Một hệ thống đo lường phức tạp , ko giống ai .
Trong khi nhiều nước trên thế giới xài HỆ MÉT (metric system) thì Mỹ , Myanmar và Liberia vẫn ko áp dụng hệ thống này .
Sau đây là 4 món xài hệ mét : thước dây tính bằng cm , nhiệt kế tính bằng độ C , cục cân nặng 1 kí và máy đo điện tính thành volt , ampere và ohm .

Ngay từ 1866 , có sắc luật áp dụng hệ mét tại nước Mỹ , nhưng tới nay , Mỹ là nước công nghiệp DUY NHỨT ko hoàn toàn áp dụng hệ mét .
Ng Mỹ cũng có lý của họ khi ko áp dụng hệ mét : lấy 1 ví dụ nhỏ , chỉ cần thay đổi bảng chỉ đường từ mile ra km sẽ tốn hàng tỉ đô . Có câu chuyện 1 máy bay dân sự bị rơi vì hết xăng do đổ xăng tính bằng lít thay vì bằng gallon (gần bằng 3.78 lít) .

Tinh hoa của VNCH cũng giống như gỗ quý bị bứng khỏi gốc và phơi khô.

Ngày xửa ngày xưa, ở vùng đất phương Nam nào đó có một khu vực đầy những vườn cây ăn trái trù phú. Trước mỗi ngôi nhà lợp ngói, nền cao đều có rất nhiều cây cảnh hay gỗ quí. Người người sống rất thanh bình và hòa đồng với những láng giềng chung quanh.

Một hôm, một bọn cướp từ phương Bắc kéo đến khu vườn: chúng giết các chủ vườn và những ai chống cự, còn lại đều bị chúng giam giữ.

Chúng nhổ các cây cảnh, cây ăn trái hay gỗ quí, chất thành đống, phơi mưa nắng nên chỉ sau thời gian ngắn, đống cây khô này đã làm mồi cho mối mọt hay làm củi. 

Và từ đó về sau, khu vực đẹp đẻ này chỉ toàn là cây hoang cỏ dại mọc đầy và những cây mới ngoại lai, ko hợp phong thổ địa phương.

Viết sau khi đọc bài về đời sống của KTS Phạm quang Nhạc sau ngày Sài Gòn đổi chủ - viết bởi một KTS học trò của ông. Tôi từng gặp ông một lần vào đầu thập niên 1990 tại nhà đường Trương Định, Sài Gòn, lần đó ông đã quên tiếng Pháp rất nhiều dù rằng đã học và hành nghề KTS mười năm ở Pháp.

VỢ CHỒNG KTS NGÔ VIẾT THỤ

KTS PHẠM QUANG NHẠC, NHÀ Ở ĐƯỜNG TRƯƠNG ĐỊNH, GẦN SÂN TAO ĐÀN.

Hệ thống quản lý đô thị Sài Gòn 150 năm trước

14/05/2017 - 13:59 PM

Cách nay 150 năm, trên đất Sài Gòn đã có một hệ thống quản lý đô thị hiện đại, tiệm cận được với mô hình quản lý đô thị ở các nước tư bản vào thời đó. Mô hình “chính quyền đô thị” mà lãnh đạo của TP.HCM đang tìm kiếm có thể tìm thấy nhiều điểm tương đồng với mô hình từng tồn tại trước đó.

Cùng với việc quy hoạch Sài Gòn trở thành một TP hiện đại theo kiểu châu Âu từ năm 1860 là việc xây dựng một kiểu quản lý đô thị hoàn toàn mới chưa từng có ở Việt Nam. Xét rộng ra thì mô hình này cũng chưa từng ở đâu có ở Đông Nam Á.

Thành phố hiện đại phải có hệ thống quản lý tương ứng

Vào thời đó, nhà cầm quyền đã sáng tỏ một điều một TP hiện đại mà không có hệ thống quản lý tương xứng thì trước sau cũng lụi tàn. Lúc ban đầu quản lý đô thị theo kiểu Pháp được đưa vào ngay các khu phố Tây ở khu vực trung tâm, nơi được coi là bản sao một TP địa phương của Pháp tại Việt Nam. Các quy tắc quản lý nhân khẩu bằng thẻ căn cước, đánh số nhà, đặt tên đường, chia lô phố được xác lập, các quy chuẩn kiến trúc, tiêu chuẩn xây dựng được tiêu chuẩn hóa thống nhất toàn Nam bộ, các nguyên tắc chung của quy hoạch, kiến trúc và cơ sở hạ tầng đô thị được đề ra.

Người Pháp chú trọng quản lý đô thị theo luật thành văn (thường là sắc lệnh, nghị định, công báo) thay cho quản lý dân cư bằng kinh nghiệm và cảm xúc của các triều đại phong kiến Việt Nam trước đó. Theo thời gian, cách quản lý đô thị phương Tây bắt đầu ảnh hưởng lan tỏa tới người dân bản địa. Họ phải đăng ký kinh doanh, đóng thuế môn bài, thuế kinh doanh ngành hàng. Các khu ở phải trong trạng thái mở, các cổng làng đóng kín bưng bị bãi bỏ, các cộng đồng dù là Pháp, Hoa, Ấn, Việt đều phải thực thi pháp luật.

Tổ chức quản lý đô thị đầu tiên được hình thành theo nghị định ký ngày 4.4.1867. Một ủy ban thị xã (có tài liệu ghi là TP) được thiết lập, gồm một ủy viên trưởng và 12 ủy viên, do thống đốc chỉ định sau khi lựa chọn trong danh sách những thân hào từ 25 tuổi trở lên, không phân biệt quốc tịch nhưng phải trú ngụ tại Sài Gòn ít nhất là sáu tháng. Nhiệm kỳ của ủy ban này là hai năm. Ủy ban này có chức năng giống như hội đồng thị xã ở bên Pháp.

Tổ chức này chỉ tồn tại trong hai năm, đến ngày 8-7-1869 thống đốc Nam Kỳ ra nghị định thay đổi danh xưng, đổi ủy ban thị xã thành hội đồng thị xã (có tài liệu ghi là hội đồng TP), đứng đầu là thị trưởng. Hội đồng này gồm có một thị trưởng và 13 thành viên, trong đó có bảy người được bầu cử và sáu người được thống đốc chỉ định. Nhiệm kỳ cũng là hai năm.

