CHỦ TỊCH QUỐC DÂN ĐẢNG CỦA ĐÀI LOAN QUA LĂNG KÍNH CỦA LÝ THUYẾT SỐ

                

I/ Dựa vào bảng trị số đính kèm, ở cuối bài, và thay thế các chữ bằng trị số tương ứng, ta có.

TRỊNH = 4+2+1+5+5 = 17; 17 = 1+7 = 8

LỆ = 3+5 = 8

VĂN = 6+1+5 = 12; 12 = 1+2 = 3

Cộng lại: 8 + 8 + 3 = 19. Sau đây là ý nghĩa của số này. 

Vua của Thiên Đình (The Prince of Heaven) 

19 là một trong những số rất may mắn và thuận lợi (favorable). Số này được tượng trưng bởi Mặt Trời, và còn được gọi là Vua của Thiên Đình bởi vì nó chỉ ra sự thắng lợi trên tất cả những thất bại và thất vọng (disappointment) tạm thời. Số này ban cho người và thực thể (entity) mang số này với tất cả quyền lực của số 10, mà không chịu sự nguy hiểm của lạm dụng vốn có trong số 10. Số này sẽ hứa hẹn hạnh phúc và thành đạt (fulfillment) – là thành công trong mọi việc kinh doanh/mạo hiểm (ventures) cũng như trong cuộc sống cá nhân. Dĩ nhiên, nếu tên của bạn bằng 19, số này phải được xem xét cùng với ngày sanh, có thể là một số không may mắn. Không có gì là hoàn hảo trên đời này, nhưng dù cho con số kia có ảnh hưởng tiêu cực đi nữa, số 19 sẽ giúp mọi việc của bạn trở nên dễ dàng và hóa giải tối đa bất cứ tác động tiêu cực nào - do con số kia mang lại, mà bạn sẽ gặp trên đường đời.

Dịch từ sách Linda Goodman's Star Signs trang 257.

II/ Tánh tình của nguời số 1 

(Tánh tình của những ai có ngày sinh hay có tên cộng lại bằng 1 hay 10 hay 19 hay 28).

Số 1 rung động cùng nhịp với Mặt trời. Số 1 tuợng trưng cho sự sáng tạo, sự che chở, và lòng nhân từ (benevolence). 1 là số của hành động độc đáo (original action), là nền tảng khởi xuớng/bắt đầu  (initiating basis) của tất cả các số khác. 
Một nguời hay thực thể chịu ảnh huởng bởi số 1 nếu sinh vào ngày 1, 10, 19, hay 28 trong bất cứ tháng nào. Nguời sinh ngày 1 chịu dấu ấn đặc thù (distinctive imprint) của số 1. Cũng như vậy đối với những nguời sinh vào các ngày 10, 19, hoặc 28 trong tháng, nhưng những nguời này lại chịu thêm ảnh huởng của các số 10, 19 và 28. Điều vừa kể cũng đúng cho người có tên cộng lại bằng các số này (người dịch bài này có tên cộng lại bằng 10). 
Những thái độ và đặc tính của số 1 sẽ định kỳ biểu lộ bởi nguời số 1, và sẽ tuơng tác với cá tính/nhân cách (personality) của nguời đó trong nhiều cách khác nhau, tùy thuộc vào con giáp (theo tử vi tây phuơng) của cá nhân đó. 
Nếu con giáp của bạn là :
- Leo (Hải Sư): Số 1 sẽ gia tăng những cá tính (personality traits) của con giáp này.
- Aquarius (Bảo Bình, sinh từ 21/1 - 20/2, như tôi chẳng hạn): Số 1 đôi khi đối nghịch với những động lực (motives) của con giáp này, nhưng, với cố gắng, có thể đuợc dùng để cân bằng với bản chất (nature) của con giáp này.  
- Aries, Sagittarius, Gemini*, Libra (Miên Duơng, Nhân Mã, Song Nam, Thiên Xứng): Số 1 sẽ hài hòa tốt đẹp với đặc tính (character) của các con giáp này. 

* KTS Nguyễn quang Nhạc sanh ngày 7 June 1924, tuổi Gemini (Song Nam), nhưng có tên bằng số 19.
- Scorpio, Taurus, Virgo, Cancer, Pisces, Capricorn (Hổ Cáp, Kim Ngưu, Xử Nữ, Bắc Giải, Song Ngư, Nam Duơng): Số 1 sẽ tuơng phản gay gắt với những bản tính (instincts) của những con giáp này. Thỉnh thoảng (on occasion) nó xuất hiện nơi nhân cách của những nguời này thì cách cư xử (behavior) của họ sẽ khác thuờng (unusual) - nếu so với thái độ thuờng ngày của họ, đến nỗi điều này sẽ gây ngạc nhiên kẻ khác, và thuờng sẽ gây ngạc nhiên cho cả chính họ .
                                                      
                   Ý  Nghĩa  Của  Số 1 

(Tánh tình này áp dụng cho người có ngày sanh hay tên cộng lại bằng 1 hay 10 hay 19 hay 28).

Định nghĩa sau đây của số 1 áp dụng cho cả nguời lẫn các thực thể (entity). Nguời số 1 có một ý thức mạnh mẻ về tự trọng (a strong sense of self-worth), và lộ rõ sự ghét phê bình/chỉ trích (and a marked dislike for criticism). Nguời số 1 đòi hỏi – và thuờng đuợc đáp ứng – sự kính trọng; họ sẽ đòi hỏi (insist) đuợc quyền tổ chức và kiểm soát mọi thứ và mọi nguời chung quanh. Nỗi ao uớc cơ bản/quan trọng (underlying) của họ là sáng tạo, và cực kỳ độc đáo (strongly original). Những nguời này hoàn toàn xác định (quite definite) trong quan điểm của họ, và trở nên cứng đầu/ngoan cố khi bị cản trở (thwarted). Họ không thích sự hạn chế (restraint), và cảm thấy phải đuợc tự do (must feel free). Họ sẽ hầu như luôn luôn vuơn tới một địa vị/chức vụ nào đó (some position) của quyền lực trong bất cứ công việc nào mà họ nhận lãnh (in whatever they undertake). Nếu không, họ sẽ hờn dỗi/khó chịu ở một só sỉnh (they'll pout in the corner), để ấp ủ một cái “tôi” bị tổn thuơng (nursing a bruised ego) và những tham vọng bị đổ vỡ (frustrated ambitions). Họ muốn đuợc nguỡng mộ/kính trọng bởi (they insist on being looked up to by) nguời bạn đời, bạn bè, thân nhân, đồng nghiệp – và ngay cả sếp của họ! 
Họ sẽ bảo vệ kẻ yếu, che chở kẻ không nơi nuơng tựa (defend the helpless) và nhận lãnh gánh nặng (take on the burdens) của những kẻ khác miễn sao (as long as) những kẻ khác làm đúng những gì mà họ ra lịnh (dictates). Họ biết mọi thứ hơn bất cứ ai khác, và coi ý kiến của họ là tốt hơn (to be superior), nếu không nói là hoàn mỹ (if not flawless). Gần như lúc nào họ cũng đúng (the great majority of the time they are right), hậu quả là họ gây bực mình/khó chịu cho những kẻ bị họ dạy đời/chỉ trích/phê bình (understandably annoys the people they lecture*). Họ rất mãnh liệt hay kiên quyết trong việc dạy đời/chỉ trích/phê bình (strong on lectures). Nhưng nguời số 1 cũng dễ xúc cảm một cách khó tin truớc những lời khen/ca tụng/chúc mừng (they are also unbelievably susceptible to compliments) – nhưng lời khen phải thành thật, không giả tạo, và họ có thể phát hiện sự khác biệt (sincere, not phony, and they can detect the difference). Sự khen ngợi chân thật sẽ làm cho họ cong nguời ra phía sau để hài lòng (genuine appreciation will get them to bend over backward to please). Hãnh diện là điểm yếu nhứt của họ. Khi sự hãnh diện này bị tổn thuơng, nguời số 1 đánh mất tất cả mọi tánh tốt của họ và trở nên đáng ghét nhứt (1 people lose all their virtues and become most unpleasant). Khi họ đuợc đánh giá cao (appreciated) và kính trọng, không ai rộng rải/hào phóng và nhân từ/thuơng nguời hơn họ (no one can be more generous and benevolent). Nhưng họ có thể nguy hiểm khi bị xem thuờng/lờ đi (when ignored). Yêu và đuợc yêu là một điều cần thiết sống còn đối với họ như là không khí họ đang thở (being in love and being loved is as vital a necessity to them as the very air they breathe).

