Cha Cassaigne .
Nhân chị PA có bài về Đức cha Bá-Đa -Lộc , tôi xin post hình ảnh về trại
cùi Di Linh , do Cha Du hay Cassaigne xây dựng , (ông này sau làm GM ,
đại diện Tông tòa tại Sài gòn ) . Trước đó đã lập giáo phận Di linh ,
sau đó chết và chôn trong trại cùi này . Do có lúc làm việc cho một NGO
của Pháp , tôi đã thăm trại cùi này và mộ của ông ; hình như cách Di
linh vài km . Lúc đó các nữ tu làm việc trong điều kiện thiếu thốn vật
chất , BN thì gần như toàn ng Thượng . Do sống dơ bẩn nên ng Thượng bị cùi hơn người VN .
(Tiểu sử của ông , theo wiki , bằng tiếng Pháp : http://fr.wikipedia.org/wiki/Jean_Cassaigne )
Thursday, December 3, 2015
BẠO HÀNH GIA ĐÌNH .
- KIẾN THỨC LÀ SỨC MẠNH (Knowledge Is Power) .
Sau đây là website của một hội bất vụ lợi tại San Jose nhằm giúp phụ nữ
Á Châu bị bạo hành (abused Asian women) , bằng tiếng Việt .
http://dv-vn.aaci.org/domestic-violence/
Nhân dịp này , cũng nên nhắc lại định nghĩa về bạo hành (abuse) : ko chỉ là đánh đập mà bao gồm chửi bới , hạn chế sự đi lại của ng phối ngẫu , theo dỏi điện thoại của vợ để biết vợ nói với ai ; ko cho tiếp xúc với xã hội (giam lỏng) như ko cho học lái xe , ko cho đi làm hay đi học Anh văn hay học đại học , v.v... Sau đây là vài ví dụ tai nghe mắt thấy :
Nhân dịp này , cũng nên nhắc lại định nghĩa về bạo hành (abuse) : ko chỉ là đánh đập mà bao gồm chửi bới , hạn chế sự đi lại của ng phối ngẫu , theo dỏi điện thoại của vợ để biết vợ nói với ai ; ko cho tiếp xúc với xã hội (giam lỏng) như ko cho học lái xe , ko cho đi làm hay đi học Anh văn hay học đại học , v.v... Sau đây là vài ví dụ tai nghe mắt thấy :
1/ Một ông bạn có đứa cháu gái , dân CG quê ở Hố Nai . Anh chồng già đưa vợ trẻ sang Mỹ , để cô vợ suốt ngày ở nhà trông nom xưởng may của anh ta ;
muốn đi đâu thì anh ta chở đi , v.v... Cô vợ ko được phép gọi phone về
thăm thân nhân vn , v.v... Chỉ khi nào anh chồng đi vắng ,
cô này sang nhà láng giềng vn để nhờ họ mua thẻ phone để gọi về vn . Anh
chồng này thuộc loại quá ghen , sợ để vợ trẻ đi làm thì mất vợ (tình trạng
này rất nhiều , đặc biệt là chồng già , vợ trẻ) . Nhưng đối với LP Mỹ ,
đấy là BẠO HÀNH .
2/ Một cô VN đã có 2 con và làm hảng bảo
hiểm/insurance . Thỉnh thoảng phải đi seminar vài ngày ở các TP khác
bằng máy bay . Ông chồng quá ghen đặt máy nghe lén khắp nhà để xem vợ
nói chuyện với ai !!
