SWEDEN = 365455 = 28 

IKEA = 1251 = 9

ABBA = 1221 = 6 

 Sau khi Cộng quân chiếm tiền đồn số 5, thời tiết vùng Kontum rất nghiệt ngã, Tr/tá LB Định PĐT PĐ 530 kiêm LĐT LĐ 72 Tác Chiến biến thành "Người Gác Mây" (Dương Hùng Cường trên Lý Tưởng phát hành tháng 8 năm 1971) Ông dùng trực thăng bay lên vùng để canh chừng, khi thấy những khoảng trống có thể bay đến căn cứ 5, ông liền điều động 2 hoặc 3 phi tuần A-1 bay lên và bao vùng trên Kontum. Khi lổ hổng bay đến, các phi tuần bay tới.

- 10 giờ 30 phút ngày 12/6/1971 phi tuần Thái Dương 11 do Đ/u Lê Bình Liêu và Th/u Phúc cất cánh bay lên làm vòng chờ trên Kontum và khoảng 12 giờ trưa phi tuần bắt đầu làm việc.
Đ/úy Liêu vào bắn rocket không trở ngại nhưng khi anh bay gần đến mục tiêu, mây bắt đầu che phủ trên đỉnh căn cứ 5 chừng hơn 100 bộ. Lúc nầy muốn bay trở ra cũng không kịp, chỉ còn 1 con đường duy nhất là "bò" (chưa bao giờ thấy chiếc AD-5 bay chậm như vậy) lên đỉnh đồi để thả bom và chuẩn bị bay phi cụ để vượt qua nguy hiểm nhưng hơn 30 giây sau anh không điều khiển được, phi cơ mất dần cao độ, anh chỉ kịp kéo cái D ring. Hệ thống Yankee Seat đưa anh ra ngoài. Khi thấy mình nằm trên ngọn lửa của chiếc phi cơ và 4 trái Napalm, anh chỉ kịp nắm lấy dây dù giật thật mạnh để lướt qua khỏi ngọn lửa và cuối cùng rớt trên ngọn tre rừng cao hàng chục thước. Anh không nhớ bằng cách nào anh xuống được dưới đất.
Quan sát chung quanh, anh biết mình đang ở trên đỉnh đồi, những mục măng tre không bị cắt xén đã làm anh yên tâm mình ở bên ngoài mật khu 609 của Cộng quân.
Chừng 30 phút sau, anh nghe tiếng chiếc L- 19 bay tới , anh tìm 1 chổ trống bắn thẳng lên 1 viên flare và chừng mươi phút sau 2 chiếc A-1 bay tới, anh bắn thêm 1 viên flare nữa để xác định vị trí của mình. Năm mười phút sau 2 chiếc A-1 bắt đầu bắn phá xung quanh. Tiếng rít gió của 2 chiếc Khu Trục Cơ A-1 quần thảo cùng những loạt đạn đại bác 20 ly vang dội cả rừng núi trùng trùng điệp điệp Tam Biên.
Sau đó 1 chiếc trực thăng bay tới, anh bắn thêm 1 viên flare nữa. Vài ba phút sau, 1 cơ phi hay xạ thủ dùng khăn tay trắng ra dấu cho anh chạy về hướng Bắc. Khi ra khỏi khu rừng tre, anh gặp bãi đất đầy lao sậy cao quá đầu người. Anh vội cởi chiếc áo thun buộc vào nhánh tre khô chạy về hướng đã chỉ, nhờ xuống dốc nên sự di chuyển khá dễ dàng. Khi đến chổ chiếc trực thăng đang hoover trên cao chừng năm mười thước, viên Trưởng Phi Cơ Đ/U Phạm Công Cẩn ( sau nầy là Th/tá PĐT PĐ Lạc Lọng 229, hiện giờ cư ngụ tại Phoenix, tiểu Bang Arizona cố gắng dùng cánh quạt chánh để chặt cây. Nghe những tiếng chặt cây rừng bốp, bốp liên hồi nhưng phi cơ không thể xuống thấp hơn ( sau nầy phải thay nguyên dàn cánh quạt chính). Anh cơ phi cắt sợi dây interphone cùa mình, cột vào thành trực thăng rồi thả xuống . Dưới sức đè ép của cánh quạt, sợi dây interphone đong đưa qua lại, muốn chụp lấy nó không phải là chuyện dễ. Sau những lần té cù xuống dốc đồi, anh chụp được sợi dây, vừa quấn 1 vòng bên tay phải, đột nhiên phi cơ bốc lên cao. Anh cơ phi phải vỗ vai ra dấu anh Cẩn biết anh đang đu dưới bụng.
Không biết lâu, chiếc trực thăng đáp xuống nhưng cũng lơ lửng, bụng phi cơ nẳm trên 1 cây khô, cách mặt đất chừng năm bảy thước. Anh chạy ra phía trước ra dấu nhưng anh Cẩn không hiểu. Anh leo lên vài nhánh cây và chụp được chiếc càng bên trái rồi dùng sức đưa 2 chân kẹp lấy chiếc càng hy vọng anh cơ phi này nắm lấy dây TAP mang súng mà kéo anh lên sàn tàu. Rất tiếc anh nầy không hiểu ý. Vì sợ anh rơi xuống, anh cơ phi dùng chân trái đạp xuống bắp tay phải của anh đang ôm lấy chiếc càng. Với sức gió của cánh quạt, anh không chịu được lâu, 2 chân buông thả xuống và thêm 1 lần nữa anh chỉ biết lắc đầu và chờ...trong tiếng súng Mini gun của chiếc gun ship đang dọn bãi đáp. Và cuối cùng anh được nằm trên sàn tàu cho đến khi đáp xuống Tân Cảnh rồi được Thiếu tướng Lê Ngọc Triển Tư Lệnh Sư Đoàn 22 Bộ Binh đón mừng. Tại đậy anh được Bác Sĩ Quân Y Đoàn Hưng Trí (?) khuyên anh nên về đến Pleiku hãy may lấy vết thương trên đầu bên tay phải (máu đã ngưng chảy) vì ở đó không đủ phương tiện làm đẹp vết thương.
Về đến Bệnh Xá của KĐ Yểm Cứ Pleiku, B/Sĩ Phước khuyên anh ráng chịu đau để khâu vết thương vì nếu dùng thuốc tê sẽ có hậu căn là mất đi trí nhớ khi về già. Và cũng từ đó B/Sĩ Phước mến anh như là 1 đứa em.
Sáng sớm ngày hôm sau, Đ/U Phạm Văn Thặng bước vào phòng gọi anh đi ăn sáng và hốt hoảng với gương mặt "quỷ" của anh bị cháy đen nửa bên phải. Tạ ơn trời đất. Trước khi rớt xuống rừng tre, nhờ anh nắm lấy dây dù kéo mạnh, người của anh chỉ kịp lướt trên ngọn khói của bom Napalm, mặt bên phải của anh hướng về phía ngọn lửa nên chỉ bị cháy xém 1 bên và sau 1 đêm mới phát hiện.(sự lợi hại của bom Napalm ???) Vì vậy Th/Tá Trần Ngọc Hà gọi anh là Phúc Cháy.
Chừng mươi ngày sau, vị Tướng Tư Lệnh Đệ Thất Hạm Đội Hoa Kỳ không tùy tùng đến thăm xã giao PĐ 350. Khi nhìn thấy gương mặt quỷ anh, ông Tướng ngạc nhiên hỏi lý do. Sau khi Đ/Tá Nguyễn Văn Bá KĐT KĐ 72 CT kể lại câu chuyện "khó tin" là 3 lần landing mới cứu được anh, ông nhìn thẳng vào anh với cặp mắt khác thường"thương hại ?". Sau đó khi nhìn thấy chiếc phi bào vá víu của Đ/U Lê Bình Liêu, ông Tướng biết được sự thiếu thốn quân trang, quân dụng của KQVNCH.
Chừng 1 tuần sau, cầu không vận giữa Đệ Thất Hạm Đội Mỹ và Pleiku được thành lập, mỗi ngày hàng chục chuyến phi cơ Caribou C- 7 đáp xuống Pleiku.
Tất cả nhân viên phi hành của PĐ 530 được phân phát:
- 1 áo giáp cùng nón sắt loại mới.
- 1 áo bay +1 áo lưới cùng bộ survival kit.
- 1 bộ flare gun và 1 Radio cấp cứu TR - 10.
Riêng anh được Th/Tá Mike Perino, cố vấn PĐ 530 trao cho chiếc radio RT-11 do Tướng Tư Lệnh Đệ Thất Hạm Đội Mỹ trao tặng.
Và theo lời tâm sự Đ/Tá Bá cho biết số lượng quân trang được tặng lên tới 1000 mỗi thứ.
Ngoài ra KĐ 72CT được tặng 2 chiếc hoist để trang bị trên phi cơ trực thăng để cứu ngươi lâm nạn và đặc biệt nhất là 6.000 (sáu ngàn) trái hỏa tiễn chống chiến xa.
Số hỏa tiễn chống chiến xa nầy dùng để làm gì trong lúc nầy ??? Chắc chắn không phải để chơi ??? Xin mọi người suy luận ???

