- TÂM TỨC PHẬT, PHẬT TỨC TÂM
- VẠN PHÁP DO TÂM TẠO
Chúng tôi khẳng định một chân lý hiển nhiên rằng mọi người sinh ra đều bình đẳng, rằng tạo hóa đã ban cho họ những quyền tất yếu và bất khả xâm phạm, trong đó có quyền sống, quyền được tự do và mưu cầu hạnh phúc . . . (Lời Mở Đầu Của Tuyên Ngôn Độc Lập Mỹ)
TRẬN ĐÁNH TẠI ĐỒI 823 CỦA CỤM NGỌC KOM LIỆT
Phần mở đầu: Trong bài Thật Khốn Nạn, Ông Đếch Biết Gì Hết, các bạn đã biết những trận đánh xảy ra với TĐ 4/503 (trừ), vì đ.đ. Bravo ở lại Ben Hết để phòng thủ trại này. Theo kế hoạch ban đầu, TĐ trừ với 3 đ.đ. Alpha, Charlie, và Delta sẽ chiếm đồi 823 để lập một CCHL mới tại đây -- vì các đv này đã sắp hoạt động ngoài tầm pháo của CCHL 12 đặt tại Ben Het. Do 3 đ.đ. trên ko thể đến kịp đồi 823 như dự trù, nên đ.đ. Bravo sáng ngày 6/11/1967 đã được trực thăng vận tới đồi này.
Sau đây là phần chuyển ngữ.
...
"Sáng ngày 5/11, trung tá Johnson TĐ trưởng đã bay thám sát địa thế. Ông đã thấy đỉnh đồi rộng rải, che phủ bởi cây rừng, nhiều bụi tre, và bụi rậm. Sườn nam của đồi và phần lớn của sườn đông rất dốc, khiến địch khó tiếp cận. Chỉ có những nhánh từ đỉnh núi chạy về phía tây và tây bắc là thoai thoải.
Với cuộc trực thăng vận đ.đ. Bravo dự trù bắt đầu lúc 0900, TĐ trưởng đã yêu cầu không quân ném bom vào sáng sớm để tạo một bãi đáp ở đỉnh của đồi 823. Do không phát hiện dấu vết của địch ngày hôm trước nên TĐ trưởng chỉ yêu cầu oanh kích năm lần vì ông nghĩ là đủ để tạo ra 1 bãi đáp.
Ngay trước 0900, TĐ trưởng lần nữa bay trên đồi 823. Thực tế cho thấy việc ném bom ko đủ dọn sạch đỉnh để cho 1 bãi đáp. Ông yêu cầu ném bom thêm với bom lớn hơn.
Trong khi không kích đang thực hiện, đ.đ. Bravo của đ.u. Balbridge ngồi chờ đợi dọc bãi đáp ở CCHL 12 tại Ben Het.
Họ đã chờ tới quá trưa. Khi trung tá TĐ trưởng thám sát lần nữa đồi 823, ông đã thấy rừng cây rậm rạp đã giảm rất nhiều tác động của bom 500 cân Anh. Thay vì dọn sạch một khu vực, những vụ oanh kích chỉ xô ngả (level) cây rừng và tre. Trong lúc TĐ trưởng đang nghĩ ông có thể cần thêm oanh kích, ông chợt thấy một chỗ có thể làm bãi đáp -- nằm ở góc tây nam của đỉnh đồi, và cây đã bị ngả chỉ đủ chỗ cho một trực thăng đáp xuống. Ông liền gọi Bravo chuẩn bị.
Chiếc đầu tiên cất cánh khoảng 1330. Chiếc này chở lính của trung đội của Darling; ông muốn trung đội này xuống trước để họ có thể vượt qua đường đỉnh hay sống núi và lập chu vi phòng thủ dọc theo phần của đỉnh đồi thoai thoải (khiến địch có thể trèo lên tấn công). Một trong những thành viên của trung đội là TS Hill 19 tuổi. Y ở Bravo từ tháng 6/1967. Lúc 18 tuổi, y đã từng đầu quân vào sđ 82 Dù và huấn luyện tại Georgia.
Giờ đây, từ trực thăng đang nghiên cánh trên đồi 823, y thoáng thấy 2 lính csbc gần đỉnh đồi. Chúng nhanh chóng bỏ chạy về phía tây.
Những phút sau đó, chiếc trực thăng này đang hover hay bay đứng trên bãi đáp trong khi một cặp gunship bảo vệ trên đầu. Do trên mặt đất còn quá nhiều cây, nên TS Hill và các người khác đã nhảy từ độ cao khoảng 6 feet xuống đất và di chuyển để lập chu vi bảo vệ bãi đáp trong khi chiếc này bay đi để chiếc khác đổ quân.