Trong trường hợp nhiệm kỳ chưa kết thúc mà có chỗ khuyết trong số hội viên bầu cử thì hội đồng bổ sung bằng cách bỏ phiếu kín. Ông Trương Vĩnh Ký là một thành viên hội đồng được thống đốc chỉ định trong dịp này. Như vậy, lần đầu tiên TP Sài Gòn đã có một hội đồng được lập ra để phụ trách việc quản trị đô thị.

Tòa Đô chánh Sài Gòn, nay là UBND TP.HCM. Ban đầu quản lý đô thị theo kiểu Pháp được đưa vào khu vực trung tâm, nơi được coi là bản sao một TP địa phương của Pháp tại Việt Nam. Ảnh: Tư liệu

Hội đồng thành phố được bầu phổ thông đầu phiếu

Nghị định ngày 17.12.1872 cho phép nâng số thành viên hội đồng lên thành 15 người, những ai đã cư trú ở Sài Gòn quá hai năm và có tài sản trị giá trên 3.000 quan đều có quyền đi bầu cử, bất luận là người Pháp, người nước ngoài không phải Pháp và người bản xứ.

Sau nhiều lần sửa đổi, tổ chức chính quyền TP Sài Gòn được chỉnh đốn bởi sắc lệnh ngày 8.1.1877 do đích thân tổng thống Pháp ký. Những điểm quan trọng của sắc lệnh này bao gồm:

- Cho Sài Sòn được hưởng quy chế thị xã như các TP lớn bên Pháp quốc, có tư cách pháp nhân và tài chính riêng.

- Một thay đổi khác nữa là sự hiện diện của ngoại kiều trong thành phần hội đồng TP. Thành phần đó gồm có: Thị trưởng và hai phó thị trưởng do thống đốc bổ nhiệm trong số các hội viên được bầu cử lên; tám hội viên Pháp hoặc nhập Pháp tịch; hai hội viên Việt Nam; một hội viên ngoại quốc khác không phải người Pháp; một hội viên là người Hoa. Nhiệm kỳ của hội đồng tăng lên một năm là ba năm. Hội viên Pháp bầu cử theo lối phổ thông đầu phiếu. Các hội viên khác do thống đốc chỉ định bằng nghị định. Hai hội viên Việt Nam tham gia trong hội đồng bấy giờ là ông Trương Vĩnh Ký và Paulus Của. Bằng sắc lệnh ngày 11.7.1908, Hội đồng TP Sài Gòn gồm toàn những hội viên được bầu cử theo lối phổ thông đầu phiếu và trực tiếp. Có 16 hội viên Pháp hoặc nhập Pháp tịch (12 hội viên chính thức, bốn hội viên dự khuyết) và tám hội viên Việt Nam (sáu chính thức và hai dự khuyết). Thị trưởng và hai phó thị trưởng đều do hội đồng TP bầu lên theo lối bỏ phiếu kín và theo nguyên tắc đa số. Có thể nói đây là bước đầu trong chế độ địa phương phân quyền và chế độ này đã tồn tại hơn 50 năm.

Năm 1947 bầu ra người đứng đầu là đô trưởng

Đến năm 1931, bằng sắc lệnh ban hành ngày 27.4, Sài Gòn, Chợ Lớn và các vùng phụ cận được sáp nhập thành một đơn vị hành chính, lấy tên chung là TP Sài Gòn-Chợ Lớn. Nhưng sắc lệnh này lại không nói tới việc hợp nhất hai hội đồng của TP Sài Gòn và TP Chợ Lớn làm một mà vẫn tồn tại riêng rẽ. Đến ngày 14.12.1931, một nghị định khác ra đờivới nội dung phân công chức năng cho bốn hội đồng.

Trong đó, hai hội đồng ở cấp TP (một ở Sài Gòn và một ở Chợ Lớn) và hai hội đồng địa phương cho các khu vực còn lại. Hai hội đồng TP Sài Gòn và Chợ Lớn được giao phó phần lớn những quyền hạn hành chính như an ninh trật tự, xây dựng, công lộ, vệ sinh, lò sát sinh… Còn hai hội đồng khác được giao phó những quyền hạn về hộ tịch, y tế, xã hội, giáo dục, lễ hội…, mỗi hội đồng có một ngân sách riêng. Cả hai hội đồng này có quyền lực rất cao, nhất là quyền lập ra các quy định (quyền lập quy).

Vào ngày 19.12.1941, một sắc lệnh khác ra đời, bãi bỏ sắc lệnh ngày 27.4.1931, giải tán hai hội đồng TP Sài Gòn và Chợ Lớn để sáp nhập vào thành một hội đồng duy nhất gọi là Hội đồng TP Sài Gòn-Chợ Lớn. Sắc lệnh 19.12.1941 đã chấm dứt chế độ địa phương phân quyền và quay lại chế độ tập trung. Tình trạng trên được duy trì cho đến tháng 8-1945, ngày Nhật đầu hàng.

Ngày 26.9.1947, một nghị định mới nữa được ban hành có nhiều điểm được sửa đổi. Theo nghị định này, người chỉ huy TP Sài Gòn-Chợ Lớn được gọi là đô trưởng Sài Gòn-Chợ Lớn, vị chỉ huy Sở Hành chính gọi là tổng thư ký đô thành và hai vị đại diện ở Sài Gòn và Chợ Lớn thì gọi là phó đô trưởng Sài Gòn, phó đô trưởng Chợ Lớn.

Vào năm 1952, bằng sắc lệnh ký ngày 27.12.1952, Đô thành Sài Gòn-Chợ Lớn được chia làm bảy quận, đặt dưới quyền đô trưởng. Mỗi quận có một hội đồng gồm năm hội viên, bầu theo lối phổ thông đầu phiếu và trực tiếp với nhiệm kỳ là ba năm. Đối với cơ quan hành chính đô thành, các hội viên hội đồng cấp quận là đại diện cho dân phố. Ngược lại, đối với dân trong quận, các hội viên là đại diện cho chính quyền đô thành. Hội viên hội đồng quận thi hành nhiệm vụ của mình đối với toàn thể cư dân trong quận, người Việt Nam cũng như ngoại kiều.

