần Ban Mê Thuột (BMT) được phát hiện. NGÀY 30 THÁNG GIÊNG, Không quân (KQ) đã phá hủy ba xe tăng bắc quân tại một khu căn cứ ở bắc BMT, và tr.đ. 53 đã mở HQ vào khu vực này, chỉ gặp chống đối nhẹ.Tướng Phú đã gửi TĐ 2 của tr.đ. 45 (TĐ 2/45), từ nam Pleiku để tăng cường an ninh dọc QL-14 gần nơi mà ranh giới ba tỉnh Pleiku, Darlac, và Phú Bổn gặp nhau. NGÀY 4 THÁNG 2, gần làng BUÔN BRIÊNG, tđ này đã tiếp nhận một HỒI CHÁNH VIÊN thuộc tr.đ. 48, sđ 320 csbv, y đã xác nhận rằng sđ 320 đang di chuyển tới tỉnh Darlac. Y nói rằng sđ 320 rời Đức Cơ khoảng 12 THÁNG GIÊNG và những toán trinh sát của sđ 10 và 320 đã có mặt ở tỉnh Quảng Đức và Darlac trong những ngày gần đây. 

Tại tỉnh Darlac trong ĐẦU THÁNG HAI, VNCH đã có một BCH tiền phương của sđ 23 tại BMT, hai tđ của tr.đ. 53, một tđ của tr.đ. 45, và sáu trên bảy tđ ĐPQ của tỉnh. Trong khi tđ DPQ thứ bảy hoạt động tại tỉnh Kontum, sáu tđ tại Darlac đóng rải rác và xa nhau. Hai TĐ chung quanh Bản Đôn, tây bắc của BMT; một tđ tuần tiểu trên Đường số 1 giữa BMT và Bản Đôn; một tđ trong một tiền đồn ở bắc của BMT trên Đường 430; một tđ bảo vệ một làng tái định cư trên QL-21 gần ranh giới tỉnh Khánh Hòa; trong khi tđ thứ sáu ở quận Lạc Thiện. (Các TĐ ĐPQ này phần lớn là dân thiểu số -- Người dịch).

Tướng Phú đã đáp ứng đe dọa ngày càng lớn này tại tỉnh Darlac bằng cách đưa cả tr.đ. 45 trên đây về khu vực ranh giới tỉnh Darlac-Phú Bổn, nhằm tìm và diệt các thành phần của sđ 320 csbv. Trong khi những cuộc HQ này đang diển ra ở bắc của BMT, TRONG HAI TUẦN CUỐI CỦA THÁNG 2, địch đã phục kích BA ĐOÀN CÔNG-VOA VNCH trên QL-21 ở đông của BMT. TRONG NGÀY CUỐI THÁNG HAI, một đv VNCH đã phục kích một toán trinh sát địch chỉ cách BMT 12 km về phía bắc, và Phòng 2 của Quân đoàn (QĐ) 2, cũng như phòng 2 của Bộ Tổng Tham Mưu (BTTM) đã nghĩ rằng một tấn công lớn vào BMT là điều chắc chắn (imminent).

Trong khi đó, GIAO CHIẾN ÁC LIỆT, vẫn nổ ra ở tỉnh Pleiku và Kontum. LẦN ĐẦU TIÊN KỂ TỪ tổng tấn công năm 1972, TP Kontum NGÀY 28 THÁNG HAI, và NGÀY 4 THÁNG BA, bị pháo bằng đại bác. Tại tây Pleiku, tr.đ. 44 (của ĐT Ngô văn Xuân) và liên đoàn (LĐ) 25 BĐQ bị tấn công dữ dội tại quận THANH AN. Nghĩ rằng mục tiêu chánh của CSBV là Kontum và Pleiku, và đụng độ ở BMT chỉ là đánh lừa (deception) hay nghi binh, tướng Phú đã rút tr.đ. 45 (của ĐT Phùng văn Quang) từ Darlac về Pleiku! Ông cũng ra lịnh sđ 23 bộ binh dời BCH tiền phương khỏi BMT để về Pleiku. Hơn nữa, NGÀY 4 THÁNG BA, ông ra lịnh tướng Niệm chuẩn bị đưa tr.đ. 42 về Pleiku.

