Showing posts with label TRỰC THĂNG. Show all posts
Showing posts with label TRỰC THĂNG. Show all posts

Monday, August 4, 2025

 

The United States Helicopter in Vietnam V

Air Warfare

51556533.Hh53

HH-53 rescue helicopter.

hgnmjukukyy

U.S. SAR tactics in Vietnam evolved from an operation developed by the German Luftwaffe during the Battle of Britain during World War II; they were refined during the Korean War. Four A-1Es called “Sandy” from their call signs, or A-7 jet fighters, broken into a high and low section of two aircraft each, escorted two HH-3 or, after 1967, HH-53 rescue helicopters into the Pickup Zone (PZ). The helicopters and two escorts orbited out of range of antiaircraft fire. The high section of fighters reconnoitered the site to determine enemy resistance and attacked antiaircraft weapons in the vicinity. The leader then called in the first helicopter with its two escorts. The second helicopter orbited out of danger, ready to replace the first if it was shot down or damaged. Many times the alternate helicopter swooped in to rescue both the downed helicopter crew and the object of the initial rescue mission. On several occasions, several U. S. aircraft and men were lost attempting to rescue downed airmen.

The helicopter most identified with U. S. long-range SAR operations in SEA first entered service as an ASW helicopter with the U. S. Navy. On March 11, 1959, Sikorsky Aircraft Corporation test pilots lifted off in the S-61, or H-3 Pelican, later known as the Sea King. The twin-engined, all weather Pelican became operational with the U. S. Navy in June 1961. The H-3, although designed primarily to detect, classify, track, and destroy enemy submarines, rapidly became a multipurpose ship or land-based aircraft with Navy, Marine, and USAF units. Powered by two GE T58-GE-10 1,250- horsepower turboshafts, soon upgraded to 1,400 horsepower, the H- 3 cruised at an airspeed of 120 knots to a maximum range of 542 nautical miles and reached a service ceiling of 14,700 feet. The H-3 had a maximum gross takeoff weight of 21,000 pounds, with the capability of a 6,000-pound slingload on some models.

Of conventional design, the Sea King’s five-bladed main rotor system measured 62 feet and its fuselage 54 feet, 9 inches. Designed for overwater flights the H-3 possessed emergency amphibious capabilities. The H-3 carried a crew of four and up to twenty-eight passengers in its transport configuration. For ASW operations the helicopter crew usually consisted of two pilots, two to three sensor operators, and up to three passengers. Dubbed the “Jolly Green Giant” by rescued aircrewmen, the USAF SAR version of the HH-3 usually carried two pilots, a door gunner, a parajumper (PJ), and a flight engineer who doubled as the rescue hoist operator. In 1967 two USAF Air Rescue and Recovery Service (ARRS) HH-3s demonstrated the viability of air refueling of helicopters by self-deploying from the United States to France in a flight of almost thirty-one hours (Pember 1998, 49).

Sikorsky produced two basic models of the S-61, the original with a watertight hull, which Navy personnel called “Big Mother,” and later, the elongated version with aft cargo doors and a loading ramp for larger cargo. The United States, Great Britain, Canada, Japan, Italy, Spain, Egypt, and Malaysia used several variants of the Sea King: search and rescue HH-3 and SH-3D also used to pluck U. S. Apollo astronauts and their space vehicles from the ocean after splashdown, ASW SH-3, tactical transport CH-3, mine sweeping RH-3, VIP transport VH-3 (used by the U. S. Marines to transport the president), special operations MH-3, and commercial transport helicopter. Armament included a dipping sonar, sonobuoys, magnetic anomaly detectors, two MK 46 torpedoes for ASW, and at least two 7.62-mm door-mounted miniguns on SAR helicopters for selfprotection. The aircraft contained cockpit instrumentation for allweather operations, including both search and weather radars. Later models included Doppler radar navigation systems. In the early 1990s many Sea Kings received upgraded T-58-GE-402 1,500- horsepower engines and global positioning systems (GPS). The USCG HH-3F had the capability to fly 300 miles, hover for twenty minutes, and return to base with fuel in reserve.

Sikorsky built more than 1,100 S-61s, while Westland, Mitsubishi, and Agusta manufactured over 400 versions of the H-3 under license. Westland installed a pair of Rolls Royce Gnome H. 1400 turboshafts and a Louis Newmark Mk 31 automatic flight control system in the British Sea Kings. The RN initially ordered fifty-six HAS1 Sea Kings, with 700(S) Squadron receiving the first for test and evaluation in August 1969. Testing resulted in the more powerful HAS2, and the HAS5 with a longer cabin to accommodate the Sea Searcher radar. Westland provided the Egyptian Air Force with a twenty-one-seat Sea King utility transport, minus the external floats, called the “Commando.” The British Royal Marines also ordered this version as the HC4, which conducted extensive combat operations in the Falklands War.