Hill và 6 chiến sĩ Dù đã di chuyển rất khó khăn vì cây rừng và tre nứa đổ ngả hổn độn trên mặt đất. Từng chiếc đáp xuống đổ quân và đến 1430 cả đại đội 120 người xuống hết.
Đ.đ. trưởng Balbridge xuống trong chiếc thứ ba. Ông đã thấy lính tráng di chuyển khó khăn từ bãi đáp đến đỉnh đồi 823. Trong khi chờ cả đ.đ. đổ xuống, ông gọi TĐ trưởng xin vài cưa máy. Một khi lính tráng và ông đào hố cá nhân, ông dự định sẽ mở rộng bãi đáp và dọn sạch cây cối để tiếp tế dễ dàng.
Trên đường tới đỉnh đồi, ông và hiệu thính viên thấy nhiều ba-lô, bi-đông nước, nồi nêu, và vài khẩu súng bể nát rải rác khắp nơi. Họ cũng thấy vài bunker mới đào. Như vậy một đv lớn của csbv đã đóng quân mới đây trên đồi và bỏ chạy trước cuộc oanh kích. Balridge lo âu vì ko biết chúng chạy đi đâu và lúc nào trở lại!
Ông cho các trung đội lập chu vi phòng thủ đồi 823 theo chiều kim đồng hồ. Với 12:00 chỉ hướng bắc, trung đội Darling dàn quân từ 8:00 đến 12:00, trung đội Moore từ 12:00 đến 4:00, trung đội Profitt từ 4:00 đến 8:00. Riêng trung đội vũ khí nặng của TS 1 Riley, đặt cối 60 và 81 ly trong 1 hố bom ở vị trí 4:00. Hố bom nằm dưới điểm cao nhứt của đồi, tránh được đạn bắn thẳng (defilade) của địch.
Đ.đ. trưởng lập BCH ở phía đông nam của trung tâm của chu vi. Y, hiệu thính viên, và phần còn lại của bch đào hố cá nhân để phòng thủ. Khi trực thăng mang cưa máy tới, TS nhứt Babb cắt cử (detail) vài người trong bch cùng y và vài người của trung đội súng cối, ra dọn dẹp bãi đáp hay landing zone, viết tắt là LZ. Babb khởi động một cưa máy và bắt đầu cắt một bụi tre.
Ngay trước 1500 đ.đ. trưởng Baldridge, theo sau bởi TS Owens, bắt đầu đi một vòng chu vi. Mọi thứ đều tốt cho tới khi họ ngừng ở bch của trung úy Darling. Đ.đ. trưởng hỏi Darling đã đặt tổ nghe ngóng chưa. Ở đv tác chiến, sau khi đóng quân, mỗi trung đội phải đặt tổ nghe ngóng, gồm 2 người, trên những nơi mà họ nghĩ địch sẽ đến gần đv của họ -- người dịch. Darling ngập ngừng trả lời, "Tôi đã quên đặt tổ nghe ngóng, thưa xếp." (Skipper: xếp).
Baldridge đã sốc trước cẩu thả của Darling. "Trung úy cắt cử 1 tổ nghe ngóng ngay bây giờ," đ.đ. trưởng giận dữ ra lịnh.
Darling cắt cử 2 người gồm chuyên viên bậc 4 hay SP4 Miller và binh nhứt (Pfc) Bicket. Họ di chuyển cẩn thận xuống đồi, theo hướng tây bắc.
Khi họ tiến khoảng 60 mét bên ngoài chu vi, một loạt đạn dữ dội của AK-47 đã đột ngột bắn đi từ các cây trước mặt họ. Miller chết tại chỗ; Bickel bị thương nặng.
Darling, hành động ngay lập tức để cứu đồng đội. Theo sau bởi hiệu thính viên Ellis, binh nhứt Clarence Miller, chuyên viên bậc 4 Corbet, và binh nhứt Dowdy, họ lao thẳng xuống đồi.
Họ chỉ đi được nửa đường tới Bickel khi khoảng 30 lính csbv, núp trong rừng rậm bên phải họ, nổ súng. Cả năm người bị bắn gục.
Việc này đã xảy ra chưa tới 10 phút từ lúc đ.đ. trưởng ra lịnh cho Darling. Ông lao xuống đất, Owens nằm bên phải. Ông gọi máy cho Darling. Tiếng trả lời sắp hết hơi từ hiệu thính viên Ellis, "Xếp tôi chết rồi." Và im lặng vô tuyến.
Ở vị trí của trung đội 3, lính Dù có thể nghe bắc quân cười và la hét bên dưới họ. Họ ko thể thấy chúng vì rừng rậm dầy đặc.