Sau khi các lịnh và chuyển quân này hoàn tất, tướng Phú khoanh tay (settle back) chờ địch quân tấn công Kontum và Pleiku. Bố trí quân của ông ở cao nguyên, TÍNH TỚI NGÀY 3 THÁNG BA, như sau:

- SĐ 23 - BTL đặt tại Hàm Rồng 12 km nam TP Pleiku.

- Tr.đ. 44 - từ 20 đến 25 km tây của Pleiku tại quận Thanh An.

- Tr.đ. 53 - BCH và TĐ 1 và 3 ở 20 km bắc của BMT; TĐ 2 ở ngã ba Dak Song tại Quảng Đức.

- BCH BĐQ Quân khu 2 đặt tại Kontum - do ĐT Phạm văn Tất chỉ huy.

- LĐ 4 BĐQ với TĐ 44 gần Pleiku làm trừ bị, TĐ 42 ở Blei Bâu Cần (trên QL-19 tây của QL-14), TĐ 43 tăng phái cho sđ 23 tại Hàm Rồng. 

- LĐ 6 BĐQ với TĐ 35 và 36 đông và đông bắc của TP Kontum, TĐ 51 tăng phái cho LĐ 25 ở Thanh An.

- LĐ 21 BĐQ có TĐ 96 ở đèo Chu Pao, giữa Kontum và Pleiku, TĐ 72 trừ bị ở Kontum, TĐ 98 tăng phái cho LĐ 6 ở đông nam Kontum. (LĐ do trung tá Lê Quí Dậu chỉ huy, sau này đã được lịnh tiến về BMT sau khi có tin quân CSBV sắp tấn công TP này -- Người dịch).

- LĐ 22 BDQ với TĐ 95 ở Trương Nghĩa (có lẽ là làng Trung Nghĩa với đa số là giáo dân, cách Kontum 17 km về phía tây -- Người dịch), TĐ 88 ở Núi Ngọc Bây tây bắc Kontum, và TĐ 62 làm trừ bị ở Kontum.

- LĐ 23 BDQ - gồm 11, 22, và 23 ở bắc Kontum, dọc QL 14.

- LĐ 24 gồm các TĐ 63 ở Gia Nghĩa, 81 ở nam Kiến Đức; và 82 ở Kiến Đức, tỉnh Quảng Đức. (TĐ này do thiếu tá Vương Mộng Long chỉ huy, sau khi tỉnh Quảng Đức thất thủ, vì LĐT và phó bị thương và bịnh, ông đã đưa cả LĐ băng rừng vượt núi về Phan Thiết, riêng TĐ ông về Xuân Lộc để tham chiến dưới quyền sđ 18 -- Người dịch) . 

- LĐ 25 BDQ - TĐ 67, 76 và 90 ở Thanh An, Pleiku. "

Thung lũng Vĩnh Thạnh

Căn cứ English là nơi đặt BTL SĐ 1 Không kỵ Mỹ. 

Trại Radcliff, cũng là nơi đặt BTL SĐ 1 Không kỵ Mỹ

Dịch từ trang 139 - 141 của quyển From Ceasefire to Capitulation (Từ ngưng bắn đến đầu hàng) của ĐT Le Gro thuộc văn phòng tùy viên quốc phòng DAO tại VNCH trước 75. 

San Jose ngày 17 Nov 2020.

 Những trận tấn công nghi binh vào tháng 3/75 của CSBV vào SĐ 22 và ĐPQ trên QL-19 nhằm hỗ trợ cho mặt trận Ban Mê Thuột

"Để chiếm Ban Mê Thuột (BMT), ban lãnh đạo quân csbv tại Mặt trận B-3 - dưới quyền của tướng Văn Tiến Dũng - đã dựa vào bất ngờ và lực lượng áp đảo (overwhelm). Yếu tố bất ngờ đã được nâng cao bởi những tấn công mạnh mẻ nhưng nghi binh tại Kontum, Pleiku và trên QL-19 tại Bình Định; một khi đạt được điều này, lợi thế của tập trung lực lượng, được gia tăng khi buộc chân các lực lượng khác của VNCH ko thể tiếp cứu BMT. Những tấn công nghi binh và hỗ trợ này đã bắt đầu trong khi ba sđ csbv tham gia Chiến dịch Darlac-Quảng Đức là sđ 10, 316 và 320 đang hướng về mục tiêu ban đầu của họ, ý nói BMT. 

