TÁM NGƯỜI LÍNH TQLC MỸ LIỀU MẠNG TÌM XÁC ĐỒNG ĐỘI Ở THUNG LŨNG HAPPY VALLEY

The Doom Patrol: Eight Marines on a Suicide Mission in Vietnam

Tài Trần: Cách đây khoảng một tháng, một YouTuber có đọc bài "Câu chuyện bốc viễn thám - Đỉnh cao Happy Valley". Mấy hôm nay, vào mạng tìm hiểu, tôi được biết Happy Valley (Thung lũng Sung sướng) là tên do TQLC Mỹ đặt cho một khu vực ở phía tây Đà Nẳng, thuộc quận Đại Lộc (Quảng Nam), cũng là nơi diển ra các cuộc hành quân của TQLC Mỹ trong những năm từ 1968 trở về sau. Sau đây là câu chuyện về 8 người lính TQLC Mỹ tình nguyện đi tìm xác đồng đội bị bỏ lại sau một trận đánh cấp đại đội tại khu vực này.

======

Bài của Jack Wells

Tháng Tư 2019

Trong tháng Hai 1968, tám TQLC Mỹ đã tình nguyện cho một nhiệm vụ cảm tử.

Sau khi tiểu đoàn (TĐ) bị thiệt hại 32 người chết và bị thương trong 30 giờ đầu của cuộc hành quân, trung tá tiểu đoàn trưởng Bill Davis đã ra lịnh cho đại đội C và D của tiểu đoàn 1 trung đoàn 7 TQLC bỏ Đồi 270 và 310 để trở lại căn cứ ở đồng bằng phía đông. Được biết cuộc hành quân mang tên Pursuit này đã phát động trong giữa tháng Hai 1968 bởi sđ 1 TQLC Mỹ để tìm các kho vũ khí trong vùng núi phia tây của Đà Nẳng.

Một lát sau đó trong buổi sáng của ngày 16 tháng 2, quyền đại đội trưởng của đại đội C, trung úy (1st Lt) Dana F. Maccormack, đang rút quân từ đồi 270, đã báo với Davis: "Quân CSBV xuất hiện! Chúng tôi lại có thêm một người chết mà trực thăng ko xuống được (do not have room for). Chúng tôi lại gặp rất nhiều khó khăn khi phải mang xác này." Davis, từ BCH trên Đồi 10, nói MacCormack rút đại đội khỏi núi ngay lập tức để tránh thêm thương vong. Và điều đó có nghĩa để xác này lại.

Từ lâu tình báo Mỹ đã biết hàng ngàn quân csbv đã đi bộ dọc đường mòn HCM ở đông Lào và di chuyển xuống Thung lũng Ashau trước khi tiến về vùng đất cao, gồm Đồi 270 và 310, vùng đất này nhìn xuống một khu vực được người Mỹ đặt tên Happy Valley (Thung lũng Sung Sướng) và các vị trí TQLC ở phía đông.

Các đv của trung đoàn 31 và trung đoàn pháo 368B CSBV thường xuất phát từ Thung lũng này trước khi chuyển tới "Vành đai Hỏa tiển" (Rocket Belt) - một vòng cung chạy từ bắc xuống nam chung quanh bờ tây của Đà Nẳng để họ có thể bắn hỏa tiển 122 ly và 140 ly của Liên Xô vào căn cứ không quân Đà Nẳng, Căn cứ Ngũ Hành Sơn và những kho đạn và nhiên liệu quan trọng. Rìa bên trong của vành đai này cách các địa điểm quân sự trên đây chừng 5 dặm; rìa bên ngoài của vành đai này khoảng 7.5 dặm. Nếu hỏa tiển của CSBV đặt ở bên ngoài vành đai thì chúng ko thể bắn tới các căn cứ trên. Nhưng nếu chúng ở rìa phía trong của vành đai, đạn sẽ bay quá mục tiêu. 

Mỗi TĐ của trung đoàn 7 TQLC trách nhiệm một đoạn của vành đai này, để bảo đảm rằng CSBV ko thể chuyển hỏa tiển xuyên vòng đai để bắn Đà Nẳng. BCH tiểu đoàn 1 đặt tại Đồi 10, nằm bên trong vành đai. Khu vực trách nhiệm của họ rộng 72-dặm vuông bao gồm các Đồi 270 và 310 ở phía tây, cách Đồi 10 chừng 3 dặm (các số 270 và 310 là độ cao bằng mét).

Ngày 13 tháng Hai, một ngày trước khi phát động hành quân Pursuit, Davis gặp đại tá Paul Graham, trưởng phòng 3 sđ. Vài ngày trước đó, một tiếng nổ phụ lớn đã được ghi nhận ở khu vực yên ngựa nối Đồi 270 và 310. Điều này cho thấy có kho đạn của CSBV, và Graham chuyển lịnh của tư lịnh sđ Thiếu tướng Donn J. Robetson, rằng "tiểu đoàn phải tiến hành lục soát khu vực này" -- một trong khu vực núi rừng hiểm trở nhứt trong khu vực trách nhiệm của TĐ.

