Quận Sầm Giang, tỉnh Định Tường.

Hồi thời còn phục vụ ở sđ 7 bộ binh, mỗi lần đoàn quân xa đang trên QL-4 quẹo phải vào quận Sầm Giang, lính tráng đều buồn vì đây là vùng đất dữ vì lực lượng CS ở đây rất mạnh. Tôi nhớ có lần, sau khi đoàn xe tới xã Vĩnh Kim, cũng là quận lỵ của Sầm Giang, xem bản đồ, chúng tôi phải đi bộ qua một cầu và tiến quân về hướng tây. Tôi còn nhớ đã thấy một cô gái rất đẹp ở ngay quận lỵ nhỏ bé và mất an ninh này! 

Lần đó, chúng tôi tiến quân dọc theo rạch hay sông* này; chỉ đụng độ lẻ tẻ. Khi rút quân vào lúc tối trời để trở về xã Vĩnh Kim, chúng tôi phải đi bộ gần như trên lòng rạch, vì nước đã rút gần như cạn nước. Vì đây là lòng rạch, địa thế sình lầy, lắm lúc bị lún sâu, phải cố gắng hết sức mức rút chân để theo sau người đi trước. Sau đó vượt sông, gặp 1 con lộ đá, bọn tôi đi bộ ngược về xã Vĩnh Kim, cũng là quận lỵ Sầm Giang. Hai bên lộ đá có nhà dân. CS đã dùng súng cối để pháo kích quấy rối chúng tôi.

* Nhờ có bản đồ của tỉnh Định Tường, in năm 1971 bởi Nha Địa dư Quốc gia VNCH, tôi biết đây là Rạch Bon Lợi, chạy cặp theo rạch là một tỉnh lộ ko tên chạy từ xã Vĩnh Kim tới xã Long Tiên. Từ xã Long Tiên có TL 20-14 chạy tới quận lỵ Cai Lậy.

====

Ảnh 1: Ô. Nguyễn văn Hội, thế hệ thứ 4 của một điền chủ và một trong những người giàu nhứt ở xã Vĩnh Kim, chăm sóc các cây bonsai của ông năm 1071. Ảnh 2, vi-la lớn của ông Hội, chụp năm 1971, lổ chỗ (pockmark) bởi đạn và mảnh đạn cối. Ảnh 3, lối vào hầm bí mật trong nhà ông Hội. Ông đã che dấu cán bộ CS trong suốt cuộc chiến. Ảnh 4, quận trưởng Sầm Giang đã ám chỉ nhóm các viên chức và thân hào nhân sĩ này là một đàn chó ghẻ (a pack of mangy dogs). Ảnh 5, nhà làng xã Long Hưng** thuộc quận Sầm Giang, quê hương của bà Nguyễn thị Thập và các các cán bộ tiền khởi nghĩa ở Mỹ Tho. Nhà này đc dùng làm BCH của Nam Kỳ Khởi nghĩa 1940. Nhà làng này đc phục chế vào năm 1998. Để tưởng nhớ những chiến sĩ cách mạng đã hy sinh và đc gọi là Nhà Truyền thống. Dịch từ nguồn: The Vietnam War 1930-1975 của David Elliott.

** Theo bản đồ đã dẫn, xã Long Hưng nằm trên TL chạy từ xã Vĩnh Kim đến hương lộ 24-14, và HL này chạy từ QL4 đến TL-2514, và TL này chạy dọc theo sông Mỹ Tho, đi ngang Bình Đức, hậu cứ của trung đoàn 11 sđ 7 bộ binh, tới thị xã Mỹ Tho. Nhà của bà TT VNCH Nguyễn văn Thiệu năm ở giao tiếp giữa TL này LTL 60 chạy từ ngã ba Trung Lương.

 BẢN ĐỒ TỈNH ĐỊNH TƯỜNG TRƯỚC 1975 

Đây là một tỉnh - mà tiểu đoàn 2/10 sư đoàn 7 bộ binh VNCH, mà tôi phục vụ - đã hành quân nhiều nơi trong tỉnh này. Và ngày 11/03/1975, tiểu đoàn tôi, đã tan hàng khi lọt vào ổ phục kích, giữa ban ngày, trên đường tiếp cứu cho đồn Ngã Sáu, đã thất thủ đêm trước.