Tuy nhiên họ có thể thấy binh nhứt Bickel. Dù bị thương nặng, y ráng bò lết lên đồi, kêu la thảm thiết. "Cứu tôi! Xin cứu tôi! Ai đó cứu tôi! Tôi sắp chết!"
Vài lính Dù chuẩn bị chạy xuống núi để giúp y. Nhưng 1 lính csbv nghiêng mình (lean around) từ một thân cây đã giết Bickel bằng 1 phát súng vào lưng.
Nổi điên, TS McQuirter, một tiểu đội trưởng của Darling, gan dạ chạy xuống núi giết tên lính này.
Baldridge liên tục gọi máy; vì ở vị trí, y ko thấy gì hết. TS Cabrera của Darling báo cáo những gì xảy ra.
Baldridge hành động ngay lập tức. Ông cắt cử TS Ponting của trung đội 1 chỉ huy trung đội 3. Ông cũng ra lịnh cho TS nhứt Riley của khẩu đội cối bắn khoảng 250 m trước vị trí trung đội 3 trong khi cối 60 trước 100 m. Ông cũng bảo trung đội cối gửi vài người đi trám lổ hổng của trung đội 3 do thiệt hại vừa rồi. Ông yêu cầu tiền sát viên hay FO, luôn đi gần ông, gọi pháo 105 từ Ben Het bắn trước trung đội 3. (TS nhứt là Staff sergeant).
Mọi việc đã diễn biến với tốc độ nhanh. Chỉ có vài phút từ khi trung đội trưởng Darling chết và nay đạn súng nhỏ của csbv quét khắp đỉnh đồi 823.
Tuy nhiên chỉ vài m sau lưng bch của Baldridge, TS Babb và vài người vẫn tiếp tục cưa máy vì tiếng động cưa máy lấn át tiếng súng.
Balbridge và vài người chung quanh ném đá vào lưng Babb để đánh động y. Khi quay lại và thấy mọi người cúi rạp trên mặt đất, y lập tức hiểu ngay và quăng cưa máy qua 1 bên và nằm xuống.
Ở khu vực mà trung đội của Profitt bắt tay với trung đội 3, khoảng 15 bắc quân từ dưới đồi đột ngột tấn công. Khi súng nổ ở phía trung đội của Darling, Profitt đã biết và bò sát đất để quan sát. Trung đội của y đã đẩy lui địch, sau khi một xạ thủ M79 tử thương và 1 bị thương nhẹ.
Tiếng súng gián đoạn 1 lúc, cho phép đ.đ. Bravo giúp đỡ thương binh. Những người chưa đào xong hố cá nhân thì vội vả đào. Đ.đ. trưởng đã bật cười khi 1 lính trẻ gần ông đã đào hố nhanh đến nổi ông ko thấy y.
Khoảng 1515, bắc quân tấn công trở lại. Lần này địch lao ra từ rừng tre. M16, M60 và M79 bắn trả ác liệt. Những lính Dù khác ném lựu đạn nhanh ko thể tưởng tượng. (Trong trận Trị Pháp từ ngày 12-19 tháng 2 năm 1974 mà TĐ 2/10 của tôi tham dự, một người lính đã ném lựu đạn nhiều đến độ TRẬT KHỚP VAI, phải tản thương! -- người dịch). Khẩu cối 60 đã rơi chính xác xuống địch.
Vài lính Dù đã đưa một M60 và một súng ko giựt 90 ly ở rìa của hố bom, gần điểm nối của trung đội 2 và 3. Từ điểm này, họ có thể gây thiệt hại nặng cho bắc quân. Vài bắc quân đã bò tới gần và ném lựu đạn. Lính Dù cũng ném trả và như vậy suốt đêm.
Khi bộ binh địch ngừng tấn công, bắc quân bắt đầu tấn công bằng cối, B-40 và B-41. Đạn pháo của địch nổ liên tục khắp đỉnh đồi.
Bay phía trên TĐ trưởng quan sát chiến trường. Buổi chiều nay ko được tốt đẹp đối với ông. Chỉ trong hai giờ qua, 3 đ.đ. đều đụng trận. Cả ba đ.đ. trưởng đều cầu cứu, nhưng ông ko thể thỏa mãn hết.
Dựa vào báo cáo của họ, ông quyết định rằng đ.đ. Delta đụng nặng nhứt. Ông bắt đầu chuyển hướng hỏa lực khả dụng. Ông yêu cầu 2 máy bay F-100 yểm trợ cho Delta. Đạn pháo 20 ly đã bắn phá đỉnh đồi. Đạn gần đến nổi một số lính dù bị thương vì trúng miểng.
Khoảng 1530 TĐ trưởng Johnson thấy một loạt đạn cối tiến dần tới BCH của Baldridge.