Hành quân Pursuit bắt đầu lúc 11 g sáng ngày 14/2 khi đại đội C vượt đầu phía tây của Đồi 10 trong khi đại đội D xuất phát từ Đồi 41, khoảng 2 dặm ở đông nam của Đồi 10. Đi theo họ là trung sĩ Robert Bayer phóng viên chiến trường của sđ và hạ sĩ nhứt R.J. Del Vecchio chụp hình. (Theo tổ chức của quân Mỹ, đặc biệt là Lục quân, corporal (Cpl) là hạ sĩ, trên Pfc (binh nhứt) nhưng dưới sergeant (Sgt) trung sĩ; ở TQLC, corporal là hạ sĩ nhứt, dưới trung sĩ, nhưng trên lance corporal (hạ sĩ) -- Người dịch). 

Hai đại đội đã bắt tay với nhau khi tiến gần Đồi 270 và 310. Cây rừng rậm rạp ở chân Đồi 270 khiến TQLC phải leo núi chậm chạp bằng cách đi hàng một vừa chặt cây bằng dao. Lúc 6:30 chiều, đại đội D đã chiếm Mục tiêu 1, một yên ngựa giữa Đồi 270 và 310. Đại đội C chiếm Mục tiêu 2 ở đỉnh của 270. 

Trong hồi ký, trung úy (2nd Lt) Mark Whitter, chỉ huy trung đội 2 của đại đội C, viết: "Chúng tôi tới đỉnh của 270 và thấy một hầm trú ẩn (bunker) và một hệ thống truyền tin mà địch đang dùng. Chúng tôi cũng tìm thấy một nhật ký. Từ hầm này người ta có thể thấy toàn cảnh Đà Nẳng và nhật ký ghi chép những đv đã rời đồi ngày nào và đi đâu... Giòng cuối cùng ghi "nhiều TQLC Mỹ rời Đồi 10 để tới vị trí này." Địch đã rời hầm này trong vội vả và máy truyền tin còn hoạt động.

Ngày hôm sau, 15/2, đại đội C đã phá hủy hầm này. Khoảng thời gian đó, địch đã phục kích làm bị thương 4 TQLC của đại đội D ở khu vực yên ngựa. Đại đội C, với trung đội của Whitter đi đầu, nhanh chóng di chuyển xuống phía nam của đồi 270 để tăng cường cho tiểu đội bị phục kích này. 

Đột nhiên, toán tiền tiêu (point squad) của Whitter, khi tới yên ngựa, đã bị quân CSBV, núp trong các hầm trú ẩn và hố cá nhân (spider hole), ngụy trang rất kỹ tấn công. Ba TQLC chết ngay lập tức, và vài người bị thương.

Binh nhứt (Pfc) khinh binh Michael Kelly, của tiểu đội đi đầu, mới về đại đội 2 tháng, bị đạn trúng vào lựu đạn đeo ở thắt lưng, khiến chân gần đứt lìa (severe) và tử thương.

Hạ sĩ nhứt (lance cpl) Russell Nauge, tổ trưởng đại liên của trung đội, chạy nhanh xuống núi vừa bắn khẩu M-60. Trong khi cố gắng kéo kẻ bị thương về phía sau, ông bị thương 4 lần và chết sau đó trong ngày, sau đó được truy thăng Ngôi Sao Bạc.

Các trực thăng cứu thương bay vào cấp cứu, nhưng phía Đồi 310 trên yên ngựa đầy cây cối rậm rạp khiến trực thăng phải thả dây xuống để kéo người lên, trong khi họ bị bắn bởi B-40, súng AK-47 và đại liên 12.7 ly. Cuối cùng, sau NĂM GIỜ chiến đấu và cố gắng tải thương, đại đội C đã đưa hết thương binh, trừ Kelly. Vào cuối ngày, hai đại đội này chết 5 người và bị thương 27.

Ngày kế, 16 THÁNG 2, khoảng 7:30 sáng, sau khi Davis ra lịnh cho hai đại đội này trở về căn cứ xuất phát, BCH tiểu đoàn và đại đội D chuẩn bị đi xuống thung lũng thì chỉ huy đại đội C gọi. Y báo rằng đv của y vẫn còn ở yên ngựa, bị bắn từ các hầm trú ẩn ngụy trang rất kỹ đặt ở sườn phía bắc của Đồi 310. Có sáu lính CSBV bắn họ -- chúng gần đến nổi lính của MacCormack có thể thấy đồng phục và nón cối của chúng.

