https://www.facebook.com/photo.php?fbid=1339278329419323&set=pcb.1339278439419312&type=3&__tn__=HH-R&eid=ARCKaC8f6VoI4NZPrsRM1lH4d6JpnbgFehr06RbOsfj3rJazkQSPHUUaEotOjZVBfTcbabOvavzSQ-G5

KHÔNG KHÍ KÍCH DỤC ĐANG TRÀN NGẬP BÁO CHÍ MẠNG CỦA LỀ PHẢI , NGHĨA LÀ BÁO ĐẢNG : CHÚNG TA KHÔNG THỂ IM LẶNG VỀ VIỆC NÀY vì tác hại đến con hay cháu chúng ta (đặc biệt là cháu gái tuổi teen) : Đây là lý do chánh khiến tỉ lệ phá thai ở VN gần như hàng đầu thế giới , trên cả Mỹ .
(Tôi đăng lại bài dưới đây sau khi xem các ảnh KÍCH DỤC - mà 1 Facebooker vừa lấy từ trên mạng , chụp cảnh 3 cô gái chỉ mặc nội y , đứng bên 1 ông già) .
1/ Trên http://www.baomoi.com/VCCorp-nhan-dinh-bi-ta…/…/15094218.epi , ở mục Phóng sự về website Haivl.com với hình dưới đây minh họa , BÁO MỚI * đã KHÉO LÉO truyền bá sex ngay trên website của mình . (Không chỉ có BM mà nhiều tờ báo Đảng . . . và cả website của Thủ tướng hàng ngày truyền bá tin về HIẾP , GIẾT , CLIP SEX dài 30 phút của ĐAN LÊ ** (đăng trên VCcorp - của rể Nguyễn Tấn Dũng) , v.v... ĐCSVN đã THÀNH CÔNG NGOẠN MỤC khi truyền bá KHÔNG KHÍ KÍCH DỤC nhắm vào giới trẻ , để họ ko nghĩ tới việc tranh đấu cho một NHÀ NƯỚC PHÁP QUYỀN tại VN . . .
404 - BAOMOI.COM

trận quảng trị 1972
https://www.facebook.com/photo.php?fbid=1633492450212642&set=pcb.1633492520212635&type=3&__tn__=HH-R&eid=ARAh-vxaRHavdA4vaP9pIpEd1SfBZ1nJO6iVa-O06tkLzWbfQzkqwsX9twkwF3_AeJ5Bnr4KgTImivpI

TẠI SAO DÂN VIỆT "QUẬY" VÀ KHÔNG BIẾT THƯƠNG YÊU , GIÚP ĐỞ LẪN NHAU * *?

Nhờ các bạn giải thích giùm .

- Theo 1 số ng đi du lịch kể lại , ở 1 số nước , hải quan khi biết họ mang quốc tịch VN , đã tỏ vẽ không thiện cảm . Theo báo Đảng thì hải quan Thái Lan đã làm rồi . Không biết dân VN QUẬY tới cấp độ nào mà đc đối xử như vậy ?

- Than ôi ! Cái thời mà "VN là LƯƠNG TÂM của nhân loại" hay "Ngủ dậy mong trở thành ng VN" đã tan biến , như hơi sương , vào quá khứ .

Từ ngày qua Mỹ , tôi tiếp xúc với ng Philippines khá nhiều qua : học ESL , đi BV , họ đến nhà để sửa chữa hay lắp đặt điện thoại hay internet , v.v... Theo thống kê , họ là cộng đồng Á châu đông nhứt tại Mỹ , kế là ng Hoa , Nhật , Hàn quốc , v.v...
Trong các cộng đồng này tại Mỹ , ng Phi hội nhập dễ dàng nhứt vì họ ko trở ngại về ngôn ngữ . Nền giáo dục của họ cũng giống Mỹ , lại dạy tiếng Anh từ tiểu học . Y tá của họ được các BV Mỹ nhận ngay vì CT học giống nhau . Trong các BV Mỹ , YT phần lớn là Phi .
Dân Phi ở Mỹ rất HIỀN HÒA , THÂN THIỆN , không thấy họ "QUẬY" (như "trồng cỏ" hay trộm cướp , làm gái , v.v...) như dân VN ở nhiều nơi trên thế giới , từ ANH , ÚC , CND , (kể cả Mỹ) , các nước cựu CS , các nước A.C. , v.v...