Trên bản đồ, bạn thấy tỉnh lộ đi từ quốc lộ 4, ngang qua làng Cái Nứa và dẫn tới quận lỵ Hậu Mỹ. Trước đây, nơi này là khu trù mật (agroville) Hậu Mỹ, thành lập từ thời cố TT Ngô đình Diệm để định cư những ng công giáo di cư 1954. Người CS đã nhiều lần tấn công khu này và sau này, lúc chúng tôi đi qua chỉ còn trơ trọi khung sườn thép (có lẽ là phần còn lại của nhà lồng chợ hay ngôi giáo đường ?). Chúng tôi đã đi lại trên hương lộ này 2-3 lần và lần chót là để giải cứu cho đồn Ngã Sáu. Ngày hôm đó, chúng tôi được đoàn xe quân vận đổ xuống gần làng Cái Nứa; chúng tôi đi bộ một quảng và sau đó vượt qua con kinh, nằm bên trái của TL này. TĐ chia làm ba mủi, tiến về hướng tây; địa thế rất trống trải, lúa đã được gặt, ruộng chỉ xâm xấp nước. Và TĐ tôi đã lọt vào ổ phục kích của mấy trung đoàn CSBV và gần như bị tan hàng. Sau đó, TĐ về Đồng tâm "hấp lại" và hành quân lai rai cho tới ngày 30/4/75. Tôi đã có vài bài nói về trận này trên blog này, trong đó có bài của một SQ của CSBV tham gia trận đánh đồn Ngả Sáu .

===

Bản đồ vùng Cẩm Sơn và Bàn Long, tỉnh Định tường

Người viết bài này đã nhiều lần hành quân ở khu vực này. Đây là vùng mà trước 1975 có địa danh là "Ba Dừa", là thủ đô trái cây của cả tỉnh Định tường , cung cấp cho Sài gòn. Vì vậy mà người cs lúc đó đã quyết tâm bám giữ mảnh đất này kể cả chịu đựng các đợt oanh tạc của B-52. Trước đây, máy bay này chỉ oanh tạc các nơi dân cư thưa thớt của vùng 1, 2 và 3 chiến thuật. Thế mà do vùng này chịu áp lực mạnh của địch nên B-52 được xử dụng. Ta thấy con sông Sầm Giang nối xã Vĩnh Kim, quận Sầm Giang với xã Long Trung, quận Cai Lậy. Ngày xưa, lính tráng của tđ tôi khi thấy xe từ QL 4 quẹo phải vào quận Sầm Giang đều buồn, vì vùng nầy đối phương rất lì lợm, quyết tâm bám đất. Tóm lại, đây là vùng đất dữ dằn, lính tráng của hai bên đã chết rất nhiều vì mảnh đất phì nhiêu, đầy hoa thơm trái ngọt này. Có 1 lần tđ hành quân vào vùng này (hình như là xã Long Trung). Khi dừng quân là trời tối mịt, sáng dậy tôi mới biết là mình đã đóng quân trong 1 vườn cây ăn trái đang chín rộ: đầu võng này cột vào 1 cây mận, đầu kia cột vào 1 cây dâu. Tôi đã có một buổi ăn sáng toàn là trái cây. Tóm lại, trước đây, ở đây có dân, nay chiến tranh về, họ phải ra các quận lỵ (như Cai Lậy, Cái Bè hay Sầm Giang) an ninh hơn để sống. Còn xã nào, ít nguy hiểm hơn thì chỉ có người già, đàn bà và trẻ em ở lại. Hỏi đàn ông đi đâu, họ chỉ vào 1 tấm hình trên bàn thờ và nói đã đi lính Cộng Hòa? đã chết rồi. Nhà nào củng có hầm tăng-xê/trancée (hầm trú ẩn, đào âm xuống đất, trên che đậy bởi 1 lớp đất dầy để chịu đựng được pháo).

Theo website của tỉnh ủy Tiền Giang thì: " . . .tỉnh Mỹ Tho là một trọng điểm của khu 8 trong cuộc tiến công và nổi dậy năm 1972. Vì vậy từ cuối năm 1971, bộ chỉ huy tiền phương của quân khu 8 đã xuống chiến trường Mỹ Tho để trực tiếp chỉ đạo. Đầu năm 1972, bộ chỉ huy tiền phương quân khu chuyển sang xã Long Trung huyện Cai Lậy nam. Căn cứ tỉnh ủy Mỹ Tho từ xã Long Trung chuyển sang xã Long Tiên tiếp tục chỉ đạo chuẩn bị cho các cuộc tiến công và nổi dậy trong tỉnh. . . "

Nhận xét: như các bạn đã thấy, các xã "dữ dằn" hầu như nằm trong quận Cai Lậy, một số ít thuộc Sầm Giang hay Cái Bè. Các quận còn lại như Giáo Đức, Bến Tranh, Chợ Gạo hay Châu Thành thì rất an ninh. TĐ tôi ít khi hành quân ở các quận này vì ở đấy địa thế trống trải, phần lớn trồng lúa, ko có vườn tược sum sê rậm rạp như 3 quận kể trên. Người cs phải dựa vào địa hình để sinh tồn và chiến đấu.

====