Một đài quan sát của TQLC trên Đồi 502 ở phia tây, cho Davis biết một lực lượng lớn CSBV đang tiến về đại đội C. Đại tá này liền báo MacCormack, chẳng bao lâu y báo rằng y có thể thấy địch đang tiến tới và nói thêm rằng lính của y rất chật vật khi mang xác của Kelly.

Trong khi đại đội C tiếp tục xuống núi, MacCormack lần nữa gọi Davis: "Chúng tôi vừa bị thương thêm 5 người khi xuống Đồi 270, khiến chúng tôi đi chậm, do vậy tôi đã phải để xác Kelly ở một hố bom trên yên ngựa. Chúng tôi có thể trở lại và lấy xác sau đó". 

Đầu buổi chiều, hết lương thực và nước uống, đạn dược sắp cạn, những lính TQLC mệt mỏi (weary) vì chiến đấu của đại đội C đã tới Đồi 10 và gặp quyền đại đội trưởng, đại úy Karl Ripplemeyer, vừa đi phép trở về. Trong khi đó, Đại đội D về căn cứ ở Đồi 41.

Tiểu đoàn trưởng Davis gọi đại tá Ross Miner, nói rằng TQLC đã về căn cứ nhưng bỏ lại một người chết. Vài giờ sau đó, đại tá Miner nói Davis rằng B-52 sắp tấn công Đồi 270 và 310 và bảo ông gửi một toán thu hồi xác của Kelly trước khi B-52 tới. Tuy nhiên, Davis ko muốn hy sinh thêm người tại vùng rừng núi này trước khi B-52 tới và đã tranh cãi về việc lấy xác này, nhưng Miner ko thay đổi (rescind) ý định.

Davis thảo luận về lịnh của Miner với Ripplemeyer, cũng như trưởng ban 3 tiểu đoàn và sĩ quan về không yểm của tiểu đoàn. Davis đã quyết định dùng các người tình nguyện của đại đội C để lấy xác vì họ biết vị trí của xác Kelly.

. . .

Toán tình nguyện lấy xác của Kelly chỉ có vài giờ để chuẩn bị. Họ gồm 8 người, gồm hạ sĩ và binh nhứt, dưới sự chỉ huy của trung sĩ John D. McCreless, 20 tuổi.

Trang bị của họ rất nhẹ -- ko nón sắt, ko áo giáp, ko băng đạn và trừ một người, tất cả đều xin đổi súng M-16 bằng súng M-14 tin cậy hơn. "Chúng tôi sẽ ko chạm súng, di chuyển âm thầm trong bóng tối, lấy xác và trở về. Nếu chúng tôi đụng lực lượng lớn của địch, chúng tôi mạnh ai nấy rút, tìm đường trở về." -- Hiệu thính viên Grandos nói. 

Trước khi toán khởi hành, một trung sĩ nhứt đã nói với trung sĩ McCreless: "Dù tình hình xấu thế nào, anh cố gắng mang về cái chân của Kelly (do lựu đạn nổ ở thắt lưng nên một chân đã bị đứt rời)." Tám người lính TQLC ko hoạt động đơn độc vì các máy bay thám thính và ném bom sẵn sàng can thiệp lập tức khi có yêu cầu của họ.

Lúc 2 g sáng ngày 17 tháng Hai, toán cảm tử của McCreless rời Đồi 10. Hơn một giờ sau, gần ngôi làng bỏ hoang Phước Ninh (5) -- bản đồ quân sự phân biệt những làng trùng tên bằng cách đánh số--TQLC đã nhận thấy quân CSBV tiến tới vị trí của họ. Hạ sĩ Chamberlain đã nổ súng và giết một tên, giờ đây toán đã lâm nguy (compromise). McCreless đối diện khó khăn: hủy bỏ nhiệm vụ hay tiếp tục. Y báo về BCH tiểu đoàn và được lịnh tiếp tục. Không ai muốn thấy một quan tài ko xác gửi về cho gia đình Kelly, và những người trong toán đã biết những nguy hiểm khi họ tình nguyện.

Khi tiếp tục di chuyển tới chân của Đồi 270, TQLC thấy một toán tuần tiểu địch, và McCreless ngừng một giờ gần một làng bỏ hoang khác, Phước Ninh (7), một biện pháp phòng ngừa trong đêm tối để chắc chắn rằng ko có hoạt động khác của CSBV trong khu vực trước khi tiếp tục tiến quân.

Lúc rạng đông, khoảng 5 g sáng, toán đã vượt qua các ruộng lúa trống trải và bắt đầu đi vào rừng rậm ở sườn của đồi này. Ba giờ sau đó, khoảng 8 giờ, họ đã ở một khu bằng phẳng bên trên hố bom, nơi xác của Kelly, che bởi 1 poncho. Ở đó họ chờ thám thính cơ L-19 gọi máy bay tới ném bom.