*** Dân Việt , do chiến tranh liên miên , từ 1975 bị CS gạt quá nhiều , đặc biệt là sau 1975 . Trong phong trào vượt biên , ng Việt gạt ng Việt như nhận tiền để đóng tàu , mua bải/bến , v.v.... khiến ng Việt ko còn tin tưởng lẫn nhau . Chưa kể đóng tiền mua bến/bải cho CA nhưng vẫn bị bắt , v.... TÁC HẠI VỀ TINH THẦN và VĂN HÓA NÀY còn hơn TÁC HẠI về vật chất RẤT NHIỀU . Các tổ chức Phục quốc như của TRẦN VĂN BÁ , v.v... thất bại vì bị CS cài ng . Ở ng Phi và các dân tộc khác ko có "ĐẶC TÍNH" này *** (có lẽ tôi phải viết 1 bài riêng) .

Thời chiến tranh VN , các hảng thầu Mỹ như RMK-BRJ , Pacific , v.v... đều dùng thợ Phi rất nhiều , gọi là ĐỆ TAM QUỐC TỊCH mà bây giờ gọi là GUEST WORKER . Thợ VN cũng đc dùng nhưng dành cho công việc đơn giản vì trở ngại ngôn ngữ . Sau 1975 , giai đoạn đầu , các đài kiểm sỏa không lưu tại VN phải thuê ng Phi vì họ nói tiếng Anh đúng giọng .Vì KS không lưu mà sai lầm là máy bay đụng nhau . Và hiện nay , VN còn tuyển ng Phi để day tiếng Anh vì giá rẻ nếu so với Úc , Anh , Mỹ hay CND .
Vừa rồi qua trận bảo lớn , dân Phi đã đối phó với 1 sự chịu đựng đáng cho ta kính phục . Phần nào NHỜ đa số theo Công Giáo , lại chịu ảnh hưởng của NHÀ NƯỚC PHÁP QUYỀN . Dân đc quyền biểu tình , báo chí tư nhân , tam quyền phân lập rõ ràng . . . Trong vụ biển Đông , họ "ĂN MIẾNG TRẢ MIẾNG" với TQ . Điều đặc biệt là bộ máy chính trị và kinh tế lại phần lớn là do ng gốc HOA nắm , kể cả các TT từ Marcos , bà Arroyo , v.v... Tuy nhiên , HỌ ĐẶT QUYỀN LỢI CỦA TỔ QUỐC , ĐẤT NƯỚC LÊN TRÊN HẾT .
Trong thời gian có phong trào VƯỢT BIÊN , Phi là nước DUY NHỨT ở ĐNA không cưởng bách ng tị nạn về lại VN . Họ đối xử tử tế với ng VN : cho phép ra khỏi trại để buôn bán . Sau này , nhờ sự can thiệp của các hội đoàn , số ng VN còn lại nhập cư vào CND . Chỉ có 1 số rất ít , do lấy vợ/chồng Phi nên ở lại .
Những ng VN đã từng đc Phi nuôi dưỡng (đông nhứt nếu so với các nước tạm dung khác trong khi chờ đi nước thứ ba) KHÔNG BAO GIỜ QUÊN ƠN NÀY . (còn tiếp) .
** Khoảng đầu thập niên 1990 , 1 nhân viên trong tổ chức ONG - mà tôi làm việc - bị chứng lở sơn khi đi núi ở Đà Lạt . Anh đến TLS Pháp ở SG điều trị . Sau khi cho thuốc , BS dặn , nếu ko hết thì cho họ biết , họ sẽ cho về Pháp theo chuyến bay gần nhứt của AIR FRANCE . Không biết chừng nào các TĐS VN sẽ đối xử với kiều dân mình như vầy ! Hay là chỉ biết hợp tác với Vietnam Airlines để buôn lậu (ngà voi , đồ ăn cắp . v.v...) tại Nhật , v.v..., tham gia đường dây đưa ng ra nước ngoài để mãi dâm (TĐS tại Moscow, v...) , làm tiền hay hạch sách kiều dân khi họ có nhu cầu về lãnh sự , v.v...
Theo 1 số blogger , các TT ngoại giao như Nguyễn Thanh Sơn hay Hồ Xuân Sơn là những tay anh chị chuyên môn "ĐÁNH CHUYẾN" hàng từ LX hay các nước Đông Âu về VN .