Những phát súng mở màn của Chiến Dịch 275 đã vang rền dọc theo QL-19, con đường huyết mạch đi từ Qui Nhơn tới cao nguyên, trong sáng sớm ngày. Những cuộc tấn công đồng loạt đã cắt xa lộ này ở đoạn từ Đèo Mang Yang trong tỉnh Pleiku tới tỉnh Bình Định. Đặc công địch đã giựt sập cầu 12 đông nam của TP Bình Khê  thuộc tỉnh Bình Định, và bộ binh địch tấn công các đv ĐPQ đóng trên các cao điểm để bảo vệ Đèo An Khê và đv ĐPQ tại giao điểm TL-3A. Sau đó ít lâu một vị trí pháo binh yểm trợ cho TĐ 2/47 thuộc sđ 22 bộ binh, tại bắc Bình Khê, bị tràn ngập. Một cuộc tấn công mạnh mẻ của trung đoàn (tr.đ.) 12 của sđ 3 csbv, gần sân bay An Khê, bị đẩy lui, trong khi sân bay Phù Cát bị tấn công bằng hỏa tiển và thiệt hại nhẹ, xem bản đồ. 

Trong khi ĐPQ của tỉnh Bình Định và tr.đ. 47 của sđ 22 bộ binh cố gắng hết mức để giữ những vị trí của họ chống lại cơn mưa pháo (withering) của pháo binh, bộ binh, và đặc công csbv, thì các lực lượng (LL) nam VN ở tỉnh Pleiku bị tấn công nặng nề bởi hỏa tiển, súng cối, súng không giựt dọc theo QL-19 từ LỆ TRUNG, 15 km đông tỉnh lỵ Pleiku, cho tới những đèo hẹp của Đèo Mang Yang. Các căn cứ hỏa lực (CCHL) 92 (ở đông Lệ Trung), 93 (gần Suối Đôi), và 94 (ở bắc của đồi 3045), đều bị pháo kích, trong khi một số tiền đồn của họ BỊ TRÀN NGẬP.   HAI CẦU và một CỐNG NƯỚC LỚN trên QL-19 giữa CCHL 93 và 94 bị đặc công phá sập. Tướng Phú, TL QK2, phản ứng bằng cách gửi hai TĐ của liên đoàn (LĐ) 4 BĐQ cùng với các thành phần của Lữ đoàn 2 Thiết Kỵ, để cố gắng thông thương (clear) một số đoạn trên QL-19, đi xa tới CCHL 95, phía đông Đèo Mang Yang thuộc tỉnh Bình Định. Nhưng trước khi cuộc hành quân (HQ) này bắt đầu, CCHL 94 đã bị tràn ngập. Trong khi đó hỏa tiển của csbv đã bắn vào sân bay Pleiku; dù sân bay còn hoạt động nhưng khu vực bảo hành bị THIỆT HẠI NẶNG.

Trong khi những tấn công này trên QL-19 được Phú xem như chỉ dấu mạnh mẻ rằng nỗ lực chánh của csbv nhắm vào Pleiku, Cộng quân cũng cắt đứt QL-21 bằng cách giựt sập HAI CẦU giữa ranh giới tỉnh Darlac và Khánh Dương của tỉnh Khánh Hòa, và một tiền đồn ĐPQ gần ranh giới tỉnh...