Mặc dù tính tình/tính khí (disposition) này dễ dàng bị tổn thuơng, những kẻ thù (của họ) nhanh chóng đuợc tha thứ sau khi chúng cúi mình (bow down) và xin lỗi. Cách duy nhứt để tránh một cuộc chạm trán/đuơng đầu (the only way to win a confrontation) với một nguời số 1 là phải khiêm tốn, nói rằng bạn thực sự lấy làm tiếc, và bạn sẽ đuợc tha thứ trong độ luợng/nhã nhặn (you'll be graciously excused).
Nguời số 1 không bằng lòng sự thân thiết (resents familiarity) từ nguời lạ, nhưng cực kỳ niềm nở và yêu thuơng/trìu mến (extremely warm and affectionate) với những ai đuợc họ yêu và tin tuởng. Họ có sự yêu thuơng/trìu mến với trẻ em và nguời trẻ  tuổi, nhưng thuờng có nỗi buồn nào đó khi kết thân với một đứa trẻ (but often some sadness connected with a child). Nguời số 1 thích có quần áo và nữ trang đẹp, những xe hơi gây ấn tuợng (impressive cars). Ngay cả một thầy tu sống ẩn dật (cloistered monk) thuộc nhóm số 1 cũng sẽ giữ cái áo thụng/choàng đuợc tuơm tắt (keep his robe mended) và sợi dây thừng nhỏ quấn quanh thắt lưng không bị rách ruới/te tua. Tất cả những nguời số 1 được ban cho một ý thức bẩm sinh dễ dàng trông thấy về phẩm giá (are blessed with a visible inbred sense of dignity)./.
*To talk angrily or seriously to someone in order to criticize or warn them, in a way that they think is unfair or unnecessary: My dad caught me and gave me a long lecture about the danger of drinks. I wish you'd stop lecturing me. 

(Dịch xong lúc 7:33 tối ngày 27-05-2010 trong lúc đang nghẹt mủi nặng, nuớc mủi chảy ròng ròng dù đã uống thuốc Sudogest.
Hiệu chỉnh lần 1 ngày 5 August 2020 và lần 2 ngày 7/3/2025; lần 2 ngày 8 Dec 2-25 lúc 0812 pm).   

SJ ngày 3 tháng 2 2026.

* 

TB. Theo Wikipedia, bà sanh ngày 12/11/1969 tại Đài Loan, 57 tuổi, từng du học về luật tại ĐH Temple ở Mỹ và Cambridge ở Anh. 

 

Trường mẫu giáo có kiến trúc như ngôi làng thu nhỏ ở Trung Quốc

HOÀI THƠM

Tọa lạc tại tỉnh Giang Tô, Trung Quốc, ngôi trường mẫu giáo Beisha có kiến trúc độc đáo và cơ sở vật chất hiện đại, được biết đến là ngôi nhà thứ hai của trẻ em địa phương.

Trường mẫu giáo Beisha tọa lạc giữa khung cảnh xanh tươi của vùng đồng bằng màu mỡ ở Giang Tô, Trung Quốc - Ảnh: Hao Hongyi

Ngôi trường Beisha là một dự án thuộc ngân sách chính quyền địa phương, được thiết kế và xây dựng nhằm giải quyết tình trạng thiếu trường mẫu giáo chất lượng cao cho trẻ em - Ảnh: Hao Hongyi

Những vị khách phương xa sẽ được ngôi trường chào đón bởi cánh đồng màu mỡ, đường chân trời mở ảo hơi sương cùng những khối kiến trúc góc cạnh nằm rải rác trong một quần thể hoàn chỉnh - Ảnh: Hao Hongyi

Quảng trường trung tâm với nhiều cây xanh là nơi các hoạt động sinh hoạt chung diễn ra. Các căn nhà nằm rải rác xung quanh với lối kiến trúc độc đáo mà thống nhất, được thiết kế phục vụ các chức năng riêng - Ảnh: Hao Hongyi

Những lối mòn nho nhỏ, những cầu thang khuất sau tòa nhà hay những mái hiên đón nắng, tất cả tạo nên một sân chơi lý thú cho trẻ nhỏ thỏa sức khám phá - Ảnh: Hao Hongyi

Tổ hợp trường mẫu giáo gồm nhiều căn nhà 3 tầng với thiết kế góc cắt sắc nét, hiện đại, được xây nên từ gạch, đá vững chắc, quây xung quanh khu vực quảng trường - Ảnh: Hao Hongyi

Ý tưởng bao quát của tổ hợp kiến trúc Beisha là "ngôi làng thu nhỏ", mang lại cảm giác đồng quê thân quen nhưng cũng là một vùng đất mới thỏa mãn trí tò mò, khám phá của trẻ nhỏ - Ảnh: Hao Hongyi

Khác với khuôn viên có màu sắc chủ đạo là xám và trắng, bên trong các căn phòng sử dụng tông màu tươi sáng, phù hợp với trẻ nhỏ. Những ô cửa kính trên mái đổ nghiêng tạo nên những giếng trời lấy ánh sáng tự nhiên - Ảnh: Hao Hongyi

Bên cạnh khu nhà với kiến trúc hiện đại là những khu vườn với các loại rau xanh phục vụ cho nhu cầu tại chỗ - Ảnh: Hao Hongyi

Thiết kế độc đáo của tổ hợp kiến trúc trường mầm non Beisha vẫn hài hòa với cảnh quan xung quanh, đặc biệt là những cánh đồng trải dài cùng hàng cây xanh mướt - Ảnh: Hao Hongyi

HOÀI THƠM

https://youtu.be/eAF8UwyylHQ

BS LÊ VĂN LÂN - CƠM TÀU VÀ QUÀ RONG TÀU

                         