Như đã nói , trước đây Hàn quốc là xã hội
trọng nam khinh nữ nhưng nay đã chấp nhận Dân chủ Tây phương trong đó
nam nữ bình quyền * , hình 1 , nên PN Hàn mới có địa vị như hôm nay . Trước đây ,
người chồng ăn một mâm , khi nào xong thì vợ con mới được ăn (sic) , hình 2 .
 |
| TT HÀN QUỐC HIỆN GIỜ , LÀ CON GÁI CỦA TT PHÁC CHÍNH HI |
 |
| BÀN RIÊNG : PHONG TỤC CŨ VẪN CÒN Ở GIA ĐÌNH CỦA KIM WOO SIK , NƠI 1 NÔNG DÂN KHÔNG ĂN CHUNG VỚI MẸ RUỘT , VỢ VÀ CÁC CON GÁI . NGƯỜI CHỦ HỘ NÀY ĂN TRƯỚC VÀ ĂN MỘT MÌNH . HOA TRANG TRÍ CĂN PHÒNG BÀY BIỆN KHẮC KHỔ NÀY . HÌNH CHỤP KHOẢNG NĂM 1969 . |
Một số đàn ông Hàn bất mãn nói , nếu bình quyền thì các cô cũng phải đi
lính như nam giới . Ở Mỹ , phụ nữ cũng tham gia chiến đấu ở mọi binh
chũng trừ phục vụ ở tàu ngầm và các đv bộ binh trực tiếp tác chiến .
Ngoài ra thì họ có mặt trên tàu chiến ; lái máy bay trực thăng hay phản
lực chiến đấu , cũng lao vào vùng lửa đạn như nam giới . Một phụ nữ gốc
việt lái máy bay phản lực trong TQLC Mỹ .
Bạo
Hành Gia Đình là một kiểu cư xử ngược đãi hoặc dùng bạo lực trong đó
một người bạn đời dùng quyền hành và khống chế người kia trong hôn nhân,
trong cuộc sống chung, hay quan hệ thân mật.
dv-vn.aaci.org
Saturday, November 28, 2015
Friday, November 27, 2015
Bất
cứ đảng phái hay cá nhân nào , dù quá khứ là CS , miễn đem TQPL và NNPQ
ĐÍCH THỰC cho dân Việt thì bảo tôi lại họ 100 lạy tôi cũng làm .
Đã từ lâu , tôi biết , đảng CSVN như một cây cổ thụ đã bị mối đục rỗng ruột : họ biết trước sau gì cũng đổ ; họ đã và đang tính toán để cây này đổ cách nào để họ chỉ bị thiệt hại nhẹ .
Trước đây vài năm , 1 bạn tôi ở Âu châu nhờ tôi dịch ra Anh ngữ các thỉnh nguyện thư , gửi LHQ , v.v... để đòi hỏi VN phải thả tù chính trị hay các ng hoạt động cho dân chủ hay blogger bị giam giử , v.v... ; vì nễ tình , tôi đã giúp anh trong thời gian ngắn, sau đó do bịnh nặng nên tôi nghỉ và đã trả lời anh như sau :
“Thưa anh ,
Hiện nay , trong các ng hoạt động cho dân chủ , có ng rất trẻ ; lại thường xuyên để CA bắt giử , đánh đập , v.v...
Nhưng anh lấy gì bảo đảm 100/100 , rằng họ không bị CS giật dây hay 'dẩn dắt' như những 'con rối' (marionnette) . Tôi KHÔNG nói , tất cả họ đều do CS 'dẩn dắt' hay giật dây .
Từ thời xưa , đã có KHỔ NHỤC KẾ - mà có thể hiện nay ng CS đang áp dụng : họ dùng người cũa họ , dưới một VỎ BỌC rất tốt , để lên tiếng chống đối , đòi hỏi dân chủ . . . thậm chí bị đánh đập , bỏ tù …
Khi đó , đối với đa số dân Việt , những ng này đã có 'số má' hay công trạng về đấu tranh dân chủ ; mà nói theo kinh tế học là họ đã có CREDIT (điểm tốt hay lòng tin) để có thể vay tiền cũa ngân hàng . . .