ĐT Trịnh Tiếu, trưởng phòng 2 QĐ, đã trình báo với tướng Phú rằng: Ban Mê Thuột (BMT) sẽ là mục tiêu chánh, khi Cộng quân đã chiếm Buôn Hô ở bắc và Đức Lập ở tây của BMT. Có những chỉ dấu rằng các thành phần của sđ 10 và 320 csbv đã di chuyển về phía nam hay ít nhứt đã thám sát trong tỉnh Quảng Đức và Darlac, nên những tấn công ở Kontum, Pleiku, hay QL-19 chỉ là NGHI BINH, mục đích chánh là giữ chân các đv lớn VNCH tại Bình Định, Kontum và Pleiku. Tuy nhiên, tướng Phú vẫn nghĩ Pleiku là mục tiêu chánh vì CS đã tấn công tr.đ. 44 sđ 23 ở quận Thanh An của Pleiku và BĐQ ở bắc Kontum. Vì chỉ có HAI tr.đ. đang giữ mặt tây của Pleiku, ông ko thể dùng họ để tăng viện cho BMT nơi ko có hoạt động đáng kể của địch...

TL-487 chạy ngoằn ngèo xuyên qua rừng núi của tây nam tỉnh Phú Bổn đi từ tỉnh lỵ Cheo Reo và gặp QL-14 ở một nơi cách BMT khoảng 60 km về phía bắc. Giao điểm này gọi là BUÔN BLECH, quận lỵ của quận Thuần Mẩn. NGÀY 8 THÁNG 3, các thành phần của tr.đ. 9 sđ 320 csbv đã tấn cộng BCH chi khu Thuần Mẩn và đ.đ. 23 trinh sát của sđ, một đv thiện chiến, khiến họ phải rút lui. Trong khi đó tr.đ. 45 sđ 23 trên QL-19 gần Thuần Mẩn báo cáo đụng địch. Giao tranh tiếp tục suốt ngày, nhưng cuối cùng QL-14 bị cắt. 

NGÀY KẾ TỨC NGÀY 9 THÁNG 3, sđ 10 csbv đồng loạt tấn công nhiều nơi ở tỉnh tỉnh Quảng Đức: ở quận Kiến Đức họ đã bị các đv của liên đoàn 24 BĐQ đẩy lui, và ĐPQ ở Đức Lập cũng giữ vững vị trí. Nhưng ở nam Đức Lập, ngã ba Dak Song, bị pháo kích nặng nề và bộ binh csbv đã tràn ngập vị trí phòng thủ của TĐ 2/53 bộ binh vào lúc trưa. NÓI THÊM: LĐ 24 BĐQ có TĐ 82 của thiếu tá Vương Mộng Long. Sau khi Quảng Đức thất thủ, ông nhận lịnh cấp trên điều động LĐ về Phan Thiết. Sau đó TĐ ông được trực thăng bốc về Xuân Lộc đặt dưới quyền điều động cho sđ 18 -- ND).

Tới lúc này, tướng Phú mới nhận ra rằng tỉnh Darlac là chiến trường CHÁNH và ông cần viện quân lập tức. Ông xin BTTM viện quân nhưng bị từ chối vì chỉ còn rất ít đv trừ bị và đe dọa đối với Sài Gòn và Tây Ninh ngày càng cao. Buộc lòng Phú phải rút TĐ 72 và 96 của LĐ 21 BĐQ từ Đèo Chu Pao và Kontum và trực thăng vận họ tới Buôn Hô; sau đó họ đi xe tải 35 km tới BMT. Ông ra lịnh cho đ.đ. 45 trinh sát đóng tại Bản Đôn trở về BMT.

Lúc 2:00 sáng giờ Hà Nội ngày 10.3.75, đạn pháo binh và hỏa tiển rơi vào BMT, và đạn cối rơi vào sân bay Phụng Dực ở đông của BMT. Sau đó là bộ binh và đặc công tấn công kho đạn (có lẽ là kho đạn Mai Hắc Đế -- Người dịch) ở TL-1 phía tây của TP; đ.đ. 2 TĐ 225 ĐPQ tại đồi 559 tây bắc của tp, và BCH chi khu tại sân bay Phụng Dực. Mọi tấn công đều bị đẩy lui và địch thiệt hại nặng, Ngay trước 4:00 sáng TĐ 3/53 bộ binh tại sân bay bị tấn công mạnh và xe tăng csbv được thấy ở tây bắc của BMT.