Dù mọi người hết lòng nhưng ko cứu được người lính trẻ này .

(Một chuyện chứa chan tình người trong thời chiến ở Irak, nói lên tấm lòng và cách làm việc của những ng lính QY Mỹ .- Tài)
. . .
"Gần giửa khuya khi chúng tôi tới hiện trường , bay vòng vòng trong khi phi công quan sát cái gì bên dưới . Xe Humvee rọi đèn pha để tạo bãi đáp trên con đường vắng . Các binh sĩ hướng mũi súng vào bóng tối , sẵn sàng đối phó với mọi tấn công . Chúng tôi đáp xuống trong đám mây bụi nóng . Ng bị thương đang nằm trên băng-ca và đã được cởi hết áo . Bốn hay năm đồng đội mang băng-ca tới trực thăng và vội vàng đẩy anh vào bên trong . Anh ta không còn nhịp đập/mạch . Mitchel bắt đầu làm hồi sức tim phổi (CPR) . Máy bay cất cánh về Baghdad .
Anh này có lẽ 20 t . Gầy và cao lêu nghêu (lanky) , với vai có chỗ u/phồng (knobby) . Đèn xanh trong phòng lái lướt vội qua ngực của anh , tay phải thì buông thòng (flop off) xuống dưới băng ca . Mitchell chuyển động như pít-tông trên anh ta . "Tỉnh lại đi , bạn ơi," ông nói . "TỈNH LẠI ĐI , BẠN ƠI." Mồ hôi từ ông đổ xuống từng giọt dài (long bead) . Dù cho cửa mở , máy bay ở độ cao 200 bộ , nhiệt độ vẫn trên 100 độ Farenheit (37,78 độ C) . Sức nóng , sức nặng của áo giáp , và nhịp độ điên cuồng của CPR làm cạn kiệt ông . Ông mệt đừ , không còn hiệu quả . Sau 10 phút , trưởng toán cấp cứu Erik Burns thế Mitchell . Rồi tôi thế Burns .
Người QY phải dùng mọi nguồn lực có sẵn , và đêm nay tôi là 1 ng QY . Tôi đã nhét 15 băng ép (compression) . Ngực ng lính có vẻ sẵn sàng vỡ ra (crack) . Tôi dồn hết sức nặng vào đó , ngay trên tim , xương sườn của anh oằn (buckle) dưới tay tôi . Mitchell sụp xuống (slump) bên cạnh tôi . Chúng tôi đang cứu thằng bé này , tôi nghĩ . Tôi phải làm điều này . Chúng tôi bay về Baghdad , trên những cánh đồng phẳng . . .
Chúng tôi đáp xuống 1 bải đáp bên ngoài BV Ibn Sina tại Baghdad . 2 YT phóng mình (duck across) qua bãi đáp , bộ đồ mổ (scrub) của họ đập phần phật (flap) bởi cánh quạt trực thăng . Họ đưa anh lính này tới phòng chấn thương . BS và YT bu quanh (swarm) anh . Vài ng tiếp tục CPR , vài ng luồn ống vào cổ họng , đo mức oxy trong máu , kiểm tra con ngươi/đồng tử (pupil) bằng đèn pin . Mitchell đứng gần đó , nón sắt kẹp nách đang giải thích (download) những gì anh biết cho 1 YT . Cái đầu hói của ông sáng bóng với mồ hôi . Tiếng bíp của máy kiểm tra (monitor) , tiếng thở hắt ra (gasp) của các máy thở , tiếng xé rách của băng cứu thương .
"Máu đang trào ra khỏi tai anh ta !" , 1 BS nói .
"Nè! Tôi bắt được nhịp !" , ng khác reo lên . Đã 5 phút tính từ lúc chúng tôi tới .
Mitchell nghiến răng (grit) và vung tay . "Vâng" .
"Tôi đã nói," ông nói , dậm chân. "Không ai chết trên trực thăng của tôi."
Rồi không khí trong phòng thay đổi . Các BS đã chợt hiểu đựơc điều gì . Chỉ có 1 nhịp đập duy nhứt mà thôi . Người lính đã ko phản ứng với kích thích (stimuli) , cho thấy ko còn sự sống . Có 1 câu hỏi là phải làm gì bây giờ . Nhưng Mitchell phải đi , nhanh chóng báo cáo , và chúng tôi bay về CC để chờ cấp cứu cho thương binh .
Khi đáp xuống đất , chúng tôi biết được số phận của anh . BS đã phát hiện 1 mảnh kim loại nằm sâu trong óc . Họ quyết định có mổ cũng vô ích . BV duy nhứt có thể l chữa được vết thương não loại này thì quá xa , trên 1 nơi khác ở Iraq . BS chích thuốc giảm đau , để giúp anh ko bị đau , (nếu anh còn cảm thấy) , và chờ tim anh ngừng đập . Đối với Mitchell , tia sáng của hân hoan của anh đã phụt tắt . Với cái nhìn trống rỗng (blanky) , ông ta bỏ đi , ko nói gì . Không phải luôn luôn mọi việc kết thúc như thế . Nhưng có những ngày toán cấp cứu tiền phương phải đối mặt với điều này , những ngày mà họ ko bao giờ quên như hôm nay ."
. . .
Tạm dịch từ : NGS Dec 2006 .