Và khi ng CS buộc phải thực hiện TAM QUYỀN PHÂN LẬP , (có thể xảy ra trong TƯƠNG LAI GẦN , vì đây là trào lưu trên thế giới hiện nay , không thể né tránh được ) , họ phải tổ chức bầu cử (dù cho là tự do , có giám sát quốc tế , v.v...) để lập quốc hội , khi ấy những ng này sẽ được cử tri dồn phiếu cho . Và những ng này , do được 'dẩn dắt' hay điều khiển bởi ng CS trong bóng tối , sẽ tiếp tục lũng đoạn QH theo con đường hay định hướng mà 'ông chủ' đã ra lịnh .
Như tôi hay nói , NGHIỆP QUẢ (karma) cũa dân VN rất nặng . Anh đã thấy , Myanmar , một xứ mà đạo Phật là quốc giáo nhưng năm 1988 đã nổ súng giết cã CHỤC NGÀN SƯ SẢI và SV , HS . . . nhưng từ vài năm nay đã đi theo TQPL . Giai đoạn đầu , quân đội vẫn chiếm NHIỀU ghế trong QH nhưng cơ chế chính trị này đã vận hành tốt . Báo chí tự do , ng dân được nhiều tự do hơn trước , đối lập có tiếng nói tại QH , không có tắm máu (bloodbath) hay THANH LỌC về chính trị - thanh trừng hay trả thù ng người đã từng giết hay bắt giam sư sải , SV , HS , . . .
Ng CS hiện nay , 'ăn' đã quá đủ , thậm chí đang bội thực , đôi khi họ cũng phải biết nhục khi biết rằng dân VN đi tới đâu cũng bị khinh rẻ , ngay cả những nước cựu CS như Nga hay Đông Âu (làm gái , trộm cắp , trồng cần sa , buôn ngà voi hay heroine . . .) .
Tôi đã viết nhiều lần , với CƠ CHẾ chính trị hiện nay , hầu như bất cứ ai (trong đó có TÔI) ngồi vào cái ghế của những ng có quyền (từ cấp xã/phường trở lên) đều THAM NHŨNG và LẠM QUYỀN .
Hầu như con ng ai cũng có LÒNG THAM : kẻ tham tiền , người tham sắc , người tu hành chưa chắc hết tham - tham áo cà-sa đẹp (trong Tây Du Ký) , v.v...
Cho nên các cụ Lư Thoa (Rousseau) , Mạnh đức Tư cựu (Montesquieu) , từ gần 300 năm trước đã cổ vỏ cho TQPL và NNPQ . Vì ko thể giao việc cai trị chỉ dựa vào ĐẠO ĐỨC hay THÀNH TÍCH trong QUÁ KHỨ cũa họ .
Ông Dũng , khi còn là du kích CS , đã từng vào sanh ra tử . Thế giờ ông như thế nào thì anh đã rõ !
Thời đại này 'vàng thau' lẫn lộn , chỉ khi nào dân Việt trả hết nghiệp quả mới khá được thôi .
PS . Thời chế độ cũ , CS cài người làm việc kế bên TT Diệm và Thiệu , qua mặt được hàng rào an nình dày đặt , huống hồ gì bây giờ . VD : Vũ ngọc Nhạ , sau khi di cư vào Nam ; và đc sự tin cậy và giới thiệu cũa LM Hoàng Quỳnh và GM Lê hữu Từ , ông Nhạ đã đc các ông Diệm , Nhu và Thiệu tin dùng . . .
http://vi.wikipedia.org/wi…/V%C5%A9_Ng%E1%BB%8Dc_Nh%E1%BA%A1
Chào anh , “
Đã từ lâu , tôi biết , đảng CSVN như một cây cổ thụ đã bị mối đục rỗng ruột : họ biết trước sau gì cũng đổ ; họ đã và đang tính toán để cây này đổ cách nào để họ chỉ bị thiệt hại nhẹ .
