Sách "Đại úy" của trung tá hồi hưu James E. Behneke.

I/ Lời giới thiệu.

Sách này thân tặng đại úy Dương và những quân nhân của tiểu đoàn 33 BĐQ, những người chưa bao giờ rên la khi bị thương, những người đã từng chiến đấu dũng cảm đến độ bạn ko ngờ được, và cũng là những người khi đối diện với cái chết trong rừng thẩm, luôn luôn xung phong. 

                            

Đại úy Dương

II/ Lời cuối 

Ba năm sau khi những sự kiện trong sách này xảy ra, đại úy Behnke đã trở lại Việt Nam để phục vụ một nhiệm kỳ khác tại đất nước này, lần này với sđ 1 Bộ binh Mỹ. Ông chưa bao giờ bị thương. Ông đã hồi hưu vào năm 1977 với cấp trung tá lục quân và sau đó nghiên cứu về Thần học (Ministry). Ông hiện nay là mục sư thuộc giáo phái Lutheran tại Frankfurt, Đức, phục vụ cho cộng đồng người Mỹ ở đó.

Năm 1990,  ông đã trở lại Việt Nam như một du khách, cùng với con trai, Michael, em trai, Al, và một người bạn từ lúc còn đại học, ông Art Haake. Họ đã được tiếp đón tưng bừng (tumultuous) tại Làng Bình Giả. Ông Sùng, người chủ nhà mà ông đã ở Làng Bình Giả, vẫn còn sống, cũng như vợ và hai con gái. Người tu sĩ trẻ, linh mục Thủy, cũng có mặt. (Người CS đã nhốt ông 11 năm sau 1975). Cuộc hội ngộ kỳ lạ chỉ kéo dài khoảng nửa giờ khi CA kéo tới buộc Behneke và những người ông gặp phải về Vũng Tàu để được các người CS lên lớp trong 5 giờ và sau đó được thả với cảnh báo "ko được đến Bình Giả nếu ko có CA tháp tùng." Số phận của LM Thủy sau đó ko ai biết. 

Đại úy Dương, chỉ huy tiểu đoàn 33 BĐQ, bị cầm tù 13 năm sau 1975. Ông đã xuất hiện tại Cali chỉ hai tuần trước khi sách này được in* và hai tuần trước khi ông Behnke đi Đức. Một cuộc gặp mặt ko thể xảy ra , nhưng họ đã có thể nói chuyện qua phone. Ông Dương, hiện sống với con gái, cô bé được nói trong sách này, tại nam Cali.

Trung úy Trịnh, bị liệt nửa người (paraplegic), đã chết khi cố gắng vượt biên bằng tàu. 

Đại úy John Ramsey rời Việt nam để phụ trách phòng quân sự học đường (rotc) tại ĐH Westminster. Điều rất lạ, một năm sau đó, đại úy Behneke được chỉ định phụ trách chức vụ đó và sau đó John là xếp của Behneke. Họ vẫn là đôi bạn thân tới hôm nay. Đại úy Ramsey phục vụ bốn nhiệm kỳ tại Việt nam và là đại tá hồi hưu gần thành phố Fort Bragg, North Carolina. 

Đại tá "Jap" Wilson về hưu ở Tucson, Arizona và sau đó chết vì ung thư. 

Tàu, tài xế xe jeep, còn sống tại Sài Gòn.

Trung sĩ Hiếu, thông dịch viên ở Trường Bộ binh Thủ Đức và là một lãnh đạo của Nhà thờ Tin Lành Thủ Đức, đã biến mắt ko dấu vết, sau khi CS nắm chính quyền.

Trường bộ binh ngày nay là nơi giam tù. (Có lẽ là Trại giam Thủ Đức.-- Người dịch). 

Đại úy Johnson, từ liều mình đáp trực thăng xuống đất để cứu đại úy Behneke tại Bình Giả, sau đó bị trúng đạn đại liên 12.7 ly ở tay phải và ko còn bay nữa vì vết thương này. Tuy nhiên, ông vẫn ở trong quân đội và vài năm sau dự lễ thăng cấp thiếu tá của Behneke. 