TS Owens nằm bên trái của đ.đ. trưởng, tay trái cầm súng M16, tay phải cầm com-bi-nê. Y chuyển lịnh giữa đ.đ. trưởng và TĐ trưởng trên kênh của TĐ trong khi Baldridge ra lịnh cho các trung đội trưởng trên kênh của đ.đ. qua một hiệu thính viên nằm bên phải.
Đột nhiên, Owens nghe ai đó kêu to. "Check fire". Đạn nổ rất gần khiến Owens tung người lên. Khi bụi đất tan hết, Own dậy để nói vào micro. Vô tuyến im lặng, và Owens nhận ra dây phone đã đứt. Đột nhiên, y bị ù tai và cảm thấy đau nhói khắp thân thể. Kế đó y ngất xỉu.
Một quả cối đã nổ gần như giữa bch của đ.đ. Miểng cối văng tứ tung. Một miểng cối lớn xé rách nách của y, khi cắt thịt và hư hại 1 động mạch. Mảnh đạn nóng hổi cắm sâu vào chân trái đ.đ. trưởng khiến ông nghĩ rằng vừa bị ai đánh bằng gậy baseball!
TS bị thương ở mông. Y có cảm giác như bị lừa đá, bay khỏi mặt đất vài feet trước khi rơi xuống. Y nằm vài phút, chờ cho bớt ù tai.
Y nghe TS Owens nói, tôi bị gãy tay.
Babb biết rằng Owens đang sốc. Y bò tới ông này. Y thấy ông định ngồi dậy. Y đè ông xuống và dùng thân để che đạn nhỏ cho ông này.
Y thấy ở vai trái của Owens, máu đỏ phun ra mặt đất khi khi tim đập. Y gọi, "y tá! Y tá" nhưng y tá Richardson đang bận cứu kẻ khác. Do đó Y luồn ngón tay vào vết thương của Owens và chận động mạch.
Owens tiếp tục bất tỉnh và tỉnh lại. Trong một lúc tỉnh táo, y nghe TĐ trưởng nói trên máy, "Đ.đ. trưởng ở đâu? Ổng bị gì?"
Y lại nghe ai đó trả lời, "Ông ấy chỉ bị thương". Owens rất mừng khi nghe như vậy. (Owens giữ máy của TĐ, và dù máy hư, nhưng máy của đ.đ. còn tốt nên y mới nghe như vậy).
Sau đó Owens lại nghe giọng của y tá, "Ổng sắp chết. Tôi cho ổng morphine để bớt đau đớn." Owens ko biết y tá đang nói ai và bất tỉnh lần nữa, ko cảm giác 1 mủi kim đang lụi vào tay.
Đ.u. Baldridge tỉnh lại, và thấy 7 người quanh ông đều bị thương bởi đạn cối. Ông gọi trung úy Moore, trung đội trưởng, và cho biết ông bị thương. "Chuẩn bị nắm quyền chỉ huy", ông nói.
Sau đó ông gọi TĐ trưởng và nói. "Tôi bị thương và ko thể chỉ huy lâu hơn. Trung úy Moore đang chuẩn bị thế tôi nhưng tôi nghĩ y ko thể cán đáng việc này."
TĐ trưởng đồng ý. Ông gọi về Ben Het, bảo đ.u. Leonard, coi đ.đ. chỉ huy của TĐ, sẵn sàng chỉ huy đ.đ. Bravo. Kế đó, ông ra lịnh cho trực thăng bay tới đồi 823. Ba người sẽ nhảy khỏi máy bay để làm BCH tạm thời gồm thiếu tá Scott TĐ phó, đ.u. Draper, sq liên lạc pháo binh cho 4/503; và TS thường vụ TĐ Arthur cùng chạy tới đỉnh đồi dưới hỏa lực địch, những lính dù khác chuyển thương binh nặng lên máy bay. (Trong QĐ Mỹ, đặc biệt là đv tác chiến, thường vụ TĐ hay đ.đ. (sergeant major) là một HSQ điều hành việc tải thương, lãnh tiếp tế, v.v... Đây là một công việc quan trọng -- người dịch).
TS Owens bị ném nhanh lên sàn trực thăng C-n-C. Sàn máy bay lạnh lẻo làm y tỉnh dậy. TĐ trưởng cúi xuống, "Mọi việc sẽ tốt đẹp." Y lại xỉu.
Sau đó trực thăng lập tức cất cánh dưới hỏa lực địch để về trại Ben Het.
Ở trung tâm hành quân hay TOC ở Ben Het, thượng sĩ Okendo theo dõi trên máy. Khi y nghe tin Babb bị thương, y nói thầm "Xui thiệt! Thế là mất luôn kỳ nghỉ R và R của tôi." -- Vì y đang an toàn ở hậu cứ của TĐ tại trại Ben Het. (Mỗi quân nhân Mỹ, mỗi năm có 15 ngày phép, gọi tắt là R-and-R, đi du lịch khắp thế giới, dù y ở đv tác chiến).