TP.HCM đang chuyển dần quản lý đô thị từ mô hình bao cấp và tập trung hóa cao sang mô hình “chính quyền đô thị hiện đại và dân sự”, tiệm cận gần với các mô hình quản lý đô thị hiện đại đang thịnh hành trên thế giới với các đặc tính như dân chủ hóa, phân quyền cao, tự quản lãnh thổ, cộng đồng tham gia rộng rãi... Cho dù không phải là nhiều nhưng có một số điểm chúng ta có thể học hỏi và rút kinh nghiệm từ mô hình này, góp phần cho việc xây dựng hệ thống quản lý đô thị hiện đại của Hà Nội và TP.HCM.

PGS-TS Nguyễn Minh Hoà 

Theo Plo.vn

Vài nét về NH Nông nghiệp của VNCH để nhớ về một Thiên Đàng đã mất đối với nông dân miền Nam .
- Nông dân dưới chế độ cũ, dù có chiến tranh , vẫn có đời sống sung túc . Trong khi , dù là hòa bình nhưng ND bây giờ lại khổ hơn (theo báo Đảng) dù đứng hàng đầu hay thứ 2 thế giới về xuất khẩu gạo . Vì VNCH BIẾT LO CHO DÂN với các chính sách khuyến nông thích đáng , trong khi hiện nay Tổng công ty lương thực lại là thứ "cai đầu dài" , sống trên mồ hôi và nước mắt của ND . Họ là người hưởng lợi nhất , chứ ko phải là ND (theo các chuyên gia như GS Võ tòng Xuân) .
Tuy chiến tranh ác liệt , nhưng VNCH đã lập được HT Ngân hàng Nông nghiệp trên toàn quốc . 
Ở các tỉnh vùng 4 chiến thuật , vựa lúa của cả nước , gần như quận nào cũng có chi nhánh của NH này . Ở vùng này , tuy có chiến tranh , đôi khi cũng ác liệt , vì hai bên đều cố gắng chiếm giử do nhiều lúa gạo và đông dân ; nhưng ko ác liệt bằng vùng 1 và 2 chiến thuật . 
Nhiều lần đi hành quân ở tỉnh Vỉnh Bình hay Vĩnh Long , tôi thấy tuy ở nông thôn mà cuộc sống của dân khá sung túc . Nhà gạch lợp ngói , xài giếng vì vùng này nước sông bị nhiễm mặn . Trong nhà có máy may , TV , radio , xe gắn máy hay máy cày loại nhỏ . Ở các chợ xã , hàng hóa vãi vóc không thiếu thứ gì , ko thua gì Sài gòn . Ở vùng Đồng Tháp Mười , do ruộng cò bay thẳng cánh nên ND đã dùng máy cày loại lớn . Cũng do có mùa lúa nổi , khi nước lên cao , ND vùng này phải để máy cày trên bè để máy khỏi bị ngập nước gây hư hỏng . Vùng ĐTM rất lạ là ko bị ảnh hưởng bởi thủy triều mỗi ngày bởi sông Cửu Long , nước bị chua nên thời ông Diệm và Thiệu đã đào nhiều kinh để xả chua . 
Người nông dân sau khi bán lúa thì gửi tiền ở NH nông nghiệp quận . Họ có nhu cầu mua sắm hay sửa chữa nhà cửa thì ra NH rút tiền . Không giử tiền trong nhà có nhiều lợi : khỏi sợ trộm cướp , đồng tiền họ gữi sẽ có lời cho họ và lưu thông trong hệ thống NH , chứ ko chết cứng trong nhà , v.v... Trong khi đó , các bạn có tin vào NH bây giờ ko sau sự kiện Quỳnh Như (BGĐ ko nhận trách nhiệm của cấp dưới của mình dù mọi giao dịch đều diễn ra tại các chi nghánh của họ) . Một số bạn bè của tôi ở SG đã rút tiền trong NH để mua vàng hay đô la . 
Tôi còn nhớ , một số quận của tỉnh Vĩnh Bình và Vĩnh Long năm 1973-74 thường xuyên bị đào đường hay đấp mô nên lưu thông thường xuyên bị gián đoạn mà NH đã hoạt động như vậy thì đáng cho ta nể phục ! 
Thời TT Thiệu đã có chương trình NGƯỜI CÀY CÓ RUỘNG : CP mua ruộng của các ĐẠI ĐIỀN CHỦ (có ng có tới hàng ngàn mẫu ruộng) và bán trả góp cho tá điền . Do vậy , năm 1975 , khi ng CS "giải phóng" miền Nam , trong Nam gần như KHÔNG có tá điền mà chỉ có các TIỂU NÔNG . Ông Thiệu rất tâm đắc với CT này khi tuyên bố : "Hôm nay là NGÀY VUI NHẤT CỦA ĐỜI TÔI " trong buổi lễ phát giấy - xác nhận sở hửu ruộng - cho các tân tiểu nông , mà trước đó họ là tá điền . 
Trong khi đó , bây giờ , đất đai vẫn thuộc sở hửu của "toàn dân" . Mới dẫn đến việc các quan mua đất của nông dân với giá nông nghiệp rẻ mạt và bán lại cho nhà đầu tư với giá GẤP TRĂM LẦN !

SÚNG TẠI MỸ : CON SỐ THỐNG KÊ ĐÀNG SAU BẠO LỰC .

Trong năm 2015 khoảng 13.286 người chết tại Mỹ vì súng và 26.819 bị thương (ko tính tự tử) theo Gun Violence Archive (Văn khố Bạo lực vì Súng) .

Trong năm 2012 , có 60% án mạng tại Mỹ gây ra bởi súng , so với 31% tại Canada , 18.2% tại Úc , và chỉ 10% tại Anh . 

Từ năm 1968 đến 2011 có 1.4 TRIỆU NGƯỜI CHẾT vì súng tại Mỹ so với 1.2 TRIỆU quân nhân Mỹ chết từ Chiến tranh dành Độc lập tới chiến tranh Iraq . 