Westland also produced a completely self-contained SAR helicopter that carried a crew of four, nine stretchers, a weather/search radar, smoke and flare dispensers, a flight director system with an auto hover mode, and folding blades for shipboard storage. The RAF made use of this version as the HAR Mk3 and the West German Navy as the Mk 41. Westland exported Sea King variants to India, Norway, Belgium, Pakistan, Australia, and Qatar.

In 1962 the U. S. Marine Corps awarded Sikorsky Aircraft a contract to design and build a new all-weather assault transport helicopter. The S-65, designated the CH-53A Sea Stallion, made its first flight on October 14, 1964, and in 1966 it entered service as the Marine Corps’s heavy lift helicopter, as well as replacing the H-3 as the primary USAF SAR helicopter. The Navy also purchased the Sea Stallion to bolster its ASW and SAR operations. Twin T64-GE-6 turbines powered a 79-foot, seven-bladed main rotor that turned above a 73-foot, 4-inch fuselage, designed for emergency water landings. The tailboom supported a tall vertical fin, which in turn supported a horizontal stabilizer attached to the starboard side and a four-bladed tailrotor mounted on the port. Capable of carrying a 14,000-pound load, which might include thirty-eight troops or twenty-four stretchers and three or four medical attendants, the CH-53 “Super Jolly Green Giant” could also accommodate fifty-five passengers with center seating installed. In one emergency situation in Vietnam the CH-53 lifted off with seventy-five Marines aboard. Large rear doors and a ramp facilitated loading either wheeled or palletized cargo.

Designed with a flight direction system and folding blades for shipboard or land-based operations, the big machines soon earned their own distinctive place in aviation history. In August 1970 two CH-53s assigned to the U. S. Air Force Air Rescue and Recovery Service (ARRS), using integral aerial refueling systems, completed a nonstop flight across the Pacific Ocean. The same year the United States used HH-53As in the daring raid on the Son Tay prisoner of war camp, only 23 miles outside Hanoi. Although the pilots and Special Forces troops executed a perfect raid, the NVA had previously moved the prisoners to another location. Variants of the helicopter include the HH-53A/B, HH-53C, CH-53D, RH-53D, CH-53G, and HH-53H. Sikorsky Aircraft built a total of 412 Sea Stallions with an additional 110 built in the Federal Republic of Germany. Austria, Iran, Japan, and Israel also employed variants of the CH-53. Sikorsky engineers later used the S-65 as a basis for developing the three-engined CH-53E Super SeaStallion/MH-53E Sea Dragon.

The Sikorsky Aircraft S-64, which first flew on May 9, 1962, was the last Sikorsky project in which Igor himself was personally involved. It was a company-funded “flying crane” designed to lift a minimum of 10,000 pounds; Pratt & Whitney T73-P-1 4,500-horsepower engines turned the 79-foot, 6-inch six-bladed main and 15- foot, 4-inch four-bladed conventional tailrotors. Final versions of the helicopter could carry a maximum load of 22,800 pounds. Able to reach a top speed of 111 knots, the large aircraft had a service ceiling of 13,000 feet. Resembling a large insect, the machine sat on an extended stiltlike landing gear that allowed the helicopter to straddle large, palleted cargo loads, or a “people pod” capable of holding forty-five infantrymen or twenty-four litters and fifteen seated passengers. The helicopter could also transport pods containing a mobile headquarters or field hospital. Two pilots sat side by side in the forward flight deck, and a third pilot sat in a lower, rear-facing cockpit that allowed him to fly the aircraft during slingload operations.

It was first delivered to the West German Defense Ministry in 1963, and the U. S. Army ordered six of the machines in June 1963; they eventually bought ninety-seven CH-54 Tarhees between June 1964 and 1972, the last being retired in 1993 from the 113th Aviation Company of the Army National Guard. The CH-54 set several international records, including a time-to-climb record and, in 1965, a world record by lifting off with ninety persons aboard, including eighty-seven combat-loaded paratroopers of the 82d Airborne Division. During the aircraft’s service in Vietnam, in addition to a gamut of heavy lift missions in support of U. S. and RVN operations, the “flying crane” recovered 380 downed aircraft. The “Sky Cranes” continued flying in civilian service, fighting forest fires, and in construction, remote oil exploration, and logging operations.