Y nói đúng. Vài phút sau đó trung tá TĐ trưởng ra lịnh Okendo và Leonard sẵn sàng lên trực thăng để đến đồi 823. Okendo liền kiếm Leonard.
Vài ngày trước đó đ.u. Leonard nắm quyền đ.đ. chỉ huy. Từ ngày về TĐ 4/503, Leonard coi ban 2.
Okendo gặp Leonard tại lều của BCH đ.đ. "Thưa xếp, chúng ta chuẩn bị lên đường."
Chẳng bao lâu 2 người ở bãi đáp. Sau khi thương binh xuống hết, hai người lên máy bay. Trên máy bay TĐ trưởng tóm tắt tình cho Leonard.
Súng đã lắng xuống khi trực thăng của Johnson đáp xuống. Các thương binh còn lại, bao gồm Balbridge và Babb, được di tản.
Đ.u. Leonard thấy tình hình đã hơi ổn định. Thiếu tá Scott, TĐ phó đã sắp xếp các trung đội, đưa lính từ trung đội của Moore để tăng cường nơi yếu nhứt của chu vi phòng thủ. Đ.u. sĩ quan liên lạc kêu gọi pháo lập hàng rào bảo vệ.
TS thường vụ Arthurs và TS nhứt Okendo đi dọc chu vi phòng thủ. Họ chỉ dân lính dù gia cố hầm hố vì họ biết rằng lính csbv sẽ trở lại tối nay nên mọi người phải chuẩn bị.
TS nhứt Okendo gọi trực thăng tiếp tế, bao gồm các thùng lựu đạn. Mọi người chuẩn bị chờ địch.
Ngay trước 2000, lính ở chu vi phía tây nghe tiếng động bên dưới họ. Một lính Dù nhìn thoáng qua rìa của hố bom. Cách đó khoảng 5 mét y thấy một bắc quân. Anh lính Dù dương khẩu M79 nổ súng. Đạn trúng đầu tên này.
Giây phút sau đó, hàng loạt lựu đạn, đạn B40, thỉnh thoảng là đạn cối, rơi xuống đỉnh đồi. Chúng còn gây rối bằng hỏa tiển (missile) suốt đêm. Đối phương cố gắng nhiều lần để lính dù để lộ vị trí của họ, đôi khi bằng cách ném cục đất vào lính dù, nhưng kỷ luật tác xạ của đ.đ. Bravo tuyệt vời.
TS Hill giữ vị trí với chuyên viên bậc 4 Diaz, và một lính công binh. Vài lần trong đêm, Hill có thể nghe địch quân lén lút (furtively) di chuyển ở sườn núi bên dưới. Để đáp trả, Diaz dơ khẩu M79 gần như thẳng đứng, bóp cò và sau đó nằm sát đất chờ đạn nổ, chỉ cách họ 4.5 - 6 mét.
Người lính công binh, mà Hill ko biết tên, có lúc bò tới bch để lấy lựu đạn. Y trở lại với khoảng 50 quả. Y và Hill đã dùng hết lựu đạn trước rạng đông.
HÔM RỒI TÔI HỎI MỘT PHỤ NỮ TRÊN 60: CHỊ CÓ
THỂ KHẲNG ĐỊNH VỚI TÔI RẰNG CHỊ CÓ THỂ
SỐNG TỚI NGÀY MAI? TỪ LÂU TÔI LUÔN NGHĨ
RẰNG TÔI CHỈ BIẾT ĐƯỢC PHÚT GIÂY HIỆN TẠI
MÀ THÔI, NGHĨA LÀ KO THỂ BIẾT ĐIỀU GÌ SẼ XẢY
XẢY RA VÀO PHÚT TỚI / GIỜ TỚI / NGÀY MAI, V.V...
Sáng nay, cầm tờ Tuổi Trẻ mà bần thần. Ba mươi năm trước, Tuổi Trẻ cử nhiều tốp phóng viên đến CPC tường thuật cuộc rút quân (về mặt lý thuyết là) cuối cùng của “Quân Tình nguyện” Việt Nam. Tôi không đi một mạch từ Siem Riep về Phnom Penh, qua Mộc Bài như Binh Nguyên, mà leo lên trực thăng của tướng Đỗ Quang Hưng lật sang hướng Kampong Cham.