Không có con số chính thức nhưng được nghĩ vào khoảng 300 TRIỆU SÚNG được giử bởi 1/3 dân số Mỹ , nghĩa là gần đủ súng cho mỗi đàn ông , đàn bà và trẻ em ở nước này . 

Mỹ tiêu hơn MỘT NGÀN TỈ ĐÔ MỖI NĂM để bảo vệ nước Mỹ chống khủng bố , chỉ giết 1 tỉ lệ rất nhỏ quân khủng bố so với số người chết vì súng tại Mỹ .

Theo con số của Bộ Tư pháp và Hội đồng Đối ngoại (Council of Foreign Affairs) , 11.385 người chết mỗi năm tại Mỹ do súng từ 2001 đến 2011 .

Cùng thời gian , chỉ có 517 người chết mỗi năm do khủng bố gây ra . Nếu bỏ năm 2001 , khi 9/11 xảy ra , con số hàng năm chết vì khủng bố là 31 người . 

Chỉ trong năm 2015 có 64 vụ nổ súng tại trường , bao gồm nổ súng nhưng ko ai bị thương . Cũng năm này có 372 nổ súng tập thể (mass shooting) giết 475 người và làm bị thương 1.870 người . Nổ súng tập thể được định nghĩa như nổ súng giết hay làm bị thương 4 hay trên 4 người , bao gồm hung thủ .

Dịch từ bài : Guns in the US : The statistics behind the violence cuả đài BBC

http://www.bbc.com/news/world-us-canada-34996604?SThisFB

KTS Nguyễn Quang Nhạc

Ôn cố tri tân!

Thứ Tư, 20 tháng 11, 2013

KTS Nguyễn Quang Nhạc

KTS Nguyễn Quang Nhạc: sáng tác và giảng dạy là 2 việc song hành

17.11.2013 — Lê Minh Hưng 

Với giáo sư – kiến trúc sư Nguyễn Quang Nhạc, sáng tác kiến trúc và giảng dạy là hai việc song song đồng hành, ông nhận ra hai lĩnh vực này luôn hỗ trợ cho nhau ngày một thêm hoàn thiện. Để có một vị trí sáng tác đạt đến đỉnh cao nghệ thuật đẹp như cái tâm trong sáng của người thầy mẫu mực, hết lòng với sinh viên ông đã lao tâm khổ tứ tự rèn luyện cả một đời người.

Kiến trúc sư Nguyễn Quang Nhạc sinh ngày 7-6-1924.

Nguyên Quán: Thị xã Gò Công, tỉnh Tiền Giang.

Sinh viên Trường cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương (1943-1948).

Năm 1950-1955: Tiếp tục học kiến trúc sư tại Trường Mỹ thuật Quốc gia Paris, sau khi tốt nghiệp hành nghề tại Pháp.

Năm 1958: Về nước mở văn phòng kiến trúc sư tư vụ cùng các kiến trúc sư Nguyễn Văn Hoa – Phạm Văn Thâng và giảng dạy tại trường Cao đẳng Kiến trúc Sài Gòn.

Năm 1967-1975: Trưởng khoa kiến trúc Viện Đại học Sài Gòn.

Đoàn trưởng-Chủ tịch Hội đồng Quốc gia Kiến trúc sư Đoàn.

Năm 1975-1990: Chủ nhiệm bộ môn Kiến trúc Dân dụng – trường Đại học Kiến trúc Thành phố Hồ Chí Minh. Được phong hàm Giáo sư bậc II.

Phó tổng thư ký Hội Kiến trúc sư Thành phố Hồ Chí Minh 3 khóa (1981-1987, 1987 -1994, 1994-1999).

Ủy viên ban chấp hành Hội Kiến trúc sư Việt Nam khóa 3, 4, 5.

Kiến trúc sư Nguyễn Quang Nhạc từ trần năm 2004 tại Thành phố Hồ Chí Minh.

Nhà nước tặng: Huân chương lao động Hạng 3 (1997).

Năm 2001: Chủ tịch nước tặng Qiải thưởng Nhà nước về Văn học-Nghệ thuật, đợt 1

Kiến trúc sư Nguyễn Quang Nhạc sáng tác nhiều tác phẩm kiến trúc tiêu biểu, là người thầy học rộng biết nhiều, thông tuệ, suốt đời tận tụy, gương mẫu với công việc, một trí thức toàn diện.

Ông sinh tại thị xã Gò Công, tỉnh Tiền Giang. Năm 1943 cùng Phạm Văn Thâng, Trần Văn Tải, Vương Quốc Mỹ ra Hà Nội học ở L’escole supérieure des Beaux-Arts de L’Indochine(1), học đến năm thứ hai thì Nhật đảo chính Pháp, trường chuyển vào Đà Lạt rồi giải thể. Đang vui bỗng dưng bị hẫng hụt, đành ở nhà ra thư viện tìm sách kiến trúc xem cho đỡ nhớ trường, nhớ thầy, nhớ bạn và chờ thời.

Năm 1950 ông sang Pháp học và hành nghề Kiến trúc sư, tám năm sau trở về nước mở văn phòng và giảng dạy tại trường Đại học Kiến trúc Sài Gòn. Mái trường gắn bó cả đời ông từ khi còn trai trẻ đến khi nghỉ hưu..

 Ảnh DMT K70

 ĐHKTSG-1958 Plan -KTS Cổ Văn Hậu

Việc đầu tiên sau khi về nước ông đã cùng các kiến trúc sư Phạm Văn Thâng, Nguyễn Văn Hoa khai trương Văn phòng kiến trúc sư Tư Vụ Hoa-Thâng – Nhạc ở Sài Gòn. Nhóm tác giả ba thành viên này sáng tác thiên về phong cách kiến trúc hiện đại, thông thạo nhiều lĩnh vực: Quy hoạch đô thị, kiến trúc công nghiệp, kiến trúc dân dụng.

Viện Văn hóa Pháp, Hòn Đất (Sài Gòn trước 1975), mặt ngoài

 Viện Văn hóa Pháp, sân trong

Trong mỗi lĩnh vực các ông thực hiện đều xuất sắc nhiều thể loại.

Quy hoạch:

Khu Đại học Viện Đại học Cần Thơ; khu Đại học Cộng đồng Duyên Hải, Nha Trang; Khu Đại học Cộng đồng Tiền Giang, Mỹ Tho.