During the Vietnam War the success of U. S. helicopters radicalized modern warfare. Generals and admirals the world over realized that the helicopter had become an integral, and indispensable, element of war planning. Boeing CH-47 Chinooks, Sikorsky CH-54 Tarhees (Skycranes), CH-3 Sea Knights, and CH-53 Sea Stallions magnified the combat versatility of units in Vietnam by lifting towed 155-mm and 8-inch artillery pieces to remote firebases that provided fire support for infantry units moving into contact. Helicopters inserted large numbers of infantrymen and Marines onto precarious mountaintop LZs and, employing a long rope ladder that dangled down through the trees, delivered Rangers and Special Forces into triple canopy jungles. Outlying firebases and Special Forces camps relied on frequent resupply from U. S. workhorse helicopters. Airmobile units used helicopters to preposition fuel and ammunition for future operations. Forward Area Refueling Points (FARPs) reduced the turnaround time for helicopters to return to their missions. By slingloading downed aircraft back to repair facilities the CH-37, CH-47, CH-53, and CH-54 salvaged aircraft that would have been a total loss in other circumstances.

Marine helicopter operations followed much the same pattern as the U. S. Army, with a few innovations. Despite visibility limitations, Marine helicopter crewmen conducted several early night operations. In August 1965 they flew the first night assault in Vietnam, using CH-34s to insert Marine grunts into Elephant Valley northwest of Da Nang. Marine medevacs also extracted several severely wounded men during night operations. Radar operators guided the pilots to the wounded while other aircraft dropped flares to illuminate LZs long enough for the medevac to evacuate casualties.

Radar guidance allowed the Marines to resupply units under inclement weather conditions. During the siege of Khe Sahn and operations in the A Shau Valley in 1969, CH-46s and CH-53s made instrument climbs through the overcast at Quang Tri and Da Nang, and with radar directions flew to the beleaguered Marines. When an opening in the clouds appeared the pilots spiraled down to drop their external loads of water, rations, ammunition, and medical supplies into small LZs hacked into the cloud-covered rain forests.

From administrative assignments (“ash and trash” missions) to combat and service operations, helicopters changed U. S. military doctrine forever. Used properly, helicopters proved much less fragile than some doomsayers had predicted, flying thousands of hours per aircraft lost or damaged. By the end of 1972, U. S. helicopter losses neared 4,500, but most were lost to operational accidents and mechanical failures. Many of those listed as destroyed in combat were lost to mortar and rocket fire while the aircraft sat on the ground, partially protected by sandbag revetments.

During the Vietnam War, medevac and SAR pilots flew their aircraft into every conceivable situation: firefights, dense jungles, remote mountaintops, rice paddies, river bottoms, steep ridges, even to the outskirts of Hanoi itself, considered the most defended city in the world. For example, the USAF Aerospace Rescue and Recovery Service, flying a variety of helicopters, rescued 3,883 U. S. servicemen in SEA who might otherwise have been killed or captured. U. S. helicopters also evacuated hundreds of Americans and South Vietnamese during the fall of Saigon in April 1975.

From the late 1950s through the mid-1970s helicopters proved their adaptability and capability to operate in searing desert heat, Arctic cold, and all environmental conditions in between. Flying a miscellany of missions including military assault and transport, SAR, vertical replenishment of both military and commercial shipping, minesweeping, advanced early warning, and various humanitarian aid missions such as air ambulance and disaster relief, helicopter pilots aptly demonstrated that rotorcraft are much more versatile than conventional airplanes. Flying these missions in all weather conditions, aviators permanently established the helicopter’s reputation as a machine that could accomplish any assigned task. As to air ambulance and rescue, Igor Sikorsky, in 1969, stated: “For me the greatest source of comfort and satisfaction is the fact that our helicopters have saved . . . over fifty thousand lives and still continue with their rescue missions. I consider this to be the most glorious page in the history of aviation.” Both Larry Bell and Sikorsky believed that of the “great varieties of service rendered by the helicopters . . . the most important [have been] the saving of many thousands of lives” (Keogan 2003, 44).

Saturday, July 15, 2023

 Tháng 3/75 , sau cuộc triệt thoái của Sư Đoàn 1BB và các đơn vị TQLC từ Huế về Đà Nẵng thì các tỉnh Quảng Ngãi , Quảng Tín cũng như các quận lỵ Ba Tơ , Minh Long , Sơn Hà , Trà Bồng , Tiên Phước, Hiệp Đức , Quế Sơn v.v...ở phía Nam Đà Nẵng và BTL Sư Đoàn 2BB tại căn cứ Chu Lai lần lượt xụp đổ như những quân Dominoes chỉ sau vài loạt pháo kích . Lãnh thổ Quân Đoàn I càng thu hẹp dần với hai tỉnh cuối cùng là thị xã Đà Nẵng và tỉnh lỵ Hội An tức Biệt Khu Quảng Đà tạm thời còn đứng được khi còn căn cứ Hỏa Lực Nông Sơn của Liên Đoàn 1 BĐQ [?] vì đó chính là cửa ngõ ngăn chặn mức tiến của Cộng quân từ Trường Sơn ra vùng đồng bằng tỉnh Quảng Nam đánh vào thị xã Đà Nẵng .