Một phi công gọi McCreless cho biết bom lửa napalm thả từ máy bay Phantom II sẽ rơi phía trước hố bom (có xác của Kelly). Y yêu cầu các thành viên trong toán tìm chỗ nấp, hít sâu ba lần, thở ra và tiếp tục nín thở. Bom lửa rơi khoảng 100 yard ( = 91.44 m) trước toán. Granados vẫn còn nhớ sức nóng hừng hực và bụi đất bay ngang mặt y. Y cảm thấy bị nhấc khỏi mặt đất. 

Sau khi lửa giảm bớt, Grandos thấy lính CSBV nhảy khỏi hầm trú ẩn và hố cá nhân. McCreless, lo sợ rằng địch quân sẽ tấn công toán quân của y nên la lên: "Lấy cái chân, và rút ngay!"

Giây phút sau đó, hạ sĩ Ranes và binh nhứt Adamson chạy nhanh tới hố bom. Họ nhanh chóng nhặt cái chân đã đứt rời của Kelly và cột vào ba-lô của Chamberlain. Và tám TQLC chạy nhanh về đường cũ, giữa bom napalm đang cháy âm ỉ (smolder) và đạn địch bắn vào cây và bụi rậm quanh họ. Các F-4 Phantom đã nhanh chóng câm họng hỏa lực địch. 

Sau khi tới vùng đất bằng phẳng (flatland), toán đã gặp trung đội 1 của đại đội C, được gửi tới để giúp nếu có ai bị thương hay chết. Trung đội này đã hộ tống toán về căn cứ, và lúc 2 g chiều, tất cả đã đến Đồi 10.

Quá đổi vui mừng, tiểu đoàn trưởng David tập hợp họ để nói chuyện và mời họ bia lạnh và xì-gà để mừng thành tựu khó tin này. (Lúc đó ông ko biết rằng xác của Kelly chưa tìm được).  

McCreless nói: "Lý do duy nhứt mà tôi có thể nghĩ rằng tại sao chúng tôi thành đạt (pull it off) vì quân csbv ko thể tin rằng chúng tôi ngu ngốc đến độ đi đến đó và làm điều chúng tôi đã làm. Họ có thể nghĩ rằng chúng tôi làm mồi nhử để dụ địch."

. . .

Trong vòng 10 g sau khi toán cảm tử trở về, các B-52 từ căn cứ Anderson tại đảo Guam đã tàn phá  đồi 270 và 310. Nhưng Bắc quân đã trở lại Đồi 310 và thêm nhiều lính TQLC đã bị thương hay chết ở đó vào tháng sau trong hành quân Worth và trong tháng Tám trong hành quân Mameluke Thrust.

Ngày 8 tháng Ba, Whitter và McCreless bị thương. Sau đó cùng ngày, Whitter đã chết tại bịnh viện hải quân ở Đà Nẳng. Vài ngày sau đó, McCreless được chỡ tới Nhật để mổ. Trong cuộc chạm súng ngày 30 tháng Năm, Rodriguez, một thành viên trong toán cảm tử tử trận.

Đại đội E của tiểu đoàn 2 trung đoàn 7 đã tìm thấy xác của Kelly ngày 25 tháng Ba trong hành quân Worth. Một trực thăng cứu thương bốc di hài của Kelly đưa về một nhà xác ở Đà Nẳng. Một tang lễ với cái hòm chứa chân của Kelly được tổ chức ở quê anh tại Findlay bang Ohio tháng Ba 1968. Một tang lễ thứ hai , với di hài của Kelly, được tổ chức tháng Tư 1968.

Dịch từ: https://www.historynet.com/the-doom-patrol-eight-marines-on-a-suicide-mission-in-vietnam.htm?fbclid=IwAR2fXDMMdWlclhuG-fAXxP1KLabGLyeU3NvdYD19ZChVx9FZhN9GVAhI_

San Jose ngày 8 January 2022.

Tài Trần

==============

Ghi chú: Bắt đầu dịch sáng ngày 6 Jan và xong lúc chiều 8 Jan 2022.

LÔ CỐT THỜI PHÁP, XÂY TRƯỚC 1954.

HỐ BOM

Trời mưa Thượng Đức trời mưa, quân đi Đại Lộc trời mưa cũng đành

Posted on December 5, 2016 by dongsongcu

Trung Hậu

 Trời mưa thượng đức trời mưa
quân đi đại lộc trời mưa cũng đành“áo đường xa thương lính…lính thương quê…vì đời mà đi” – nhạc Trúc Phương.

Từ phi trường Đà Nẵng đoàn GMC xuôi hướng Tây nam nhắm về Hòa Vang, Đại Nghĩa.

Hắn chen ra phía sau xe chong mắt nhìn về Thành phố. Năm cây số sau lưng là nơi hắn lớn lên, xóm cũ, con đường Yên Bái, ngôi trường Phan Chu Trinh. Phía bên phải là ngã ba Cây Lang, nhà bác Liếu ở hẻm tê tề. Ra chút nữa là đường đi Huế, hôm nay Hải Vân mây nhiều như muôn thuở. Nhà ba mạ hắn ở bên kia đèo. Thời gian này là tháng Bảy, 74, có ai biết hôm nay đơn vị hắn đi vô Thượng Đức.