Trong khi đó, các tấn công ở Quảng Đức vẫn tiếp tục khi TĐ 259 ĐPQ đẩy lui địch trên TL-12 giữa Dak Song và Đức Lập và BĐQ vẫn giữ vững ở Gia Nghĩa và Kiến Đức. Tuy nhiên, ngày 15.3, lực lượng bảo vệ Kiến Đức cuối cùng bị tràn ngập.

Tại Bình Định, tướng Niệm của sđ 22, tăng cường cho tr.đ. 42 ở quận BÌNH KHÊ với hai TĐ của tr.đ. 41 và BCH tr.đ., nhưng QL-19 vẫn bị cắt ở Lệ Trung và Bình Khê. BĐQ ko thể tiến lên tại CẦU 31 giữa CCHL 93 và 94 thuộc tỉnh Pleiku. Dù sân bay Pleiku bị pháo nặng bằng hỏa tiển ngày 10 THÁNG BA nhưng chỉ gián đoạn hoạt động vài giờ. Dân Kontum ồ ạt xuôi nam qua đèo Chu Pao vì TP này bị pháo kích hàng ngày và nguy cơ bị tấn công. Người dân xếp hàng rồng rắn trước đại lý Air Vietnam ở Kontum để mua vé đi Pleiku hay Nha Trang hay Sài Gòn. QL-14 bị cắt ngày 10 THÁNG BA khi CS tấn công các đồn ĐPQ trên núi, gần biên giới giữa tỉnh Pleiku và Darlac...

Tại sân bay Phụng Dực, TĐ 3/53 BB bắt đc hai tù binh của tr.đ. 25 độc lập và TĐ 401 đặc công...

VÀO TỐI 10 THÁNG BA, CSBV kiểm soát trung tâm của BMT, nhưng một số nơi vẫn còn trong tay quân chánh phủ (CP) như: Đ.đ. 2/225 ĐPQ giữ đồi 559, và đ.đ. 4 của TĐ 242 ĐPQ vẫn còn giữ kho đạn chánh. Tại một đồn điền cà phê ở tây BMT, phần lớn của TĐ 1/53 BB và BCH và chi đoàn 3/8 Thiết Kỵ vẫn giữ vững vị trí. Đ.đ. 4 của TĐ 243 ĐPQ vẫn giữ đồi 491 ở nam BMT. Những đv nhỏ của tr.đ. 53 BB và ĐPQ vẫn còn chiến đấu trong TP, nhưng trận chiến lớn nhứt diễn ra ở sân bay Phụng Dực. Nơi đây BCH tiền phương của SĐ 23 BB đã chiến đấu cùng với BCH của tr.đ. 53 (của trung tá Võ Ân) và chi đoàn 3/8 thiết kỵ. Tàn quân của bch tiểu khu và vài đv BĐQ (có lẽ thuộc TĐ 72 và 96 BĐQ -- người dịch) ở phía tây sân bay Phụng Dực. 

ĐỤNG ĐỘ NẶNG TIẾP TỤC NGÀY 11 THÁNG 3. Quân trú phòng ước lượng 400 địch chết, 50 súng bị tịch thu, 13 xe tăng bị cháy, và tr.đ. 53 ở sân bay báo cáo địch đã dùng súng phun lửa. Những cụm kháng cự nhỏ vẫn còn, dù ĐT Luật tỉnh trưởng bị bắt".

...

Dịch từ trang 147-150 của quyển From Ceasefire to Capitulation (Từ ngưng bắn đến đầu hàng) của ĐT Le Gro. 

           

  

                            THUNG LŨNG VĨNH THẠNH, PHÍA BẮC QUỐC LỘ 19 

 

Trận chiến Đèo An Khê năm 1972

 

Trận chiến Đèo An Khê năm 1972

     Trên blog của "Lý Toét", Lý Toét có reply cái comment của tui và hỏi tui  "@ Bác Bảo Châu, Bác hãy kể về những gì bác biết trước khi người Hàn kể cho chúng ta nghe.". Tui đã trả lời rằng thì là tui không kể được.

