DÂN VIỆT GIỐNG NHƯ TRẺ EM NHÀ TRẺ NGỦ TRƯA .
KHÔNG BIẾT CHẾT LÚC NÀO VÌ TÉ VỞ SỌ . CHỤP  NĂM 1992 . 

SINH MẠNG CỦA DÂN VIỆT GIỐNG TRẺ EM MẪU GIÁO
GIỜ NGHỈ TRƯA ; CHỤP TẠI DI LINH NĂM 1992 .

Nhà thờ Sagrada Familia (Thánh Gia) kỳ quan thiên nhiên của thành phố Barcelona, Tây ban nha. (Bài 1).

Dịch từ nguồn: National Geographic tháng 12 2010.

Khi Đức Giáo Hoàng nói thánh lễ/lễ mi-sa (mass) sẽ cử hành tại đây vào mùa thu này, nhà thờ Sagrada Familia (Thánh Gia) đã thi công được 128 năm – và vẫn chưa hoàn tất. (Cụm từ Sagrada Familia dịch ra tiếng Anh là Holy Family, có nghĩa gia đình thánh, tôi gọi là Thánh Gia - người dịch).

“Khách hàng của tôi không vội vã," Antoni Gaudi thường nói như vậy. Vị kiến trúc sư sùng đạo này ám chỉ đến Chúa, khi giải thích tại sao nhà thờ Công giáo La Mã Sagrada Familia này đã kéo dài quá lâu mà chưa xong. Gần một thế kỷ sau đó, nó vẫn là một công trình dở dang (a work in progress) – một giấc mơ của các tháp hình chóp (spire) và những mặt tiền có hoa văn (ornate facade) cao hàng trăm bộ bên trên trung tâm của tp Barcelona, lôi kéo sự chú ý (và đồng tiền euro) từ khoảng 2 triệu du khách mỗi năm. Tháng 11 này, Giáo hoàng Benedict XVI đã hiến dâng (consecrate) nhà thờ này cho Chúa. Có vẻ nhà thờ này sẽ chắc chắn hoàn tất vào năm 2026. Và nếu lịch sử sanh ra lịch sử, thời gian đã chín mùi để tái đánh giá (reappraise) cho nỗ lực có tính sử thi hay anh hùng ca (epic endeavor) này của Gaudi – và ý tưởng tiên tri đằng sau đó.

Nhà thờ này đã luôn luôn được sùng kính (revere) và sỉ vả (revile). Những người theo chủ nghĩa siêu hiện thực (surrealist) nói Gaudi là của họ, trong khi George Orwell gọi nhà thờ này “một trong những công trình xấu (hideous) nhứt thế giới.“ Cũng có phong cách riêng/đặc trưng (idiosyncratic) như Gaudi, nhà thờ này là một viễn tượng (vision) được cảm hứng từ đức tin tôn giáo và tình yêu thiên nhiên của nhà KTS này. Ông đã hiểu rằng thiên nhiên đầy rẫy những hình dạng cong (curved form), chứ không phải đường thẳng. Và ông nhận thấy rằng cấu tạo trong thiên nhiên thường là những vật liệu nổi gân (sinewy material) như gỗ, bắp thịt, và gân. Với những hình mẫu này trong đầu, Gaudi đã đặt nền móng các công trình của ông trên một tiền đề (premise) đơn giản: nếu thiên nhiên là tác phẩm (work) của Thượng Đế (God), và nếu những hình dạng kiến trúc ( architectural form) xuất phát từ thiên nhiên, thì cách tốt nhứt để tôn vinh chúa là thiết kế các công trình dựa trên các tác phẩm của ngài.

Như học giả Joan Bassegoda Nonell ghi nhận, “Câu nói nổi tiếng của Gaudi, 'sự độc đáo là trở về với cội nguồn', có nghĩa rằng nguồn gốc của mọi thứ là từ thiên nhiên, tạo dựng bởi Chúa". Dù cho ý tưởng của Gaudi dựa vào đức tin, nhưng sự tin tưởng của ông vào hiệu suất đẹp đẻ (beautiful efficiency) của những cấu tạo trong thiên nhiên (natural engineering) rõ ràng đã đi trước nghành phỏng sinh học (biomimetics) hiện đại. (Khoa học về mô phỏng/bắc chước thiên nhiên - Tài).