Nông Sơn là một ngọn núi trọc như khối đất khổng lồ , lớn cùng cỡ như núi Bà Đen ở vùng III nhưng không cao quá 1500 feet và nằm tách rời với dãy Trường Sơn rậm rạp ở phía sau , trong vùng rừng núi phía Tây Nam các quận Đức Dục , Đại Lộc và Thượng Đức thuộc lãnh thổ tỉnh Quảng Nam . Xung quanh tứ bề bao bọc bởi các thung lũng sâu thẳm, cùng đổ vào dòng sông Thu Bồn chảy ra cửa biển Hội An nên những mùa mưa lớn năm nào dân chúng cũng chịu cảnh lũ lụt lầm than .

Bên dưới chân núi là khu vực kỹ nghệ An Hòa còn gọi là khu mỏ than Nông Sơn với con đường xe lửa ngoằn ngoèo uốn theo sườn núi từ mỏ than ra tận Trà Kiệu và Duy Xuyên là huyết mạch chính yếu để vận chuyển than đi các vùng ngoài .

Từ trên đỉnh Nông Sơn nhìn xuống , phi trường An Hòa nằm giữa những thửa ruộng ô vuông đều đặn như hình bàn cờ . Một phi đạo nho nhỏ chạy dài theo hướng East/West song song với con sông , đa số chỉ dành cho trực thăng và các fixed- wings loại nhỏ . Những ngày chiến trường sôi động khi còn quân đội Mỹ vào những năm 69-70 , phi trường An Hòa lúc nào cũng nhộn nhịp từng đoàn trực thăng lên xuống để refills sau những phi vụ hành quân trực thăng vận mỗi ngày . Liên Đoàn 41 tác chiến khi ấy bên trực thăng VN mới chỉ có một mình PĐ 213 . Các phi vụ HQ phần đông bay cho Biệt động Quân hoặc Trung đoàn 51 Biệt Lập với những phi vụ "search & destroy" ầm ĩ vui nhộn cả vòm trời ... Ở đầu phi trường hướng Đông Bắc , nối liền An Hòa với Quận Đại Lộc là cây cầu Tự Do [ Liberty Bridge ] ; có lẽ không binh sĩ Mỹ nào đã từng đóng quân ở ĐNG lại có thể quên được cái tên quen thuộc ấy vì đó là trục lộ quân sự rất quan trọng , rất nhộn nhịp lúc bấy giờ .

Bản doanh BCH Liên Đoàn I BĐQ nằm trên chóp đỉnh Nông Sơn . Trung tá Phất , chỉ huy trưởng , là một sĩ quan trẻ cùng gốc Võ Bị Đà Lạt với Tr/tá Cao Q. Khôi , PĐT 213 . Thỉnh thoảng anh hay ghé phi đoàn thăm nên rất thân thiện với anh em trực thăng . Với vóc dáng cao ráo mảnh mai trong bộ quân phục rằn ri BĐQ và chiếc nón beret màu nâu nghiêng nghiêng trên mái tóc , anh giống như một Michael Cain oai hùng trong các film chiến tranh hồi xưa .. Mấy ngày 26 , 27 cuối tháng 3/75 , tự dưng mọi phi vụ HQ đều bị đình trệ, suốt ngày không có phi cơ nào cất cánh ngoại trừ những chuyến bay di tản . Anh em chán nản ngồi chờ trong những phi vụ trực standby , đánh bài mãi cũng không hết giờ . Tuy mới biệt phái Chu Lai về nhưng thấy có phi vụ vào Nông Sơn , tôi hăng hái đi bay liền !

Đêm 25/3/75 căn cứ Chu Lai bị thất thủ cùng với BTL/SĐ 2 BB . Phi đoàn phái tôi vô bốc Đại tá TMT và một số sĩ quan tham mưu SĐ2BB còn sót lại . Chúng tôi xuống được bãi VIP bên cạnh BTL trong cảnh đạn nổ và lửa cháy bập bùng nhưng lập tức các binh sĩ ùa lên phủ kín cả thân tàu như ổ kiến không tài nào cất cánh nổi . Mấy lần bốc tàu lên lại rớt xuống , cuối cùng tôi đành phải chịu bỏ lại phi cơ , dẫn theo mấy sĩ quan tham mưu BB cùng chạy xuống bãi biển Kỳ Hà. Chúng tôi núp trong những khe đá dưới bãi biển , chờ đến gần 3 giờ sáng thì Không Đoàn 51 mới cho phi cơ của PĐ 257/ tản thương vô đón về .