Hình máy RT-10

Tags: None

esmeralda@esmeralda-psychic.com

Nghĩ ra một chủ nghĩa bao giờ cũng là các bậc thiên

tài. Thực hiện cái chủ nghĩa đó bao giờ cũng là những

người cuồng tín và hưởng thành quả của chủ nghĩa

đó thì bao giờ cũng là bọn lưu manh. -- Vô danh .

Nguồn: Trích từ sách "Lời Ai Điếu" của Lê phú Khải.

 

Việt Nam: Cách phòng chống không thích ứng với đợt dịch Covid mới

Đăng ngày: 02/08/2021 - 09:51

Phần âm thanh 13:45

Một chốt kiểm soát ở Hà Nội, Việt Nam, 24/07/2021, ngày mà thủ đô Việt Nam bắt đầu "giãn cách xã hội" toàn thành phố trong 15 ngày. AP - Hieu Dinh

Thanh Phương

38 phút

Đợt địch Covid mới tại Việt Nam vẫn tiếp tục lan rộng do tác động của biến thể Delta, đặc biệt là tại Sài Gòn, mặc dù các chính quyền địa phương đã phải ban hành lệnh “giãn cách xã hội” ở nhiều tỉnh thành, thậm chí áp dụng cả lệnh giới nghiêm ở Sài Gòn kể từ ngày 26/07/2021, một biện pháp chưa từng có ở Việt Nam. 

QUẢNG CÁO

Chính sách phòng chống dịch của Việt Nam nay có vẻ như không còn thích ứng với tình hình dịch tễ đang diễn biến ngày càng phức tạp. Trong thời gian qua, trên báo chí chính thức, cũng như trên mạng xã hội đã có nhiều tranh cãi về việc nên thay đổi cách phòng chống dịch như thế nào cho hiệu quả và nhất là cho phù hợp với khả năng của hệ thống y tế Việt Nam, nhất là hệ thống y tế của thành phố Sài Gòn, hiện đang có nguy cơ bị quá tải trước con số ca nhiễm mới mỗi ngày mỗi tăng.

Vấn đề gây tranh cãi nhiều nhất ngay từ đầu vẫn là việc cách ly những người gọi là F1, F0. Trả lời RFI Việt ngữ ngày 14/07, bác sĩ Võ Xuân Sơn, Phòng khám quốc tế EXSON, tác giả nhiều bài viết trên mạng về việc phòng chống Covid tại Việt Nam, nêu ý kiến của ông về vấn đề này: 

“Tôi đã thấy ngay là nó không còn phù hợp, bởi vì chính sách hiện nay là khi phát hiện một trường hợp bị nhiễm, mà Việt Nam gọi là F0, thì những người tiếp xúc gần với F0 được gọi là F1, còn tiếp xúc gần với F1 thì gọi là F2. Khi xuất hiện một F0 thì người ta sẽ truy tìm ra các F1 và F2 để cách ly. F0 thì được đưa vào bệnh viện, F1 thì được đưa vào khu cách ly chung và F2 thì cách ly tại nhà. Trước đây, khi số người F0, tức là bị nhiễm, còn ít thì có thể làm như vậy được, nhưng với số lượng nhiều thì sẽ không đủ chỗ để cách ly. Trên thực tế, những khu cách ly tập trung những F1 không đủ tiêu chuẩn, cho nên khi vào đó thì người ta không có một môi trường tốt và trong đó bị lây nhiễm rất là nhiều. Như vậy, rõ ràng là năng lực về cách ly của Nhà nước đối với những người này đã không còn tốt từ khá lâu rồi, chứ không phải mới đây. 

Gần đây chính quyền có cho nới lỏng một chút, tức là F1 thì có thể được cách ly tại nhà và mới gần đây thì đang thí điểm các F0 cũng được cách ly tại nhà. Nhưng hiện nay, điều kiện khá là khó khăn để có thể cách ly tại nhà. Tôi nghĩ là hiện nay, năng lực để mà làm theo cách cũ là không thể nào chu toàn được nữa rồi, chính quyền bắt buộc phải thay đổi để làm sao, thứ nhất, đáp ứng được năng lực, thứ hai là đừng làm cho nó rối loạn thêm về cái cách thu gom lại để cách ly.  

PUBLICITÉ

Vấn đề thứ hai là tác động xã hội. Hiện nay, cách làm ở Việt Nam là: khi một người F0 ghé vào một cửa hàng nào đó thì toàn bộ cửa hàng đó bị phong tỏa. Tất cả những ai trong cửa hàng đó, thậm chí người ta không cần truy xét là có tiếp xúc với F0 đó hay không, đều biến thành F1. Làm như vậy sẽ làm đình trệ toàn bộ hoạt động xã hội và gây nhiều khó khăn cho xã hội. Trong khi đó, sau khi phong tỏa, sau khi ngăn chận, chính quyền chẳng có một hỗ trợ nào cho người dân và như vậy sẽ rất nặng nề cho người dân để chịu đựng những cái đó. Tôi cho rằng chính sách đó bắt buộc phải thay đổi, nếu không thì xã hội sẽ bị rối loạn rất nặng nề.” 