Kiến trúc Công nghiệp:

Nhà máy Nhuộm và hoàn tất VINATEFINCO, Gò Vấp: Nhà máy len Vĩnh Thịnh, Thủ Đức; Nhà máy giấy Đồng Nai COGIDO và khũ kỹ nghệ Biên Hòa; Nhà máy giấy Tân Mai, Biên Hòa; Nhà máy thủy tinh Khánh Hội; Viện bào chế Mỹ Châu, Đường Trương Minh Giảng; Viện bào chế ” La Thành Trung” đường Duy Tân; Viện bào chế ROUSSEI – Đại lộ Nguyễn Huệ. Đặc biệt nhà máy Dệt VINATEXCO (Thắng Lợi) Gò Vấp là công trình công nghiệp hiện đại, ra đời sớm nhất nước ta vào thập niên 50 thế kỷ XX, giải pháp kết cấu vòm bê tông cốt thép, tổ chức dây chuyền hợp lý, quy trình kỹ thuật cao.

Ngân hàng Việt Nam Thương Tín, trước năm 1975, Văn phòng Kiến trúc Hoa – Thâng – Nhạc.

Ngân hàng Việt Nam Thương Tín, trước năm 1975.

Cao ốc văn phòng:

VINATEXCO đường Công Lý cũ ( Nguyễn Thị Minh Khai), Sài Gòn; Trụ sở Sài Gòn thủy cục, đường Hồng Thập Tự cũ, Sài Gòn; Ngân hàng Việt Nam Thương Tín, Đại lộ Hàm Nghi, Sài Gòn.

Chung cư là thể loại được văn phòng thiết kế nhiều ở Sài Gòn:

Chung cư SIFO 1, đường Đoàn Tòng Bửu, Yên Đổ cũ; chung cư SIFO 2, số 22 đường Gia Long cũ; chung cư COGISA 1, đường Bà Huyện Thanh Quan; chung cư COGISA 2, đường Phan Văn Đạt; chung cư BGI đường Thi Sách, chung cư BGI đường Hưng Long, Chợ Lớn;chung cư AD, DAVID đường Trương Minh Giảng và chung cư Giáo sư, viện Đại học Cần Thơ.

Biệt thự:

Các biệt thự của Tổng Giám đốc SHELL đường Phan Đình Phùng cũ, Sài Gòn; Tổng Giám đốc CHARTERED bank đường Phan Đình Phùng cũ, Sài Gòn; giám đốc CHARTERED bank, đường Trương Minh Giảng, Sài Gòn: Tổng Giám đốc Việt Nam Thương Tín Bank đường Phan Đình Phùng cũ, Sài Gòn; Viện trưởng Viện Đại học Cần Thơ; Biệt thự SHELL, Đà Lạt.

Cư xá (Gồm biệt tự song lập, tứ lập, nhà liên kế lầu):

Cư xá Ngân hang Quốc gia, Tân Thuận Đông, Sài Gòn; Cư xá Việt Nam Thương Tín, Thị Nghè, Sài Gòn. Khách sạn Caravelle nay là độc lập (Văn phòng hợp tác với kiến trúc sư người Pháp Masso), nhà hàng khách sạn ARCENCIEL đường Tản Đà, Chợ Lớn.

Văn hóa – giáo dục:

Văn phòng Thượng viện đường Nam Kỳ Khởi Nghĩa, Sài Gòn trước 1975, VP Kiến trúc Hoa – Thâng – Nhạc.

Trường Trung học Sư phạm Quy Nhơn; Trường Trung học Kỹ thuật Quy Nhơn; Trường Trung học kỹ thuật Đà Nẵng. Đặc biệt Kiến trúc sư Nguyễn Quang Nhạc chủ trì thiết kế công trình Viện văn hóa Pháp, nay là trung tâm văn hóa Pháp, 31 đường Đồn Đất, Sài Gòn là một quần thể kiến trúc hài hòa, đẹp, hình khối kiến trúc mới, được đánh giá cao nên đã được Chủ tịch nước tặng Giải thưởng Nhà nước về Văn học – Nghệ thuật.

Giáo sư-kiến trúc sư Nguyễn Quang Nhạc không chỉ sáng tác kiến trúc mà còn giảng dạy tại Trường Cao đẳng Kiến trúc Sài Gòn (Trường đại học Kiến trúc Thành phố Hồ Chí Minh ngày nay). Từ năm 1958 đến ngày hưu trí, năm 1990. Ông có công đào tạo hàng trăm kiến trúc sư, học trò của ông đang đóng góp tích cực cho công cuộc xây dựng đất nước hiện nay.

Trường dạy tiếng Anh Hội Việt Mỹ đường Mạc Đĩnh Chi, Sài Gòn trước 1975 - VP Kiến trúc Hoa – Thâng – Nhạc.

KTS. Đoàn Đức Thành

Trích từ cuốn “Thế hệ Kiến trúc sư Việt Nam đầu tiên”

http://trelangkienviet.com/2013/11/17/kts-nguyen-quang-nhac-sang-tac-va-giang-day-la-2-viec-song-hanh/

SHELL HOUSE-Dalat

------------

Lan Vo

Nói về thầy Nhạc là nói về một thế hệ kiến trúc sư cùng thời, cùng học chung trường Mỹ thuật Đông dương Hà Nội, sau 1945 tiếp tục sang học ở Pháp và sau 1954 về hành nghề ở Sài gòn và cùng nhau tiếp tục phục hồi và tạo dựng trường Kiến trúc.

Nhớ hồi học năm thứ hai, đến văn phòng Thầy xin việc. Cô thư ký :chỗ của anh đây, dụng cụ giấy vẽ trong ngăn dưới mặt bàn; anh được trả 60 đồng một giờ, ngày nào làm mấy giờ thì tự ghi vào cái bảng nầy…lương phát vào chiều thứ bảy..! (thời giá lúc nầy: tô phở Pasteur #1 Sài gòn=10 đồng ) – Sau đó suốt hơn 2 tháng trời Thầy chỉ biểu làm mỗi một việc là ngồi tập viết chữ, chữ cở 3,5,7 và 12mm, chừng nào viết chữ coi được thì mới cho rờ tới bảng vẽ. Công việc rất chán nhưng chiều thứ 7 cầm phong bì thì… vui !.