Qua ngã ba Huế, đoàn xe rẽ trái bắt qua QL14 đi về Đại Nghĩa. Những thôn làng quen thuộc. Có một mùa Hè nọ, hắn theo đứa bạn về quê ở đây chơi. Những buổi trưa trong vườn leo cây hái mận non chấm muối ớt. Nằm võng đọc thơ Mường Mán. Lớn lên đứa bạn đi theo phản chiến rồi bỏ vô bưng. Năm 1972, đôn quân, hắn con nhà nghèo đâm đơn đi lính.

Khi qua sông Cầu Đỏ, không khí bình an của Thành phố mất hẳn. Tiếng pháo xa vọng lại, chiến tranh gần kề. Trên những chuyến xe đi ngược, khuôn mặt người dân hốt hoảng lo âu. Trên tầng số PRC của tiểu đoàn, 09 (1) ra lệnh cho con cái sẵn sàng gọn ghẽ, đến nơi bung ra cho lẹ. Hắn và Nguyễn Lệ (2) chia nhau điếu thuốc.

Đơn vị tạt ra hai bên Quốc lộ đi vào Đại Lộc, tư thế sẵn sàng tác chiến. Từ phía Quận lỵ, dân làng gồng gánh tản cư. Có mấy đứa trẻ ngoái mắt nhìn theo đoàn lính đi ngược hướng. Hắn nghĩ đến cu Trung và bé Dung, hai đưa em chắc chừ cũng lớn bằng chừng nớ. Đôi ba chiếc xe Dodge tản thương mang dấu Hồng thập tự từ phía trong quận chạy ra. Đám lính nói với nhau Sư Đoàn 3 Bộ Binh đụng nặng.

Làng Hà Nha Một vắng vẻ quá chừng. Chẳng còn ai ngoài mấy đàn gà dân làng bỏ lại. Mấy lu nước còn đầy, áo ai còn phơi sau hè lặng lẻ. Đại đội 92 cho con cái thả ba lô xuống bóp gạo xấy ăn cơm. Các Trung đội trưởng tụ về họp với Chinh Nhân (3). Cú này tụi nó chơi xả láng. Cấp Sư đoàn cộng ! Quận Thượng Đức mất rồi. Nhiệm vụ của Nhảy Dù là chặn đứng tụi nó, và giữ các cao điểm bao quanh thành phố.

Hai giờ chiều lính Đại Đội 92 bỏ ba lô tại chỗ, móc ba chạc băng qua cánh đồng để bám vào chân núi. Chinh Nhân nói với hắn mày đừng chạy gần tao, kéo Antenna xuống, tụi nó thấy là mình lãnh đủ. Cối 82 ly của Bắc quân từ trong núi rải xuống cánh đồng, thêm vào là tiếng cắc cù CKC bắn sẻ. Sau màn đạn khói, đơn vị lội xuống nhào qua ruộng lúa. Hắn bì bỏm mãi mới tới bên kia cánh đồng. Chinh Nhân cằn nhằn đ.m. mày chạy chậm như cặc, đưa máy đây tao. Cánh quân Đại Đội 92 chọc thẳng vô sâu triền núi hướng tây bắc Đại Lộc – Hiếu Đức giải tỏa áp lực cho hai Đại Đội 91 và 93 vào nhập trận. Nửa đêm mưa xuống, không có Poncho cả đơn vị nằm trong hố cá nhân ướt sũng. Đói và lạnh. Những ngày ngưng bắn đã xa vời. Bắc quân ngang nhiên trút đại pháo 122 ly lên đầu cánh quân Dù đang đi vào chân núi. Đêm đầu tiên trên đường vô Thượng Đức hắn ngồi đếm tiếng pháo rơi cho đến sáng.

Nhiệm vụ của Đại Đội 92 là thanh toán cho bằng được ngọn đồi 383 để giữ hông trái cho cánh quân đánh vào cao điểm 1062. Chinh Nhân bung ba Trung đội tác chiến ra như hình cánh quạt. Đường lên núi cheo leo, lính Đại Đội 92 vừa đi vừa tránh pháo và bắn sẻ. Qua ngày thứ hai thứ ba đã có hơn mười thằng con rách áo (bị thương). Trung đội bốn và bộ Chỉ huy Đại đội lúc này cực khổ nhất. Vừa lo tiếp tế và tản thương lại vừa lo nấu ăn cho các Trung đội tác chiến. Bố già Nguyễn Văn Cảnh (4) bơ phờ, ngày nào cũng mang Poncho lội mưa đi mút mùa lệ thủy.