Ra đời năm 1852 gần tp Reus, khi lớn lên Gaudi đã bị lôi cuốn bởi hình học và những kỳ quan thiên nhiên của đồng quê vùng Catalona. Rời trường kiến trúc, ông cuối cùng đã sáng tạo ra phong cách riêng của mình – một tổng hợp của tân-Gô tích, nghệ thuật mới (art nouveau), và những yếu tố của nhà thờ Chính Thống Đông Phương (Eastern Orthodox). Theo Gaudi, hình dáng và chức năng không thể tách rời; người ta chỉ có tìm thấy vẽ đẹp thẩm mỹ sau khi tìm kiếm hiệu suất về cấu trúc (structural efficiency), đang chế ngự thiên nhiên. “Không có gì là nghệ thuật nếu nó không từ thiên nhiên,“ ông đã kết luận.

Năm 1883, Gaudi đã tiếp nhận nhà thờ Sagrada Familia từ một KTS khác, người đã đặt một nền móng tân-Gô tích. Gaudi đã hình dung/mường tượng (envision) sẽ tái tạo cuộc đời Chúa qua hình ảnh sống động (soaring visual narrative of Christ's life), nhưng cũng biết rằng công trình khổng lồ này không thể hoàn tất trong đời ông. Trong hơn 12 năm trước khi chết vào năm 1926 – ông đã trải qua năm cuối đời tại công trình – ông đã biểu hiện các bản vẽ của mình (render his plan) dưới hình thức các mô hình hình học ba chiều thay vì những bản vẽ qui ước. Dù cho nhiều mô hình đã bị hủy bởi nhửng kẻ phá hoại (vandalist) trong cuộc nội chiến ở Tây ban nha, những mô hình rất cần thiết đối với những ai kế tục Gaudi.

“Chúng chất chứa DNA về cấu trúc của toàn thể công trình,“ Mark Burry - một KTS từ Úc đã làm việc cho công trình này hơn 31 năm - giải thích. Bằng cách dùng các bản vẽ và kỹ thuật máy tính để giúp diễn giải các thiết kế của Gaudi cho các thợ xây ngày nay. “Bạn có thể lấy ra sự tổng thể của kiến trúc từ những mảnh vụn. Những mô hình này của Gaudi đã thỏa mản các đòi hỏi của nhà KTS: lấy một ý tưởng phức tạp, toàn diện (holistic) và giải thích nó để làm sao những người khác có thể hiểu và tiếp tục nó sau khi bạn chết.“

Adrian Bejan nói rằng mặt tiền của nhà thờ dựa vào tỉ lệ vàng, là tỉ lệ hình học “đằng sau nghệ thuật đầy tính thẩm mỹ.“ Vị giáo sư đáng kính này về môn kết cấu công trình (mechanical engineering) của đại học Duke, mà luật kết cấu của ông nói rằng thiết kế của thiên nhiên là một hiện tượng phổ biến của vật lý, đã gọi Gaudi là bậc tiền bối (forebear) và là một “người đi xiếc trên dây (tightrope walker) nối liền nghệ thuật và khoa học. Ông đã hiểu rằng thiên nhiên được cấu tạo bởi những luật về toán học. Cái gì mạnh nhứt vốn thuộc về (inherently) cái nhẹ nhứt và hữu hiệu nhứt, vì vậy đẹp nhứt.“

Ở trung tâm của tầm nhìn/viễn tượng (vision) của Gaudi là một sự thực vô tận (timeless truth). Vì Bassergoda viết: “Hướng tới tương lai, bài học của Gaudi là không mô phỏng/sao chép những giải pháp (của thiên nhiên) nhưng nhìn vào thiên nhiên để tìm cảm hứng (look at nature for inspiration) . . .

(còn tiếp)

2/ NĂM 2010. NHÀ THỜ SAGRADA FAMILIA VƯƠN CAO TRÊN NHỮNG QUẢNG TRƯỜNG (PLAZA) VÀ ĐẠI LỘ (AVENIDA) CỦA BARCELONA, TRỞ NÊN DẤU ẤN (DEFINE) CHO BẦU TRỜI CỦA KHU TRUNG TÂM CỦA THÀNH PHỐ NÀY.