Trước đây vài năm , 1 bạn tôi ở Âu châu nhờ tôi dịch ra Anh ngữ các thỉnh nguyện thư , gửi LHQ , v.v... để đòi hỏi VN phải thả tù chính trị hay các ng hoạt động cho dân chủ hay blogger bị giam giử , v.v... ; vì nễ tình , tôi đã giúp anh trong thời gian ngắn, sau đó do bịnh nặng nên tôi nghỉ và đã trả lời anh như sau :
“Thưa anh ,
Hiện nay , trong các ng hoạt động cho dân chủ , có ng rất trẻ ; lại thường xuyên để CA bắt giử , đánh đập , v.v...
Nhưng anh lấy gì bảo đảm 100/100 , rằng họ không bị CS giật dây hay 'dẩn dắt' như những 'con rối' (marionnette) . Tôi KHÔNG nói , tất cả họ đều do CS 'dẩn dắt' hay giật dây .
Từ thời xưa , đã có KHỔ NHỤC KẾ - mà có thể hiện nay ng CS đang áp dụng : họ dùng người cũa họ , dưới một VỎ BỌC rất tốt , để lên tiếng chống đối , đòi hỏi dân chủ . . . thậm chí bị đánh đập , bỏ tù …
Khi đó , đối với đa số dân Việt , những ng này đã có 'số má' hay công trạng về đấu tranh dân chủ ; mà nói theo kinh tế học là họ đã có CREDIT (điểm tốt hay lòng tin) để có thể vay tiền cũa ngân hàng . . .
Và khi ng CS buộc phải thực hiện TAM QUYỀN PHÂN LẬP , (có thể xảy ra trong TƯƠNG LAI GẦN , vì đây là trào lưu trên thế giới hiện nay , không thể né tránh được ) , họ phải tổ chức bầu cử (dù cho là tự do , có giám sát quốc tế , v.v...) để lập quốc hội , khi ấy những ng này sẽ được cử tri dồn phiếu cho . Và những ng này , do được 'dẩn dắt' hay điều khiển bởi ng CS trong bóng tối , sẽ tiếp tục lũng đoạn QH theo con đường hay định hướng mà 'ông chủ' đã ra lịnh .
Như tôi hay nói , NGHIỆP QUẢ (karma) cũa dân VN rất nặng . Anh đã thấy , Myanmar , một xứ mà đạo Phật là quốc giáo nhưng năm 1988 đã nổ súng giết cã CHỤC NGÀN SƯ SẢI và SV , HS . . . nhưng từ vài năm nay đã đi theo TQPL . Giai đoạn đầu , quân đội vẫn chiếm NHIỀU ghế trong QH nhưng cơ chế chính trị này đã vận hành tốt . Báo chí tự do , ng dân được nhiều tự do hơn trước , đối lập có tiếng nói tại QH , không có tắm máu (bloodbath) hay THANH LỌC về chính trị - thanh trừng hay trả thù ng người đã từng giết hay bắt giam sư sải , SV , HS , . . .
Ng CS hiện nay , 'ăn' đã quá đủ , thậm chí đang bội thực , đôi khi họ cũng phải biết nhục khi biết rằng dân VN đi tới đâu cũng bị khinh rẻ , ngay cả những nước cựu CS như Nga hay Đông Âu (làm gái , trộm cắp , trồng cần sa , buôn ngà voi hay heroine . . .) .
Tôi đã viết nhiều lần , với CƠ CHẾ chính trị hiện nay , hầu như bất cứ ai (trong đó có TÔI) ngồi vào cái ghế của những ng có quyền (từ cấp xã/phường trở lên) đều THAM NHŨNG và LẠM QUYỀN .
Hầu như con ng ai cũng có LÒNG THAM : kẻ tham tiền , người tham sắc , người tu hành chưa chắc hết tham - tham áo cà-sa đẹp (trong Tây Du Ký) , v.v...
Cho nên các cụ Lư Thoa (Rousseau) , Mạnh đức Tư cựu (Montesquieu) , từ gần 300 năm trước đã cổ vỏ cho TQPL và NNPQ . Vì ko thể giao việc cai trị chỉ dựa vào ĐẠO ĐỨC hay THÀNH TÍCH trong QUÁ KHỨ cũa họ .