Chúng ta người Việt Nam vẫn thường có dịp ăn cơm Tàu. Nếu như trước đây ngoài Bắc năm thì mười họa rất đặc biệt người ta mới đi ăn ” hiệu khách”, ăn “cao lâu”, thì trong Nam chuyện ăn tửu lầu khá thường xuyên hơn qua những tiệc cưới hay những dịp đãi đằng khao mừng hay tiếp đón tiễn đưa, nhất là tại Saigon vùng Chợ Cũ hay tại Chợ Lớn… Ngoài ra thì ở mỗi thành phố lớn khác của miền Nam VN như Huế, Đà nẵng, Faifoo, Nha trang, Mỹ tho, Cần thơ …cũng có hiện diện ít nhất một tửu lầu của Hoa kiều nhưng vì trong thời chiến, tôi không có cái may mắn lê chân khắp bốn vùng Chiến thuật nên không rành các tên hiệu. Hình như trở thành một thông lệ chăng, những tiệm ăn nào có tên hiệu kèm chữ ” Ký” như Khê ký, Sáng ký, Vĩnh ký… thì ít nhiều cũng là liên hệ gốc Tầu, không đặng 72 phần dầu chánh gốc gia phả thì ít ra cũng lai căng đầu gà đít vịt, hay mối tình chồng Tàu vợ Việt…

Những tiệm ăn lớn của Hoa kiều ở Việt nam theo tôi hiểu thì đại đa số nấu nướng theo kiểu bếp Quảng Đông, kỳ dư nghe nói thì cũng có vài tiệm nấu theo kiểu Triều Châu hay Phước Kiến hay Hẹ (Khách gia hay Hakka) gì đó… Tuy nhiên , có những tiệm lai lai, ký này ký nọ ở các tỉnh miền Tây như Cần thơ Tây Đô thì nấu bếp rùa rắn cho dân nhậu tưng bừng… Ưu thế đa số của bếp Quảng Đông cũng dễ hiểu vì kể từ thời cuối thế kỷ 17, đám Minh thần gốc Quảng Đông không phục nhà Mãn Thanh như Dương Ngạn Địch, Trần Thượng Xuyên, Mạc Cửu… đã đến xin thần phục Chúa Nguyễn Đàng Trong để được tá túc lập nghiệp thành những xóm Minh Hương miền Đông phố Biên Hoà hay Hà tiên rồi. Kể đúng ra thì khi tra lại sổ bộ thuế thuyền bè ngày xưa ở Hội An thì chúng ta còn thấy nhiều người Tầu đủ gốc ở các vùng khác đến buôn bán ở Đàng Trong như Sơn Đông, Thượng Hải, Quảng Đông, Phước Kiến, Hải Nam, Ma cao… nhưng họ đến thì rồi phải đi như ” Tàu từ Phước kiến đến thì nạp thuế 2.000 quan, lúc tàu trở về thì chỉ nạp thuế 200 quan… (trích Phủ Biên tạp lục, quyển IV của Lê Quí Đôn). Theo Lê Quí Đôn, tàu buôn từ Quảng đông đến Hội An thuận gió mùa thì chỉ hai ba ngày thôi. Có lẽ vì thương khách Trung Hoa đến tấp nập, đông đảo trên các tàu buôn lớn nên dân ta bèn gọi họ là ” dân Tàu” cho tiện! Về sau, trong thời Pháp thuộc, còn có vài đợt dân Tàu chạy giặc xin nhập cảnh cư trú mà ta quen gọi là dân”Các Chú” do chữ Khách trú mà ra, lần này thì thêm nhiều dân Tàu khác, do đó họ mới thành lập nhiều bang hội khác nhau. Có cả thảy 5 nhóm Hoa Kiều lập thành Ngũ Bang là Quảng Đông, Triều Châu, Phúc kiến, Hải Nam, Khách Gia (Hẹ hay Hakká) nhưng đa số vẫn là hoa kiều từ Quảng Đông, sau đó là dân Tiều nên các danh từ Quảng đông và Triều Châu được Việt- âm- hóa rất nhiều.

“Các chú” Quảng đông vẫn là đa số buôn bán” chạp phô”- tạp hóa- ở nhiều nơi, còn các ” chệc” Triều châu thì phần lớn ở Bạc Liêu hay Trà vinh làm rẫy, một số Tiều chuyên làm trà . Cũng nên lưu ý về tiếng Tiều gọi trà là ” té” nên do đó có những chữ ” thé” và ” tea” trong Pháp và Anh ngữ, còn tiếng “Tsà”theo tiếng Quảng Đông thì chuyển qua thành ” chai” hay “chá” trong tiếng Nga và Bồ đào nha… [Theo Lê ngọc Trụ trong Tầm-Nguyên Tự- điển Việt- Nam, ” chệc” là tiếng Tiều gọi chữ Thúc, nghĩa là “em trai của cha” Người bình dân gọi Chệc để chi người Hoa. Nhưng người Quảng Đông cho là giọng khinh bỉ, người Triều Châu trái lại, chấp nhận vì họ được tôn là ” chú”: Chú chệc, thím xẩm. Theo nhiều người nói thì ” các chú” Quảng làm ăn buôn bán khá hơn các ” chệc” Tiều lam lũ làm rẫy tằn tiện nên không biết có phải vì vậy mới có câu khá ngộ sau: Quảng Đông ăn cá bỏ đầu , Tiều Châu lượm lấy đem về kho tiêu! ]. Theo một người bạn Việt gốc Tiều của tôi, người Tiều chê dân Quảng không biết ăn cá: Món cháo cá Tiều ăn ngọt đặc biệt nhờ nấu cá chỉ rửa sạch bên ngoài còn giữ nguyên…vảy, đầu và cả ruột. Dân Tiều ở Việt nam chuyên trị về những món sau như Cá chim hấp, bò viên, tôm viên, ruột heo nấu cải chua…và nhất là nấu ” hủ tíu Tiều Châu” hay ” hủ tíu Nam vang”!

Dù xa quê hương chúng ta vẫn không quên những lần dậm xà (ẩm trà) tại các tiệm các chú bán cà phê, mì, hoành thánh (vân thốn hay hổn độn)”hủ tiếu”(qua điều) đóng chốt ở các góc đường, những xe mì bán khuya về đêm và nhất là những tiệm ăn sáng ở Chợ Cũ với các tên” phổ ky” (hỏa kế) chạy bàn bưng những món”xíu mại” (thiêu mãi), “há cẩu” (hà giao), những ly ” phé nại” (cà phê sữa – gia phi ngưu nãi). Theo các nhà văn Bình Nguyên Lộc hay Minh Hương, một thời tiền chiến trước 45, các phổ ky còn có thói rao ê-a như rao lô tô bằng tiếng Quảng Đông khi gọi lớn vào bếp những tên món ăn mà khách đặt:

- Bàn số 3, bên Đông, bà lùn, cà phê ít sữa nhiều!

- Bàn số 4, bên Đông, hủ tíu không giá.

- Bàn số 1, bên Tây thên bánh bao ngọt thằng nhỏ

- Bàn số 2, bên Tây, ông già râu, cà phê đen ly lớn, xíu mại to

Chủ quan thường biết rõ tính nết và sở thích ăn uống của mỗi khách quen, nên họ thường đặt cho mỗi người một cái ngoại hiệu hỗn danh nên khi khách ăn xong lại quầy trả tiền thì phổ ky rao những câu hóm hỉnh bằng tiếng Quảng Đông sau:

- Ông đầu hói mang khăn rằn, một đồng hai cắc

- Bà hai mập, ba đồng sáu cắc

- Ông chủ ốm nón nỉ, tám đồng tư, hai bánh bao mang về

Bên cạnh những tiệm ăn, ta thấy ở mỗi khu thị tứ đầy Hoa kiều, đều có ngự trị ít ra một tiệm bán gọi chung là ” lạp gia” bán những món gọi là ” lạp vị ” như lạp nhục, lạp áp (thịt heo hay vịt muối mặn) cùng với heo quay, vịt quay treo đỏ chói vui mắt, quyến rũ lạ kỳ… Ở nước Tầu rộng lớn, chỉ có dân Quảng Đông là nổi tiếng về món thịt heo ướp ngũ vị hương quay, ngoài thì da dòn rụm, trong thì thịt vừa mềm vừa thơm… khiến người sống ở dương gian thèm thì không nói làm gì, linh hồn ông bà ông vải và cô hồn các đẳng ở âm ty địa phủ cũng đòi hưởng mỗi năm vào rằm tháng bẩy… [ Món ” Lạp xưởng” tức là Lạp trường là thịt heo có lộn mỡ, ướp diêm tiêu dồn vào ruột (trường) rồi phơi nắng tháng Chạp (gọi theo lịch Tàu là Lạp Nguyệt). Lạp xưởng phơi là lạp xưởng khô, còn không phơi là lạp xưởng tươi.