* Sách in lần đầu tháng 10 năm 1992 tại Arizona.

              

 Người tuổi Bính Thân 1956, lại sanh giờ Thân.

Nguồn: The Complete Booko of Chinese Horoscope.

Ảnh 1-2: Phần tổng quát về người tuổi Thân. 

Ảnh 3: Nên xem kỹ phần này nếu bạn tuổi Bính Thân 1956. 

Ảnh 4: Tánh tình của người sanh vào giờ Thân.

Dù họ thuộc con gì, nếu họ sanh vào giờ Thân, họ lại có đặc tính sau. 

Ghi chú: Theo sách này, tùy theo họ thuộc tuổi gì trong tử vi Tây phương, họ lại có thêm tính cách của tuổi đó. Ví dụ: tuy là tuổi Thân, nhưng theo tử vi Tây phương, họ tuổi Bảo Bình, họ có thêm một đặc tính nữa. 

 On military arts in the battle of Dak Po

The battle of Dak Po (June 24, 1954) was a typical ambush of the armed forces of Inter-zone 5, destroying the entire the 100th Expeditionary Mobile Corps of France. The battle left us many valuable lessons about military arts that should be further studied and applied in the Fatherland protection cause.

After Dien Bien Phu Victory (May 7, 1954), our resistance war against French colonialists still carried on until the Geneva Agreements were officially signed (July 20, 1954) and the cease-fire came into effect. Implementing the policy of the Party Central Committee, promoting the combination of diplomatic struggle and military struggle, the people's armed forces nationwide seized the opportunity when the enemy was dispirited, took advantage of the posture and power brought about by Dien Bien Phu Victory, continuously attacked the enemy on all threatres, and gained several victories. Notably, in the district of Dak Po, Gia Lai province, the Central Highlands battlefield, the historic "Dak Po" battle was conducted by Regiment 96 - Inter-zone 5, annihilating the enemy’s entire 100th Expeditionary Mobile Corps withdrawing along Route 19 from An Khe town to Pleiku, thereby defeating General Navarre's Operation Atlante, making an important contribution to the victory of the Central Highlands battlefield. Together with the victories on the main battlefields of Tonkin and others, this victory forced the French to sit in the negotiating table and sign the Geneva Agreements to end the war and restore peace in Indochina.

Although the battle of Dak Po was at tactical level, it had profound strategic and operational significance, leaving us many valuable lessons.

1. Building and developing armed forces right in combat and on the battlefield. At the beginning of 1953, the French General Staff attempted to implement Navarre’s Plan in the South Central Coast (Inter-zone 5) and deployed the marching plan with Operation Atlante in order to concentrate their forces and form up strong mobile corps for strategic offensive into the South, occupy the free zones  of Quang Nam, Quang Ngai, Binh Dinh, Phu Yen before returning to the North, reorganising with the main force to conduct the strategic matches against our main force to win a decisive victory.

To deal with that intention, the 5th Inter-zone Command planned to quickly build and develop the main troop by withdrawing troops stationed in the localities to supplement for the main units, and extracting some battalions from the main regiments to set up new units. “Within just 30 days, we formed Regiment 96, an infantry battalion (Battalion 375) and several other local companies”. Regiment 96 (the main force of Inter-zone 5) - the unit directly fought Dak Po battle, was established right in combat and on the battlefield of the Central Highlands. In fact, the regiment had been established in the early days of the resistance war against the French, under Division 31, which had fought and won many battles in Da Nang, but due to the requirements and tasks, it was merged into other units. Therefore, immediately after its re-establishment on May 1, 1954, the Regiment was tasked with “getting ready to assault An Khe sub-area, annihilating the retreating enemy”. Though its task was heavy while its cadres and soldiers were deployed from other units and localities, the regiment was soon united, proactive, flexible, creative, successfully completed the task of ambushing, chasing and destroying the French 100th Mobile Corps. This shows that the policy of building and developing the armed forces right in combat and on the battlefield of the General Command and Inter-zone 5 Command was correct and suitable to wartime conditions, meeting the requirements of opportunely and successfully countering the enemy’s intention of using strong concentrated and mobile forces for capturing our free zones.