Ông Dũng , khi còn là du kích CS , đã từng vào sanh ra tử . Thế giờ ông như thế nào thì anh đã rõ !
Thời đại này 'vàng thau' lẫn lộn , chỉ khi nào dân Việt trả hết nghiệp quả mới khá được thôi .
PS . Thời chế độ cũ , CS cài người làm việc kế bên TT Diệm và Thiệu , qua mặt được hàng rào an nình dày đặt , huống hồ gì bây giờ . VD : Vũ ngọc Nhạ , sau khi di cư vào Nam ; và đc sự tin cậy và giới thiệu cũa LM Hoàng Quỳnh và GM Lê hữu Từ , ông Nhạ đã đc các ông Diệm , Nhu và Thiệu tin dùng . . .
http://vi.wikipedia.org/wi…/V%C5%A9_Ng%E1%BB%8Dc_Nh%E1%BA%A1
Chào anh , “
Vũ
Ngọc Nhạ (1928-2002) là một trong 4 huyền thoại trong ngành Tình
báoViệt Nam, và là một Thiếu tướng của Quân đội Nhân dân Việt Nam. Ông
nổi tiếng với biệt danh Ông cố vấn vì từng làm cố vấn cho một số chính
trị gia cao cấp của Việt Nam Cộng hòa và là nhân vật chủ chốt trong vụ
án cụm tình báo A.2...
vi.wikipedia.org
Tuesday, November 24, 2015
VN : Chẳng qua là định mệnh cay nghiệt !
Trong cuộc chiến Việt nam , từ 1954-1975 , bom đạn đổ lên đầu (các chiến binh CS) ở miền Nam và hậu phương của họ ở miền Bắc đều là của MỸ . Bởi 1 lẽ duy nhứt , quân lực VNCH không sản xuất được 1 viên đạn súng trường . Thế mà , chỉ một thời gian ngắn sau 1975 , đã có nhiều cố gắng (attempt) bình thường hóa giửa VN và Mỹ . Và cuối cùng VN đã hồ hời , phấn khởi kết bạn với ng Mỹ ; các CCCC đều du học tại Mỹ : con cháu của các ông Lê Duẫn , VNG , Lê đức Anh , Nguyễn tấn Dũng , Phạm bình Minh , v.v... và còn nhiều nữa . Họ cũng đầu tư vào Mỹ bằng cách mua nhà , siêu thị , v.v... Có thể thấy điều đó ở Nam Cali khi các nhà 4-5 phòng trên triệu đô đều mua bằng tiền mặt bởi ng VN . . . Tiền kiều hối ko chảy về VN nhưng vẫn nằm lại tại Mỹ để đầu tư vì các tư bản ĐỎ nhân thấy không nơi nào mà tài sản được tôn trọng vĩnh viễn như Mỹ . . . Trong khi đó ĐCSVN vẫn còn làm khổ ng VN ? Không phải là ĐỊNH MỆNH CAI NGHIỆT , thì là cái gì !
Trong cuộc chiến Việt nam , từ 1954-1975 , bom đạn đổ lên đầu (các chiến binh CS) ở miền Nam và hậu phương của họ ở miền Bắc đều là của MỸ . Bởi 1 lẽ duy nhứt , quân lực VNCH không sản xuất được 1 viên đạn súng trường . Thế mà , chỉ một thời gian ngắn sau 1975 , đã có nhiều cố gắng (attempt) bình thường hóa giửa VN và Mỹ . Và cuối cùng VN đã hồ hời , phấn khởi kết bạn với ng Mỹ ; các CCCC đều du học tại Mỹ : con cháu của các ông Lê Duẫn , VNG , Lê đức Anh , Nguyễn tấn Dũng , Phạm bình Minh , v.v... và còn nhiều nữa . Họ cũng đầu tư vào Mỹ bằng cách mua nhà , siêu thị , v.v... Có thể thấy điều đó ở Nam Cali khi các nhà 4-5 phòng trên triệu đô đều mua bằng tiền mặt bởi ng VN . . . Tiền kiều hối ko chảy về VN nhưng vẫn nằm lại tại Mỹ để đầu tư vì các tư bản ĐỎ nhân thấy không nơi nào mà tài sản được tôn trọng vĩnh viễn như Mỹ . . . Trong khi đó ĐCSVN vẫn còn làm khổ ng VN ? Không phải là ĐỊNH MỆNH CAI NGHIỆT , thì là cái gì !