Tôi không biết có nên kể thêm những xe bán đồ ngọt của các chú Quảng đông không? Họ bán Sắn pủ lường (Thanh bổ lương), các loại chè hổ tai (hay phổi tai – do chữ hải đái là rong biển), pạc quỏ (bạch quả hay trái của cây ngân hạnh – ginko)… Cũng nên lưu ý dân Tầu cũng ăn thịt cầy nấu thuốc Bắc gọi là ” hướng dục” (hương nhục) ăn trời lạnh cho ấm con tì con vị. Dân học sinh chắc không thể nào quên món lòng heo, lòng bò ” phá lấu” ăn kẹp với bánh mì. Phá lấu do chữ đả lỗ tức là ướp mặn bằng nước tương và ngũ vị hương rồi đem um lên cho rặc săn lại. Lại còn những xe bán ” ngầu dìn” (hay thịt bò vò viên – ngưu viên) Ngầu dìn chấm tương cay cay, nhai vừa dẻo dai vì có trộn gân bò, và vừa dòn vì trộn hàn the (hay bằng sa). Chú bán ngầu dìn còn bày ra trò đổ ba hột lúc-lắc chơi ” xí ngầu lác” để dụ các em trai học sinh chơi để “thiếm xực ” ăn thêm (xí ngầu lác tức là tứ-ngũ-lục!). Các em gái nhỏ khoái ăn chua chua, ngọt ngọt thì có các thứ: cà- na, cánh- chỉ, xí mụi! Cà na tức là trái trám hay Cảm lãm; Cánh chỉ do chữ Gia ứng tử đọc từng âm là cá-dính chỉ nhưng đọc lướt nhanh nuốt âm là kính chỉ hay cánh chỉ. Còn xí mụi hay xín mụi là quả mai chua (toan mai).

Lẽ tất nhiên, nói cho công bằng, bên cạnh đa số tiệm Tàu gốc Quảng Đông, ở Sàigòn Chợ lớn cũng có lai rai một vài tiệm Tàu khác như tiệm hủ tíu Triều Châu ở đối diện Chợ Lớn mới, Cơm Gà Hải Nam ở Chợ An Đông, hay đường Tôn Thọ Tường.

Cái kiểu ăn quà vặt thì dân Quảng đông gọi là xỉu-xực (tiểu thực). Nếu đi chơi đêm coi xi nê hay hành lạc về khuya ăn để dằn bụng trước khi về nhà ngủ thì gọi là “xíu dề” (tiêu dạ) Kỷ niệm kể lại có lẽ còn cơ man nhiều cái linh tinh lỉnh kỉnh khác, không kê đủ ra đây. Bây giờ thì tôi mời các bạn tới tửu lầu ăn đàng hoàng theo bữa hay đặt ” thồi” (đài là cái bàn). Dịp ăn cơm Tàu thông thường nhất là đám cưới. Tôi xin nhắc lại đây tên vài nhà hàng Tầu nổi tiếng vùng Chợ lớn như Đồng Khánh, Arc-en-ciel, Soái Kinh Lâm, Bát Đạt, Á Đông, Đại La Thiên, Triều Châu… Ba nhà hàng kể chót thì chủ nhân tuy gốc Tiều nhưng vẫn nhận đặt tiệc cưới nấu theo Quảng Đông, nhưng họ vẫn nấu ăn Tiều cho khách đồng hương nếu yêu cầu…

Trước đây, tôi có nghe người ta kháo rằng các ông lớn tham nhũng được Các Chú Ba mời mọc mua chuộc hối lộ với những buổi liên hoan Orgy ” Nhất Dạ Đế Vương” trong những Cercle Rouge kín đáo nào đó. Lẽ tất nhiên, kiểu ăn không giống kiểu tiệc” rừng thịt ao rượu – nhục lâm, tửu trì” của Trụ vương với nàng Đát Kỷ! nhưng tôi nghĩ cũng phần nào chắc cũng giống những bữa yến diên có đầy mỹ nữ hầu rượu của nhân vật Hàn Hi Tái trong lịch sử Trung Hoa. Thực đơn chắc chắn phải có nhiều món huyền thoại danh bất hư truyền về cái tính chất bổ dương khích dục đi đôi với các thứ rượu quí mấy ngàn Mỹ kim một chai. Đối với người dân thường kiếm đồng lương khiêm tốn lương thiện thì đi ăn cưới tại nhà hàng Tàu là một đại tiệc rồi. Thực đơn đám cưới đặt theo bàn tròn hay “thồi” (đài) – 10 hay 12 người, theo đủ loại giá. Thành phần thì đại khái có ba phần: phần đầu là phần khai vị (entrées, hay hors- d’oeuvres hoặc appetizers), phần giữa là phần chủ lực gồm các món nặng, vừa ăn vừa uống rượu, phần chót là phần dằn bụng với món cơm trắng ăn với món mặn hay món cơm chiên hay mì xào cho chắc trước khi bế mạc với phần tráng miệng. Theo lệ đám cưới Á Đông, vào giai đoạn chót của phần chủ lực để bước sang phần dằn bụng” chấm dứt chương trình văn nghệ tạp lục Tùng Lâm”, có màn chào bàn của tân lang và tân giai nhân, muốn uống rượu gì thì cố cạn ly mà uống đi chứ sau đó thì nên ngưng mà ăn cơm, ăn mì cho chắc dạ, kẻo về nhà khuya khoắt lại ăn mì gói nhé! Món ăn dằn bụng ở cuối tiệc Tàu thường là món cơm Dương Châu.