2. Choosing the right location and target of ambush. In this battle, we chose ambush location in the vicinity of Dak Po bridge on Route 19 from An Khe to Pleiku. This road section connected two strongholds, namely Ca Tung and Mui Nhung which is less than 15 km long, but very dangerous and valuable in military terms, especially in ambush tactics. In the north of the road, there were many hills and mountains which were convenient for us to secretly deploy forces and means and promote firepower. To the east and west of the road, it was favourable for us to deploy the main forces, observe, and open fire. In general, when the enemy entered this section, they would be completely blocked and isolated, unable to deploy their force and firepower. They would have no choice but to abandon their weapons and equipment, run away and hide. Otherwise, they would be destroyed.

Why did we choose to engage the entire enemy formation that was retreating on Route 19 from An Khe to Pleiku, including the headquarters of the 100th Corps, but not the one stationed in their strongholds in An Khe? This is because fighting the enemy in strongholds is costly and less effective, while fighting the enemy marching on road is very advantageous: the enemy exposed their forces, making it easy for us to observe, detect, destroy; the rugged terrain ensured our secrecy and surprise; we were free to choose the time for opening fire and promote our strengths. Therefore, when the enemy entered our ambush, we opened fire on their formation from two flanks, blocked their front, locked their rear, making them completely passive and hastily respond. When we captured their corps and battalion commanders, they became more panicky and desperate.

3. Seizing the opportunity and posture to destroy the enemy. Regiment 96 was succeeded in taking advantage of the strategic opportunity on the entire Indochina battlefield when the French expeditionary troops were extremely panicky after our Dien Bien Phu Victory and their successive defeats on different theatres, and the war was at its final stage - the Geneva Agreements were about to come into effect. In particular, in the battlefields of the Central Highlands, the enemy was made passive. They had to cancel their Operation Atlante, stop marching to our free zones as planned, and return to hold their outposts, main towns and roads. The French Expeditionary Force was afraid of being destroyed. That was the time when they were extremely dispirited and demoralised, while Regiment 96 made full use of the posture created by its senior and friendly units, the dangerous terrain in the vicinity of Dak Po bridge, and the steady ambush posture built by itself. Therefore, even though we were inferior in strength, we still gained victory easily.

4. Determined to fight boldly. Although our main force consisted of only 2 infantry battalions with not much materiel, we were determined to engage such an entire strong mobile corps with airborne and artillery support. That bold determination was based on fact that the enemy was falling into extreme panic; their rules of operation and formation were clearly exposed, hence making itself an easy target. In general, they were totally disadvantageous. Although Regiment 96 was newly re-established, its commanding officers were seasoned and capable who had all been trained and challenged at units of Inter-zone 5. The terrain was advantageous for us to deploy a secret and surprise ambush, etc.

5. Using force rationally, bringing into full play the strength of the main troops, local troops, and militia and guerrillas. In this battle, we were very creative and decisive in force disposition. Battalion 79 was deployed to ambush the main part (from Dak Po bridge to the East); Battalion 40 was assigned to intercept and ambush the enemy from Dak Po bridge to the West; Local Regiment 120 was assigned to engage the enemy on the An Khe - Ca Tung section, destroy bridges and culverts, contain, restrain and prevent the enemy from retreating. Militiamen, guerrillas, and Ba Na people in the locality led by Hero Nup were mobilised to encircle and isolate the enemy forces in An Khe, creating favourable conditions for Regiment 96 to ambush and destroy the enemy.

Thanks to the rational use of force, flexible and creative apply of tactics and skills, bravery, ingenuity, creativity, and resilience, we destroyed completely the enemy’s 100th Mobile Corps - the strong mobile expeditionary force of the French which had just been withdrawn from the Korean War to reinforce for the Central Highlands.

