Cách đây gần 30 năm về trước, vào mùa hè năm 72
được biệt danh là “Mùa Hè Đỏ Lửa”. Cộng sản Bắc Việt (CSBV) mở cuộc
tấn công xâm lăng miền Nam Việt Nam ở ba mặt trận: Quảng Trị, Cao
Nguyên, An Lộc. 30 ngàn quân CSBV trang bị vũ khí tận răng, tràn qua
vùng phi quân sự (DMZ) ở vĩ tuyến 17, vượt tràn qua sông Bến Hải.
Quân Lực Việt Nam Cộng Hòa (VNCH) và đồng minh ở trong thế giằng co
với kẻ địch….
Trong một chuyến thám thính thâu lượm tin tức, chiếc máy bay EB-66
của không lực Hoa Kỳ bất thình lình bị hỏa tiễn SAM bắn hạ. Vừa kịp
tung ra khỏi máy bay, Trung Tá Iceal “Gene” Hambleton kinh hãi chứng
kiến cảnh chiếc máy bay bùng nổ làm thiệt mạng 5 người còn lại trong
phi hành đoàn. Chiếc dù từ từ lượn xuống, dù bị mây mù che phủ không
thấy đất, Trung Tá Hambleton biết chắc là 30 ngàn địch quân đang chờ
mình dưới đất. Thế là guồng máy quân sự của đồng minh bắt đầu một
cuộc “tìm kiếm và giải cứu” (search and rescue) đắt giá và tổn hại
nhất trong cuộc chiến. Hai chiếc trực thăng Bộ Binh vừa nhào đến địa
điểm giải cứu liền bị bắn hạ. Phi hành đoàn 4 người của chiếc
Blueghost 39 thiệt mạng tại chỗ. Chiếc trực thăng thứ nhì ráng “lết”
đến một địa điểm an toàn và phi hành đoàn được một chiếc trực thăng
khác đến giải cứu.
Màn đêm buông xuống, Trung Tá Hambleton trơ trọi
một mình dưới đất trong sự che chở của rừng rậm, bủa vây tứ bề bởi
một lực lượng địch quân lớn nhất trong cuộc chiến VN. Hôm đó là ngày
Phục Sinh, chủ nhật 2 tháng 4, 1972. Không quân Hoa Kỳ (HK) biết vị
trí của Trung Tá Hambleton nhưng không tài nào với tới nổi ông ta vì
địch quân bủa vây dầy đặc. Tối đó họ chỉ có thể thả mìn xung quanh
ông ta để ngăn cản địch quân tới gần. Sáng hôm sau, chiếc trực thăng
“Jolly Green 65″ bay tới gần vị trí của Trung Tá Hambleton thì lập
tức bị “dàn chào” bởi một trận mưa đạn tàn khốc. Lại phải “lết” về.
Chuyến kế của “Jolly Green 66″ cũng không khấm khá. Đạn bắn rát từ
tứ phía như xé nát chiếc trực thăng. Và cũng phải “lết” về lại căn
cứ. Trước khi màn đêm phủ xuống vào ngày Thứ Hai, một chiếc máy bay
hỗ trợ cho cuộc giải cứu bị hỏa tiễn SAM bắn hạ. Đại Uý William
Henderson và Trung Úy Mark Clark nhảy dù thoát hiểm, đáp xuống đất
gần vị trí của Trung Tá Hambleton. Cuộc giải cứu bây giờ không phải
cho một người nữa, mà cho 3 sĩ quan Hoa Kỳ, mỗi người lạc một lối.
Dưới đất, 3 người phi công HK chứng kiến tận mắt trong nỗi niềm thất
vọng khi thấy các loạt giải cứu kế tiếp bị đẩy lui bởi hỏa lực tàn
khốc của địch. Chỉ trong vòng 24 tiếng đồng hồ, 3 máy bay bị bắn hạ,
5 chiếc bị thiệt hại nặng nề, 4 người thiệt mạng. Và xui xẻo thay
tối đó Đại Úy Henderson bị CSBV lùng bắt được. Trong khi đó, quân
đội HK khám phá ra rằng Trung Tá Hambleton từng phục vụ với Bộ Tư
Lệnh Chiến Lược Không Quân (Strategic Air Command). Ông ta giữ trong
đầu một kho kiến thức về hệ thống hỏa tiễn nguyên tử, cái loại dữ
kiện không thể để rơi vào tay kẻ địch. Bằng mọi giá phải giải cứu
cho được Trung Tá Hambleton.