Các thầy đến trường dạy cho trò những kinh nghiệm, những chiêm nghiệm nghề nghiệp của thầy, trò đến văn phòng thầy rèn luyện kỹ năng làm việc và cách tổ chức hành nghề và cùng nhau chia sẽ những ý kiến của từng vấn đề. Ở trường Kiến trúc ai cũng gọi Thầy và xưng con, mới nghe có phần khó chịu, nhưng rồi dần nhận ra lối xưng hô đó như là một sợi dây thân tình và gần gũi ràng buộc thầy trò với nhau trong cái nghiệp chung và cái đám con của mấy thầy tự nhiên rồi cũng cùng sống với nhau thân tình như anh em trong một nhà. Và như thế cuộc sống của các Thầy với chỗ làm việc và trường hòa quyện nhau thành một mối không rời.
Khi trường đổi tên từ trường cao đẵng sang đại học, Thầy Nhạc là hiệu trưởng đầu tiên và công lao lớn nhất của Thầy là tạo nên một môi trường đào tạo mang tính xã hội hóa rất cao. Trường chỉ có 8 biên chế, toàn bộ các thầy làm theo hợp đồng hàng năm, cơ sở vật chất do sinh viên tự quản…Sinh viên được quyền chọn thầy để học, học theo tín chỉ, học bao lâu cũng được khi nào đủ điều kiện thì ra trường.

Mọi thứ đang diễn tiến êm ả trơn tru cho tới cái ngày tháng 4-1975, cái ngày mà trong phút chốc mọi thứ bổng sụp đổ tan tành như là một cơn ác mộng. Nhà Thầy ở Làng đại học Thủ Đức bị “chốt”, văn phòng Thầy bị nêm phong không được vào, mặt bàn vẽ được gở ra làm panô cổ động, chân bàn xếp đống chờ làm củi…hàng tấn hồ sơ bảng vẽ lưu trữ bị tống lên các xe ba gát chở đi đâu đó rơi rớt vươn vãi khắp đường…

Không riêng gì Thầy, mà tất cả các Kts thời đó đều rất coi trọng chữ ký của mình, ký vào văn bản, hợp đồng và quan trọng nhất là ký vào bản vẽ như là một sự xác nhận chất lượng và hơn nữa là xác nhận trách nhiệm và tính cách của kiến trúc sư. Ai mà bị Kiến trúc sư đoàn phát hiện ký tên vào bản vẽ không phải do mình làm ra thì ngay lập tức bị xóa sổ và như thế coi như sự nghiệp đi đời nhà ma. Còn đến khi làm tổ trưỡng bộ môn dưới mái trường XHCN thì chữ ký của Thầy vào các báo cáo, biên bản họp…chỉ còn là sự xác nhận rằng anh tuân thủ hệ thống và biết vâng lời…Cho nên trò phải làm giúp Thầy cái trò muối mặt đó chứ vinh dự gì cho cam, mà không những ký thay còn xếp hàng nhận nhu yếu phẩm :đường, thịt, mì sợi…mang về nhà cho Thầy. Thử tưởng tượng mà xem, nếu thầy Nhạc mà như thầy…thầy…nhận hàng xong đi diễu trong trường với cái lốp xe quàng qua cổ, nách cắp bao mì sợi, tay xách cục thịt nước chảy ròng ròng, miệng cười toe toét… thì có mà đi tìm chỗ chết cho rồi !!.

Khi dùng chữ Bắc kỳ thay vì dùng chữ chế độ CS vào nhận xét cái môi trường trường kiến trúc lúc đó, thể hiện một khái niệm đó là những người đến từ chế độ XHCN miền bắc và Thầy cũng thừa biết rằng nói là Bắc kỳ nhưng sự thật phần lớn họ là những người miền nam đi tập kết trở về, đó là một nhận xét đau lòng khi nhìn thấy cái công sức bao năm tạo dựng của mình bổng chốc trở thành một cái phiên bản thứ cấp của trường kiến trúc Hà Nội, thứ cấp bởi vì ít ra trường Hà Nội còn có những con người được đào tạo bài bản và tư cách hơn nhiều. Một sự thật là phần lớn các thầy mới đều không thể đọc được bản vẽ tuy được đào tạo nước ngoài và là phó tiến sĩ…và trong trường thường xuyên xuất hiện các hình ảnh, hành động phản cãm mà Thầy không bao giờ có thể tưởng tượng được lại xãy ra trong ngôi trường yêu dấu của mình. - Bị mất gần như tất cả, hẵn là Thầy rất đau lòng và buồn phiền nhưng tuyệt nhiên không bao giờ tỏ ra cay đắng hay ta thán vì hơn ai hết Thầy biết rằng những cái thực sự làm nên tính cách và giá trị của Thầy thì không ai có thể tước đoạt được.- Một người thầy chân chính không chỉ giúp ta có một cái nghề mà hơn thế là tiêm được vào huyết quảng ta cái thái độ với cuộc sống suốt đời như một người tử tế, nghẽn mạch máu nầy thị bộ não có siêu phàm rồi cũng phải chết. điều lớn lao học được ở Thầy là thái độ tự tại của người trí thức luôn coi trọng phẩm giá con người, trật tự xã hội và hạn chế tối đa không để cho những chính kiến, những cái gọi là ý thức hệ gây phiền não và làm tha hóa bản thân dù phải nhọc nhằn đối mặt với nó như là điều không tránh khỏi.