Tối hôm ở Kampong Cham, sau một cuộc chia tay đầy tâm trạng với vài sỹ quan cao cấp được cử ở lại trong vai trò “lãnh sự”, tôi về mắc võng ngủ bên cạnh tướng Nguyễn Nam Hưng, chứng kiến ông lục cục một mình với gói mì tôm cho bữa trễ. Hướng rút quân tôi theo có rất ít báo chí và tuyên huấn. Tôi viết cho Tuổi Trẻ hai bài: “Bữa Cơm Người Lính” và “Những Người Lính Không Đi Qua Hoàng Cung”.
Hôm nay, bao chí ta lại nói rất nhiều về công lao của “Quân Tình nguyện”. Tôi hỏi những người bạn ở CPC thì được cho hay: “Không biết TVK (Truyền hình Quốc gia CPC) có nói gì không, còn hãng Thông tấn Nhà nước AKP, Ras Smei Kampuchea Daily (Nhật báo tiếng Khmer lớn nhất CPC, thường được coi là cái lưỡi của CPP), đến các báo tiếng Anh như Khmer Times, Phnom Penh Post… không có dòng nào về ngày rút quân tình nguyên VN 30 năm trước!
Khmer Times còn đưa tin Bộ trưởng quốc phòng Trung Quốc cam kết bảo vệ các lợi ích của CPC. Các lãnh đạo chủ chốt như Heng Samrin, Sar Kheng… đang ở nước ngoài”.
Trên tường FB nhà Hun Sen chỉ nói đến lễ Phchum Ben (giống ngày xá tội vong nhân của VN). Chỉ Facebook của TLS Việt Nam tại Battambang có ghi nhận “Đảng bộ CPP, Hội đồng, Ủy ban tỉnh và BTL quân khu V quân đội Hoàng gia CPC tổ chức trang trọng lễ cầu siêu tưởng nhớ những chiến sỹ CPC và VN đã hy sinh trong sự nghiệp đánh đổ chế độ diệt chủng và bảo vệ đất nước CPC”. FB của các nơi có cơ quan ngoại giao VN khác ở CPC không thấy nói gì.
Cái chính là mình giúp họ mà họ – người hàm ơn – không nói gì trong khi chỉ có ta tán tụng ta; chứ, diễn văn xủng xoảng, cờ hoa mà làm gì. Cho đến giờ này không người Việt nào biết chính xác bao nhiêu chàng trai đã hy sinh ở CPC, bao nhiêu người trở về tàn phế… dù họ đã gửi hàng triệu lượt cha anh, con cháu tham chiến từ 1977 – 1989.
Sau chiến tranh, trong cơ chế đòi hỏi sự đồng thuận của ASEAN, chúng ta chưa bao giờ có được sự ủng hộ của Hun Sen, một khi quyền lợi của VN hoặc của ASEAN xung đột với Bắc Kinh. Nhưng đau đớn hơn, chúng ta đã không bảo vệ được người Việt sinh sống lâu đời ở nơi mà người Việt chúng ta đổ rất nhiều xương máu.
Không kể nhiều chính sách đơn lẻ khác, đầu năm 2016, sau nhiều năm đàm phán, chính quyền Hun Sen ban hành Nghị định 129 mà hậu quả của nó là nhắm vào người Việt ở CPC.
Theo Nghị định này, 90 nghìn người Việt mà phần lớn sinh sống hàng đời ở CPC nhưng không có giấy tờ CPC bị coi là cư ngụ bất hợp pháp, bị trục xuất về VN; 70 nghìn người Việt đã có chứng minh nhân dân, sổ gia đình, hộ chiếu CPC, giấy tờ nhà, nhiều người chỉ biết tiếng Khmer… bị coi là ngoại kiều, giấy tờ đang có bị tịch thu và phải đóng 62 USD để làm “thẻ ngoại kiều”.
Lúc đó, VN chỉ có 160 nghìn người – phần lớn sinh ra ở CPC – trong khi người Hoa tràn ngập (con số ước tính phải lên hàng triệu, chủ yếu đến CPC sau chiến tranh) với hơn 5 tờ nhật báo tiếng Hoa và hàng trăm trường học. Kết quả này là không có gì bất ngờ, các tín hiệu xấu đã xuất hiện không lâu sau khi quân đội VN rút hết.
Sáng 13-11-1991, tôi có mặt trong khuôn viên sứ quán VN ở CPC. Đại sứ Ngô Điền – người mà Hun Sen vẫn thường leo lẻo là “người thầy vĩ đại của tôi” – bị buộc phải rời Phnem Penh bằng đường bộ. Không có bất cứ một quan chức CPC nào tới chào. Hai người phụ nữ Khmer Krom nấu ăn cho sứ quán phải quấn Sa rông ra tặng hoa [tôi chụp tấm hình này, hy vọng kho ảnh Tuổi Trẻ của anh Nguyễn Công Thành còn giữ].