Ngay từ đầu thế kỷ 13 , nước Anh đã có Đại Hiến Chương (Magna Carta) .
Do vậy , trên FB , tôi đã VÀI LẦN viết rằng nước này là một trong những
cái NÔI (craddle) của nền dân chủ thế giới .
http://en.wikipedia.org/wiki/Magna_Carta
Phần lớn nước cựu thuộc địa của Anh đều có thể chế chính trị tốt đẹp hơn thuộc địa của các đế quốc khác (Pháp , Tây ban Nha , Bồ đào nha , v.v...) . Lấy ví dụ CND , Úc , Mỹ , Hongkong , Singapore , Ấn độ , các nước ở Phi châu , v.v... Họ đều liên kết trên nhiều lãnh vực trong Khối Thịnh Vượng Chung (British Commonwealth) . Hongkong và Singapore , hình như là trong TOP TEN về Minh bạch (Transparency) . Chứng tỏ sự ƯU VIỆT của chế độ chính trị - các nước này thừa hưởng từ đế quốc Anh . Theo BBC , chế độ lao tù ở Anh rất tốt , người tù vẫn cảm thấy thoái mái . Do vậy , hiện nay Anh vẫn là điểm đến (destination) cuối cùng của dân nhập lậu từ Phi , Á châu (trong đó có VN) . Người VN xin đi du lịch ở Đông âu rồi tìm cách sang Anh vì Âu châu hình như đã bải bỏ các cửa khẩu , để ng dân đi lại giửa các nước để tìm việc làm ; họ cùng dùng chung đồng tiền 'euro' . Người Pháp thì lại khác , nếu nghi ngờ người đi đường là dân nhập lậu , họ bắt đưa về bót và trục xuất về nước . Còn dân nhập lậu đã vào Anh thì coi như vào THIÊN ĐÀNG vì các hình phạt thì nhẹ , nhà tù lại ko khắc nghiệt ; theo 1 bài báo , số ng làm nghề nail ở Anh lên tới vài chục ngàn (sic) !
http://en.wikipedia.org/wiki/Magna_Carta
Phần lớn nước cựu thuộc địa của Anh đều có thể chế chính trị tốt đẹp hơn thuộc địa của các đế quốc khác (Pháp , Tây ban Nha , Bồ đào nha , v.v...) . Lấy ví dụ CND , Úc , Mỹ , Hongkong , Singapore , Ấn độ , các nước ở Phi châu , v.v... Họ đều liên kết trên nhiều lãnh vực trong Khối Thịnh Vượng Chung (British Commonwealth) . Hongkong và Singapore , hình như là trong TOP TEN về Minh bạch (Transparency) . Chứng tỏ sự ƯU VIỆT của chế độ chính trị - các nước này thừa hưởng từ đế quốc Anh . Theo BBC , chế độ lao tù ở Anh rất tốt , người tù vẫn cảm thấy thoái mái . Do vậy , hiện nay Anh vẫn là điểm đến (destination) cuối cùng của dân nhập lậu từ Phi , Á châu (trong đó có VN) . Người VN xin đi du lịch ở Đông âu rồi tìm cách sang Anh vì Âu châu hình như đã bải bỏ các cửa khẩu , để ng dân đi lại giửa các nước để tìm việc làm ; họ cùng dùng chung đồng tiền 'euro' . Người Pháp thì lại khác , nếu nghi ngờ người đi đường là dân nhập lậu , họ bắt đưa về bót và trục xuất về nước . Còn dân nhập lậu đã vào Anh thì coi như vào THIÊN ĐÀNG vì các hình phạt thì nhẹ , nhà tù lại ko khắc nghiệt ; theo 1 bài báo , số ng làm nghề nail ở Anh lên tới vài chục ngàn (sic) !