Ông bạn cử nhân văn chương Pháp vừa gửi tới tôi .

(Ông rất giỏi tiếng Pháp nhưng ko biết xài FB , chỉ dùng email để gửi bạn bè : tôi nói , nếu anh biết xài FB , sẽ có nhiều fan , đặc biệt những ng francophone .-- Tài) .

Amateurs de Français..

> > > > Mais comment pourrait-on écrire cette phrase:

en avez-vous la réponse ?...

> > > > Dans une main, j'ai un VER de terre et dans l'autre, un VERRE d'eau. J'ouvre les deux mains et... les deux VER.... (?!) tombent.

> > > > Comment faudrait-il écrire: "VER..................", à votre avis ?

( je ne sais pas)

> > > >

> > > > Curieux notre français, n'est-il pas ?

> > > > On appelle ceci des "Homographes non homophones

> > > > Car ces mots s'écrivent de la même façon mais se prononcent autrement suivant le sens....

> > > > Pauvres Flamands (ou Suisses) qui apprennent le français !

> > > > En français : deux mots composés des mêmes lettres se prononcent toujours de la même façon ! En êtes vous bien sûr ?

> > > > Voici quelques exemples d’homographes de prononciations différentes !

> > > > (Homographes non homophones)

> > > > Sortant de l’abbaye où les poules du couvent couvent, je vis ces vis.

> > > > Nous portions nos portions, lorsque mes fils ont cassé les fils.

> > > > Je suis content qu’ils vous content cette histoire.

> > > > Mon premier fils est de l’Est, il est fier et l’on peut s’y fier.

> > > > ils n’ont pas un caractère violent et ne violent pas leurs promesses

> > > > Leurs femmes se parent de fleurs pour leur parent.

> > > > Elles ne se négligent pas, je suis plus négligent.

> > > > Elles excellent à composer un excellent repas avec des poissons qui affluent de l’affluent.

> > > > Il convient qu’elles convient leurs amis, elles expédient une lettre pour les inviter, c’est un bon expédient.

> > > > Il serait bien que nous éditions cette histoire pour en réaliser de belleséditions.

> > > >

> > > > Voyons aussi aussi quelques exemples d’homographes de même prononciation

> > > >

(Homographes homophones)

> > > > Cette dame qui dame le sol

> > > > Je vais d'abord te dire qu'elle est d'abord agréable.

> > > > A Calais, où je calais ma voiture, le mousse grattait la mousse de la coque.

> > > > Le bruit dérangea une grue, elle alla se percher sur la grue.

> > > > On ne badine pas avec une badine en mangeant des éclairs au chocolat à la lueur des éclairs.

> > > > En découvrant le palais royal, il en eut le palais asséché.

> > > > Je ne pense pas qu'il faille relever la faille de mon raisonnement.

> > > > Voici l'exemple le plus extraordinaire de la langue française : mot de sens différent mais de prononciation identique)

> > > > le ver allait vers le verre vert et non vers la chaussure de vair gris argenté.

> > > >

> > > > Pour les amateurs de langue française, un vrai petit bijou.

> > > > > > > > > Loin des vieux livres de grammaire,

Écoutez comment un beau soir,

> > > > > > > > > Ma mère m'enseigna les mystères

> > > > > > > > > Du verbe être et du verbe avoir.

> > > > > > > > >

> > > > > > > > > Parmi mes meilleurs auxiliaires,

> > > > > > > > > Il est deux verbes originaux.

> > > > > > > > > Avoir et Être étaient deux frères

> > > > > > > > > Que j'ai connus dès le berceau.

> > > > > > > > > , còn tiếp .

SỰ THA THỨ (FORGIVENESS) .
Châm ngôn rất hay cũa bà Maya Angelou , với phần tạm dịch :
"We cannot change the past, but we can change our attitude toward it. (Ta ko thể thay đổi quá khứ , nhưng ta có thể thay đổi thái độ đối với quá khứ) .
Uproot guilt and plant forgiveness. (Nhổ bỏ tội lỗi và trồng xuống tha thứ) . 
Tear out arrogance and seed humility. (Nhổ bỏ kiêu ngạo và trồng xuống khiêm nhường) . 
Exchange love for hate --- thereby, making the present comfortable and the future promising."(Đổi hận thù lấy tình yêu --- do vậy , tạo cho hiện tại thoải mái và tương lai đầy hứa hẹn) .
San Jose Nov 5 , 13 1055 pm .