Buổi sáng , cất cánh bay vào Nông Sơn tôi vô tình quên cả sự dè dặt với tình hình chiến sự mới . Vừa ra khỏi vòng đai phi trường ĐNG tôi đã xà xuống khu cầu Cẩm Lệ , bay là là trên những ruộng dưa hấu xanh tươi rậm rạp trải rộng hai bên bờ sông Cẩm Lệ như tìm vui chút cảm giác thanh bình mơ hồ nào đó . Những trái dưa xanh lớn và dài bò tua tủa trên mặt cát vàng dưới gầm cầu trông thú vị ... Sau đó mới nhẹ nhàng kéo cyclic móc đầu lên lấy hướng Tây Nam rồi bay thẳng vào Nông Sơn không chút do dự như những phi vụ đã quen bay trước kia .

Vùng đồi 55 [ BCH/TRĐ51 ] và quận lỵ Đại Lộc vẫn còn im lìm dưới lớp sương mờ buổi sáng . Khi qua khỏi khu cầu Tự Do và phi trường An Hòa tôi mới ngạc nhiên để ý thấy cảnh dân chúng lũ lượt quẩy gánh từ các miền thung lũng dưới chân núi kéo ra rất đông [ vì sắp có chiến trận ] nhưng không tìm hiểu thêm làm gì ! Quẹo trái qua vùng thung lũng phía Nam để lấy thêm cao độ rổi theo hướng Bắc vào thẳng bãi đáp nhỏ bé có hình chữ H nằm sát bìa núi . Bên phải là hầm Chỉ Huy chồng chất nhiều lớp bao cát trên nắp rất kiên cố . Lá cờ vàng ba sọc đỏ trước miệng hầm tung bay phất phới theo chiều gió khá mạnh... Ở bãi đáp chờ đợi một lát vẫn không thấy ai ra liên lạc , tôi định tắt máy nhưng gió quá lớn cánh quạt phi cơ không chịu ngừng , con tàu dập dình như muốn lao xuống triền núi ! Tôi quay máy trở lại rồi cho HSQ cơ phi vào liên lạc BCH . Vị sĩ quan phụ tá nói Tr/tá bảo chúng tôi về ĐNG chờ , Ông sẽ gọi lại ... Không ngờ đó cũng là phi vụ cuối cùng tôi bay vào Nông Sơn !

Trở về ĐNG , liên lạc báo cáo HQCC thì được lệnh hủy bỏ phi vụ vì căn cứ Nông Sơn đã bị overun , sau chưa đầy mấy phút ! Nếu không vì gió lớn có lẽ chúng tôi đã cùng chung số phận với các chiến sĩ BĐQ và Tr/tá Phất trên núi Nông Sơn . Có thể là số còn may mắn ; nhưng sự việc xẩy đến đối với tôi như một phép lạ nhiệm màu hơn là một sự hên xui ! Tôi thầm khấn nguyện cám ơn Thượng Đế - Ngài vừa cho tôi an toàn ở Chu Lai giờ lại bảo vệ tôi ở Nông Sơn - Tội nghiệp cho Tr/tá Phất và các chiến binh của ông không biết sau này [ sau 75 ] gia đình và thân nhân có tìm được thân xác của các anh để mang về mai táng cho đàng hoàng ? Họ là những chiến sĩ vô danh trong giờ phút đen tối nhất của lịch sử Việt Nam như biết bao anh hùng khác của Quân Lực VNCH .

Đêm hôm sau , 28/3/75 , từ vùng núi Nông Sơn hướng Tây Nam , Cộng Sản tha hồ tự do ồ ạt tấn công bằng hằng loạt đại pháo vào phi trường và thị xã Đà Nẵng mang theo sự xụp đổ cuối cùng của Quân Đoàn I và Vùng I Chiến Thuật .