Từ Chế Độ Dân Chủ Không Người Dân Đến Chế Độ Dân Chủ Với Người Dân

                               

Phan văn Song , Thứ Hai, 11 tháng 3, 2019 | 11.3.19

- Bình đẳng , Tự do và Bác ái - Khẩu hiệu của nước Pháp .

Tài Trần : qua bài này , ông Phan văn Song hiện sống tại Pháp , giúp ta hiểu tác phẩm của LS người Pháp Alexis de Tocqueville , dù sống cách đây trên 200 năm vẫn còn đúng và mang tính thời sự . Sau khi du lịch Mỹ trong một năm , ông đã mô tả đời sống chính trị của Mỹ và nói rằng đó là mẫu mực mà thế giới phải bắt chước .

"Từ Chế Độ Dân Chủ Không Người Dân Đến Chế Độ Dân Chủ Với Người Dân. De la démocratie sans le peuple à la démocratie avec le peuple.

«Vox Populi, Vox Dei – Tiếng nói của Dân Tiếng nói của Chúa » thành ngữ dân gian.

“La démocratie est un mauvais système, mais elle est le moins mauvais de tous les systèmes – Dân chủ là một chế độ không tốt đẹp, nhưng đó cũng là một chế độ ít xấu nhứt của tất cả mọi chế độ” (Winston Churchill 1874-1965).

Alexis de Tocqueville là một người mác xít mà không biết mình là mác xít vì sanh trước K.Marx , xem hình .

Liên tục từ mấy tháng nay, thế giới các quốc gia tiến triển hay chậm tiến đều có những cuộc người dân xuống đường đòi các Nhà Nước, các Chánh Quyền hoặc phải chia quyền quản trị đất nước với người dân, hoặc phải trao quyền lại cho người dân. Ủa sao lạ vậy? Đã nói là Chế độ Dân Chủ thì quyền lực phải Do Người Dân, Vì Người Dân, Cho Người Dân – Du Peuple, Par le Peuple et Pour le Peuple, như một chánh trị gia người Mỹ đã nói năm xưa. Dân quyền phải là chức năng của.Dân Chủ. Thế nhưng, Dân Chủ, ngày nay đang bị trục trặc kỹ thuật. Dân Chủ ngày nay đang bị một nhóm người nhơn danh Dân Chủ sung công, chiếm đoạt.