Phóng đồ hành quân Bat 21 Bravo và Nail 38 Bravo giải cứu Trung
tá Không quân Hoa Kỳ Hambleton từ ngày 2 đến ngày 14 tháng 4 năm
1972.
Những ngày kế tiếp, không lực HK mở nhiều cuộc tấn công xung quanh
cầu Cam Lộ. Vì hỏa lực địch quá mạnh, không chiếc máy bay nào có thể
xuyên thủng vòng vây được. Trái lại hầu hết đều bị bắn hư hại
nặng. Mọi người đều nhận ra là kẻ địch đang dùng hai phi công Hoa Kỳ
làm mồi để nhử các chuyến giải cứu vào để tiêu diệt. Đến ngày 6
tháng 4, tổng cộng có đến 52 chiếc máy bay và 4 chiếc B-52 oanh tạc
liên tục chung quanh vùng Cam Lộ. Trong lúc đó, chuyến phi hành
“Jolly Green 67″ chuẩn bị để thực hiện cú “chộp” lấy Trung Tá
Hambleton. Chiếc trực trăng “Jolly Green 67″ gần đáp xuống vị trí
của Trung Tá Hambleton giữa khói lửa mịt mù, giữa những lằn đạn của
địch cào nát phi cơ. Bị bắn quá rát, trực thăng rút lên không kịp,
rơi sầm xuống đất nổ tung. Thiệt mạng tất cả phi hành đoàn 6 người.
Trung Tá Hambleton gục khóc khi thấy biết bao nhiêu người thiệt mạng
chỉ để giải cứu lấy mình. Bằng mọi giá ông ta tự nhủ cũng phải sống
còn…. Ngày 7 tháng 4, một chiếc máy bay khác hỗ trợ cuộc giải cứu
lại bị bắn hạ. Trung Úy Bruce Walker và Trung Úy Larry Potts bị thất
tung.
Ngày 9 tháng 4, quân lực HK nhận thấy cuộc giải cứu kết hợp nỗ lực
của nhiều binh chủng không thành công. 5 phi cơ bị bắn hạ, 9 quân
nhân bị thiệt mạng, 2 người là tù binh, mất tung tích 2 sĩ quan
khác. Không lực Hoa Kỳ gần như bó tay chưa biết tính toán như thế
nào.
Lúc bấy giờ, Đại Tá Thủy Quân Lục Chiến Al Gray đưa ra một đề nghị
khác: một cuộc giải cứu âm thầm bằng đường bộ. Ai thực hiện công tác
này? Câu trả lời: Biệt kích Mỹ và Việt. Đại Úy Thomas Norris - (hình
trái) - US Navy SEAL cùng 5 Người Nhái (Frogmen) Việt Nam từ căn cứ
Đà Nẵng đến để chuẩn bị. Cùng lúc đó, không lực HK ra tín hiệu cho
hai phi công HK kẹt trong lòng địch tìm cách tới điểm hẹn. Trung Úy
Clark đang ở gần sông Cam Lộ, chảy về hướng Đông ra Cửa Việt. Tối
ngày 10 tháng 4 sẽ men theo ven sông đến điểm hẹn. Còn Trung Tá
Hambleton cách giòng sông gần 2 cây số cần phải được hướng dẫn để
len lỏi qua vòng đai địch quân dầy đặc để đến bờ sông. Toán biệt
kích tập trung tại một tiền đồn (forward operating base) nằm trên
một ngọn đồi thấp cạnh sông Miếu Giang, quận Cam Lộ. Nhóm Người Nhái
Việt Nam gồm có một Đại Úy trưởng toán, hai Hạ Sĩ Nhất, và hai Hạ
Sĩ. Kiệt, 27 tuổi, lúc bấy giờ là Hạ Sĩ Nhất Trọng Pháo, thuộc sở
Phòng Vệ Duyên Hải, và cũng là một Biệt Hải được huấn luyện theo mô
hình của US Navy SEALs.