In conclusion, the battle of Dak Po represents an exemplary ambush, demonstrating the cleverness and heroism of local troops and people, and forever a glorious victory of the armed forces and people of Inter-zone 5. Though the battle has receded for nearly 70 years, its valuable lessons are still valid and should be further researched, developed, and effectively applied in the cause of Fatherland protection to enrich Vietnam’s military arts.

Senior Colonel, Dr DOAN CHI KIEN, Army College No.1

 Tuổi Hợi có tuổi Tây là Bảo Bình (sanh từ 21/1 - 20/2). 

Những người tuổi Hợi này thành thật nhưng lập dị (eccentric), có thể tha thứ mọi thứ và mọi người, trừ sự khoe khoang (ostentation) dưới mọi hình thức. Bởi vì họ rất chân thật (honest) và cởi mở, người tuổi Hợi-Bảo Bình luôn luôn (invarriably) được nhiều người biết (popular). Tuy nhiên họ có một quan điểm đặc biệt về cuộc sống (singularly peculiar outlook on life) đến nỗi khiến họ khó khăn để thật sự gần gủi với bất cứ ai. Quan điểm ko giống ai (off-the-wall perspective) khiến họ có vẻ thông minh hơn một người tuổi Hợi bình thường, dù, trong thực tế, họ có thể ít tập trung hơn phần lớn những người tuổi Hợi. Một quan hệ tình yêu với người tuổi Hợi-Bảo Bình sẽ ko thể đoán trước được -- dù ít khi đáng tiếc -- vì những người này là những người vui vẻ và dẽ mến. Một nghề nghiệp luôn luôn thay đổi và có lẽ kỹ thuật là tốt nhứt.

===

Sanh vào giờ Hợi (9 - 11 giờ tối).

Nếu sanh giờ này, dứt khoát (decidedly) bạn sẽ là người dễ làm bạn và thích mở hầu bao và chia sẻ/phân phát (dispense) tiền của của bạn cho mọi người để họ có cuộc sống tốt đẹp (good time). Bạn cũng có sự chung thủy (loyalty), và bạn bè của bạn sẽ ko thất vọng khi họ gặp khó khăn. Điểm yếu lớn nhứt của những ai sanh giờ này là dễ sa đà (overindulge) trong những thú vui trần thế. (Câu này nghe hơi quen quen.-- Người dịch).  

Dịch từ: The Complete Book of Chinese Horoscope. của Chris Marshall.

Nhận xét: Theo tờ tử vi của tôi thì tôi sinh lúc 22 giờ, nghĩa là trong giờ Hợi.

 LÊ ĐÌNH THÔNG - HỒ HỮU TƯỜNG

Hai Vì Sao Băng Trong Chòm Sao Bắc Đẩu Bị Cộng Sản Bất Tử: Vũ Hoàng Chương và Hồ Hữu Tường - VCCO (vccottawa.com)

. . . 

Nếu thi bá họ Vũ là ngôi sao bắc đẩu sáng chói trong văn học miền Bắc, văn hào họ Hồ là cây đại thụ rợp bóng văn học miền Nam.