    Hôm nay tình cờ thấy được cái này hoặc cái  này của bọn cựu binh đánh thuê Park Chung Hee, cái bọn "ROK Army in Vietnam veterans" đấy,  và bọn này đã trở lại thăm "chiến trường xưa" sau 32 năm, kể về "trận chiến đèo An Khê". Do chính người còn sống sót trong cuộc kể lại, đích thị là có việc B52 thả bom và thả cả bom Napalm để "bỉ thử đồng tận"!

     Bọn lính đánh thuê Park Chung Hee thời đó mà viết được Anh ngữ không nhiều đâu, chứng tỏ bọn này "văn hóa" cũng kha khá đấy! Ta có thể ghé vô đó coi cụ thể.

Năm 1972 bọn này là lũ lính đánh thuê:

    - Chúng sát hại bộ đội ta:

 

    - Lại còn dựng "bia chiến thắng" để "lưu dấu": 

32 năm sau (năm 2004) , chúng trở thành "khách du lịch" và có khi là "nhà đầu tư", chúng trở lại với "dấu xưa":

Ba chữ trên là tiếng Cao Ly (Jeon seung bi), có nghĩa là "chiến thắng bia", vẫn còn tồn tại  (ảnh chụp tháng 3 năm 2014)

 *Bonus: Coi một hình ảnh về lãnh tụ của tụi "Đế quốc Mỹ và chư hầu" (mà "chúng nó" kêu là "đồng minh"), trong đó có Park Chung Hee, lãnh tụ của bọn "lính đánh thuê" nói trên:

 Ảnh chụp các Nguyên thủ Quốc gia tổ chức "Liên Phòng Đông Nam Á (South East Asia Treaty Organization - SEATO) tại Hội nghị Thượng đỉnh Manila, ngày 24/10/1966:

Từ trái qua phải: Nguyễn Cao Kỳ, Chủ tịch Ủy ban Hành pháp Trung ương của VNCH; Thủ tướng Harold Holt của Úc-Đại-Lợi; Park Chung Hee, Tổng thống Đại-Hàn Dân-quốc; Tổng thống Ferdinand Marcos của Phi-Luật-Tân; Thủ tướng KeithHolyoake của Tân-Tây-Lan; Nguyễn Văn Thiệu, Chủ tịch của Ủy ban Lãnh đạo Quốc gia của VNCH; Thủ tướng Thanom Kittkachorn của Thái Lan và Tổng thống Mỹ Johnson.

Update 06/8/2012: Qua comment này, Lý Toét cho biết "bọn Hàn này kể chuyện của bọn chúng không bằng bộ đội ta kể về lính "Phắc Chung Hy", cho nên tui đã tìm được lời kể lại từ bộ đội ta, những cựu chiến binh thuộc trung đoàn 12, sư đoàn 3, đã trực tiếp tham gia trận chiến đẫm máu này:

          1./ Ở cuốn  Cuộc chiến đấu tự nguyện - Tác giả: Nguyễn Văn Hồng; Nhà xuất bản: Hội Nhà văn; Năm xuất bản: 2007. (Có thể đọc đầy đủ ở đây). Có điều trong lời kể của bộ đội ta không nói đến việc ném bom của pháo đài bay B52; nhưng có kể lại chuyện 1 tên lính đánh thuê Park Chung Hee "nó lăn xuống đất đập đầu tự tử", không chịu để bị bắt làm tù binh. Và một tình tiết mà tui xác nhận rằng thực tế không xảy ra là "trung đoàn bộ binh 12 đã tiêu diệt và phá hủy 54 xe quân sự của địch vận chuyển tiếp tế lên Tây Nguyên, trên đoạn đường từ xã Bình Nghi lên Đồn Phó."

          2./ Ở: Nhật ký cao điểm 384 - ghi chép của đồng chí Dương văn Minh, một cựu chiến binh thuộc C62, D6, E12, F3, Sư đoàn 3 "Sao Vàng". (Có thể đọc đầy đủ ở đây). Coi bộ đội ta tả cảnh "lấy xác giặc làm bệ bắn" đến khi xác chết thối rữa thì "hất  "trả" chúng nó". Một việc làm mà cánh lính mới "không dám làm" vì "thấy tổn đức quá" nhưng đối với "cánh lính cũ họ làm như vậy là bình thường":