Từ tiền đồn, Norris cùng với nhóm Biệt Hải đi ngược dòng sông để
giải cứu cho Trung Úy Clark trước, rồi Hambleton sau đó. Khi màn đêm
buông phủ ngày 10 tháng 4, đội biệt kích khởi hành. 6 người trơ trọi
trong bóng đêm đối đầu với một lực lượng địch quân đã bất chấp sức
mạnh của không lực HK. Thoạt đầu, toán biệt kích dự tính bơi ngược
dòng sông để gặp Trung Úy Clark trôi xuôi dòng xuống. Nhưng vì dòng
nước chảy mạnh quá nên cả toán đành phải xâm nhập bằng đường bộ theo
ven bờ sông. Toán biệt kích chậm rãi tiến từng bước trong màn đêm,
vượt qua mặt từng đoàn thiết giáp, xe hàng, và các toán tuần tiểu
thường xuyên canh phòng. Đây là một việc chậm rãi, nguy hiểm và có
thể trở thành chết người trong nháy mắt. Nhóm điều hành chuyến giải
cứu biết là nguy hiểm nên đã dặn cả toán là đừng đi quá một cây số
vào cứ địa của địch ở thượng nguồn. Nhưng toán biệt kích biết là như
vậy không đủ nên tiếp tục âm thầm vượt qua tai mắt kẻ địch để cuối
cùng dừng lại và chờ … 2 cây số ở thượng nguồn.
Gần 3 giờ sáng, toán biệt kích phát hiện một vật di động xuôi dòng
sông. Đó chính là Trung Úy Clark. Trước khi cả toán bắt đầu cuộc
giải cứu thì một toán tuần tiểu của địch xuất hiện. Cả toán lặng yên
chờ đợi trong khi Trung Úy Clark cứ trôi xuôi dòng sông. Đến khi kẻ
địch đã đi qua thì Trung Úy Clark cũng biến dạng trên dòng sông nước
chảy mạnh. Cả toán biệt kích rút lui đi dọc theo bờ sông để truy
lùng Clark. Cuối cùng toán phát hiện ông ta đang ẩn núp ở ven sông.
Trời đã hừng sáng, tuy đã tìm được Trung Úy Clark nhưng cả nhóm vẫn
còn ở sâu trong vùng địch. Hết sức chậm rãi và cẩn trọng, toán biệt
kích tiếp tục chuyến hành trình đào tẩu khỏi vùng địch. Trưa hôm đó,
cả toán về đến vùng an toàn. Trung Úy Clark được bốc về Đà Nẳng.
Toán biệt kích còn ở lại tiền đồn. Công tác của họ chưa xong vì vẫn
còn một phi công HK cần giải cứu. Ngày hôm sau, 11 tháng 4, toán
biệt kích chuẩn bị lên đường. Trong chuyến giải cứu hôm trước cả
toán đã chứng kiến tận mắt lực lượng địch quân dầy đặc. Vì thế trước
khi toán biệt kích lên đường, không lực HK đã dội bom phủ đầu các vị
trí địch để dọn đường. Địch quân liền trả đũa với hàng loạt mọt chê
bắn phủ đầu lên tiền đồn quân lực VNCH.
Thật là xui xẻo, người Đại Úy Biệt Hải Việt Nam và Trung Tá Anderson
(cố vấn cho nhóm biệt kích) bị thương. Một Biệt Hải hộ tống hai
người trở lại hậu cứ. Nhóm biệt kích chỉ còn lại 4 người: Tom Norris
và 3 Biệt Hải VN. Nhóm biệt kích 4 người còn lại vẫn tiếp tục nhiệm
vụ giải cứu. Họ lên đường rạng tối ngày 12 tháng 4. Lần này cả toán
mạo hiểm gần 4 cây số sâu vào lòng địch. Càng vào sâu, nhìn thấy
địch quân dầy đặc tứ bề, 2 người trong toán biệt kích e ngại và
không muốn tiến thêm. Nhưng rồi cuối cùng cả nhóm vẫn tiến tới để
truy tìm Trung Tá Hambleton. Trời đã hừng sáng mà không thấy tăm
tích ông ta đâu cả, toán biệt kích đành thất vọng rút lui. Trung Tá
Hambleton, 53 tuổi, sau 10 ngày trốn tránh, đói khát sức khoẻ kiệt
quệ, đầu óc mụ mẫm đi, phương hướng lẫn lộn. Thời gian không còn bao
lâu trước khi ông ta gục ngã chết lịm trong rừng già. Hôm sau trong
khi toán biệt kích nghỉ dưỡng sức thì không lực HK liên lạc bằng tín
hiệu với Trung Tá Hambleton, động viên tinh thần ông ta cố gắng
gượng sức để ra đến chỗ hẹn. Sức khoẻ của ông đã đến hồi nguy kiệt.