2) Hồ Hữu Tường (1926-1980) : Họ Hồ quê quán quận Cái Răng, tỉnh Cần Thơ. Theo nhà phê bình văn học Thụy Khê, ‘‘Hồ Hữu Tường sinh ngày mùng 8 tháng 5 năm 1910 tại làng Thường Thạnh, huyện Cái Răng, tỉnh Cần Thơ. Cha là Hồ Văn Sây, mẹ là Võ Thị Nữ và ông nội là Hồ Văn Điểu. Dòng họ Hồ này khi xưa ở đất Nghệ An. Sau khi Hồ Quý Ly thất thế, đầu thế kỷ XV đã bị xua vào đất Qui Nhơn sinh sống. Đến thế kỷ XVIII, trong họ xuất hiện ba anh em Nhạc, Huệ, Lữ, nổi lên cầm đầu phong trào Tây Sơn. Khi nhà Tây Sơn bại liệt, tất cả những người họ Hồ, bà con xa gần với Tây Sơn đều phải lánh nạn. Tỉnh Qui Nhơn bị Nguyễn Ánh đổi tên thành Bình Định. Sự đổi tên này, đối với họ Hồ, có nghĩa là một sự trả thù, một sự đàn áp. Để tránh sự trả thù của nhà Nguyễn, một thanh niên tên là Hồ Văn Phi trốn vào Nam, lưu lạc đến rạch Cái Răng ở miệt Cần Thơ, lập nghiệp. Vợ chồng Hồ Văn Phi chưa có con trai, nuôi một đứa nhỏ tên là Điểu mà mẹ nó dường như là một người trong hoàng tộc nhà Tây Sơn lánh nạn. Khi trao con lại cho Hồ Văn Phi, bà dặn dò rằng: Cha nó cũng họ Hồ, tôi cho nó cho ông là để nó giữ họ. Khi nó lớn lên, ông bà dặn nó nên nêu lên hai chữ Kế Thế mà thờ giữa hai chữ Hồ phủ, và truyền lại mãi mãi với con cháu nó nên làm như vậy. Chữ Kế Thế rút từ những chữ “Kế thế vi đức, dĩ hữu thiên hạ“, hàm súc cái mộng làm đế vương. Người con nuôi của Hồ Văn Phi có dòng dõi bí mật, đế vương ấy (dòng Quang Thiệu), chính là Hồ Văn Điểu và là ông nội của Hồ Hữu Tường. Đó là những điều mà Hồ Hữu Tường thuật lại về dòng dõi của mình trong cuốn tự truyện Thằng Thuộc, con nhà nông và tiểu thuyết dã sử Kế thế.’’

Cũng như Vũ Hoàng Chương học cử nhân Toán tại Đại Học Hà Nội,  Hồ Hữu Tường học cao học Toán tại Đại Học Lyon. Họ Vũ có thơ đăng trên các tờ báo. Họ Hồ xuất thân là nhà báo rồi nhà văn.

– Báo chí :

1930 : chủ nhiệm tờ Tiền Quân.

1932 : chủ nhiệm tờ Tháng Mười.

1936 : chủ nhiệm Thường Trực Cách Mạng, Le Militant, Thầy Thợ.

1967 : biên tập viên các báo : Ánh sáng, Tiếng Nói Dân Tộc, Quyết Tiến, Đuốc Nhà Nam, Tin Sáng, Saigon Mới, Điện Tín.

– Biên khảo :

Xã hội học nhập môn (Minh Đức, 1945).

Kinh tế học và kinh tế chánh trị nhập môn (Tân Việt, 1945).

Tương lai kinh tế Việt-nam (Hàn Thuyên, 1945).

Tương lai văn hóa Việt-nam (Minh Đức,1946, Huệ Minh, 1965).

Phong kiến là gì? (Minh Đức,1946).

Vấn đề dân tộc (Minh Đức,1946).

Muốn tìm hiểu chánh trị (Minh Đức,1946).

Lịch sử văn chương Việt-nam (quyển 1) (Lê Lợi, 1950).

Phép nói và viết hỏi ngã (1950).

Em học tiếng mẹ (1950).

Những kỹ thuật căn bản của nghề làm báo (in tại Paris, 1951, Hòa Đồng, 1965).

Em tập đọc (1951).

Tương lai văn hóa Việt Nam (Minh Đức,1946, Huệ Minh, 1965).

Trầm tư của một tên tội tử hình (Lá Bối, 1965),

Luận lâm I (Huệ Minh, 1965),

Nói tại Phú Xuân (những bài tham luận đọc tại Đại học Huế) (Huệ Minh, 1965).

– Văn học :

Một thuở ngàn năm (truyện trào phúng chính trị) gồm có: Phi Lạc sang Tàu (Sống Chung, 1949), Phi Lạc náo Hoa Kỳ (Vannay, Paris, 1955), Tiểu Phi Lạc náo Sàigòn (Nam Cường, 1966), Diễm Hồng xuất giá (Nam Cường, 1966).