Các tài liệu lịch sử sau 75 cũng như hồi ký của các vị tư lệnh ở Vùng I có trách nhiệm bảo vệ Thị Xã Đà Nẵng trong những ngày cuối cùng của tháng 3/75 , hầu như không ai nhắc đến trận chiến cuối cùng của các chiến sĩ BĐQ trên đỉnh Nông Sơn buổi sáng ngày 27/3/75 . Phỏng theo hồi ký [ The 25 year Century pages 363,364,365,366...] của tướng Lâm Quang Thi , tư lệnh QĐ I Tiền Phương kể lại thì vào ngày giờ ấy [ chiều 27 và sáng sớm 28/3 ] các tướng lãnh đang bận rộn tìm đường thoát thân rời khỏi Đà Nẵng bằng chiến hạm HQ 404 và 405 của HQ Vùng I Duyên Hải. Tướng Trưởng TL/QĐI và tướng Khánh TL/SĐIKQ phải bỏ trực thăng mà bơi ra tàu Hải Quân ! Không biết dựa vào nguồn tình báo nào mà các tướng lãnh lại nghĩ rằng Đà Nẵng đã mất vào tay CS ? Trong khi trên thực tế nửa đêm 28/3 tôi còn đáp chiếc trực thăng cọc cạch nhất [ luôn luôn có chứng bệnh kinh niên - rung và hydraulic rỉ dầu trường kỳ ] mang số 107 của phi đạo 213 xuống sân bay Non Nước và ngủ một giấc ngon lành trên bãi cỏ bên cạnh đường phi đạo cho đến sáng 29/3/75 khi Tr/tá Ng.V Mai [PĐT 247] đáp chiếc Chinook bên cạnh làm giật mình thức dậy . Anh Mai hỏi tôi " Sao mày chưa đi ? Tụi nó bay hết rồi ! "... Suốt ngày 29/3 cho đến gần 5.00pm chiều tôi mới cất cánh rời ĐNG cùng với PHĐ 213 gồm Đ/úy Vui , Cang, Đương và Xiêm; khi ấy những toán quân VC đầu tiên từ vùng biển Hội An tiến về tiếp thu ĐNG mới chỉ tới khu đồn Đại Hàn cũ cách Non Nước [ Khu Ngũ hoành Sơn ] chừng 2 miles / South .

Để sự hy sinh cao cả của các anh không bị quên lãng vô nghĩa ... Tôi xin phép được ghi lại biến cố này như nén hương lòng dâng kính anh linh các Anh Hùng chiến sĩ LĐ I BĐQ trên căn cứ Hỏa Lực Nông Sơn / Vùng I Chiến Thuật !!!





Th/hg


Song Chùy 213 / KĐ 51 CT / SĐ IKQ

 Phi vụ cuối cùng vào Căn Cứ Hỏa Lực Nông Sơn



Tháng 3/75 , sau cuộc triệt thoái của Sư Đoàn 1BB và các đơn vị TQLC từ Huế về Đà Nẵng thì các tỉnh Quảng Ngãi , Quảng Tín cũng như các quận lỵ Ba Tơ , Minh Long , Sơn Hà , Trà Bồng , Tiên Phước, Hiệp Đức , Quế Sơn v.v...ở phía Nam Đà Nẵng và BTL Sư Đoàn 2BB tại căn cứ Chu Lai lần lượt xụp đổ như những quân Dominoes chỉ sau vài loạt pháo kích . Lãnh thổ Quân Đoàn I càng thu hẹp dần với hai tỉnh cuối cùng là thị xã Đà Nẵng và tỉnh lỵ Hội An tức Biệt Khu Quảng Đà tạm thời còn đứng được khi còn căn cứ Hỏa Lực Nông Sơn của Liên Đoàn 1 BĐQ [?] vì đó chính là cửa ngõ ngăn chặn mức tiến của Cộng quân từ Trường Sơn ra vùng đồng bằng tỉnh Quảng Nam đánh vào thị xã Đà Nẵng .