– Trường hợp thứ nhứt, với nước Pháp, phong trào Áo Vàng (Gilets Jaunes), với những người dân thấp cổ bé miệng, bình thường, cư dân ngoại ô, ven biên các đại đô thị, đầy quyền lực kinh tế, chánh trị ngaọi giao, cư dân các vùng quê hẻo lánh, bị bỏ quên, thiếu tiện nghi… đòi quyền được ăn được nói, được biểu quyết, được «trung ương ngó tới», được «tham gia» vào quyền quản trị đất nước. Nếu cứ tưởng Dân Chủ là bầu người đại diện, thay người dân tham gia quản trị đất nước và cai trị xứ sở, là đủ! Lầm to! Ngày nay chưa đủ. Cần thiết nhưng không đủ – Nécessaire mais pas suffisant! Vì đó là Dân chủ Không có mặt Người Dân tham dự

Dân chủ (theo số đông người Pháp ngày nay) là người dân PHẢI được tham dự vào quản trị. Dân Chủ ngày nay không còn Dân chủ đại diện nữa – Démocratie représentative, mà phải là Dân chủ Tham dự – Démocratie Participative. Vì đây là Dân Chủ VỚI sự có mặt Người Dân.

Nhưng Dân Chủ Tham dự rất khó khăn, trăm người trăm ý. Do đó Tổng Thống Macron ra ý kiến tổ chức một cuộc Đại Tham Luận – Grand Débat. Và ông chịu khó hàng giờ, ngồi nói chuyện với dân… Tham luận, tham khảo, lấy ý kiến, xong rồi sàn lọc, lựa chọn thứ tự ưu tiên…để từ từ giải quyết… Đó là nước Pháp ngày nay, có rối, có rắm đó, có mất lắm thì giờ đó… như cuối cùng, một sự thiệt nào đó, một vài chi tiết nào đó sẽ được giải quyết. Dân Chủ rồi đây sẽ trở về, với rất nhiều khó khăn, rất với nhiều tổn thất, nhưng nước Pháp sẽ ổn định, hình ảnh sẽ thế nào? Chưa biết, nhưng rồi sẽ ổn định… Tuy vẫn biết như vậy, tuy vẫn chưa vẹn toàn, tuy vẫn chưa hẳn đã ổn định!

Ba tháng rồi, mà mỗi thứ bảy vẫn có người dân xuống đường biểu tình, đòi hỏi… và người dân tham gia nhóm Áo Vàng, vì quá sợ cái biểu tượng «đại diện» nên ngày nay vẫn không có một nhơn vật nào «dám» ra đại diện cả. Vì Anh, hay Chị đại diện ai? Anh hay Chị nhơn danh ai? Mà «Nhơn danh» chỉ là nhơn danh một nhóm ý kiến, một thiểu số đó thôi! Do đó biểu tưởng «đại diện» cũng sẽ phải đặt lại! Biểu tượng «dân biểu», cũng sẽ đặt lại! Đó là quan niệm Dân chủ và quyền Dân chủ tại một quốc gia tiên tiến, phát triển, tất cả là thiểu số, tất cả là dị biệt, đó là đa nguyên!… Và trong cái hỗn loạn đó mới tạo ra sáng tạo để thoát, để thông! Có biến mới có thông!… Các giai cấp, thống trị , giàu có, trung lưu, bần hàn, biết đâu lại có dịp gặp nhau, nói chuyện với nhau, trao đổi và đi đến thông cảm, hiểu nhau …nhường nhịn nhau. Ngoại giao là sự gặp gỡ giữa các thông cảm, «thương thuyết – du di» với nhau. La diplômatie est la rencontre des compromis. Nhưng un compromis n’est pas une compromission – Thông cảm, du di, thương thuyết, không thể là nhượng bộ!

– Trường hợp thứ hai là Vénézuela, một quốc gia độc tài thuộc loại Cộng sản. Cũng như mọi quốc gia có môt tình trạng phát triển chậm tiến với môt nền dân trí lạc hâu do phong kiến, thuôc địa…nên dễ dàng bị tư tưởng và ý thức hệ Cộng Sản quốc tế tiêm nhiểm. Thoạt đầu Đảng tạo một loại anh hùng dân tộc để cướp chánh quyền – Lénine, Mao Zedong, Hồ Chí Minh, Fidel Castro … Đây Hugo Chavez, tất cả được Komintern đào tạo và huấn luyện, cùng đồng bọn tạo và khí cụ tạo thành một băng đảng với một chủ nghĩa Cộng Sản được địa phương hóa. Đây Chavisme ( chủ nghĩa của Chavez) khai thác đất nước và người dân Vénézuela qua một hệ thống Đảng trị. Tạo giai cấp thống trị cùa Đảng, và đảng viên bằng tham nhũng và độc tài – chẳng chốc đã biến Vénézuela từ một quốc gia giàu có với một gia tài dầu mỏ khổng lồ thành một quôc gia nghèo nàn không nuôi nổi một người dân.