Hồn bướm mơ hoa (tiểu thuyết lịch sử xã hội, miền Hậu Giang) gồm 4 tập: Mai Thoại Dung, Tam nhơn đồng hành, Ông thầy Quảng, Bủa lưới người (Nam Cường, 1966).

Gái nước Nam làm gì? (tiểu thuyết tranh đấu chống Pháp) gồm Thu Hương và Chị Tập (Sống Chung, 1949).

Nỗi lòng thằng Hiệp (Lê Lợi, 1949).

Quả trứng thần (1952).

Kể chuyện (Huệ Minh, 1965),

Kế thế (tiểu thuyết dã sử) (Huệ Minh, 1964).

Thuốc trường sanh gồm 3 tập: Xây mộng, Phúc đức và Vẹn nguyền (Huệ Minh, 1964). Hoa dinh cẩm trận (tiếp theo Thuốc trường sanh).

Nợ tinh thần (Huệ Minh, 1965).

Thằng Thuộc con nhà nông (An Tiêm, 1966).

Người Mỹ ưu tư (tác giả xuất bản, Paris, 1968).

Un fétu de paille dans la tourmente (Paris, 1969, chưa in)

41 năm làm báo (Trí Đăng, Đông Nam Á tái bản tại Paris, 1984).

Họ Hổ, nhập thế thì làm báo, viết văn ; xuất thế thì ở tù. Giai thoại sau đây trên Wikipedia kể lại chuỗi ngày vào tù ra khám của một người lương thiện. ‘‘Khi bị giam ở phòng giam tập thể (trong nhà tù cộng sản), một người tù hỏi Hồ Hữu Tường: ‘‘Bác Tường ơi! Thời Tây, thời Ngô Đình Diệm và cả thời này nữa, thời nào bác cũng đi tù. Bác có hiểu tại sao bác cứ ở tù hoài vậy không ? Hồ Hữu Tường nhìn anh ta, vừa cười, vừa hỏi: ‘‘Mày trả lời giùm tao đi, tại sao ?’’ Anh ta nhanh nhẩu trả lời: ‘‘Dễ quá mà! Tên bác là ” Hữu Tường” nên bác phải “hưởng tù” dài dài!’’. Hồ Hữu Tường cười buồn: ‘‘Có thể thằng nầy nói đúng!’’.

Ta đã nghe thơ họ Vũ thì nay sẽ xem văn họ Hồ, để biết nhân sinh quan của ông.

– Nhận định của Hồ Hữu Tường về chủ nghĩa cộng sản :

“Tôi bước vào mê ly đồ của chủ nghĩa Mác-Lê đầu tháng 6 năm 1930. Tôi bước chân ra ngoài cái mê ly đồ ấy vào đầu tháng 6 năm 1939. […] Trong 9 năm này, những bài luận của tôi viết thảy đều lập trên nền tảng của duy vật luận biện chứng pháp. Từ tháng 6 năm 1939 đến tháng 6 năm 1945, ngoài những bức thơ ngắn cho gia đình, tôi không có viết gì khác. Đến Hà Nội vào đầu tháng 6 năm 1945, tôi đã sắp dàn bài cho quyển Xã hội học nhập môn mà tôi viết xong khi khởi đầu tháng 11. Từ hai mươi năm nay, tôi chưa trước tác được tài liệu nào vững chắc và khoa học để đả kích chủ nghĩa của Marx, hơn tập sách nhỏ này. Cả phương pháp biện chứng và duy vật sử quan đều bị “lật vích”, nền tảng triết lý và cơ sở xã hội học của Marx đều bị lật ngược, thế mà kiểm duyệt Việt Minh đọc không hiểu nên chẳng bôi chữ nào. Từ ấy, phương pháp biện luận của tôi không còn là biện chứng pháp nữa. Trong năm năm nằm ở Côn Đảo, trong những ngày tàn của chế độ thực dân, tôi đã suy tư tìm thấy và thường nói với Nguyễn An Ninh rằng duy vật luận của Marx hóa ra siêu hình, chánh là do Marx đội cho nó cái lốt của biện chứng pháp […]. Năm năm tù dưới chế độ thực dân đã giúp cho tôi “cai” biện chứng pháp, cũng như người nghiện cai thuốc phiện. Và, rời bỏ tư duy siêu hình của biện chứng pháp, tôi trở về với tư thái khoa học […] Khoa học, bao giờ cũng cho phép ngoại suy để mở rộng phạm vi hữu hiệu của mình. Nhưng bao giờ những cuộc ngoại suy nầy phải phê phán cho chặt chẽ, kẻo bị lầm. Nói theo một danh từ mới xuất hiện, mà đã tràn lan khắp nơi, là cần phải “xét lại”. Thế mà, biện chứng pháp, tin tưởng như là một giáo điều, không cho tín đồ của chủ nghĩa Marx “xét lại”.” (Luận lâm I , Huệ Minh xuất bản năm 1965, tại Sài Gòn).