LỊCH SỬ CỦA NỀN DÂN CHỦ
Dịch từ nguồn :http://library.thinkquest.org/264…/history_of_democracy.html
. . .
Viện nguyên lão La Mã (Senate), đã có từ năm 753 trước Công nguyên, đây là một cơ chế giống như Quốc hội bây giờ. Chỉ giải tán sau năm 603 sau Công nguyên.
I/ Năm 1215 sau công nguyên, hiến chương Magna Carta mở đường cho một hệ
thống dân chủ hơn tại Anh. Các quí tộc đã buộc Vua John phải ký "Đại Hiến Chương" này, để lập "Quốc
hội" Anh, hay cơ quan lập pháp, và nói rõ (make clear) rằng những luật thành văn (written law) thì có quyền
hơn vua, do vậy hạn chế quyền lực của Hoàng gia và chuyển một vài quyền này cho
nhân dân. Sau đó, Kiến
nghị về các Quyền (Petition
of Rights), năm 1628, qui định (stipulate) rằng vua ko có quyền đánh thuế nếu Quốc
hội (QH) ko cho phép và Đạo luật về các Quyền (Bills of Rights) năm 1689, cho phép tự do ngôn luận và cấm các hình phạt độc ác
và ko bình thường (unusual). Những điều này làm cho QH mạnh hơn thêm và cho dân
nhiều quyền để bày tỏ ý kiến.
Dù những cải cách này ko biến nước Anh thành một nền dân chủ (DC) thật sự, nó
đã bao hàm (incorporate) những ý tưởng về DC, mà sau đó được dùng để tạo nên
chính quyền (CQ) nước Mỹ.
Những quan niệm về DC đã tiếp tục lưu hành (prevalent) tại Âu châu với những
triết lý của các triết gia John Locke người Anh và Jean-Jacques Rousseau người Pháp. Quyển sách Hai Thỏa thuận (Two Treaties) của Locke, in
năm 1690, nói rõ rằng theo "xã ước" (social contract), công việc của
CQ là bảo vệ những "quyền tự nhiên" (natural right), bao gồm
"quyền được sống, tự do, và làm chủ tài sản". Rousseau đã mở rộng ý
này trong sách Xã
Ước (The
Social Contract) năm 1762. Tóm lại, hai triết gia này nói rằng nhân dân phải góp ý về (have input on) chính quyền phải như
thế nào.
Trường phái tư tưởng này đã mở đường cho nền DC Mỹ ngày nay.
|
|
|
Quốc huy của Anh
dùng tại Scotland. |
II/
CON ĐƯỜNG TỚI NỀN DÂN CHỦ CẬN ĐẠI
Cách mạng (CM) Mỹ là một biến cố quan trọng khác trong lịch sử của DC. Dĩ nhiên
(of course), bước đầu tiên, trong việc theo đuổi (pursuit) DC là Tuyên
ngôn Độc lập năm 1776. Trong văn kiện vĩ đại này, viết bởi Thomas
Jefferson, nhiều ý tưởng được lấy từ những triết gia đã nói ở trên
(aforementioned) là Locke và Rousseau. Jefferson, đã mượn ý tưởng của Locke là
"mọi người sinh ra đều bình đẳng", và sửa câu "quyền được sống,
tự do và sở hữu tài sản" thành "quyền được sống, tự do và theo đuổi hạnh phúc".
Ông cũng đã vay mượn từ Rousseau khi nói rằng "mọi
người có quyền cầm vũ khí chống lại CQ nếu CQ ko tôn trọng những quyền
này".