CP MỸ ĐÃ ĐỀN BÙ NHỮNG MẤT MÁT VÀ ĐAU KHỔ (MÀ TỔ TIÊN NGƯỜI MỸ BẢN ĐỊA ĐÃ GÁNH CHỊU) NHƯ THẾ NÀO ?

A . Như các bạn đều biết : tổ tiên người Mỹ đã tiêu diệt dân Mỹ bản địa (American Indian hay Native American) qua nhiều cách : tấn công vào nơi ở của họ (có những lần giết ko chừa một ai , chỉ trừ những người may mắn trốn thoát) . . . dời cả chục ngàn người từ nơi ở của họ vào các trại tập trung , có cái tên mỹ miều là RESERVATION (khu dành riêng) , v.v... Trên đường di chuyển , người già và trẻ con chết rất nhiều . Có rất nhiều sách nói về việc này và cũng có phim về vụ này .
Để CHUỘC LẠI các lỗi lầm này cũng như BỒI THƯỜNG những mất mát và đau khổ mà tổ tiên của người Mỹ bản địa đã hứng chịu , nước Mỹ đã có nhiều chính sách ƯU ĐÃI họ.
1/ Họ được ưu đãi khi đi học , các phúc lợi (welfare) như YT , XH , v.v... . Ở mọi TP lớn nhỏ của Mỹ đều có những TT cung cấp phúc lợi cho dân Mỹ bản địa , xem hình  : nghĩa là CP Mỹ có thể lơ là , v.v... với da trắng , da đen , hay Á châu , v.v... nhưng ko bao giờ DÁM lơ là các phúc lợi về GD , YT hay XH của dân bản địa. 

Trung tâm chính chăm sóc sức khỏe dành cho dân Mỹ bản địa ở quận Santa Clara , bang Cali .

2/ NGOÀI RA , CP cũng cho phép dân Mỹ bản địa được mở các sòng bạc trên lãnh thổ của các bộ lạc trên khắp nước Mỹ . Sau khi trừ các chi phí như trả lương cho nhân viên sòng bạc (theo thỏa thuận giữa bộ lạc và chủ sòng bạc) và nếu có lời , thì phải chia lời cho bộ lạc - có lãnh thổ mà sòng bạc hoạt động . (Vì theo một luật BẤT thành văn , chính người Mỹ bản địa mới thực sự có CHỦ QUYỀN (sovereignty) trên đất nước bao la này ; hay nói khác , HỌ chính là CHỦ NHÂN của đất nước này ; các dân tộc CÒN LẠI chỉ là kẻ đến sau , hay nôm na là NGƯỜI THUÊ (renter) đất để khai thác) .
Theo thống kê thì trung bình một người dân bình thường (nói nôm na là dân đen , ko chức vụ gì trong bộ lạc) , mỗi năm được các sòng bạc chia lời trên dưới MỘT TRĂM NGÀN ĐÔ . Còn những người như TÙ TRƯỞNG thì còn cao hơn . Các ông này đi du lịch , ăn chơi thoải mái , v.v.... 

Sòng bài Cache Creek ở bắc Cali có cả KS để khách ngủ qua đêm . Tôi đã đến đây 1-2 lần . 

Đây là một ĐẶC QUYỀN , ĐẶC LỢI (privilege) - các dân tộc khác ko được hưởng .
CP Mỹ , làm như vậy CŨNG ĐÚNG , và các dân tộc khác ko lên tiếng kêu ca gì cả vì đất nước này là của người Mỹ bản địa và gần như họ bị TẬN DIỆT . Ngày nay , hậu duệ của họ phần lớn ra TP sống hay ở trong những khu đô thị đầy đủ tiện nghi , xây dựng gần các sòng bạc . Nhưng dù họ sống ở đâu , có chơi bời , hút sách , rượu chè , cờ bạc đi nữa . . . thì các PHÚC LỢI của họ vẫn được duy trì và đặc biệt vẫn hưởng tiền lời do các sòng bạc chi trả mỗi năm .
Tôi nghĩ rằng , với các phúc lợi (đã kể ở phần 1) và đặc quyền/lợi thì hậu duệ của người Mỹ bản địa không còn gì để kêu ca, than phiền (complain) CP Mỹ .