Ở Trung Hoa có hai địa danh Dương Châu: một Dương Châu là một vùng thị tứ nằm ở giao điểm sông Trường giang hay Dương tử với kinh Đại Vận Hà, con kinh đào lưu thông chuyên chở sản vật vùng Giang Nam lên Bắc kinh cống nạp cho triều đình. Một Dương Châu khác tuy là thuộc địa phận Quảng đông nhưng không sản xuất Cơm chiên Dương Châu (Dương Châu xảo phạn)! Cơm này chỉ là một trong những cách nấu nướng tiêu chuẩn từ những món ăn còn dư lại đem chế biến thành một món ăn mới ngon miệng hơn. Cơm vốn là ” cơm nguội” nấu dư từ hôm trước, nhưng còn nguyên, chưa dọn ra bàn cho thực khách đụng đũa ăn bỏ mứa lại, cũng như nhiều phụ gia phẩm khác như jambon, trứng tráng, đậu Hòa lan, hành lá…đi chợ còn dư được xắt lát rồi trộn với cơm mà chiên lên… Chiên là gì? Nó không phải là xào chính hiệu (stir-frying) hay chiên ngập dầu (deep frying), mà là một thứ xào rất ít dầu mỡ, để cho chín lâu trên lửa, – tạm gọi tương đương là ” sautéing”- khiến những hột cơm từ từ hút dầu săn lại rồi đến đúng độ nào thì lại nở tung ra nên khi ăn hột cơm thì thấy trong mềm dẻo nhưng ngoài lại dòn do lớp vỏ chiên. Cơm mới nấu không thể nào chiên như thế vì còn ướt, chỉ có cơm nguội đã ráo chiên mới ngon, bây giờ cơm nguội để tủ lạnh chiên còn ngon hơn. Điều ngộ là món cơm chiên Dương Châu không phải là một thứ ” danh thái” hàng đầu trong bếp Quảng Đông, nhưng thực khách trên thế giới ăn cơm Tầu phải nhớ tới nó, cũng như nhớ tới một món Quảng Đông tương đương khác là ” ch’ao mien” (mì xào). Mì đã luộc chín rồi để ráo, đem xào với măng tre xắt chỉ, giá đậu và thịt heo … [Cũng nói trong dấu ngoặc, Tàu hay bán món ” bánh bao” (Quảng Đông gọi là ” tài báo”) – một thứ bánh ngon lành mà vỏ làm bằng bột mì hấp nở xốp phình ra trông vô cùng hấp dẫn, trong có nhân thơm phức bằng thịt xào, lạp xuởng và trứng. Theo cuốn phim tàu Thần Bếp (Thần trù) rất ăn khách hiện nay, nhân bánh bao cũng là những món dư của nhà bếp từ hôm trước chế biến lại. Món bánh bao được vua Khang Hi nhà Thanh ăn khen ngon khi ông giả thường dân đi vi hành ngoài cung cấm. Về sau, vua biết bánh bao chế bằng đồ ăn thừa ông lại khen nức nở cho tinh thần dân Hán tiết kiệm nhưng biết sáng chế].

Nhân nói về cái ngon của cơm Quảng Đông, ngạn ngữ Trung Hoa có câu khen tứ đại danh của lãnh thổ Trung Quốc như sau: Thực tại Quảng Châu, Y tại Hàng Châu, Thú tại Tô Châu, Tử tại Liễu Châu (Cơm ngon ăn tại Quảng Châu, Áo đẹp may vải Hàng Châu, Vợ xinh cưới ở Tô Châu, Hòm chết chôn không bao giờ mục ở Liễu Châu). Quảng Châu là thủ phủ của tỉnh Quảng Đông. Tỉnh này rộng lớn ở vùng Hoa Nam thuộc miền bán nhiệt đới, mưa nhiều vào khoảng giữa tháng 5 và tháng 9 dương lịch. Vùng châu thổ sông Châu Giang của Quảng Đông và duyên hải là vùng nông nghiệp phát đạt thịnh vượng phì nhiêu. Lúa một năm trồng haivụ và gạo là cốc loại để ăn chính, mỗi ngày người dân ăn hai lần, ngoài các hoa màu khác cũng nhiều nhu khoai lang, bắp, khoai môn và ngay cả lúa mì cũng trồng. Về chăn nuôi thì có nhiều trại heo, trại gà, ao cá. Các thứ rau cải lá xanh lớn mọc sum xuê, trái cây nhiệt đới như cam, đào, thơm và lệ chi (vải) thì ê hề. Biển duyên hải thì nhiều loại hải sản ngon như cá (đặc biệt là hoàng ngư – yellow croaker), sò ốc, cua… Một yếu tố nhân sự khác quyết định cái ngon của Bếp Quảng Đông là nhiều đầu bếp ngự thiện của cung đình phương Bắc đã chạy giặc lánh nạn ở miền Hoa Nam, nên họ có dịp thi thố tài năng giữa đống sản vật địa phương phong phú, hơn nữa đây là vùng hải cảng giao tiếp với những nước ngoài nên họ không ngần ngại dùng những thứ rau củ ngoại lai như Cà chua (phiên gia), cà rốt ( Tầu chỉ có củ cải trắng gọi là la-bặc nên họ gọi cà rốt là hồng la bặc), khoai tây (mã linh thự – củ khoai hình lục lạc ngựa),củ la-đì (radish), hành tây (dương thông)…Do đó, bếp Quảng Đông rất uyển chuyển, thích nghi và đa dạng và thoát sáo…Thức ăn Quảng đông không nêm nhiều gia vị cay nồng như bếp Tứ Xuyên, nhưng có nghệ thuật pha trộn phong phú dung hòa nên khẩu vị nổi bật…Trên lịch sử, Bếp Quảng Đông phát triển muộn nhưng nó biết đầu sư học đạo sẵn lòng làm môn đệ thông minh của các địa phương danh tiếng ở miền khác ở Trung Hoa. Phần lớn các đầu bếp Tầu ở Mỹ đều là dân Tàu Quảng đông vùng Tứ Ấp di dân qua vào cuối đời Thanh trong giai đoạn cực kỳ loạn lạc. Sau đây là một thực đơn ” Tứ hải giai huynh đệ” của một nhà hàng Trung Hoa mà tôi đặt thành vần điệu cho vui, nói lên cái đa dạng phong phú dung hòa của Bếp Quảng Đông:

Bóng Cá khai mào

Hải vị thang

Chả giò Tam giác chúc an khang

Giỏ hoa Đồ Biển mừng vui nhộn

Heo Tứ Xuyên viên đón rỡ ràng

Sơn Đông Ngưu Xảo mời tân khách

Vịt rút xương mềm tiếp túy lang

Đông Cô Gà nấu duyên văn nghệ

Hoan hỉ Cơm Chiên thêm nở nang.

Và sau đây cũng là một thực đơn tiệc cưới tôi xin nhắc lại cũng để nói lên cái nét khẩu vị uyển chuyển dung nhập hài hòa nhiều nguồn gốc của nhà hàng Quảng Đông:

Súp vi cá mở đường

Bát bửuVịt Bắc kinh

Hải vị Tổ chim

Kế là: Cá hấp thơm lừng

Tôm Hùm vị ngọt xào gừng thiệt cay

Mời nhau tiếp: Gà Quay tuyệt hảo

Hãy gắp lên Đồ Biển Mì Xào

Cơm Chiên Tôm đỏ làm sao

Cải Xanh xào với Ngư Bào tuyệt ghê!

Cứ vui nhé! Chớ hề khách sáo

Rượu rót luôn, huyên náo nâng ly

Tiệc vui hồ hởi một khi

Chúc mừng phu phụ “happy” một nhà

(Lê văn Lân)

Cơm Tầu ăn ở Việt Nam theo bếp Quảng đông được đa số Việt nam chúng ta nhận định là thích khẩu, dù sau này người Việt đi tỵ nạn năm châu bốn biển ăn cơm Tàu khắp nơi và du lịch ở Trung Hoa vẫn nhớ và cho rằng không đâu ngon bằng cơm Tầu mình ăn đầu tiên trên quê hương mình! Điều này có lẽ là tại dân mình bị ”điều kiện cách”, vả lại trước đây có dịp nếm cơm nhiều xứ khác đâu mà nhận định và so sánh một cách khách quan. Thôi ta đành nhại thơ thi sĩ Tế Hanh mà tự thổn thức tâm tình vậy:

Nay xa cách lòng tôi luôn tưởng nhớ

Vị cơm Tàu quyến rũ chốn quê tôi

Thoáng con thuyền tỵ nạn chạy muôn nơi

Tôi thấy nhớ cái mùi… Chợ Lớn quá

Lê Văn Lân

 HẬU QUẢ CỦA CHÍNH SÁCH MỘT CON VÀ TRỌNG NAM KHINH NỮ TẠI TQ

Ở một TP Trung quốc, do có nhiều bé gái bị bỏ rơi * bỏ ngoài đường (có đứa mới đẻ bị chó mèo hay chuột cắn, hay/và chết như chó hay mèo chết **) sau khi sanh nên ng ta đã lập một cô nhi viện, ai ko muốn nuôi con gái thì bỏ nó trước viện này. Ng ta sẽ nuôi chúng, và ng nước ngoài, phần lớn là Mỹ đến xin đem về Mỹ nuôi.