Đồi 383 là cái xương gà không dễ nuốt. Các Trung đội tác chiến một, hai, và ba của Đại Đội 92 thay nhau lên tapi (5) hơn cả tuần rồi mà lần nào cũng bị dội lại. Bắc quân nằm dưới hầm chữ A thủ kỹ, đợi lính Nhảy Dù lên gần tới là nhào lên tung lựu đạn. Thêm vào đó 12 ly 7 phòng không từ các cao điểm bên cạnh hạ nòng bắn trực xạ vào cánh quân Dù. Nơi đây, Tăng Văn Năm nằm xuống. Người lính trẻ tình nguyện của miền Nam dính nguyên môt viên 12 ly 7 nơi cổ họng.

Cuối cùng Trung đội hai yêu cầu Chinh Nhân cho đặt hai ổ đại liên trên tảng đá trên đồi kế đó để yểm trợ tác xạ cho Tiểu đội xung phong của Phạm Hữu Thi. Hắn nhớ hoài hình ảnh thằng Thi nhỏ con xách nguyên một nón sắt đầy lựu đạn lom khom chạy bên cánh phải sườn đồi. Cũng phải qua mất đợt xung phong Đại Đội 92 mới hoàn toàn kiểm soát ngọn đồi 383 trước khi trời tối. Đêm đó Bắc quân trút lên đồi 383 hằng trăm trái pháo.

Chiếm xong là phải thủ, những ngày sau đó Đại Đôi 92 bị đặc công Việt Cộng đánh phá tơi bời. Mấy lần hắn phải bỏ máy cho Chinh Nhân lo, mang M16 và lựu đạn nhào ra trám tuyến. Bắc quân từ các ngọn đồi cao dùng loa phát thanh đe dọa lính Dù. Đêm nào cũng vậy bóng người di chuyển trong đêm tối như bóng ma trơi. Thời gian này Đại Đội 92 tiêu hao quá nên từ trên xuống dưới ai cũng thức trắng ngày đêm chiến đấu, đào hầm hố, và tản thương tiếp tế.

Hắn không nhớ rõ hôm đó là ngày nào trong tháng Tám. Từ bốn giờ sáng pháo Bắc quân chĩa vào ngọn đồi chỉ huy của Đại Đội 92. Pháo đủ cở và liên tục cho tới chạng vạng sáng. Sau đó là tiếng hô vang tiến lên của ma quỷ. Hắn và Trần Thuận (6) ngồi trong giao thông hào. Mười mấy trái lựu đạn đã mở khóa an toàn gần với tầm tay. Trần Thuận nhỏ giọng đ.m. tụi nó nhiều như kiến. Tim hắn đập thình thịch, không lẻ hôm nay là ngày cuối cùng của đời mình. Bên ngoài phòng tuyến chợt ầm ầm rực lửa, pháo binh Dù từ Ái Nghĩa bắn TOT trên vị trí Đại Đội 92. Hắn co người trong giao thông hào chịu trận. Tám giờ sáng ma quỷ rút đi, lính 92 ngóc đầu lên đi kiểm soát phòng tuyến.

Bố già Nguyễn Văn Cảnh bị một mảnh pháo nhỏ xíu như ngón tay út xuyên lưng trúng vô tim. Phan Đoài, bạn cùng khóa Dù của hắn và là xạ thủ súng 57 ly, bị mảnh pháo lớn chém ngang ngực. Cả hai ngã xuống trên miệng hầm. Đúng là tử sinh gang tấc. Lần đầu tiên hắn hoang mang nghĩ đến phiên mình.

Mấy ngày hôm sau Đại Đội 92 lại mất thêm một người lính kỳ cựu. Cao Văn Ớt bị đặc công Việt Cộng phục kích trên đường đi đem cơm tiếp tế cho các tiền đồn. Ớt về đơn vị từ mùa Hè đỏ lửa. Chưa lần nào sứt mẻ, thằng lính cù lần hùng hục làm việc cho đến khi nằm xuống.

Mùa mưa trở về trên rừng núi Trường Sơn. Những ngày sau đó mưa triền miên không dứt. Lính Dù chiến đấu trong đói lạnh và rét mướt. Buổi sáng nào đó trên đường di quân, hắn run rẫy quỵ xuống bên con rạch nhỏ. Minh, y tá Đại đội, chuẩn bịnh cho hắn rồi nói hắn bị sốt rét cần đưa về Tiểu đoàn cho Y sĩ điều trị. Nằm quấn trong ba bốn lớp Poncho mà lúc nào hắn cũng run lẩy bẩy. Vi trùng sốt rét sống dai, mấy mươi năm sau, nhiều lúc đang ngồi giữa nắng mà hắn tự nhiên cảm thấy lạnh và run cầm cập.