Trưa 14-11-1991, Hun Sen được đưa trở lại Phnom Penh trên chuyến bay 737 của Bắc Kinh. Trong khi đại sứ Ngô Điền âm thầm ra khỏi CPC thì “học trò” của ông xuất hiện ở cửa máy bay cùng ông hoàng Sihanouk giữa biển cờ hoa tràn ngập.
Cuộc chiến tranh của VN ở CPC trước hết là tự vệ, sau đó là để HN sửa chữa một sai lầm (góp phần quan trọng giúp Khmer Đỏ lên cầm quyền); tất nhiên, đồng thời cũng ngăn chặn tội ác diệt chủng của Khmer Đỏ. Những người lính như chúng tôi nhẹ nhõm rất nhiều khi thấy sự yên bình và thịnh vượng ở CPC. Hiếm có cuộc viễn chinh nào kể cả của các siêu cường thành công như thế.
Nhưng, 7-1 hay những ngày như thế này, tôi tin là linh hồn của những người lính VN sẽ thanh thản hơn nếu nhà nước ta tôn trọng độc lập nhưng vẫn phải bảo vệ được đồng bào mình ở CPC; thay vì, trong khi người CPC chẳng thèm nói gì mà ta thì cứ làm ầm ĩ.
Đừng nhầm lẫn với Nguyễn Huy Đức.
Huy Đức (sinh 1962) là bút danh một nhà báo Việt Nam, có tên khai sinh là Trương Huy San. Ông đã nổi tiếng với blog bình luận chính trị - xã hội với cái tên Osin, hiện thời là trang Facebook Osin Huyduc.[1][2].
TRƯƠNG = 426753 = 27 = 9
HUY = 561 = 12 = 3
ĐỨC = 463 = 13 = 4
Cộng lai: 9 3 4 = 16 = thành lũy tan tành.
OSIN = 7315 = 16 = 7
HUY = 561 = 12 = 3
ĐỨC = 463 = 13 = 4
Cộng lại: 7 3 4 = 14 =
Las Vegas has a name for big time, big money gamblers. They are called whales, and they are the lifeblood of every casino on the Strip. When a whale lands in your casino and starts betting tens of thousands (or more!) dollars at a time, executives do whatever it takes to keep him or her happy and gambling in the casino.
In terms of whales, Nebraska-born businessman Terry Watanabe was a whale of a whale. Actually, he was a whale of a whale, of a whale, of a whale of a whale.
During a year-long gambling streak, Terry lost a mind-melting $204 million at two Vegas casinos. And it didn't take him a decade. He blew it all in ONE YEAR.
(Photo by STEVE MARCUS, Licensed via LAS VEGAS SUN)
Terry Watanabe was born in 1957 in Omaha, Nebraska. His father Harry founded the plastic trinket business Oriental Trading Company in 1932 after immigrating to the U.S. from Japan. The company deals in plastic trinkets, party decorations, and supplies. As a child Terry and his siblings worked with their father after school. His mom was the company secretary. It was a family business.
Terry's father asked him if he wanted to take over the company when he was 15 years old. This is the Japanese custom for the first-born son. When he turned 20 years old, he was named CEO of Oriental Trading, Co. Watanabe has been described as a guarded and shy man during this period. He also exhibited a remarkable sense of marketing in choosing which products to integrate into the Oriental Trading catalogue. Terry grew his father's modest toy and trinket business into a thriving mail order empire that was bringing in $300 million in revenue per year by 2000.
As good as he was at his day job, it consumed his life to the exclusion of everything else. He traveled abroad for long periods of time checking out merchandise in far flung countries. He never had a serious romantic relationship, never married, and never had children. His life was the Oriental Trading Company.
In 1995, Watanabe bought an 18,000 square foot home in Omaha for $1.8 million. He was a major donor to Omaha philanthropies, donating millions to AIDS charities and services. In 2000, Watanabe sold Oriental Trading Co. for an undisclosed sum. His plans for life after the sale were to become even more involved philanthropically and have more fun.
"If it's not fun, it's not worth doing," Watanabe told the Omaha World-Herald in 2000.
Unfortunately Terry Watanabe found the life of a philanthropist to be dull. He'd invested so much of his life in Oriental Trading Co. that he didn't know what to do with all his newfound free time. And then he discovered casinos.
Across the river from Omaha there is a Harrah's casino in Council Bluffs, Iowa. In 2003, Watanabe started gambling there to pass the time. He quickly became one of the casino's best customers.
In 2005, Watanabe began traveling to Las Vegas. Not surprisingly, the bright lights and glitter of Vegas only served to make his gambling and drinking grow exponentially. Within a year, Watanabe was living and gambling pretty much full-time at the Wynn Las Vegas. His heavy betting eventually caught the eye of then-owner Steve Wynn, who met with Watanabe and came to the conclusion that he was not only a compulsive gambler, but also an alcoholic. Wynn banned Watanabe from his casino, not wanting to run afoul of Nevada Gaming Control Board rules that stipulate it is illegal for casinos to allow visibly intoxicated and abusive people to gamble.