Nông Sơn là một ngọn núi trọc như khối đất khổng lồ , lớn cùng cỡ như núi Bà Đen ở vùng III nhưng không cao quá 1500 feet và nằm tách rời với dãy Trường Sơn rậm rạp ở phía sau , trong vùng rừng núi phía Tây Nam các quận Đức Dục , Đại Lộc và Thượng Đức thuộc lãnh thổ tỉnh Quảng Nam . Xung quanh tứ bề bao bọc bởi các thung lũng sâu thẳm, cùng đổ vào dòng sông Thu Bồn chảy ra cửa biển Hội An nên những mùa mưa lớn năm nào dân chúng cũng chịu cảnh lũ lụt lầm than .
Bên dưới chân núi là khu vực kỹ nghệ An Hòa còn gọi là khu mỏ than Nông Sơn với con đường xe lửa ngoằn ngoèo uốn theo sườn núi từ mỏ than ra tận Trà Kiệu và Duy Xuyên là huyết mạch chính yếu để vận chuyển than đi các vùng ngoài .
Từ trên đỉnh Nông Sơn nhìn xuống , phi trường An Hòa nằm giữa những thửa ruộng ô vuông đều đặn như hình bàn cờ . Một phi đạo nho nhỏ chạy dài theo hướng East/West song song với con sông , đa số chỉ dành cho trực thăng và các fixed- wings loại nhỏ . Những ngày chiến trường sôi động khi còn quân đội Mỹ vào những năm 69-70 , phi trường An Hòa lúc nào cũng nhộn nhịp từng đoàn trực thăng lên xuống để refills sau những phi vụ hành quân trực thăng vận mỗi ngày . Liên Đoàn 41 tác chiến khi ấy bên trực thăng VN mới chỉ có một mình PĐ 213 . Các phi vụ HQ phần đông bay cho Biệt động Quân hoặc Trung đoàn 51 Biệt Lập với những phi vụ "search & destroy" ầm ĩ vui nhộn cả vòm trời ... Ở đầu phi trường hướng Đông Bắc , nối liền An Hòa với Quận Đại Lộc là cây cầu Tự Do [ Liberty Bridge ] ; có lẽ không binh sĩ Mỹ nào đã từng đóng quân ở ĐNG lại có thể quên được cái tên quen thuộc ấy vì đó là trục lộ quân sự rất quan trọng , rất nhộn nhịp lúc bấy giờ .
Bản doanh BCH Liên Đoàn I BĐQ nằm trên chóp đỉnh Nông Sơn . Trung tá Phất , chỉ huy trưởng , là một sĩ quan trẻ cùng gốc Võ Bị Đà Lạt với Tr/tá Cao Q. Khôi , PĐT 213 . Thỉnh thoảng anh hay ghé phi đoàn thăm nên rất thân thiện với anh em trực thăng . Với vóc dáng cao ráo mảnh mai trong bộ quân phục rằn ri BĐQ và chiếc nón beret màu nâu nghiêng nghiêng trên mái tóc , anh giống như một Michael Cain oai hùng trong các film chiến tranh hồi xưa .. Mấy ngày 26 , 27 cuối tháng 3/75 , tự dưng mọi phi vụ HQ đều bị đình trệ, suốt ngày không có phi cơ nào cất cánh ngoại trừ những chuyến bay di tản . Anh em chán nản ngồi chờ trong những phi vụ trực standby , đánh bài mãi cũng không hết giờ . Tuy mới biệt phái Chu Lai về nhưng thấy có phi vụ vào Nông Sơn , tôi hăng hái đi bay liền !
Đêm 25/3/75 căn cứ Chu Lai bị thất thủ cùng với BTL/SĐ 2 BB . Phi đoàn phái tôi vô bốc Đại tá TMT và một số sĩ quan tham mưu SĐ2BB còn sót lại . Chúng tôi xuống được bãi VIP bên cạnh BTL trong cảnh đạn nổ và lửa cháy bập bùng nhưng lập tức các binh sĩ ùa lên phủ kín cả thân tàu như ổ kiến không tài nào cất cánh nổi . Mấy lần bốc tàu lên lại rớt xuống , cuối cùng tôi đành phải chịu bỏ lại phi cơ , dẫn theo mấy sĩ quan tham mưu BB cùng chạy xuống bãi biển Kỳ Hà. Chúng tôi núp trong những khe đá dưới bãi biển , chờ đến gần 3 giờ sáng thì Không Đoàn 51 mới cho phi cơ của PĐ 257/ tản thương vô đón về .
Buổi sáng , cất cánh bay vào Nông Sơn tôi vô tình quên cả sự dè dặt với tình hình chiến sự mới . Vừa ra khỏi vòng đai phi trường ĐNG tôi đã xà xuống khu cầu Cẩm Lệ , bay là là trên những ruộng dưa hấu xanh tươi rậm rạp trải rộng hai bên bờ sông Cẩm Lệ như tìm vui chút cảm giác thanh bình mơ hồ nào đó . Những trái dưa xanh lớn và dài bò tua tủa trên mặt cát vàng dưới gầm cầu trông thú vị ... Sau đó mới nhẹ nhàng kéo cyclic móc đầu lên lấy hướng Tây Nam rồi bay thẳng vào Nông Sơn không chút do dự như những phi vụ đã quen bay trước kia .
Vùng đồi 55 [ BCH/TRĐ51 ] và quận lỵ Đại Lộc vẫn còn im lìm dưới lớp sương mờ buổi sáng . Khi qua khỏi khu cầu Tự Do và phi trường An Hòa tôi mới ngạc nhiên để ý thấy cảnh dân chúng lũ lượt quẩy gánh từ các miền thung lũng dưới chân núi kéo ra rất đông [ vì sắp có chiến trận ] nhưng không tìm hiểu thêm làm gì ! Quẹo trái qua vùng thung lũng phía Nam để lấy thêm cao độ rổi theo hướng Bắc vào thẳng bãi đáp nhỏ bé có hình chữ H nằm sát bìa núi . Bên phải là hầm Chỉ Huy chồng chất nhiều lớp bao cát trên nắp rất kiên cố . Lá cờ vàng ba sọc đỏ trước miệng hầm tung bay phất phới theo chiều gió khá mạnh... Ở bãi đáp chờ đợi một lát vẫn không thấy ai ra liên lạc , tôi định tắt máy nhưng gió quá lớn cánh quạt phi cơ không chịu ngừng , con tàu dập dình như muốn lao xuống triền núi ! Tôi quay máy trở lại rồi cho HSQ cơ phi vào liên lạc BCH . Vị sĩ quan phụ tá nói Tr/tá bảo chúng tôi về ĐNG chờ , Ông sẽ gọi lại ... Không ngờ đó cũng là phi vụ cuối cùng tôi bay vào Nông Sơn !
Trở về ĐNG , liên lạc báo cáo HQCC thì được lệnh hủy bỏ phi vụ vì căn cứ Nông Sơn đã bị overun , sau chưa đầy mấy phút ! Nếu không vì gió lớn có lẽ chúng tôi đã cùng chung số phận với các chiến sĩ BĐQ và Tr/tá Phất trên núi Nông Sơn . Có thể là số còn may mắn ; nhưng sự việc xẩy đến đối với tôi như một phép lạ nhiệm màu hơn là một sự hên xui ! Tôi thầm khấn nguyện cám ơn Thượng Đế - Ngài vừa cho tôi an toàn ở Chu Lai giờ lại bảo vệ tôi ở Nông Sơn - Tội nghiệp cho Tr/tá Phất và các chiến binh của ông không biết sau này [ sau 75 ] gia đình và thân nhân có tìm được thân xác của các anh để mang về mai táng cho đàng hoàng ? Họ là những chiến sĩ vô danh trong giờ phút đen tối nhất của lịch sử Việt Nam như biết bao anh hùng khác của Quân Lực VNCH .
Đêm hôm sau , 28/3/75 , từ vùng núi Nông Sơn hướng Tây Nam , Cộng Sản tha hồ tự do ồ ạt tấn công bằng hằng loạt đại pháo vào phi trường và thị xã Đà Nẵng mang theo sự xụp đổ cuối cùng của Quân Đoàn I và Vùng I Chiến Thuật .