* Hậu quả của chính sách một con trong khi ng Tàu thích có con trai để sau này lo hương khói cho cha mẹ hay nối giỏi tông đường !

Ảnh một bé gái khoảng 3-4 t bị vất bỏ trước viện này. Con bé này được ba má nó cho ăn mặc đàng hoàng, bỏ mấy trăm NDT trong túi nó, sau đó đợi nó ngủ say sẽ vất nó trước viện cô nhi để ng nào nuôi nó thì có tiền mua thức ăn. Nhưng nó đã được viện này nhận nuôi.

** Trước đây có ng chụp đưa lên mạng.

 TÌNH TRẠNG TRANH 'NHÁI' HAY BẮT CHƯỚC TẠI TRUNG QUỐC .

Van Gogh phải mất nhiều tháng cho bức tranh Hoa Hướng Dương của ông . Tại làng Dafen tại nam Trung quốc , một họa sĩ bắt chước giỏi có thể vẽ tranh này trong 1 hay 2 ngày ! Hàng ngàn họa sĩ tại làng này bắt chước các tranh quí cổ . Giá bắt đầu từ 4 đô tại địa phương và lên tới 100 đô hay hơn tại nước ngoài hay trên mạng . Xuất khẩu hàng năm , phần lớn sang Âu châu và Mỹ tổng cộng hàng chục triệu đô . . .

Đó là nghệ thuật à ? "Một nghệ sĩ phải sáng tạo , " Mu Jiashan , một ng chuyên vẽ phong cảnh xuất sắc của TQ nói . "Một nghệ sĩ tốt ko nên bắt chước 1 bức tranh để kiếm tiền . " Họa sĩ Wu Yangliang , 36 t , thừa nhận : " Tôi muốn bỏ việc bắt chước này để đeo đuổi những giấc mơ nghệ thuật của tôi . " 

Một số HS này tự học ; những ng khác tốt nghiệp trường nghệ thuật . 

Một HS có thể tạo 20 bức mỗi ngày .

Một HS loại này có thể kiếm 1.500 đến 4.500 đô một năm ; mức lương bình quân ở thành thị TQ là 2.500 đô .

Nhu cầu đang tăng cao đối với các bản sao của tranh TQ hiện đại .

Chỉ cần thêm 1 chút tiền , một HS sẽ vẽ mặt của mẹ bạn trên bức Mona Lisa .

Trong hình , một HS tại làng Dafen trình bày 1 bản sao ko hoàn chỉnh của Hoa Hướng Dương (Sunflower) của Van Gogh .

Nguồn : NAT GEO May 2008 .

 Khi miền nam Trung quốc phát triển , giúp đở của Hoa kiều hải ngoại chuyển hướng, bài 1.

Tài Trần : Hôm rồi tôi viết về tinh thần hướng về quê hương của Hoa kiều hải ngoại, kể cả trước khi TQ mở cửa thời họ Đặng. Và ĐCSTQ đã khéo léo khi có chính sách đãi ngộ như: kêu gọi chủ cũ của các hãng xưởng về nước, cho họ làm PGĐ kỹ thuật, cuối năm chia lời; những ai đóng góp đường xá, trường học lớn nhỏ đều được đặt tên cho cơ sở mà họ hiến tặng, v.v... Nhờ chính sách khéo léo này, TQ mới phát triển như hôm nay. Sau đây là chuyển ngữ từ một bài báo bằng tiếng Anh.

" - Các di dân từng cho tiền để xây trường và đền chùa , nay hướng vào kinh doanh , đầu tư.

Hạ Môn , TQ -- Hoa kiều hải ngoại - đặc biệt ra đi từ nam TQ - đóng một vai trò quan trọng dù thường dấu kín vai trò trong việc mở cửa và đi lên của kinh tế TQ . Con trai và con gái ra đi từ bờ biển này đã di cư tới các bờ biển Thái Bình Dương lân cận , tìm thấy sự thịnh vượng , mở hầu bao , và gửi hàng triệu đô về quê .

Tại tỉnh Phúc Kiến ven biển , mỗi thành phố đều có một cầu , một trường , một nhà thờ hay một đền thờ hiến tặng bởi "Hoa kiều hải ngoại" , những ng đã ra đi , nhưng ko quên . Họ đã hiến tặng nguyên một con đường . ĐH Hạ Môn , một trong những ĐH ảnh hưởng nhứt ở TQ , được bắt đầu vào TN 1950 bởi Chin Jia Geng, một đại gia (tycoon) Singapore, ông đã cho một đại sảnh (hall) , một thư viện , một phòng thí nghiệm khoa học , v.v... Nay , con cháu chắt của ông đã cho tiền để duy trì các công trình này .

Vì TQ phát triển nhiều hơn về sự giàu có của chính quyền và tư nhân , và sự chuyển động xã hội , và vì cộng đồng hải ngoại (diaspora) ngày càng phân tán , tính chất của hiến tặng của hải ngoại cũng đang thay đổi . Hình thức nhân đạo thuần túy là đặc tính của các thế hệ trước đây khi hiến tặng , lúc mà TQ còn nghèo và thường đói , đã chậm chạp thay thế bằng cách tạo lợi nhuận cho ng hiến tặng .

Tuy vậy điều gây ngạc nhiên cho người nước ngoài (ko phải là dân TQ) là sự hiến tặng khổng lồ xảy ra trong thập kỷ qua . Người Hoa ven biển từ lâu đã được nhận dạng là một phần của cộng đồng đi biển rộng hơn của đông nam Á kéo dài hết Thái bình dương - gồm Manila , Jakarta , Kuala Lumpur , Los Angeles , Hongkong và Vancouver .

"Sống gần biển , có thể buôn bán. Đó là một ý tưởng của nam TQ," , ông Chen Yi Meng , cựu quản lý của bảo tàng hoa kiều hải ngoại ở Hạ Môn . Ngay cả trong giai đoạn mãnh liệt của cách mạng , ng TQ vẫn bảo vệ một đặc tính (ethos) mạnh mẽ là kính/coi trọng gia đình và ng già . Sự hiến tặng của họ thường được kể như nhằm nâng cao tinh thần và tiêu chuẩn đạo đức ngay cả trong những ngày đen tối nhứt của Cách mạng Văn hóa , và điều này đã đóng góp cho tinh thần kinh doanh nhiệt tình (gung-ho) của miền nam TQ trong TN 1980 .

"Về sức mạnh kinh tế , Hoa kiều hải ngoại xếp thứ sáu trên thế giới,"một giám đốc Mỹ của một cty có trụ sở ở HK , nói về sự trổi dậy của KT của TQ . "Đó là một cộng đồng đầy thế lực về KT . . ."