Trong cuộc CM Pháp, một lý do tương tự được áp dụng (espouse). Các nhà chính
trị và triết gia như Montesquieu, Voltaire, và Rousseau đã lấy cảm hứng
(inspire) bằng cách dựa trên ý tưởng của Mỹ và nhấn mạnh rằng tự do chỉ có khi
các nghành lập pháp, tư pháp và hành pháp của CQ được
tách ra. Dân
Pháp đã lật đổ (topple) vua, rồi thảo ra "Tuyên ngôn về Quyền Con
Người", đã thay đổi "quyền được sống, tự do và sở hữu tài sản"
của Locke thành "quyền được tự do, sở hữu tài sản, an toàn, và
chống lại sự đàn áp (oppression)". (Chống lại sự đàn áp có lẽ
là từ Rousseau). Những ý này, giống những ý trong Tuyên ngôn Độc lập Mỹ, giúp
cho (dân Pháp) đạt được một hệ thống DC chưa đầy đủ trong đó quyền lực của vua
bị giới hạn và dân có tiếng nói (say) trong CQ.
Trên toàn thế giới, những cuộc CM bắt đầu nổi lên chống chế độ quân chủ, và
những CQ dân chủ bắt đầu phát triển. Trước cuối thế kỷ 19, hầu hết các nền quân
chủ Tây Âu đã chấp nhận một hiến pháp hạn chế quyền lực của Hoàng gia và trao
một ít (some) cho dân. Những cơ quan lập pháp như quốc hội/nghị viện cũng đã
được phát triển ở nhiều nước này, giao cho dân thêm quyền lực trong việc điều
hành (đất nước).
Với sự thành công ngày càng gia tăng của DC ở Mỹ và trong nhiều nước khắp toàn
cầu, DC trở nên ngày càng phổ biến. Đến thập niên 1950, hầu như mọi nước độc
lập trên hành tinh này đều có một CQ thể hiện (embody) một vài nguyên tắc và ý
tưởng khởi xướng (put forth) từ DC. Đất nước kiểu mẫu (model) của những nguyên tắc
này đã trở thành Mỹ quốc.
Dân chủ tại Mỹ
Nền DC hiện nay của Mỹ là hình thức một cộng hòa dân chủ hay một nền DC đại
nghị. Nền DC này đã xảy ra (come about) tại Mỹ do người dân thuộc địa đã chán
nản vì phải đóng thuế mà ko được đại diện (taxation without representation) và
muốn một hệ thống sòng phẳng hơn, ở đó dân có tiếng nói trong việc điều hành
đất nước. Tuy nhiên, họ đã ko muốn hình thức DC trực tiếp kiểu Athen; vì
họ sợ rằng điều này sẽ trao cho dân chúng quá nhiều quyền hành và sẽ giao việc
điều khiển CQ vào tay những đám đông (mass) thất học.
Thay vào đó là một nền DC mà CQ sẽ được điều khiển bởi những
người đại diện được dân bầu, thay vì được điều khiển trực tiếp bởi dân.
Những người đại diện này được bầu với ý tưởng rằng họ đại diện chính xác các cử
tri (constituent) của họ, nhưng trong trường hợp ko làm được điều này, CQ Mỹ
được chia làm 3 ngành để kềm hãm/khống chế tham nhũng (keep corruption in
check). Ba ngành này là Hành pháp, Lập pháp và Tư pháp; không ngành có quyền
lực tuyệt đối, vì, mỗi ngành được cân bằng bởi những ngành khác tạo nên một hệ
thống kiểm tra và cân bằng (checks and balances) hầu bảo vệ những nguyên
tắc của DC. Hình thức này chưa được hoàn hảo, do vậy chúng ta phải theo đuổi
một hình thức DC hoàn thiện hơn và một sự hợp nhứt (union) hoàn thiện hơn giữa
công dân, tiểu bang và liên bang./.
Subscribe to:
Posts (Atom)