Cũng theo bác sĩ Võ Xuân Sơn, Việt Nam không nên quá chú trọng đến các con số ca nhiễm nói chung, mà phải để ý nhiều hơn đến con số các bệnh nhân nặng và con số tử vong:

“ Chuyện thống kê không phải là vấn đề, mà là chúng ta xem trọng con số nào. Hiện nay, ở Việt Nam, người ta xem con số nhiễm là thước đo cho dịch, trong khi mức độ nguy hiểm không phải là con số nhiễm, mà là số tử vong và khả năng y tế của Việt Nam nằm ở chỗ bệnh nhân nặng. Cách chống dịch ở Việt Nam hiện nay là tất cả những người bị nhiễm đều bị coi là bệnh nhân. Những người chưa bị nhiễm, tôi không biết coi là cái gì, thì người ta cách ly, nhưng có một vài biểu hiện cho thấy họ đối xử với những người F1 như là một cái nguồn lây nhiễm và cần phải cách ly khỏi xã hội, chứ người ta không quan tâm đến chuyện là những người đó sống như thế nào. Người ta chú trọng đến con số lây nhiễm, mà không chú trọng đến con số bệnh nặng và con số tử vong”.

Bên cạnh việc cách ly, biện pháp “giãn cách xã hội” theo chỉ thị 16, được áp dụng ở Sài Gòn từ ngày 09/07 và sau đó được mở rộng ra 16 tỉnh thành khác ở miền Nam cũng để lộ một số bất cập, chẳng hạn như khái niệm “ trong trường hợp cần thiết”, hay “có lý do chính đáng”, không được định nghĩa rõ ràng, cho nên việc xét hỏi ở các chốt kiểm soát có thể gây ra tình trạng lạm quyền, như nhận xét của ông Lê Quang Huy, một trưởng phòng của một công ty chuyên về logistics tại Sài Gòn: 

“Nói chung những người làm trong ngành logistics (hậu cần) như chúng tôi là thuộc diện ưu tiên chích ngừa, cho nên tôi đã được tiêm mũi thứ nhất rồi, thành ra có giấy chứng nhận khi đi đường. Khi trình giấy đó ra thì họ cho qua, cho đi tiếp. Kiểm tra nghiêm ngặt như vậy thì cũng tốt, nhưng các quy định trong chỉ thị có những câu chữ chưa chặt chẽ lắm, chẳng hạn như “ người dân chỉ ra đường khi thật sự cần thiết hoặc có lý do chính đáng". Người dân nào cũng cảm thấy công việc của họ là “cần thiết” và họ nghĩ rằng chuyện họ đi ra ngoài là có “lý do chính đáng", nhưng tại các chốt xét hỏi, người ta lại bắt bẻ chuyện đó, thành ra tôi thấy rất dễ xảy ra tình trạng lạm quyền. 

Về mặt pháp lý, chỉ thị 16 này phần nào hạn chế quyền tự do đi lại của công dân. Ở các nước khác thì người ta đi biểu tình, nhưng ở Việt Nam thì chuyện đó không xảy ra. Nói chung nó cũng ảnh hưởng khá nhiều đến sinh hoạt cá nhân, cũng như công việc của người dân. Nhưng trong thời điểm hiện nay thì cũng chẳng có biện pháp nào khác ngoài việc trông chờ vào vac-xin để tiến tới miễn dịch cộng đồng.” 

Bên cạnh đó, còn có việc người dân tại nhiều nơi thường xuyên phải xét nghiệm Covid khi di chuyển từ địa phương này sang địa phương khác, gây tốn kém tiền bạc và làm mất nhiều thời gian. Ấy là chưa kể ở một số nơi như ở Hà Nội, người dân chen chúc nhau để được xét nghiệm, tạo thêm nguy cơ lây nhiễm, theo như mô tả của tờ Tuổi Trẻ ngày 21/07/2021.

Để tránh phải tiếp tục ban hành các biện pháp hạn chế, giãn cách xã hội, Việt Nam không có cách nào khác là phải đẩy mạnh chiến dịch tiêm chủng ngừa Covid-19. Nhưng trong lúc nguồn vac-xin còn thiếu, tranh cãi cũng đã nổ ra về việc quy định những thành phần được ưu tiên chích ngừa. Về điểm này, bác sĩ Võ Xuân Sơn cho rằng nên ưu tiên tiêm chủng cho những người già, những người có bệnh nền: 

“Trong trường hợp thiếu vac-xin như vậy, đúng là phải có một chính sách ưu tiên. Hiện nay việc ưu ở Việt Nam nói thì có vẻ tương đối là tốt, ngoại trừ một việc là, vì mục đích là giảm số nhiễm, cho nên không đặt vấn đề đối với số bệnh nặng. Nếu bây giờ mục đích chống dịch là giảm số tử vong, số bệnh nặng, thì người ta sẽ ưu tiên chích cho những người già, những người có bệnh nền. Đấy là số người mà nếu bị nhiễm thì tỷ lệ tử vong rất cao. Người ta đã chứng minh được là vac-xin làm giảm tỷ lệ tử vong, làm giảm mức độ nặng của các triệu chứng do lây nhiễm. Nhưng riêng ở Việt Nam thì nhóm đó lại bị loại trừ, vì lý do là sợ phản ứng với vac-xin, cho nên nó gây ra chuyện này chuyện khác. Cái đó là hoàn toàn không khoa học chút nào. 

Ngoài ra, hiện nay, các đối tượng được chích vac-xin thì dần dần cũng giống như thế giới, ngoại trừ một trường hợp là công nhân ở các nhà máy. Vì sợ con số lây nhiễm, cho nên người ta lại chích cho những người  mà nếu bị nhiễm thì gần như là tỷ lệ bệnh nặng và tỷ lệ tử vong sẽ rất là thấp. Cho nên có một sự ngược đời một chút trong việc ưu tiên chích ngừa. Nhưng nhìn chung, về việc ưu tiên đầu tiên cho lực lượng y tế, lực lượng chống dịch, cho đến giờ phút này, ở tại Sài Gòn, tôi thấy hầu hết nhân viên y tế đã được chích ngừa. Lực lượng chống dịch, bao gồm công an, quân đội, những tình nguyện viên, thì đương nhiên đã được chích rồi. Nhưng tôi thấy một đối tượng ưu tiên khác mà Nhà nước hiện nay chưa chú ý, đó là những người lao động ở vỉa hè, những người buôn bán hàng rong, buôn bán ở chợ, những người làm các nghề dịch vụ, hoặc lái xe taxi, Uber, Grab..., những người luôn luôn có những tiếp xúc” 

Về phần mình, ông Lê Quang Huy cũng ghi nhận sự lúng túng của Nhà nước trong việc phân định các đối tượng ưu tiên chích ngừa, chưa kể tranh cãi về việc tiêm chủng miễn phí hay trả tiền:

“ Do Nhà nước muốn đẩy nhanh việc tiêm chủng, cho nên trong công tác tổ chức vẫn còn nhiều cập rập, vẫn còn hiện tượng tập trung đông người, thậm chí chen lấn, xô đẩy để giành được chích, như vậy nó đi ngược lại chủ trương giãn cách. Thứ hai là người ta vẫn còn có những ý kiến, tranh luận về đối tượng ưu tiên được chích, tại vì trước đây Nhà nước phân ra 10 nhóm ưu tiên được chích ngừa và mới đây Nhà nước bổ sung 16 nhóm ưu tiên, thì có những vấn đề, ví dụ như đoàn luật sư của Thành phố Hồ Chí Minh và đoàn luật sư Hà Nội gởi văn bản yêu cầu “ chúng tôi cũng là đối tượng được ưu tiên chích ngừa”. Thành ra tôi thấy, do chính phủ Việt Nam không chủ động được nguồn vac-xin, phải nhập từ nước ngoài, hoặc phải nhận viện trợ, thành ra đã khá lúng túng trong việc phân định những đối tượng được chích trước, hoặc những địa phương được chích trước.