Các tài liệu lịch sử sau 75 cũng như hồi ký của các vị tư lệnh ở Vùng I có trách nhiệm bảo vệ Thị Xã Đà Nẵng trong những ngày cuối cùng của tháng 3/75 , hầu như không ai nhắc đến trận chiến cuối cùng của các chiến sĩ BĐQ trên đỉnh Nông Sơn buổi sáng ngày 27/3/75 . Phỏng theo hồi ký [ The 25 year Century pages 363,364,365,366...] của tướng Lâm Quang Thi , tư lệnh QĐ I Tiền Phương kể lại thì vào ngày giờ ấy [ chiều 27 và sáng sớm 28/3 ] các tướng lãnh đang bận rộn tìm đường thoát thân rời khỏi Đà Nẵng bằng chiến hạm HQ 404 và 405 của HQ Vùng I Duyên Hải. Tướng Trưởng TL/QĐI và tướng Khánh TL/SĐIKQ phải bỏ trực thăng mà bơi ra tàu Hải Quân ! Không biết dựa vào nguồn tình báo nào mà các tướng lãnh lại nghĩ rằng Đà Nẵng đã mất vào tay CS ? Trong khi trên thực tế nửa đêm 28/3 tôi còn đáp chiếc trực thăng cọc cạch nhất [ luôn luôn có chứng bệnh kinh niên - rung và hydraulic rỉ dầu trường kỳ ] mang số 107 của phi đạo 213 xuống sân bay Non Nước và ngủ một giấc ngon lành trên bãi cỏ bên cạnh đường phi đạo cho đến sáng 29/3/75 khi Tr/tá Ng.V Mai [PĐT 247] đáp chiếc Chinook bên cạnh làm giật mình thức dậy . Anh Mai hỏi tôi " Sao mày chưa đi ? Tụi nó bay hết rồi ! "... Suốt ngày 29/3 cho đến gần 5.00pm chiều tôi mới cất cánh rời ĐNG cùng với PHĐ 213 gồm Đ/úy Vui , Cang, Đương và Xiêm; khi ấy những toán quân VC đầu tiên từ vùng biển Hội An tiến về tiếp thu ĐNG mới chỉ tới khu đồn Đại Hàn cũ cách Non Nước [ Khu Ngũ hoành Sơn ] chừng 2 miles / South .
Để sự hy sinh cao cả của các anh không bị quên lãng vô nghĩa ... Tôi xin phép được ghi lại biến cố này như nén hương lòng dâng kính anh linh các Anh Hùng chiến sĩ LĐ I BĐQ trên căn cứ Hỏa Lực Nông Sơn / Vùng I Chiến Thuật !!!




Th/hg

Song Chùy 213 / KĐ 51 CT / SĐ IKQ