– Nhận thức luận của Hồ Hữu Tường :

– ‘‘Tôi muốn cất tiếng mà kêu to. Kêu thật to để ai nấy cùng nghe. Tôi muốn có một giọng tha thiết. Thực tha thiết để ai nấy cùng cảm. Tôi muốn có những luận điệu đanh thép. Thực đanh thép để ai nấy cùng tin. Nghe, cảm, tin,… để cùng tôi đem một cái vinh quang chưa hề có trên quả địa cầu về cho dân tộc ta, dân tộc Việt’’ (Tương lai Văn hóa Việt Nam, in lần thứ ba, Huệ Minh, Sài Gòn, 1965).

– ‘‘Văn, trong nghĩa cầu nguyên của nó, là đẹp đẽ, là hiền lành, trái với võ, là hung bạo. Hóa, trong nghĩa cầu nguyên của nó là thay đổi. Hai chữ đó mà ghép lại, thì tôi cho rằng đó là cái gì làm cho người ngày càng cao quý hơn, đẹp đẽ hơn, làm cho người (hạ tiện, xấu xa) hóa ra Người (cao quý, đẹp đẽ)’’.

– ‘‘Tôi vẫn muốn rèn, luyện, uốn, nắn, hun đúc tôi, cho tôi ngày nay đẹp đẽ hơn ngày hôm qua, cho tôi ngày mai càng đẹp hơn tôi ngày nay, để rồi bây giờ tôi là “người” dần dần theo đuổi Người’’ (sđd, trang 18)

– ‘‘Sứ mạng của bạn là sứ mạng sáng tác.’’ (trang48)

– ‘‘Lương tri sẽ là sản phẩm của người. Nó có nguồn gốc ở người. Nó là một vật nhân bản.’’ (trang 56)

– Phương pháp kể chuyện của Hồ Hữu Tường :

‘‘Đọc tiểu thuyết hay của các nước, tôi rất hiểu tiểu thuyết xây dựng thế nào, nhưng tôi không chịu viết tiểu thuyết, mà chỉ bám vào lối văn “kể chuyện”.

– ‘‘Tôi chỉ muốn “kể chuyện” cho hoang đường, cho hóm hỉnh, cho trào phúng, cho quê mùa, như những giáo sư văn chương của tôi mà thôi. Con nhà trâm anh thế phiệt, ông, bác, cha, anh, thảy đều khoa hoạn, thì viết văn điêu luyện như Nguyễn Du, việc ấy hợp lý, hợp tình. Con nhà nông như tôi, mà viết văn nông dân, việc ấy cũng hợp lý, hợp tình nữa.