Trước đây, khi Nhà nước nói về vấn đề “chích dịch vụ” thì đã có một làn sóng phản đối trên mạng, cho rằng tại sao các quốc gia khác chích miễn phí cho dân, thậm có những cái như khuyến khích, khuyến mãi, trúng số, trúng thưởng,..., thậm chí khách du lịch, khách nước ngoài cũng được chích miễn phí, tại sao chính phủ Việt Nam mình lại có chích ngừa dịch vụ? Như vậy là không công bằng. Nhà nước đã kêu gọi người dân đóng góp tiền để mua vac-xin, rồi bây giờ lại tiêm dịch vụ nghĩa là sao? Nhưng trên thực tế, cũng có một số người có tiền, sẵn sàng chích dịch vụ, thậm chí trong những người thân quen, bạn bè của tôi, họ đưa cả gia đình sang Mỹ để chích ngừa. Cá nhân tôi thì nghĩ thế này: nếu có những người chích dịch vụ, có cầu thì đương nhiên phải có cung. Nhưng đừng có lấy tiền trong quỹ người dân đóng góp mua vac-xin để mà tiêm dịch vụ, như vậy là không công bằng.”

Cũng theo lời ông Lê Quang Huy, việc chích ngừa Covid-19 còn vấp phải một trở ngại khác, đó là tâm lý bài Trung Quốc khiến rất nhiều người nghi ngờ các vac-xin made in China, trong khi chính phủ đang cho nhập thêm vac-xin từ nước láng giềng phương Bắc để bổ sung cho nguồn vac-xin còn đang rất thiếu: 

 “ Ở Việt Nam, do tinh thần bài Trung, thành ra họ rất dị ứng với vac-xin của Trung Quốc. Trước đây, khi Trung Quốc gởi sang 500.000 liều để chích ngừa cho công dân của họ đang làm việc ở Việt Nam và cho những người có làm việc hoặc giao tiếp với người Trung Quốc, người dân đã có phản ứng trên mạng. Thậm chí trong đợt vừa rồi chích cho 10 đối tượng ưu tiên, có nhiều người nghi ngại, không biết chích vac-xin nào: AstraZeneca  do Nhật viện trợ hay là vac-xin Trung Quốc? Tôi thấy ở Việt Nam mình, chắc là chẳng có ai muốn được tiêm vac-xin Trung Quốc, thà không được tiêm, chứ không tiêm vac-xin Trung Quốc. Nói chung là dù ở miền Bắc hay miền Nam, người dân vốn đều dị ứng với các sản phẩm của Trung Quốc, do hàng hóa Trung Quốc từ trước đến giờ vẫn có chất lượng xấu, huống chi đây là một dược phẩm, một vac-xin để tiêm vào cơ thể”. 

Theo tôi, cái “may mắn” lớn nhất của thần dân xứ Phù Tang có lẽ là nước Nhật đã thua trong Đại chiến thứ Hai. Về mặt tâm lý, thất bại đó khiến người Nhật cảm thấy nhục nhã, và quyết tâm đưa dân tộc mình vươn lên về mọi mặt để “rửa hận”. Thất bại đó cũng khiến dân tộc Nhật trở nên khiêm tốn, nhún nhường hơn trong giao tiếp vì có lẽ họ không có “chiến thắng oanh liệt” nào để họ có thể “vênh váo” với thế giới, và quá khứ thê thảm của Đệ Nhị Thế Chiến không để lại gì để họ có thể trở thành “ăn mày dĩ vãng”.-- Ông Nguyễn Đình Đăng, VK Nhật.

[1]. Về chính trị, thất bại đó khiến nước Nhật ngay sau chiến tranh “bị” đặt dưới sự kiểm soát cuả Hoa kỳ. Từ đó Nhật bản được Hoa kỳ giúp đỡ về mọi mặt và trở thành đồng minh chặt chẽ của Hoa kỳ. Bản Hiến pháp của Nhật sau Đại chiến thứ Hai là do người Mỹ viết năm 1946 [2]. Đó là một bản hiến pháp hết sức dân chủ.

Người Nhật, từ ông thủ tướng (và gia đình, họ hàng ông ta) đến cậu học sinh tiểu học, tất cả đều rất tôn trọng pháp luật và thực hiện đúng Hiến pháp. Đó là điều mấu chốt đưa đến những ưu điểm dưới đây".-- Nguyễn Đình Đăng.

 Cuộc sống ở Nhật bản

 

Nguyễn Đình Đăng

 

Rào trước:

Viết bài này, tôi không hề có ý định nói về cuộc sống của người Việt Nam nói chung tại Nhật. Tôi chỉ nêu nhận xét chủ quan của riêng tôi đối với những điều tai nghe mắt thấy tác động trực tiếp đến cuộc sống của cá nhân và gia đình tôi tại Tokyo. Vì thế nếu các ý kiến của tôi khiến một số quý vị không đồng tình, mong các quý vị bỏ quá.

 

Trước khi tới xứ sở của hoa anh đào, tôi đã sống 18 năm thời niên thiếu của mình rồi sau này làm việc vài năm tại Việt Nam, 11 năm tại Liên xô cũ, một thời gian tại châu Âu, và thăm một số trường đại học tại Hoa kỳ. Cuộc sống ở nhiều nước đã giúp tôi kiểm chứng trong một chừng mực nhất định độ tin cậy của câu ngạn ngữ tôi thường nghe thời còn là sinh viên tại Nga:

 

Ba năm đi Pháp bằng một giáp đi Nga.

Năm năm ở Tây bằng một giây ở Nhật.

 

Theo tôi, cái “may mắn” lớn nhất của thần dân xứ Phù Tang có lẽ là nước Nhật đã thua trong Đại chiến thứ Hai. Về mặt tâm lý, thất bại đó khiến người Nhật cảm thấy nhục nhã, và quyết tâm đưa dân tộc mình vươn lên về mọi mặt để “rửa hận”. Thất bại đó cũng khiến dân tộc Nhật trở nên khiêm tốn, nhún nhường hơn trong giao tiếp vì có lẽ họ không có “chiến thắng oanh liệt” nào để họ có thể “vênh váo” với thế giới, và quá khứ thê thảm của Đệ Nhị Thế Chiến không để lại gì để họ có thể trở thành “ăn mày dĩ vãng” [1]. Về chính trị, thất bại đó khiến nước Nhật ngay sau chiến tranh “bị” đặt dưới sự kiểm soát cuả Hoa kỳ. Từ đó Nhật bản được Hoa kỳ giúp đỡ về mọi mặt và trở thành đồng minh chặt chẽ của Hoa kỳ. Bản Hiến pháp của Nhật sau Đại chiến thứ Hai là do người Mỹ viết năm 1946 [2]. Đó là một bản hiến pháp hết sức dân chủ. Người Nhật, từ ông thủ tướng (và gia đình, họ hàng ông ta) đến cậu học sinh tiểu học, tất cả đều rất tôn trọng pháp luật và thực hiện đúng Hiến pháp. Đó là điều mấu chốt đưa đến những ưu điểm dưới đây.