But never fear! Las Vegas is chock full of casinos that are eager to feed any alcoholic gambling addict's needs.
Harrah's offered Watanabe lucrative incentives to come and gamble at their casinos. The casino offered a stipend of $12,500 a month for airfare, tickets exclusive rock concerts and shows. It also gave him a $500,000 credit to use at the gift stores. To top it all off, Watanabe was given 15% cash back on table losses greater than $500,000.
Watanabe had a free three-bedroom suite at Caesars. He was provided a special brand of vodka, and was surrounded by Harrah's-supplied assistants at all times to attend to his every whim and need. He even had seven-course meals from the casino's Bradley Ogden restaurant served to him while he was at the tables gambling.
With all of these extras provided to make the whale feel at home, who is to blame for Terry's massive losses? Does the casino hold some responsibility in providing a sort of golden handcuff situation that made it impossible for a man like Terry Watanabe to walk away? Remember, he was known as a guarded and shy workaholic without many personal relationships outside of his siblings. In Las Vegas, he was King. You can understand how that alone might be extremely intoxicating.
Watanabe was an unusual sort of whale. While most high rollers prefer higher stakes games like baccarat, poker, even blackjack, Watanabe was drawn to games with low odds like roulette and slot machines. They call this a "house player" in Vegas, because slots and roulette have terrible odds for the player. Watanabe played blackjack as well, but did it with such little skill and strategy that he basically turned it into a house game.
Terry would frequently gamble for 24 straight hours, losing millions of dollars in a single day's binge. He played three blackjack hands simultaneously that had a $50,000 limit for each hand. Harrah's increased his credit line to $17 million at one point. This is not an unusual practice for high rollers.
At his peak in 2006, Terry Watanabe was consistently losing…
At some point employees at Caesars and Rio began to voice concerns about Watanabe to managers. He was often severely intoxicated and incoherent. Under Nevada Gaming Controls, the casino's responsibility would be to immediately cut off the intoxicated gambler and escort him from the premises.
Clearly Harrah's didn't do this. Watanabe was their cash cow… or cash whale, as the case may be.
There was no official policy to keep Watanabe drunk and gambling. However, a picture of him was hung in employee back rooms. They all knew who he was and knew Harrah's wanted to keep one of the most lucrative gamblers in history in their casinos.
His situation is indicative of the strange relationships casinos have with their whales. They lure them in with incentives and free suites and unlimited booze and credit. They get private jet travel, a team of personal handlers to attend to every need. Competition for these high rollers is fierce, but managing them is fraught with trouble. Many are compulsive gamblers with more money than sense whose losses – and therefore lives – spin more and more out of control with every spin of the roulette wheel, every hand of blackjack dealt.
A few gamblers, including Watanabe, have tried to turn the blame around on casinos by filing civil suits. Such attempts are rarely successful.
Terry was generous with casino employees—handing out bundles of $100 bills that totaled as much as $20,000 for tips along with other lavish gifts.
Halfway through the year, Terry had lost more than $50 million.
A few months later he had lost more than $100 million.
When his lawyers finally attempted to tally the annual losses, they pegged the number at $127 million. After a lawsuit was filed and Harrah's was forced to turn over their internal records, Terry's lawyers concluded that the real number was a staggering…
Keep in mind, that's $204 million lost in ONE YEAR.
Watanabe opened up to his sister and brother about his gambling losses over Thanksgiving in 2007 when they visited him in Las Vegas. They had no idea of the extent of his gambling problem before then. Two weeks after that admission, his sister returned to Las Vegas, packed up his stuff, and brought him home to Omaha. He entered a residential treatment facility and has not entered a casino since.
Watanabe sold his Omaha mansion for $2.66 million in 2008 and moved to San Francisco.
Amazingly, he actually paid back $112 million of his losses before filing a civil suit against Harrah's. His suit alleged that casino staff plied him with liquor as part of a well orchestrated plan to keep him gambling. Watanabe also insisted that the casino reneged on their promises to give him cash back on certain losses.
In 2009, the Clark County District Attorney's office charged Watanabe with four felony counts of theft and intent to defraud Harrah's of $14.7 million.
In 2010, the criminal charges against Watanabe were dismissed and he entered into arbitration with Harrah's to resolve his additional debts. The undisclosed settlement brought an end to the largest criminal case ever filed by the Clark County District Attorney's office.
To this day, Terry Watanabe's yearlong $204 million gambling binge is the single biggest losing streak by an individual in Las Vegas history. It might even be the largest gambling loss by an individual in any casino worldwide.