Tuy vậy những ngày mà hơn 1/2 những tòa nhà ở Hạ Môn và Phúc Châu (Fuzhou) được xây bởi mạnh thường quân đang thay đổi . Người TQ đã thăm đất nước sau CM văn hóa giữa TN 1970 đôi khi bị sốc bởi sự nghèo khổ , và hiến tặng hậu hỉ (lavishly) . (Chỉ trong tháng này , một tàu chở thực phẩm viện trợ của LHQ đã được bốc dở) .

Ngày nay , sự hiến tặng thường là một trộn lẫn giửa đầu tư kinh doanh chiến lược , gây quỹ (fund) bởi một người tốt nghiệp ĐH (alumi) hay các nhóm cứu trợ; và những phô trương (show) sự giàu có của gia đình , theo một số nguồn . Hoa kiều nào cũng muốn bảo đảm rằng sự giúp đỡ của họ phải tới tay ng nghèo (needy) - chứ ko vào túi của các viên chức vô đạo đức (unscrupulous) - thường cho các tổ chức Phật giáo".

(còn tiếp)

Dịch từ : As south China prospers , aid from overseas Chinese shifts .

Ảnh ĐH Hạ Môn

===

Khi miền nam Trung quốc phát triển , giúp đở của Hoa kiều hải ngoại chuyển hướng , bài 2.

"Ông nội tôi gốc ở Anxi (thuộc tỉnh Phúc Kiến (Fujian) - một tỉnh ở đông nam TQ, thủ phủ là Phúc Châu (Fuzhou). -- Tài) nhưng di cư (migrate) tới Malaysia," ông Wellington Lo, một ng bán máy công cụ ở Kuala Lumpur, nói như vậy khi ghé Hạ Môn (Xiamen) trên đường về nước sau khi dự một triển lãm thương mại ở Quảng Châu (Guangzhou). Ngồi trong một trong những tiệm trà ô-long (oolong) nằm trên các con đường của Hạ Môn, ông nói rằng đã cố gắng nhưng ko tìm được bà con ở địa phương. "Chúng tôi đã thường gửi tiền, nhưng nay chúng tôi ko làm nửa. TQ ngày càng mạnh, và giờ đây chúng tôi cạnh tranh với TQ ngay trên nước Malaysia, do đó ko có bạn nào của tôi có thể có tiền để gửi về TQ."

Người ta ko rõ toàn bộ sự giúp đỡ dọc theo bờ biển của TQ lên hay xuống tùy thuộc đầu tư của cá nhân hay ko. Tại các tỉnh như Phúc Kiến hay Quảng Đông, 60 tới 80/100 đầu tư từ cộng đồng hải ngoại, theo ông Zhaung Guoto, GĐ một dự án ở ĐH Hạ Môn từng nghiên cứu Hoa kiều hải ngoại.

Tuy nhiên, sự nhân đạo thuần túy có vẻ ít thịnh hành (still, pure philanthropy seems less prevalent). "Hoa kiều hải ngoại trong TN 1930 và 1940 đã rất rộng rải," cô Chen nói. "Họ đã thấy một ngăn cách lớn về tiêu chuẩn giữa trường tại làng quê, và hải ngoại. Họ đã muốn giúp đỡ. Nay TQ là một thị trường lớn, và giàu có, cảm giác khác đi. Rất nhiều người Hoa hải ngoại có cái nhìn khác về TQ, họ suy nghĩ nhiều trước khi quyết định giúp đở (it takes a long time to decide to give).

"Một lý do để giúp đỡ là xây dựng vốn liếng xã hội (build social capital)," TS Guoto nói. "Nếu bạn gây dựng tên họ của gđ, sẽ tốt cho kinh doanh."

Tất nhiên, những hiến tặng ko có ràng buộc vẫn tiếp tục. Hai năm trước đây, thương gia người Indonesia Wang Zhong Xin đã tặng một cao ốc văn phòng 30-tầng cho Hạ Môn. Những lợi tức từ cao ốc này sẽ chuyển đến các trường.

Cai Yu Si, sống tại Bangkok, mới đây cho ĐH Hạ Môn một tòa nhà, và Chen Yong Zai, lãnh đạo của một cty hàng không (airline executive) tại Philippines, đã cho nhiều triệu cho trường ở làng cũ của mình. Hai anh em người Philippines gốc Hoa, Shi nan Gu và Shi Nan Feng, năm 1997 cấp tiền để xây lại Nhà thờ Tam Tòa (Trinity Church) tại đảo Gulangyu.

Giáo dục vẫn là một mục tiêu phổ biến. Tại Hạ Môn năm 1997, hơn 22 lần chuyển khoản (transfer) với hơn 1 triệu nhân dân tệ được hiến tặng cho kho bạc nhà nước (public coffer). 15 chuyển khoản này dành riêng (earthmark) cho trường, theo sổ sách ở Hạ Môn.

Sự ràng buộc này với bờ biển phía nam của TQ rất độc đáo. Trong một khảo sát thực địa (field study) năm 2003, "Người Hoa ở phía nam tiếp tục giữ quan hệ chặc chẻ với quê cha đất tổ (their home village), trong khi người Hoa ở đông bắc của TQ, một khi đã ở Mỹ, thường ko có quan hệ hay quan tâm gì với quê cha đất tổ của họ," TS Guoto nói.