 

1)       Cuộc sống ở Nhật rất an toàn

Hồi còn đi học, tôi đọc sách thấy nói mô hình của xã hội giàu có thanh bình là thời vua Nghiêu vua Thuấn bên Tàu, tiền rơi ngoài đường không có ai thèm nhặt. Lúc đó tôi đã tự hỏi không biết bao giờ và ở đâu mới lại có được một xã hội như vậy. Nhật bản là câu trả lời khẳng định cho tôi. Ở đây nếu đi tàu mà bạn vô tình quên túi (trong đó có thể có tiền, máy ảnh, điện thoại di động v.v.) trên tàu, bạn chỉ cần báo cho nhân viên nhà ga. Sau đó họ sẽ gọi điện nhắn bạn đến nhận vì thông thường là họ sẽ tìm thấy đồ bạn để quên, do không có ai đụng đến nó cả. Một lần chúng tôi đi tàu ra sân bay. Sau khi chúng tôi lên tàu rồi, trong lúc chờ tàu khởi hành, bỗng một nhân viên nhà ga xuất hiện, tay giơ cao một cái túi và nói to đủ để tất cả hành khách đều nghe thấy: “Cái túi này của ai đây?”. Vợ tôi giật mình nhận ra đó chính là túi của mình để quên trên ghế phòng đợi tàu, vội chạy tới nhận, chỉ vài giây trước khi tàu chuyển bánh. Một lần khác, vợ tôi đi chợ và đánh rơi ví. Trong ví có tiền, giấy căn cước, chìa khóa nhà, v.v. Hai hôm sau, người gác cửa báo xuống nhận. Người nhặt được ví và mang đến trả tận nơi là một sinh viên. Con trai tôi có lần đi chơi cũng đánh rơi ví trong đó có thẻ học sinh và chìa khoá vào nhà. Mấy hôm sau, những thứ cháu đánh rơi đã được ai đó tìm thấy và gửi đến địa chỉ nhà tôi mà không đề địa chỉ người gửi. Năm 1999 chúng tôi tổ chức một hội thảo quốc tế tại viện nghiên cứu vật lý hóa học Nhật bản (gọi tắt là viện RIKEN) – nơi tôi làm việc từ 1995 tới nay. Một nhà vật lý Italia đại biểu hội nghị, trong khi đi chơi ở Tokyo, đã đánh rơi hộ chiếu của mình. Anh ta hết sức hốt hoảng vì chỉ sau hai ngày anh ta sẽ phải bay về nước. Chúng tôi nói anh cứ yên trí, gọi điện báo cho Đại sứ quán Italia, rồi ngồi chờ. Quả nhiên ngày hôm sau, Đại sứ quán Italia gọi điện nói có người đã nhặt được hộ chiếu của anh và gửi đến Đại sứ quán, anh chỉ việc đến nhận lại hộ chiếu. Anh ta thốt lên: “Thật là không thể tin được!”. Anh đã lên đường về nước đúng như lịch trình.

 

Mặc dù đôi khi đọc báo hay xem TV tôi cũng thấy tin nói về các vụ kẻ trộm đột nhập nhà ở, kẻ cướp cướp nhà băng, kẻ cắp móc túi người say rượu trên các chuyến tàu vắng khách về khuya, nhưng tôi chưa hề bị hoặc chứng kiến bất cứ một vụ ăn cắp vặt nào ở nơi công cộng tại Nhật, kể cả trên những chuyến tàu chật cứng người vào giờ đi làm sáng sớm. Mới đến Nhật người ta có thể lấy làm lạ là mọi người ra đường để đồ đạc của mình rất hớ hênh: ví tiền bỏ túi sau không cài, nhô cả ra ngoài, điện thoại di động nhét túi sau với cả một đám dây trang trí như mời gọi kẻ móc túi, vào tiệm ăn thì vứt túi lên ghế rồi bỏ đấy đi nhà vệ sinh, mà không hề sợ là túi sẽ “bốc hơi” lúc mình vắng mặt. Sau khi đã sống ở Nhật một thời gian, người ta hiểu rằng sẽ không có chuyện gì xảy ra với những “sơ ý” đó, vì xã hội ở đây rất an toàn. Hầu như không có ai động đến sở hữu của người khác. Đi chơi ban đêm mà bị trấn lột là chuyện khó xảy ra ở Tokyo.

 

Người Nhật không ồn ào, không nói chuyện oang oang hoặc gọi nhau í ới ngoài phố, và tất nhiên là tôn trọng luật đi đường. Nếu họ chẳng may đụng phải nhau, thì cả hai cùng cúi xuống xin lỗi nhau với một thái độ thực sự thành khẩn. Xe cộ rất nhiều nhưng hầu như không nghe thấy tiếng còi xe hơi. Nếu xe hơi hay xe máy quệt phải nhau thi họ cũng từ tốn giàn xếp hoặc chờ cảnh sát tới. Tôi có lần chứng kiến một xe hơi đi từ hẻm ra đường lớn, chẳng may đụng phải một thanh niên đang phóng xe máy phân khối lớn. May thay anh ta không việc gì, vì nhảy vọt được ra khỏi xe, như trong phim Holywood vậy. Chỉ có xe máy là bẹp. Người lái xe hơi chắc chắn là sai. Ngay cả khi đó, anh thanh niên, trông rất “ngầu”, cũng không hề to tiếng. Cả hai bên để nguyên hiện trường chờ cảnh sát tới giải quyết.

 

2)       Quan chức hành chính và cảnh sát thực sự là các đầy tớ của nhân dân

Điều 15 trong Hiến pháp của Nhật quy định “tất cả các quan chức và nhân viên hành chính là đầy tớ của toàn thể cộng đồng” [2].  Bộ máy hành chính của Nhật cũng khá cồng kềnh, và mọi việc giấy tờ không phải khi nào cũng nhanh. Tuy nhiên, những quan chức và nhân viên hành chính bao giờ cũng cố gắng giải quyết công việc một cách tốt nhất cho dân, với một thái độ rất lịch sự, niềm nở, kể cả khi “dân” là một cậu bé kém họ hai ba chục tuổi. Nếu không giải quyết được ngay ngày hôm đó, thì họ bao giờ cũng hẹn chính xác ngày có  kết quả, và không bao giờ sai hẹn. Họ hiểu rất rõ là họ làm việc để phục vụ nhân dân. Lương của họ là do dân đóng thuế mà có. Bất cứ người dân nào cũng có thể phát đơn kiện nếu họ phục vụ kém, và họ sẽ bị thải hồi ngay. Bất lịch sự, cửa quyền, sai hẹn, chứ chưa nói “ăn hối lộ”, là điều xa lạ đối với hệ thống hành chính cơ sở ở đây. Không bao giờ có hiện tượng nhân viên hành chính lại dám “lên lớp” cho người dân.