Một buổi sáng đang nằm mê man, có thằng trợ y trong trạm cứu thương chun vào lều kêu nó dậy. Ê anh mày đang kiếm mày kìa, Chuẩn úy Tiểu Đoàn 8 Dù. Hắn trợn mắt ngạc nhiên. Anh Lũy hắn thật sự đang đứng đó. Tiểu đoàn 8 Dù đang đi vào mặt trận đồi 1062 thế chân Tiểu Đoàn 3 Dù. Đi ngang phòng tuyến Tiểu Đoàn 9, anh Lũy hỏi thăm và tình cờ biết hắn đang nằm dưỡng bệnh. Anh Lũy ra trường Thủ Đức chưa đầy ba tháng, về nắm Trung đội trưởng trong Đại Đội 83. Ngồi giữa triền đồi hai anh em hắn chia nhau gói thuốc lá, hỏi thăm nhau mấy câu rồi phải chia tay. Hắn ái ngại bâng khuâng nhìn anh Lũy dẫn đoàn quân đi khuất ngang triền núi, và nhủ thầm chắc mạ biết thì lo chết được.

Chiến trường Đại Lộc – Thượng Đức càng ngày càng đẫm máu và khốc liệt. Hằng ngày biết bao nhiêu đạn bom đổ xuống trên những cao điểm chiến lược. Tổn thất quân số của hai bên chồng chất mà chẳng bên nào chịu nhượng một thước đất. Đồi 1062 thay đổi chủ mấy lần. Tiểu Đoàn 9 Dù có nhiệm vụ bảo vệ cánh trái của 1062 cũng tiêu hao nặng. Hoàng Ngọc Tửu, Đại Đội trưởng 93 bị thương nặng, Đinh Văn Tường, đích thân cũ Đại Đội 92 về thay thế. Tầng lớp Sĩ quan Trung đội trưởng dường như bị thương và mất hết. Phạm Tăng Thọ, Nguyễn Văn Thân, Phan Đằng, Phạm Thụ, những khinh binh kinh nghiệm lâu đời của Đại Đội 92 trở thành các Hạ sĩ quan quyền Trung đội trưởng.

Sau hơn hai tuần lễ nằm trị sốt rét ở căn cứ Tiểu đoàn hắn về lại đơn vị. Hằng đêm hắn mở PRC25 qua băng tầng của Tiểu Đoàn 8 Dù để mong nghe tin tức của anh Lũy. Tiểu đoàn 8 Dù lúc đó đang đụng nặng với Trung Đoàn Sông Hồng (hay Sông Thao) miền Bắc. Khi nhận ra tiếng anh Lũy trong danh xưng Nguyễn Trãi hắn lo ngại vô cùng. Mấy ngày đầu còn nghe tiếng kêu Nguyễn Trãi nhưng sau đó yên lặng biệt tăm. Hắn lo lắng hỏi thăm đám lính tản thương và tiếp tế. Ai cũng nói Tiểu Đoàn 8 Dù đang đánh đấm te tua nhưng vẫn còn ở trên ngọn đồi 1062 tàn bạo.

Khoảng cuối tháng Chín đầu tháng Mười, Tiểu Đoàn 5 Dù vào vùng thay chân Tiểu Đoàn 9. Tiểu Đoàn 9 lảnh nhiệm vụ mới lên trấn giữ 1062 thay Tiểu Đoàn 8 Dù. Lúc đó hắn mới biết tin anh Lũy hắn bị thương đã di tản ra ngoài, nhưng vết thương ở đâu, nặng hay nhẹ thì không ai biết rõ.

Đường lên cao điểm 1062 thẳng đứng. Dốc lên cao hơn bốn mươi độ, nẻo đi trơn trợt và đầy dẫy xác quân miền Bắc. Để tránh tầm đạn bắn sẻ, lính Đại Đội 92 phải bò trên xác người chết để đi lên. Hắn cố gắng không nhìn xuống nhưng cố lạy trời cho đừng đạp lên thân thể của kẻ đã ra đi. Vừa bò vừa cầu nguyện, bốn giờ chiều hắn mới lên tới ven đỉnh đồi. Từ đó đến hàng giao thông hào khoảng cách chừng hai mươi lăm thước. Vừa chạy lên chưa được mười bước thì quanh chân hắn mịt mù dấu đạn. Đạn 12ly7 và CKC bắn sẻ xối đất cách hắn trong vòng gang tấc. Hắn hoảng hồn lăn xuống hố đất cạnh đó nằm tránh đạn cho đến chiều hôm chạng vạng mới mò ra tìm hầm Chỉ huy Đại đội trong giao thông hào phía trước.