Nếu toán biệt kích không “chộp” được ông tối nay thì có lẽ đó sẽ là
cơ hội cuối cùng. Họ cũng lượng định rằng trong tình trạng sức khoẻ
như vậy, Trung Tá Hambleton khó mà đến chỗ hẹn. Nếu muốn thành công,
toán biệt kích phải đi tìm cho ra được ông ta.
Người Nhái Hải Quân VNCH Nguyễn Văn Kiệt và Người Nhái Hải Quân
Hoa Kỳ Tom Norris.
Trong chuyến đi này, 2 Biệt Hải VN từ chối không tham dự. Người duy
nhất tình nguyện đi là Hạ Sĩ Nhất Nguyễn Văn Kiệt, Liên Đoàn Người
Nhái, Hải Quân Việt Nam Cộng Hòa. Đối diện với hiểm nguy, Kiệt vẫn
tình nguyện đi vì yêu chuộng sự hào hùng của ngành Biệt Hải, và cũng
vì lòng nhân đạo không nỡ thấy người sắp chết mà không cứu. Hai biệt
kích, một Mỹ, một Việt. Tom Norris và Kiệt mặc quân phục ngụy trang
như bộ đội chính quy Bắc Việt, trang bị súng AK-47. Họ quyết định
dùng xuồng đi ngược dòng sông lên hướng Bắc. Như thế sẽ lẹ hơn đi
đường bộ và mới có đủ thời giờ để truy tìm Trung Tá Hambleton. Trong
màn đêm, tay chèo, tay súng, họ nghe rõ mồn một tiếng trò chuyện của
địch quân canh gác ven sông, tiếng gầm rú của xe tăng T-54, tiếng di
động của cả đoàn quân hùng hậu. Họ chèo chậm rãi để tránh tai mắt kẻ
địch. Một màn sương mù phủ lấp dòng sông che chở họ khỏi sự dòm ngó
của kẻ thù nhưng đồng thời lại làm cho họ chậm tay chèo. Và họ cũng
không ngờ là họ chèo gần đến cầu Cam Lộ, nơi địch quân đóng giữ. Khi
nghe tiếng chân bộ đội Bắc Việt tuần tiểu đi lại trên cầu, họ mới
biết là đi lố. May mắn là sương mù che phủ khắp vùng nên Tom và Kiệt
không bị phát hiện. Họ chèo trở ngược lại, xuôi dòng sông và tìm
kiếm Trung Tá Hambleton. Rồi cuối cùng Tom và Kiệt cũng tìm ra Trung
Tá Hambleton, một thân hình tong teo gục ngã gần bờ sông. Ông ta chỉ
còn thoi thóp thở. Tom và Kiệt đem Trung Tá Hambleton lên dấu dưới
đáy xuồng, lấy lá chuối che phủ thân hình ông ta. Họ bắt đầu cuộc
hành trình rút lui khỏi vùng địch, thoát khỏi gọng kềm của tử thần,
vẫn một cách chậm rãi như mọi khi. Lúc bấy giờ hừng đông đã ló dạng.
Bất thình lình, Kiệt nghe tiếng gọi “Ê, lại đây!”. Cả hai người cùng
quay đầu lại và bắt gặp 3 tên lính Bắc Việt xa xa trên bờ. Tên đi
giữa là sĩ quan, vắt khẩu K54. Hai tên cận vệ kè kè AK-47 hai bên.
Khoảnh khắc đó thật dài như thế kỷ. Kiệt cảm thấy ớn lạnh dọc theo
xương sống. Nhưng cả hai người đều bình tĩnh quay đầu trở lại, tiếp
tục chèo xuồng xuôi huớng Nam. Vừa chèo, Kiệt đã bắt đầu đếm thời
gian và lắng nghe tiếng súng của bọn chúng sẽ bắn theo. Nhưng chúng
hoàn toàn im lặng. Một cái im lặng đáng nghi ngờ và hồi hộp vô cùng.