 

Con trai tôi có lần thốt lên: “Công an ở Nhật hiền thật, bố nhỉ!”. Đấy là sau cái lần cháu đi chơi đánh mất chìa khoá xe đạp. Vì lúc đó đã muộn, các hiệu chữa xe đạp đã nghỉ, nên cháu phải bê xe đến đồn cảnh sát gần đấy cầu cứu các chú cảnh sát. Họ phải dùng kìm cộng lực cắt khóa để cháu đạp xe về nhà. Nói chung, tôi chưa gặp trường hợp nào cảnh sát giao thông chặn người xét hỏi vô cớ giữa đường, huống hồ là hành hung người dân. Họ luôn từ tốn, lịch sự chỉ đường kỹ càng khi được hỏi, vì các đồn cảnh sát thông thường là nơi người đi đường vào hỏi đường. Họ có đầy đủ bản đồ chi tiết của khu vực họ. Chuyện cảnh sát tìm cách chặn xe để phạt tiền là chuyện không có ở Nhật. Người lái xe bị phạt nếu họ thật sự phạm luật, gây tai nạn, v.v. Cảnh sát Nhật không được phép dùng vũ khí nóng (như súng) để uy hiếp dân chúng. Trong những cuộc dẹp rối loạn trật tự công cộng, họ chỉ được dùng quá lắm là gậy bằng gỗ.

 

3)       Khách hàng thực sự là vua

Ở Nhật người bán hàng hết sức lễ phép và thực sự chiều chuộng khách hàng, cho dù khách hàng chỉ xem, không mua gì, hoặc giá trị của thứ mua chỉ vài trăm yên (vài USD). Không bao giờ người bán hàng nhận xét, bình phẩm về sự lựa chọn của khách hàng. Sau khi khách hàng mua, trả tiền xong, họ đều gói ghém hết sức cẩn thận trước khi trao hàng cho khách, sau đó chắp hai tay trước bụng cúi chào cung kính, mắt nhìn xuống. Nếu những người bán hàng đó đi mua hàng (đi chợ chẳng hạn), họ cũng là khách hàng như bạn và cũng được những người bán hàng khác phục vụ tử tế như vậy.

 

Ít lâu sau khi tôi vừa đến Nhật, một lần tôi ghé hiệu Yamano Music - một hiệu bán nhạc cụ nổi tiếng ở khu Ginza – Tokyo. Tại hiệu này có bán các đàn đại dương cầm Yamaha, Steinway, Bechstein giá hàng trăm ngàn US dollars. Nhưng thứ mà tôi mua chỉ là một miếng dạ đỏ để phủ phím đàn piano. Giá miếng dạ đó là 600 yen (khoảng 6 USD). Tôi gọi người bán hàng. Ông ta dạ ran chạy đến. Tôi lại không có tiền lẻ, nên tôi đưa ông ta 10,000 yen (khoảng 100 USD). Ông ta cúi người, hai tay đỡ lấy tờ tiền, nói: “Xin quý khách đợi cho một lát”, sau đó chạy nhanh vào phía trong. Một khoảnh khắc sau, ông ta quay lại, hai tay cầm một cái đĩa sứ nhỏ trên để miếng dạ đã được gói cẩn thận, hóa đơn thanh toán, tiền thừa. Rồi ông ta lại cung kính cúi mình hai tay nâng cái đĩa lên ngang mặt để tôi dễ lấy. Sau đó, ông ta lại cúi rạp xuống một lần nữa, miệng nói to: “Xin cảm tạ quý khách!”

 

Rất ấn tượng về điều này, tôi kể chuyện đó với một giáo sư Nhật. Ông ta nói: “Đấy là tiêu chuẩn phục vụ thông thường ở đây, nhất là tại các cửa hàng nổi tiếng như Yamano Music. Anh trả tiền và anh có quyền được hưởng sự phục vụ tốt nhất”. Sau này tôi thấy đó là trình độ phục vụ rất chuyên nghiệp của xã hội Nhật bản, vượt xa tất cả các nước khác mà tôi đã đến (là Việt Nam quê hương tôi, Trung Hoa, Nga Xô, Ấn độ, Pháp, Đức, Hà Lan, Italia, Hy lạp, Tây Ban Nha, và Hoa kỳ). 

 

Miếng dạ là thứ nhỏ. Bây giờ tôi kể đến thứ to hơn một chút. Cách đây vài năm tôi mua một cái đàn đại dương cầm (grand piano) ghép kỹ thuật số gọi là GranTouch cuả hãng Yamaha, giá ngót nghét 6,000 USD (kể cả ghế ngồi). Sau khi đàn được vận chuyển đến nhà, tôi chơi vài hôm và phát hiện ra một trục trặc nhỏ là khi chơi một hợp âm nhiều nốt, độ vang của một hai nốt thỉnh thoảng bị cắt sớm hơn các nốt khác. Tôi gọi điện phàn nàn với cửa hàng. Sau vài hôm, hãng Yamaha cử chuyên gia tới nhà tôi dùng máy để kiểm tra, vì hiện tượng này rất khó phát hiện, và không phải lúc nào cũng xảy ra. Sau khi xác nhận là có trục trặc thật, họ vận chuyển một cái đàn khác, cũng mới tinh đến, để cạnh cái đàn kia để tôi chơi cả hai để so sánh. Sau một hồi đắn đo, tôi đã chọn cái đàn họ mới mang đến. Họ lại vui vẻ đem cái đàn kia đi. Mỗi lần vận chuyển như vậy xe cần trục phải trục cả cái đàn to tướng lơ lửng qua bao-lơn nhà (balcony). Một tốp gồm ba người đàn ông lực lưỡng, và một chuyên gia kỹ thuật cùng làm việc. Tôi không phải trả thêm bất cứ một yen nào. Thấy họ lao động vất vả, tôi mời họ uống nước giải khát. Họ lễ phép từ chối với lý do là họ đang làm công vụ.

 

Vợ tôi luôn cảm kích mỗi khi nhớ lại lần phải nằm bệnh viện nhà nuớc (công) ở Nhật. Tất cả mọi người - từ bác sỹ, y tá, hộ lý, đến nhân viên phục vụ, quét dọn - đều rất lịch sự, dịu dàng, quan tâm chăm sóc như thể cả bệnh viện chỉ có mỗi một mình vợ tôi là bệnh nhân vậy, khiến vợ tôi nói: “Mình thật sự cảm thấy mình là một con người với ý nghĩa đầy đủ của nó.” Máy móc ở bệnh viện đều rất tối tân. Phần lớn các bác sỹ nói được tiếng Anh. Một số bác sỹ trẻ nói tiếng Anh giỏi. Mấy người bạn Việt Nam khác ở đây, từng vào bệnh viện Nhật, cũng đồng ý với chúng tôi như vậy. Đến khi vợ tôi kể chuyện này với một người bạn Nhật, bà này chẳng tỏ vẻ gì là ngạc nhiên cả. Bà ta cho điều đó là tất nhiên. Bà ta bảo: “Người bệnh là người ốm yếu, đầy lo lắng ưu tư, nên bác sỹ, y tá phải có nhiệm vụ làm dịu đi sự băn khoăn đó”. Nghe nói bệnh viện tư nhân phục vụ còn tốt hơn thế.

 

Chuyện phục vụ tốt trên mặt đất ở Nhật kể không hết. Phục vụ trên trời cũng “siêu” không kém. Ai đã bay Japan Air Lines (JAL) có thể dễ dàng nhận thấy điều đó. Các cô chiêu đãi viên của Nhật bao giờ cũng hết sức nhã nhặn, lịch sự, nói như rót mật vào tai. Có lần tôi đang ngồi trên một chuyến bay của JAL từ Tokyo sang châu Âu, thì một con muỗi từ đâu đó xuất hiện vo ve trước mặt tôi. Tôi đành vỗ hai bàn tay đập chết con muỗi. Ngay lúc đó một cô chiêu đãi viên xinh đẹp tình cờ đi ngang qua nhìn thấy. Cô ta lập tức cúi xuống, miệng mỉm cười, bàn tay trắng muốt xòe ra để … đỡ lấy cái xác con muỗi đem vứt đi.