Đỉnh đồi 1062 có một diện tích chừng năm mươi thước nhân năm mươi thước lúc bấy giờ đã trọc. Cây rừng cao lớn đã bị đạn pháo hai bên chặt rụi không còn chút gì màu xanh của lá. Xác lính của hai miền nằm la liệt có chừng đến mấy trăm. Mùi tử khí tỏa ra bám chặt vào quần áo, tóc tai và hơi thở của người còn sống. Những con dòi lớn bằng đầu đũa dài tới hai ba phân từ xác chết đã sình thúi chun ra rơi xuống thân thể người còn sống, bò lên bò xuống. Nhiều lúc buồn ngủ quá người còn sống cũng chẳng thèm đưa tay ra phủi.

Chinh Nhân, hắn và Hoàng Mộng (7) sống trong một cái hầm rộng chỉ đủ cho ba người ngồi. Dựa lưng nhau mà ngủ. Thỉnh thoảng gọi máy báo động cho các Trung đội coi chừng đặc công tụi nó bò vô. Ngày nào đồi 1062 cũng lảnh đại pháo Bắc quân bắn từ các dãy đồi phía Trường Sơn. Từ cao điểm 1062 đêm nào hắn cũng thấy trong quận Thượng Đức những đoàn xe Molotova tiếp vận của Bắc quân để đèn pha chạy sáng trưng. Đôi khi hắn cũng nhìn về hướng Thành phố Đà Nẵng, đoán chừng nơi chốn của những con đường, một mái trường và một dòng sông cắt ngang Thành phố. Mơ ước một chút rồi thôi, hắn nghĩ đâu còn ai nhớ tới mình.

Trong hơn ba tuần lễ trấn giữ ngọn đồi 1062, hắn không bao giờ được tắm, chưa lần được cởi đôi giày. Hắn không biết thân thể mình hôi thúi chừng nào nhưng ngồi gần thằng Mộng thì ngữi một mùi hơi người tàn bạo. Khuôn mặt Chinh Nhân ốm đi, mắt trũng xuống sâu, hai hàng lông mày dính đầy bùn đất đỏ.

Khi sức chịu đựng của người lính đã đến mức tận cùng thì hai bên Nhảy Dù và Bắc quân cũng thầm lặng rời chiến trận. Khoảng cuối tháng Mười, Trinh Sát Nhảy Dù thiết lập hàng rào điện tử McNamara từ ngọn đồi cao nhất trong vùng núi Hiếu Đức kéo xuống tả ngạn sông Vu Gia cho Lữ Đoàn 1 Nhảy Dù rút quân đi.

Đêm rời cao điểm 1062 trời tối đen và mưa lất phất. Đường đi lên núi đã khó thì đi xuống núi lại càng khó hơn. Cứ đi vài ba bước là hắn lại trật chân té xuống. Có nhiều khi hắn rớt lăn cù xuống hố sâu. Hết ngọn đồi này đến ngọn đồi khác, gần 3 giờ sáng Đại Đội 92 mới ra gần vị trí của Tiểu đoàn. Khi đi ngang đồi lưng ngựa thì hắn kiệt sức. Đói lạnh và cơn sốt rét lại trở về, hắn ngồi bệt xuống dựa lưng vào ba lô và nhắm mắt lại. Thôi vậy cũng đành. Hắn nghe tiếng chân đi của lính 92 xa dần xa dần đồi lưng ngựa.

Không biết hắn thiếp đi bao lâu thì mang máng tiếng ai kêu tên hắn. Hai y tá Đại Đội 92 Minh và Chúc cầm đèn pin đi ngược lại tìm kiếm hắn. Thấy hắn mê man, Minh chích cho hắn mũi thuốc hồi sinh, rồi dìu hắn chạy theo dấu chân đơn vị.

Gần bốn mươi năm sau, hắn còn nhớ buổi sáng hôm sau khi ngồi trên chiếc GMC rời vùng hắn mới biết mình còn sống sót. Cũng đoàn xe đó nhưng chuyến ra thì thưa thớt quá. Ngồi dựa thành xe nhìn ánh nắng mặt trời nhảy múa trên đầu ngọn cây, hắn còn nghe văng vẵng những âm thanh quen thuộc : giọng Bắc của Bố Già, tiếng Huế chay của Phan Đoài, và tiếng cười đùa lao xao của những thằng bạn lính quen thân, một lần đi không về lại.

Trung Hậu
Tháng tư, 2014.

___________

(1) Danh hiệu truyền tin Trung tá Nguyễn Văn Nhỏ, Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 9 Nhảy Dù.
(2) Thư ký Đại Đội 92.
(3) Danh hiệu truyền tin Trung úy Phạm Văn Nhơn Đại Đội trưởng Đại Đội 92
(4) Thường vụ Đại Đội 92.
(5) Tiếng lóng của Nhảy Dù : tapi là xả láng ăn thua đủ (all-in), dùng trong lúc đánh xì-phé và đánh giặc.
(6) Ca sĩ trứ danh của Đại Đội 92. Trần Thuận ngã xuống tháng Tư 1975, trên đường rút quân ra Bến Đá, Vũng Tàu.
(7) Hiệu thính viên Đại Đội 92.