Sài gòn là xứ sở của người thập phương, tôi cũng thế cũng là dân nhập cư mang trong người cái gen thích di chuyển đó đây ta bà khắp nơi rồi từ đó có rất nhiều bạn bè, bạn nhậu ở Sài Gòn, bạn tâm giao ở Hà Nội và đa phần đến với nhau như là một lẽ tự nhiên được sắp sẵn tự bao giờ không lý giải được. Gần 15 năm lang thang ở Hà Nội có thể nói rằng với nhúm bạn ở đây có thể liệt kê một danh sách dài tất cả các nàng hạng top trong hầu hết các quán bia mặt phố to trong ngõ hẹp…Thế mà bây giờ họ đi lấy chồng cả rồi, ôi cái Hà Nội của tôi…(nói kiểu Trần Tiến ).- Nên tin vào điều nầy : đến một lúc rồi cái lằn ranh giữa Thầy và Bạn một hôm bổng biến mất, đã từng có những người Thầy gần gủi chan hòa như bạn rồi thì cũng sẽ có vô số người Bạn chỉ cho ta nhiều điều hay như những ông thầy và cũng không loại trừ những người bằng thái độ sống của họ chỉ ra cho ta những điều không nên học, mà không học thì …khỏi phải làm !!.- Từ khi biết vẽ chân dung đến nay đã vẽ được vài trăm tấm và trong số đó có nhiều người chưa gặp mặt bao giờ. Vẽ những người mang đến cho mình điều thú vị nào đó trong cuộc sống và riêng đối với những người đẹp (vẽ hào hứng hơn )ngoài ý nghĩa mang đến một niềm vui còn là sự tri ân đấng tạo hóa đã ban cho thế giới nầy những điều mỹ tuyệt. Và sẽ còn tiếp tục, tiếp tục vẽ.

Trịnh Công Sơn hát một cách tự nhiên rằng :” Hạt bụi nào hóa kiếp thân tôi…” rất thích câu hát nầy vì nó thể hiện cái chất hồn nhiên, chân thực và rất người của nghệ sĩ. Hạt bụi là cái thứ rất nhỏ và hòa lẫn, nhưng khi ví mình như hạt bụi thì tác giả vẫn băn khoăn hạt nào là hạt-bụi-tôi !!. Có ví mình hạt bụi, như tảng đá hay như quả núi thì vẫn ở trong cái vòng lẩn quẩn của kiếp người của cái bản chất tư hữu cố cựu dù tài sản đó chỉ là một hạt bụi mà thôi.- Có người phê tôi hơi dài dòng, nhưng ngắn dòng thì dễ bị hiểu lầm và tạo ra không gian tranh luận, tranh biện và đôi khi làm căng thẳng giữa những người bạn mình với nhau là điều không cần thiết và nên tránh. Có thì giờ, đọc cho vui rồi quên nó đi, còn thấy dài dòng thì…thôi !. Nếu tôi có khả năng làm cho ngắn gọn thì đã đi làm chánh trị sáng tác các khẩu hiệu, theo nghiệp kiến trúc sư làm gì…!!

Nhớ Thầy, nhớ Bạn và Các em…lắm lắm !!

CHUY ỆN BÂY GIỜ MỚI KỂ…

Lúc ở trường trong bộ môn KT dân dụng, Thầy Nhạc làm Tổ trưởng bộ môn. Có lúc Thầy nói nhỏ : “ Trường Kiến trúc Sài gòn giờ sao kỳ quá, nhìn chung quanh thấy lố nhố xì xào toàn Bắc kỳ…Và mấy tướng nầy coi bộ khoái họp hành, Thầy thì không ưa họp hành chẵng có ích lợi gì..còn phải làm đủ thứ biên bản báo cáo mệt quá…Vậy bây giờ từ đây về sau con thay thầy viết báo cáo biên bản rồi…ký luôn dùm thầy.”
Và cứ thế suốt từ đó trên cái tên Nguyễn Quang Nhạc luôn là chữ ký do thư ký Lân hạ bút.

Khi quyết định rời trường, một số anh em trong bộ môn và mấy bạn có làm một bữa chia tay. Trong lúc nhậu vui vẻ có người hỏi: “Trường Kiến trúc Sài gòn danh giá như thế, bao nhiêu người muốn vào không được sao cậu lại bỏ đi !?”, chợt nhớ lời Thầy Nhạc mình buộc miệng:…sao thấy chung quanh toàn…Hà Nội !!, ngay lập tức không khí bàn nhậu trầm hẳn…- Về ngẫm lại, quả là ý tứ có phần không khác nhưng phát ra từ miệng một người lớn tuổi đứng đắn thì nghe được, còn từ một tên trẻ lóc chóc thì…chưa chắc !!.

Qua hơn ba mươi năm rồi, chữ ký đã thay đổi không biết bao nhiêu lần…Nhưng riêng chữ ký của Thầy (ký thay thầy ) bây giờ vẫn còn xuất ra rất ngọt.
NHỚ THẦY !!

----------
Hình ảnh VP Kiến trúc sư Tư vụ Hoa- Thâng- Nhạc- !2 Duy Tân, Saigon
Nguồn: Ô. Nguyễn Duy Thanh, gia đình KTS Nguyễn Văn Hoa.

Những tác phẩm tiêu biểu của kiến trúc sư Trường cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương

Tháng Bảy 8, 2008

https://doanducthanhlg2014.wordpress.com/2008/07/08/nhung-tac-pham-tieu-bieu-cua-kien-truc-su-truong-cao-dang-my-thuat-dong-duong-2/