Dịch từ : https://www.csmonitor.com/2005/0427/p07s01-woap.html

MỘT GÓC NHÌN VỀ THƯỢNG HẢI
Cũng như bao nhiêu người Việt Nam yêu nước, tôi luôn xem Trung Quốc là kẻ thù nguy hiểm.
Nhưng tôi vẫn muốn kể câu chuyện sau đây, một câu chuyện nằm ngoài lòng thù hận.
Năm 2010, tôi có một số công việc phải đi Thượng Hải, một thành phố lớn nhất của Trung Quốc với dân số hơn 23 triệu người.
Anh hướng dẫn viên du lịch cho biết, Thượng Hải vào những năm 90 trở về trước là một thành phố khá tồi tệ. Cũng dân nhập cư tràn lan, cũng nhà ổ chuột, cũng nạn kẹt xe tàn khốc, cũng nạn mua gánh bán bưng lấn chiếm long lề đường xô bồ, loạn xạ.
Từ năm 1992, Thượng Hải bắt đầu xây dựng chiến lược lặp lại trật tự đô thị và phát triển văn minh đô thị. Tất cả dường như phải làm lại từ đầu bằng một chiến lược hơn 10 năm với những lộ trình phân khúc. Chiến lược ấy được khởi đầu bằng một công cuộc chỉnh trang đô thị rầm rộ. Người ta san bằng hết những khu nhà cấp 4, nhà ổ chuột để thay bằng những tòa nhà chọc trời. Người dân bao đời sống trong hẻm hóc với những căn nhà tạm bợ được đưa vào căn hộ hiện đại rộng hơn, tiện nghi hơn. Đường xá rộng thênh thang, vỉa hè thông thoáng, những chiếc cầu vượt chồng lên nhau, xóa đèn xanh đàn đỏ ở những giao lộ. Bên cạnh đó, Thượng Hải xây dựng 23 tuyến tàu điện ngầm với 5 tầng chồng lên nhau trong lòng đất. Chấm dứt nạn kẹt xe. Thượng Hải ban hành hai lệnh cấm: Thứ nhất, cấm xe gắn máy lưu thông trong nội thành; Thứ hai, cấm buôn bán trong khu dân cư. Thượng Hải quy hoạch nhiều trung tâm thương mại, trung tâm dịch vụ, khu vực chợ trời . . . mỗi trung tâm đều có bãi xe ô tô rộng lớn.
Chúng tôi thử đi vài tuyến tàu điện ngầm, anh hướng dẫn viên nói, bây giờ giả như không cấm xe gắn máy thì người ta vẫn không đi, bởi đi học, đi làm bằng tàu điện ngầm luôn chính xác giờ giấc, lại ngồi trong toa tàu mát lạnh, sạch sẽ và nhanh chóng.
Hỏi, san bằng nhà trệt của dân để đưa họ lên chung cư, ngân sách nào gánh nổi ? Người ta nói đó là dự án của doanh nghiệp, sau khi trả căn hộ đền bù cho dân, họ vẫn có lời. Như vậy, người dân có lợi, doanh nghiệp có lời, xã hội được ổn định.
Lại hỏi, TQ cũng là nước xhcn, nhưng sao kiến trúc đô thị ở Thượng Hải giống hệt phương Tây. Người ta nói rằng, sau thời kỳ mở cửa, nạn kẹt xe và tình trạng mất trật tự đô thị ở TQ trở thành quốc nạn. Ông Đặng Tiểu Bình cho nhiều đoàn cán bộ chuyên ngành đi Mỹ và châu âu nghiên cứu, học tập và trở về tổ chức hội thảo, xây dựng đề án, vân vân và vân vân.... Vì thế, không riêng gì Thượng Hải mà hầu hết các thành phố lớn ở TQ đều được chỉnh trang, quy hoạch phát triển như nhau.
Lại nhớ, lúc mình còn làm ở báo Người Lao Động, chị Hằng Nga có cho xem một tài liệu nói rằng, năm 1973, ông Thiệu đã thuê nhóm chuyên gia người Mỹ sang quy hoạch Sài Gòn với tầm nhìn đến năm 2010 là 25 triệu dân. Trong khi vào thời điểm đó cả miền Nam chỉ có 14 triệu dân.
Trộm nghĩ, trên đời nầy, phàm khi muốn làm bất cứ việc gì dù lớn hay nhỏ, điều trước hết phải có là ý tưởng và giải pháp, nếu thiếu hai yếu tố hàng đầu ấy, mọi hành động đều sẽ trở thành hoang tưởng hoặc điên rồ.

Khi Thác Dương, một giáo sư 40 tuổi, quay về Trung Quốc để lập nghiệp sau 18 năm xa xứ, ông định cư tại một khu công nghệ cao ở thành phố Hàng Châu thuộc tỉnh Triết Giang, cách ngôi làng quê hương ông 45 phút đi đường. Thành phố 6 triệu dân này ưu đãi cho ông rất nhiều thứ. Ông được hỗ trợ một số tiền tương đương 123 triệu đồng VN để lập ra Công ty Greenphile Bioindustrial Solution.

Nguồn : http://nld.com.vn/…/trung-quoc-hau-dai-hoa-kieu-ve-nuoc-lam…
Trong tổng số 3.000 m2 đất ông Dương thuê làm công ty, ông được miễn tiền thuê 750 m2 đất (khoảng 13.000 đồng VN/m2) trong năm đầu tiên và được giảm 50% tiền thuê đất trong 2 năm tiếp theo. Theo so sánh của ông, một văn phòng như thế ở thành phố Atlanta (Mỹ) có thể đắt gấp 3 lần. Những “ưu đãi” như thế không chỉ có ở Hàng Châu. Thành phố Thượng Hải với sự thịnh vượng của các nhà máy chất bán dẫn của mình đã thu hút được James Gao, một cựu giám đốc điều hành một công ty ở Mỹ. Tháng 3 rồi, người đàn ông 34 tuổi gốc Nam Kinh này đã về Thượng Hải sau 11 năm sống ở Mỹ để lập công ty riêng và được thành phố hỗ trợ 184 triệu đồng.
Từ Bắc Kinh đến Quảng Châu, chính quyền địa phương đang cung cấp cho Hoa kiều mọi ưu đãi từ tiền thuê rẻ đến các khoản thuế thấp để khuyến khích họ quay về quê hương. Ngoài những ưu đãi về mặt tiền bạc, Trung Quốc còn hứa giúp Hoa kiều tuyển dụng được những lao động có trình độ cao hay hợp tác với các doanh nghiệp “chất lượng cao” trong nước. Ðiều này làm người ta nhớ lại thời điểm những năm 1990 khi các đặc khu kinh tế tạo hứa hẹn dành nhiều ưu đãi cho công ty nước ngoài để thu hút đầu tư. Tuy nhiên, mục đích của chính sách thu hút Hoa kiều giờ đây không chỉ là vấn đề tiền bạc. Hoa kiều được xem như là một “mỏ vàng” của những kỹ năng quản lý và khoa học. Hồ Gia Hoàn, Trưởng Phòng Lao động và Tổ chức cán bộ công nghệ cao mới của Hàng Châu, nhận xét: “Hoa kiều có thể giúp những người chưa từng rời Trung Quốc biết thêm nhiều điều mới mẻ. Họ mang về tư duy mới.”
Ðể quảng bá cho chính sách ưu đãi Hoa kiều, Hàng Châu đã lập ra một trang web để giới thiệu về chương trình, cho quảng cáo trên truyền hình và báo chí, không chỉ ở trong nước mà còn ở Mỹ và châu Âu. Bên cạnh đó, thị trưởng Hàng Châu cũng giới thiệu về chính sách của thành phố trong các cuộc phỏng vấn trên truyền hình. Những thành phố khác thậm chí còn đi xa hơn thế. Khu Trung Quang Thôn ở Bắc Kinh có cả một văn phòng đại diện tại thung lũng Silicon ở California(Mỹ). Bước đầu, những chính sách ưu đãi Hoa kiều đã tỏ ra có hiệu quả. Kể từ khi Hàng Châu áp dụng chúng vào cuối năm 2000, khoảng 250 Hoa kiều đã quay về đây lập nghiệp. Trong khi đó, khu Trung Quang Thôn cũng chào đón 2.030 Hoa kiều trở về với ý định lập nghiệp trong 11 tháng đầu năm 2001, trong đó có 348 người có được giấy phép kinh doanh. Dù vậy, không phải mọi thứ đều làm Hoa kiều hài lòng. Nhiều người vẫn còn phàn nàn về việc một số chi phí quá cao ở Trung Quốc. Theo Thác Dương, giá điện ở Trung Quốc (1.530 đồng VN/kwh) đắt gấp 5 lần ở Atlanta. Ngoài ra, ông còn nói đến những khoản tiền phải chi cho những buổi ăn nhậu để có được giấy phép vì, theo ông Dương, “mọi chuyện đều được tiến hành trên bàn ăn”.
Ðối với nhiều Hoa kiều, việc giữ cho nền kinh tế Trung Quốc luôn tăng trưởng có thể là cách tốt nhất để kéo họ về nước. Khi ông Dương thành lập Grenphile Bioindustrial Solution, một công ty chuyên sản xuất một chất sinh hóa học không độc hại đến môi trường để loại bỏ mực ra khỏi giấy thải, Trung Quốc đã là nước sản xuất giấy lớn nhất thế giới, sản xuất khoảng 32 triệu tấn mỗi năm. Theo dự đoán của ông Dương, thị trường này sẽ tăng theo cấp số nhân cùng với sự cải thiện các tiêu chuẩn sống của người Trung Quốc. Và như thế cũng đủ để giữ ông ở lại.
PHƯƠNG VÕ (Theo FEER)