 

4)       Không ai xâm phạm quyền tự do biểu hiện

Điều 21 trong Hiến pháp cuả Nhật [2] đảm bảo hoàn toàn không có bất cứ một sự kiểm duyệt nào đối với quyền tự do biểu hiện của mỗi người dân. Vì vậy, ở Nhật không có bất kỳ tổ chức hoặc cá nhân nào có quyền bắt bạn cắt xén sáng tạo của bạn, hoặc ngăn cấm bạn triển lãm hoặc in ấn tác phẩm của mình vì những gì bạn viết hoặc vẽ ra trong tác phẩm của bạn. Nếu có tranh chấp liên quan xảy ra, thì cả hai phía: phía muốn kiểm duyệt và phía tác giả hoặc nhà xuất bản đều bình đẳng trước pháp luật, tức là đều có quyền mời luật sư và giải quyết tranh chấp tại tòa án (Như vụ con gái một chính khách kiện một nhà xuất bản đã đăng vụ ly dị của cô ta lên báo gần đây). Tiêu chuẩn duy nhất để một bức tranh được treo tại triển lãm tập thể của một hội mỹ thuật nào đó, tại một địa điểm công cộng nào đó như bảo tàng mỹ thuật, gallery, v.v. là nghệ thuật thuần tuý, và chỉ có nghệ thuật mà thôi. Tranh đẹp thì được treo. Tranh xấu (hoặc không đẹp bằng) thì bị loại. Tất nhiên đẹp hay xấu còn tuỳ thuộc vào thẩm mỹ của hội đồng nghệ thuật. Vì thế để giảm tối thiểu sự thiên vị của một vài “ủy viên hội đồng nghệ thuật”, các hội mỹ thuật ở Nhật thường mời tất cả các hội viên (vài trăm người) cùng họp để chọn tranh, bằng cách giơ tay biểu quyết. Tranh nào được nhiều hội viên chọn thì được treo.

 

5)       Hệ thống văn hoá giáo dục và các viện nghiên cứu

Nhật bản là nước có tỷ lệ người biết đọc biết viết cao nhất thế giới, tới 99% dân số. Người Nhật kể cả tầng lớp lao động ít học cũng hành xử rất có văn hóa. Mọi người nói năng rất lịch sự. Không thấy ai nói tục chửi bậy ở nơi công cộng. Trên các phương tiện giao thông công cộng, ngoài phố, rất khó phân biệt người giàu người nghèo, vì ai nấy đều ăn mặc đẹp đẽ, lịch sự như nhau, tuy là không ai giống ai. Những người làm cho các công ty thường mặc “com-lê” đeo “cà-vạt”. Giới trẻ ăn mặc hiện đại, lố lăng hơn, nhưng không hề có ai dám tỏ ý phê bình, chê bai, chứ chưa nói là cấm đoán, dù là với bất cứ lý do gì kể cả “thuần phong mỹ tục”. Ai cũng hiểu đó là quyền tự do cá nhân được hiến pháp tôn trọng tuyệt đối. Một số ít trường không cho phép học sinh trung học nhuộm tóc. Nhiều trường khác không hề ngăn cấm.  Có lần một thày giáo bị bố mẹ một học sinh kiện vì đã bắt con của họ gội sạch mái tóc nhuộm, vì như vậy là vi phạm tự do thân thể của học sinh. Trừ một số người “vô gia cư” (homeless) sống thường trực tại công viên Ueno ở trung tâm Tokyo, ngoài phố hầu như không gặp người rách rưới hoặc người ăn xin. Trong quan hệ giao tiếp, người Nhật thường rất nhún nhường, ít khi nói về mình, về gia đình con cái mình. Đặc biệt họ không bao giờ khoe khoang, nhất là khoe giàu, khoe giỏi hơn người khác, vì họ tránh hết sức lòng ghen tị [3]. Họ đánh giá cao tình hữu nghị lâu dài. Sau khi họ đã tin tưởng bạn, họ giúp đỡ bạn vô điều kiện.

 

Nói chung học sinh Nhật rất tôn trọng thầy cô giáo và các học sinh lớp trên. Hệ thống tiểu học của Nhật khá nhẹ nhàng, học như chơi. Lên trung học thì bắt đầu căng hơn vì phải học để thi vào các trường cao học (cấp 3) tốt thì mới có cơ may thi được vào các trường đại học tốt. Tốt nghiệp các trường đại học danh tiếng (như ĐHTH Tokyo, ĐHTH Waseda, v.v.) thì khả năng tìm được việc làm ở các công ty tốt sẽ lớn hơn. Vì thế học sinh Nhật cũng “học thêm” ở các trung tâm luyện thi bên ngoài. Nhưng những thầy dạy ở các trung tâm “học thêm” đó tuyệt đối không được dạy tại các trường học chính quy. Hoàn toàn không có việc một thầy (cô) giáo sáng dạy chính khóa, chiều lại dạy “thêm” cho chính học sinh lớp mình. Giáo giới được xã hội rất tôn trọng, và được trả lương khá cao, tăng lương định kỳ, và được tiền thưởng hàng năm bằng 5 tháng lương. Lương một giáo viên độc thân 23 – 24 tuổi mới vào nghề là khoảng 3 triệu yen (27 ngàn USD) mỗi năm. Một giáo viên 40 tuổi có một vợ và 2 con hưởng lương khoảng 5.5 triệu yen (50 ngàn USD) mỗi năm, tương đương lương phó giáo sư đại học (không quá 35 tuổi) khoảng 5 triệu yên (45 ngàn USD) mỗi năm [4].

 

Sách vở, thiết bị phục vụ cho việc học ở Nhật rất đẹp, hiện đại và đầy đủ. Lớp học thường được trang bị các phương tiện nghe nhìn như TV, video, v.v. Đặc biệt các môn ngoại khóa rất đa dạng. Tất cả học sinh từ trung học trở lên đều tham gia hoạt động ngoại khóa tại các câu lạc bộ khác nhau (âm nhạc, hội họa, thể thao: bóng đá, bóng chuyền, bóng rổ, bóng chầy, tennis, badminton, bơi, judo, karate, aikido, kiếm thuật, bắn cung, v.v.). Tất cả đều được trang bị rất chuyên nghiệp và luyện tập hàng ngày (Người Nhật đã làm gì thì thích làm rất “chuyên nghiệp”, ít nhất là về trang bị dụng cụ.).