PHẦN II 
Kiến trúc sư NGUYỄN QUANG NHẠC (1924-2004), PHẠM VĂN THÂNG cùng học một khoá (1943) ở Trường cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương, Hà Nội. Theo Khoa Kiến trúc vào Đà Lạt được một năm thì Trường Kiến trúc Đà Lạt giải thể. Năm 1950, hai ông cùng NGUYỄN VĂN HOA (sinh viên Trường cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương) sang Pháp học, tốt nghiệp kiến trúc sư Trường Mỹ thuật Quốc gia Paris cùng một năm, KTS Nguyễn Quang Nhạc ở lại hành nghề. Về nước, KTS Nguyễn Văn Hoa tiếp nhận Văn phòng kiến trúc của KTS Arthur Kruze và hợp tác với KTS Huỳnh Kim Mãng, Phạm Văn Thâng. Tháng10-1958, KTS Nguyễn Quang Nhạc về nước, khai trương Văn phòng Kiến trúc sư tư vụ Hoa –Thâng –Nhạc tại Sài Gòn. Nhóm kiến trúc sư ba thành viên này sáng tác theo phong cách Kiến trúc Hiện đại, thông thạo nhiều lĩnh vực: Quy hoạch đô thị, kiến trúc công nghiệp, kiến trúc dân dụng. Mỗi lĩnh vực lại có nhiều thể loại xuất sắc. Đến nay ít ai biết rạch ròi tác phẩm nào là của ai thiết kế chính, ai phụ. Chỉ biết văn phòng của bộ ba kiến trúc sư Hoa- Thâng- Nhạc đã thiết kế những công trình sau: 
Về quy hoạch, có Khu đại học Viện Đại học Cần Thơ; Khu đại học Cộng đồng Duyên Hải, Nha Trang; Khu đại học Cộng đồng Tiền Giang, Mỹ Tho.
Kiến trúc công nghiệp là sở trường của Văn phòng kiến trúc. Những nhà máy đã thiết kế xây dựng: Nhà máy Nhuộm và hoàn tất VINATEFINCO, Gò Vấp; Nhà máy Len Vĩnh Thịnh, Thủ Đức; Nhà máy Giấy Cogido Biên Hoà, khu kỹ nghệ Biên Hoà; Nhà máy Giấy Tân Mai, Biên Hoà; Nhà máy Thuỷ tinh Khánh Hội; Viện Bào chế Mỹ Châu, đường Trương Minh Giảng; Viện Bào chế " La Thành Trung " đường Duy Tân; Viện Bào chế Roussel – đại lộ Nguyễn Huệ. Đặc biệt, Nhà máy Dệt VINATECO (Thắng Lợi) Gò Vấp là công trình công nghiệp hiện đại, ra đời sớm nhất ở n¬ước ta vào cuối thập niên 50 thế kỷ XX, công trình kết cấu vòm bê tông cốt thép, tổ chức dây chuyền hợp lý, quy trình kỹ thuật cao.
Cao ốc văn phòng: VINATECO đường Công Lý cũ, Sài Gòn (Nguyễn Thị Minh Khai); Trụ sở Sài Gòn Thuỷ cục, đường Hồng Thập Tự cũ, Sài Gòn; Ngân hàng Việt Nam Thương tín, đại lộ Hàm Nghi, Sài Gòn.
Chung cư là thể loại được Văn phòng thiết kế nhiều ở Sài Gòn: Chung cư SIFO 1, đường Đoàn Tòng Bửu, Yên Đổ cũ; chung cư SIFO 2 ở22 đường Gia Long cũ; chung cư COGISA 1, đường Bà Huyện Thanh Quan; chung cư COGISA 2, đường Phan Văn Đạt; chung cư BGl đường Thi Sách, chung cưBGl đường Hưng Long, Chợ Lớn; chung cư AD. DAVID đường Trương Minh Giảng và chung cư Giáo sư, Viện Đại học Cần Thơ.
Biệt thự: Tổng Giám đốc SHELL đường Phan Đình Phùng cũ, Sài Gòn; Tổng Giám đốc Chartered Bank đường Phan Đình Phùng cũ, Sài Gòn; Giám đốc Chartered Bank, đường Trương Minh Giảng, Sài Gòn; Tổng Giám đốc Việt Nam Thương tín Bank đường Phan Đình Phùng cũ, Sài Gòn; Viện trưởng Viện Đại học Cần Thơ; Biệt thự SHELL, Đà Lạt. 
Cư xá (gồm biệt thự song lập, tứ lập nhà liên kế lầu): Cư xá Ngân hàng Quốc gia, Tân Thuận Đông, Sài Gòn; Cư xá Việt Nam Thương tín, đường Trương Minh Giảng, Sài Gòn; Cư xá Việt Nam Thương tín, Thị Nghè, Sài Gòn.
Khách sạn Caravelle nay là Độc Lập (Văn phòng hợp tác với KTS ng¬ười Pháp Masso), Nhà hàng khách sạn ARCENCIEL đ¬ường Tản Đà, Chợ Lớn.
Văn hoá – Giáo dục: Trường trung học Sư phạm Quy Nhơn; Trường trung học Kỹ thuật Quy Nhơn; Trường trung học kỹ thuật Đà Nẵng. Đặc biệt, kiến trúc sư Nguyễn Quang Nhạc chủ trì thiết kế công trình Viện Văn hoá Pháp nay là Trung tâm Văn hoá với Pháp, 31 đường Đồn Đất, Sài Gòn là một quần thể kiến trúc đẹp, hài hoà. 
Giáo sư – Kiến trúc sư Nguyễn Quang Nhạc không chỉ sáng tác kiến trúc mà còn giảng dạy tại Trường cao đẳng Kiến trúc Sài Gòn (Trường đại học Kiến trúc thành phố Hồ Chí Minh ngày nay) từ năm 1958 đến ngày hưu trí, năm 1990. Năm 1967-1971, Giáo sư Nguyễn Quang Nhạc được bổ nhiệm làm Khoa trưởng (như Giám đốc, Hiệu trưởng) Trường đại học Kiến trúc thuộc Viện Đại học Sài Gòn, Đoàn trưởng- Chủ tịch Hội đồng Quốc gia Kiến trúc sư Đoàn (trước ngày Giải phóng gần một năm, ngày1-7-1974, có 147 Đoàn viên). Từ năm 1975, Giáo sư làm Chủ nhiệm bộ môn Kiến trúc Dân dụng, được Nhà nước phong hàm Giáo sư bậc II. Năm 1997 được Nhà nước tặng thưởng Huân chương Lao động Hạng Ba. Năm 2001, ông được tặng Giải thưởng Nhà nước về Văn học Nghệ thuật, đợt I, cho tác phẩm: Viện Văn hoá Pháp, 31 Hòn Đất, Sài Gòn. 
Giáo sư – Kiến trúc sư Phạm Văn Thâng cũng gắn bó với mái trường đào tạo kiến trúc sư ở miền Nam ngay từ cuối thập niên 50, khi mới về nước. Năm 1971-1974 ông được giao trọng trách làm Khoa trưởng Trường đại học Kiến trúc Sài Gòn. Sau ngày miền Nam giải phóng, ông tiếp tục làm công tác giảng dạy cho đến thập niên 80 thì sống định cư ở Pháp.
Kiến trúc sư Nguyễn Văn Hoa là kiến trúc sư tài ba, sáng tác nhiều. Sau này ông định cư ở Mỹ….