Kiệt ráng lắng nghe tiếng chân rầm rập đuổi chạy theo. Nhưng tất cả
không gian lúc ấy hoàn toàn trở lại bình thường im lặng. Một sự tĩnh
mịch khó hiểu. Có thể chúng sẽ liên lạc máy để chận xuồng ở một đoạn
sông sắp đến? Hay chúng đang chỉ điểm để pháo kích theo? Bấy giờ là
giờ phút hết sức căng thẳng trong tâm não của Kiệt. Bao nhiêu giác
quan của Kiệt được tận dụng tập trung quan sát để phản ứng kịp thời
… Tom lập tức báo cáo bằng radio là đã giải cứu được Trung Tá
Hambleton. Tuy thế chuyến giải cứu chưa xong vì họ vẫn còn sâu trong
lòng địch và khi trời hừng sáng, sự ngụy trang của họ không qua mặt
được kẻ địch. Vì thế, không lực HK được điều động sẵn để hỗ trợ bất
cứ lúc nào. Đúng như Kiệt dự đoán, kẻ địch đã báo động về sự xâm
nhập của chiếc xuồng biệt kích. Tiếng la hét, tri hô vang dậy cả bầu
không khí tĩnh mịch. Cuộc truy đuổi bắt đầu. Tom và Kiệt chèo hối
hả, mượn dòng nước chảy mạnh để đưa con xuồng đi thật lẹ, cũng như
nhờ cậy vào các tàng cây dầy đặc ven sông che dấu bớt hình ảnh chiếc
xuồng mong manh. Trong khi đó đạn của địch không ngừng bắn xối xả
ngang sông. Thấy hỏa lực địch quá mạnh, Tom và Kiệt tấp xuồng vào
một bụi cây ven sông và gọi không lực yểm trợ ngay lập tức. Không
gian yên lặng của đoạn sông bị xé nát bởi những lằn đạn bắn tứ phía.
Đạn từ trên không bắn xuống, đạn từ dưới đất bắn lên, đạn từ hai bên
bờ nhả xuống sông lia lịa. Và cũng nhờ sự yểm trợ không lực mạnh mẽ
và liên tục, Tom và Kiệt cuối cùng cũng đưa con xuồng xuôi dòng an
toàn. Khi gần đến tiền đồn của quân lực VNCH, quân đội hai bên dàn
trận ra “tiếp đón” lần nữa. Cộng Sản Bắc Việt bên bờ Bắc, quân đội
VNCH bên bờ Nam. Hai bên nhả đạn bắn qua lại dữ dội. Dưới cơn mưa
đạn đó, Tom và Kiệt dìu Trung Tá Hambleton khỏi xuồng và chạy chặng
nước rút nguy hiểm cuối cùng vào hầm trú ẩn ….
Người nhái Nguyễn Văn Kiệt và Thomas Norris cứu sống được Trung
Tá Hambleton đưa về phòng tuyến Việt Nam Cộng Hoà.
Cuộc giải cứu đã thành công vượt sức tưởng tượng của mọi người. Khi
mà cả không lực Hoa Kỳ bó tay thì những biệt kích Mỹ, Việt gan dạ
cùng mình đi vào trong lòng địch, chộp các phi công ra khỏi gọng kềm
của tử thần.
Câu chuyện trên, người ta có viết thành sách, Hollywood có chuyển
thành phim với những tài tử quen thuộc thủ vai các nhân vật chính
trong câu chuyện. Vậy mà 2 nhân vật “CHÍNH” nhất trong truyện là Đại
Úy Hải Quân (Navy SEAL) Hoa Kỳ Thomas Norris và Hạ Sĩ Nhất Nguyễn
Văn Kiệt, Liên Đoàn Người Nhái, Hải Quân VNCH không hề được nhắc
đến. Hành vi dũng cảm, gan dạ phi thường này chỉ có một số người
được biết để bảo vệ các dữ kiện quân sự liên hệ đến các chuyến giải
cứu đường bộ. Đại Úy Thomas Norris được trao tặng huân chương “Medal
of Honor”. Huân chương cao quý nhất của quân đội Hoa Kỳ trao cho
những chiến sĩ đã có hành động dũng cảm phi thường. Hạ Sĩ Nhất
Nguyễn Văn Kiệt, người Nhái anh dũng của Hải Quân VNCH, được trao
tặng huân chương “Navy Cross”. Huân chương cao nhất có thể trao tặng
cho quân đội đồng minh. Kiệt là người chiến sĩ Hải quân VNCH duy
nhất nhận huân chương “Navy Cross” trong cuộc chiến Việt Nam.