 

Khá nhiều trẻ con Nhật được bố mẹ cho học nhạc, tuy không phải tất cả theo được đến cùng. Nhiều gia đình có đàn piano đứng (upright piano), thậm chí đàn grand piano (đại dương cầm). Hãng Yamaha có một mạng lưới dạy âm nhạc trên toàn nước Nhật. Các cô giáo đều tốt nghiệp đại học âm nhạc, tài nghệ cao, trình độ sư phạm rất giỏi, và không bao giờ quát mắng học trò. Một cô giáo piano, khi giảng cho học sinh phải chơi không rung cổ tay, đã để một cục tẩy lên cổ tay mình rồi chạy ngón mà cục tẩy vẫn nằm trên cổ tay cô, không rơi xuống đất (!) Học sinh học piano đến giờ lên lớp bao giờ cũng được chơi đại dương cầm Yamaha. Nhiều người khi vào đại học đã học 10 -12 năm piano, sau đó lại tiếp tục học thêm, tuy không trở thành nhạc sỹ chuyên nghiệp. Vì thế trình độ âm nhạc nghiệp dư của người Nhật khá cao. Các kinh điển của các nhà soạn nhạc cổ điển như Bach, Mozart, Beethoven, Mendelssohn, Chopin, Listz, các nhạc sỹ nghiệp dư này đều chơi như “cháo” cả. Ở Tokyo có nhiều phòng hoà nhạc cho các nhạc sỹ nghiệp dư biểu diễn không mất tiền, hoặc phải trả rất ít tiền, nhưng nhạc cụ bao giờ cũng là hạng đầu bảng như Steinway hoặc Yamaha concert grand piano. Tất nhiên, không phải xin phép bất cứ một cơ quan văn hoá nào để trình diễn ca nhạc. Mọi việc đều do ca sỹ, nhạc công và chủ phòng hòa nhạc quyết định.

 

Các viện nghiên cứu quốc gia lớn của Nhật thường giầu có hơn các trường đại học. Ví dụ là viện RIKEN đã nói ở trên. Đây là một viện nghiên cứu hàng đầu trên thế giới. Viện này có khoảng 5,500 người làm việc, trong đó chỉ có khoảng 700 nhân viên hành chính phục vụ các nhà nghiên cứu. Viện có 5 cơ sở đóng tại Wako (ngoại ô Tokyo), Tsukuba, Harima, Yokohama, và Kobe. Kinh phí nghiên cứu của viện hàng năm, chủ yếu do Nhà nước cấp, vào khoảng 80 – 85 tỷ yên (ngót ngét 800 triệu USD), tức là trung bình chi phí cho mỗi đầu người làm việc tại RIKEN là khoảng 150 ngàn USD mỗi năm [5].

 

Khối cán bộ hành chính của RIKEN làm việc đúng như “các đầy tớ của các nhà khoa học”. Ở đây không hề có chuyện phòng “Tổ chức cán bộ” hay vụ “Hợp tác quốc tế” “tác oai” các cán bộ nghiên cứu. Các nữ thư ký đều hiểu rất rõ vị trí và chức năng của mình. Một số người trong số họ cũng đã từng tu nghiệp ở Anh, Hoa Kỳ, nói tiếng Anh như người Anh người Mỹ. Họ luôn luôn niềm nở, rất lịch sự, khiêm tốn, và rất thành thạo trong công việc của mình. Mỗi lần tôi đi công tác nước ngoài (dự hội nghị quốc tế, hợp tác nghiên cứu), bất kể đó là Hoa kỳ, châu Âu, Trung quốc, hay Việt Nam v.v., tôi chỉ phải làm hai động tác. Đầu tiên là thông báo cho giám đốc của laboratory của tôi. Sau khi giám đốc đồng ý (thường là bằng miệng), tôi phải điền vào một trang A4 in sẵn hành trình, thời gian công tác của tôi, kèm theo một dự báo giá vé máy bay của hãng du lịch. Tất cả mọi việc còn lại là công việc của cô thư ký và bộ phận tài chính của viện. Họ sẽ tính tiền công tác phí chi cho tôi (gồm chi phí ăn, ở, đi lại) cộng với tiền vé máy bay. Sau đó toàn bộ số tiền đó sẽ được viện tự động chuyển tới tài khoản cá nhân của tôi tại ngân hàng, trước khi tôi đi công tác. Sau khi đi công tác về, nếu có những khoản chi tiêu khác liên quan tới công việc, viện sẽ thanh toán nốt theo biên lai. Trong 9 năm trời làm việc ở RIKEN tôi chưa bao giờ thấy họ chậm trễ trong việc chi trả đó. RIKEN quan niệm rằng việc một cán bộ khoa học của RIKEN được mời dự hội nghị quốc tế, hoặc hợp tác quốc tế, là một cơ hội để phát triển khoa học nói chung, đồng thời đem lại lợi ích, danh giá cho RIKEN nói riêng trong cộng đồng quốc tế. Quà cáp biếu xén sau khi đi công tác về là điều “bất ngờ”, không chờ đợi, và không phải thông lệ ở đây, ngoại trừ đó là ý thích của cá nhân người đi công tác. Và cũng không phải vì thế mà người đó được đối xử tốt hơn hoặc tồi hơn so với người khác.

 

Đón sau:

 

Một xã hội cho dù có văn minh đến đâu cũng có cả mặt tốt lẫn mặt xấu. Bài này chỉ liệt kê một số mặt tốt của xã hội Nhật bản.

 

Một anh bạn Việt Nam mới sang Nhật cùng vợ và con trai học lớp 1. Tôi hỏi cháu: “Cháu thấy trường Nhật khác với trường Việt Nam thế nào?” Cháu trả lời: “Ở trường Nhật cháu cảm thấy được nói năng tự do thoải mái.” Tôi nhớ lại câu chuyện không lấy gì làm vui của chính con trai mình. Cháu nói với tôi là cháu đã nói dối lần đầu tiên khi cháu học lớp 1 ở Hà Nội. Hôm đó cô giáo quát: “Ai quên mang lọ mực để tay lên bàn”. Các bạn để tay lên bàn đều lãnh một vụt thước kẻ của cô vào tay rất đau. Con tôi cũng quên mực, nhưng không muốn ăn vụt, nên cháu đã nói dối: “Thưa cô, sáng nay lúc em chuẩn bị lọ mực đi học, mẹ em đã đánh đổ mất!”. Cháu được cô tha. Dạy dỗ dựa trên sự sợ hãi không cảm hóa được con người mà chỉ làm con người trở nên dối trá, thủ đoạn.

 

Không thể xây dựng một xã hội tự do, văn minh, hạnh phúc dựa trên sự sợ hãi của người dân. Có lẽ người Nhật hiểu rất rõ điều đó khi xây dựng xã hội của họ.

 

Tokyo, 12 tháng 8 năm 2004

 

(thêm trích dẫn  [3] ngày 17/8/2004)

 

 

Trích dẫn:

 

[1] Theo tên một tiểu thuyết của nhà văn Chu Lai

 

[2] Xem “The Consitution of Japan” tại http://www.shugiin.go.jp/itdb_english.nsf/html/kenpou/english/constitution.htm

 

[3] Nước Nhật có khoảng 127 triệu dân. Bình quân thu nhập đầu người khoảng 27 ngàn USD. Theo tác giả Tomoko Otake (Japan Times, 17/8/2004), số triệu phú tiền USD ở Nhật là 1 triệu 312 ngàn người, chiếm 1% dân số. Phần lớn các nhà triệu phú Nhật nằm trong năm loại người: các nhà kinh doanh, các nhà chuyên môn (như bác sỹ, luật sư, lực sỹ,…), các giám đốc công ty, những người thừa kế gia tài, và các văn nghệ sỹ (như các nhạc sỹ và các nhà văn). Các nhà triệu phú Nhật chi tiêu ít hơn nhiều so với thu nhập của họ. Phần lớn họ sống rất giản dị và tiết kiệm.

 

[4] Theo Japanese Education System – The Teaching Profession tại http://members.tripod.com/h_javora/jed4.htm