THƯỢNG ĐẾ MUỐN THỬ THÁCH CHÁU TÔI ?!?
Tôi có 2 đứa cháu , cùng tuổi , thuở nhỏ đều rất thông minh và đẹp đẻ .
Khoảng lúc 11-12 tuổi , nhân gđ tổ chức hành hương ở núi Sam ở Châu đốc , 2 đứa đều tham dự . Lúc xe chạy ở đoạn tỉnh Long an thì đụng phải 1 xe chở gạo , chạy ở chiều đối diện .
Trên xe đò có thì nhiều ng chết , riêng đứa CHÁU GÁI bị thương nặng ở đầu : chấn thương sọ não , máu tràn ra lổ tai . Sau mấy tháng nằm Chợ Rẫy thì xuất viện với đầu nghẻo qua 1 bên , nói ngọng , v.v...
Hiện 39 tuổi , lúc nào đầu cũng giật giật (shaking) . Mẹ nó đi biết bao BS ở VN nhưng ko trị đc , rất mong có cơ hội đi Mỹ để trị . Như đã nói , lúc nhỏ nó rất thông minh và đẹp đẻ , nay như vậy thì sao có chồng đc .
Chuyện mà tôi muốn nói ở đây : lẽ ra thằng CHÁU TRAI đã bị tai nạn như vậy . Vì lúc đầu thằng này ngồi kế bên tài xế , con nhỏ này ở phía sau lên dành chỗ . Thằng này chịu thua và ngồi phía sau và tránh đc tai nạn .
Thế các bạn giải thích như thế nào v/v này :
a/ Ngẫu nhiên .
b/ Di truyền .
c/ Do Thượng đế muốn như vậy . Vì có anh bạn Công giáo nói , TĐ muốn thử thách cháu gái đó ?!?
Thế thì TĐ quá BẤT CÔNG (unfair) vì dựa lý do gì mà TĐ lại chọn người A để thử thách mà lại ko chọn ng B . Ở Mỹ , câu nói đầu môi chót lưởi của trẻ con là ' that's not fair' , khi bị cha mẹ bắt làm điều gì mà chúng ko thích .
(Ở ng Mỹ hay các nước theo NHÀ NƯỚC PHÁP QUYỀN , sự tôn trọng công bằng hình như có sẵn trong máu cũa họ . Vì một trụ cột của NNPQ là , Mọi Người Đều Bình Đẳng Trước Pháp Luật ; và trụ cột thứ hai là , Không Ai Đứng Trên Pháp Luật) .
Thế ý kiến cũa các bạn thế nào qua câu chuyện trên ?
Nói thêm : Ở Mỹ đã lâu , tôi thấy ng Mỹ hay dùng chữ KARMA (nhân quả) với ý nghĩa như VN ta hiểu .
Dân Mỹ theo đạo Phật đa số là học cao , giàu có , nỗi tiếng (celebrity) , v.v... Mỗi lần ông Đại lai Lạt Ma nói chuyện , họ phải bỏ VÀI TRĂM ĐÔ để dự , vì BTC phải thuê 1 hội trường lớn hay sân vận động ; sau khi trừ các chi phí , tiền này dùng để giúp đở cộng đồng Tây tạng khắp TG , đặc biệt tại Ấn .
Riêng thiền sư Nhất hạnh , (tôi ko quên quá khứ THÂN CỘNG của ông) cũng đc dân Mỹ ái mộ . Ổng từng nói về Thiền tại Công ty Google ở Mountainview , ng nghe phần lớn là kỷ sư của hảng này . Hai ông này không cổ vỏ cho đạo Phật mà chỉ dẫn cho ng nghe làm sao có được sự BÌNH AN TRONG TÂM HỒN (peace of mind) trong cuộc sống đầy stress hiện nay .
(Nước Mỹ là nước mà đa số theo TCG (Christianism) , Phật giáo chỉ là thiểu số ở Mỹ . Các cộng đồng Á châu như Hàn , Philippines thì đa số theo Công giáo hay Tin Lành . Ở SJ nhỏ bé này , người Hàn theo Tin Lành có gần BA MƯƠI nhà thờ của họ) . )