Con vua thì đặng làm vua

Con sãi ở chùa thì quét lá đa

có cái văn tâm như thế, nên trong chín năm theo chủ nghĩa Mác-Lê, giáo điều của chủ nghĩa nầy dạy phải viết theo đường lối ‘‘tả chân xã hội’’ (réalisme socialiste), thà tôi nhịn viết văn, chớ tôi không chịu phản lại giai cấp tôi. […] Cái văn tâm như thế đem những văn tứ ‘‘cổ điển’’ lại, chuyện ‘‘ma’’, chuyện thần tiên, chuyện hoang đường, chuyện tiếu lâm châm biếm … ‘‘cổ điển’’ là cổ điển của thứ văn chương nông dân ta vào thế hệ của tôi.” (trích bài Tựa cuốn Kể chuyện, nxb Huệ Minh, Sài Gòn, 1965)

– Ngục tù : Văn hào Hồ Hữu Tường thọ 70 thì đã có đến 15 năm tù đầy : từ 1940-1944 : tù thực dân Pháp, từ 1955 đến 1964 : tù quốc gia vì tham gia Mặt Trận Thống nhất Toàn lực Quốc gia, từ 1978 đến 1980 : tù cộng sản là khắc nghiệt nhất. Ngày 26/06/1980, chiếc xe chở ông từ nhà tù về đến trước cửa nhà thì ông tắt thở.

Thủ bút của Hồ Hữu Tường

Trong số các tác phẩm của Hồ Hữu Tường, Phi Lạc Sang Tầu cảnh báo về đại họa cộng sản bắc phương, qua nhân vật thằng mỏ làng Phù Ninh. Họ Hồ viết như sau : ‘‘Ba đời liên tiếp, s­ư tổ của tôi là Bạch Hạc, sư phụ là Hoàng Hạc và tôi, đã dày công nghiên cứu sấm ký, nhất là sấm của Khổng Minh Gia Cát Lượng. Nhờ vậy mà chúng tôi biết rằng chúng ta sắp đến một thời loạn to tát, chưa từng thấy trong lịch sử  Trung Hoa. Mà muốn cứu vãn tình thế, phải cần có Thánh Nhân, người xuất tại phương Nam, nghĩa là ở Việt Nam.’’

Còn trong truyện ‘‘Con Thằn Lằn Chọn Nghiệp’’, Hồ Hữu Tường đã dùng con chuột nói lên cái Bi Trí Dũng, theo ý ông là chủ tể của luân lý : ‘‘Từ ấy, hỏi đứa trẻ nào, nó cũng biết “tí là con chuột”. Nhưng từ ấy nhẫn nay, loạn lạc vẫn kéo dài hoài; bởi loài người chưa giác ngộ, cứ lầm tưởng chuột ấy là thứ “chuột tham, sân, si” kia. Chừng nào, đứng đầu cho cuộc vận hành của vũ trụ là con Long Thử, con chuột học được, và hành được theo Bi, Trí, Dũng thì may ra, nguồn Thanh Bình mới khai được.’’

Nếu thơ của Vũ Hoàng Chương có gà và lợn, văn Hồ Hữu Tường có chuột và mèo. Ông viết như sau: ‘‘Có Bi mà không Trí, là vô bổ. Có Bi và Trí mà thiếu Dũng, là vô hiệu. Bi, Trí, Dũng là ba cái chân vạc, thiếu một chân ấy là vạc nghiêng đổ đi.’’

Đoạn văn này dường như là để nhắn nhủ Văn Tiến Dũng, tác giả cuốn ‘‘Đại Thắng Mùa Xuân’’. Trong sách Luận Ngữ (論語) viết rằng: ‘‘Trí giả bất hoặc, nhân giả bất ưu, dũng giả bất cụ’’ (知者不惑, 仁者不憂, 勇者不懼 (Tử Hãn 子罕) : Người trí không mê hoặc, người nhân không lo, người dũng không sợ.

‘‘Người có dũng không sợ’’. Vậy cớ sao tên là Dũng mà ông lại sợ Vũ Hoàng Chương, Hồ Hữu Tường vốn không có một tấc sắt trong tay, đầy ải họ đến chết ?

Lê Đình Thông

Nguồn:  http://lediemchihue.com/

 HỒ = 57 = 12 = 3 

HỮU = 566 = 17 = 8

TƯỜNG = 46753 = 25 = 7 

Cộng lại: 3 8 7 = 18.