Dân Vénézuela, ai có dịp đều trốn chạy, vượt biên, tỵ nạn, ai kẹt thì ở lại, và nay xuống đường đấu tranh. Ngày 5 tháng giêng 2019, nhà đối lập, Juan Guáido, được bầu làm Chủ tịch Quốc Hội, ngày 23 Ông tự tuyên bố Tổng Thống vì tên đệ tử của Hugo Chavez, Nicolas Maduro, với đảng Cộng Sản tiếp tục cầm quyền và đàn áp nhơn dân Vénézuela. Vénézuela đang đói, cần cứu viện. Nhưng những đoàn xe cứu trợ đều bị chận ở biên giới không cho vào. Thế giới đều ủng hộ Guáido nhưng muốn Vénézuela được giài quyết trong ôn hòa… Wait & See… Trông và Chờ! Dân Chủ en panne, nằm đường

– Và trường hợp thứ ba, là Algérie. Cũng lại một loại độc tài đảng trị với một chủ nghĩa xã hội kiểu Cộng sản nữa. Cũng một anh hùng kháng chiến, thừa kế anh hùng Boumédienne,Tống Thống đương nhiệm, Abdelaziz Bouteflika, đã 82 tuổi rổi, đã bệnh từ mấy năm nay, đang ngồi xe lăn, vẫn tiếp tục muốn ra ứng cử Tổng Thống lần thứ năm. Dân chúng xuống đường, từ chối, 20 năm cầm quyền đủ rồi…Lại Trông và Chờ…Dân Chủ xa vời…

Còn Việt Nam ta, 44 năm Đảng Cộng Sản cầm quyền, chưa đủ sao? Dân chúng Việt Nam Công Hoà Xã hội Chủ Nghĩa là một tổng hợp của những sự chịu đựng của dân chúng Vénézuela và Algérie… Dân chúng Việt Nam lại còn bị thêm cái nạn sắp sửa bị diệt chủng.

Va dân Việt Nam ta, cũng sẽ được ví như dân Do Thái 2000 năm trước, dưới thế giới của Đế quốc La mã, phải đi lang thang cầu thực cùng khắp âu châu, thì ngày mai nầy, dân Việt tộc ta, dưới thời của Đế quốc Trung hoa, cũng sẽ phải đi lang thang cầu thực, ở đâu, chùm gởi, cùng khắp thế giới vậy!

Với cái hy vọng là: Cũng như dân Do Thái trong cái khốn cùn của sự lang thang cầu thực, sẽ tạo ra những con người với những tài năng phi thường, với những cố gắng vượt bực, với những tâm hồn vĩ đại, đóng góp vào văn hóa nhơn loại, tạo thành những nhơn danh thế giới.

Với những người gốc Do thái, dĩ nhiên ai ai cũng biết đến nhà bác học gốc Do thái Albert Einstein cả. Albert Einstein, người gốc Do thái sanh ở Ulm – Đức, với quốc tịch đầu Đức, sau đó, phải di cư tỵ nạn, biến thành người vô tổ quốc- apatride (như mọi người người Việt tỵ nạn chúng ta thuở ban đầu), đoạn quốc tịch Thụy sĩ và cuối cùng song tịch Thụy sĩ-Huê kỳ. Nhưng các bạn có biết trong con số những người trúng tuyển giải Nobel, toàn thế giới, từ xưa đến nay, có bao nhiêu người gốc Do thái không? Tất cả có 49 Nobel Y khoa, 45 Nobel Vật lý, 29 Nobel Hóa học, 12 Nobel Văn chương và 8 Nobel Hòa bình. Giới thiệu với các bạn, vài người gốc Do thái nổi tiếng: nhà đạo diễn Steven Spielberg, nhà văn Elie Wiesel, Mark Zuckerberg, người tạo ra Facebook, Ben Bernanke, Chủ tịch Ngân hàng Huê kỳ, Bob Dylan, nhạc sĩ … và nhiều nữa…

Chừng nào tới phiên người gốc Việt ta! Mong lắm!

Do đó Dân Chủ là gốc là lõi. Dân Do Thái, xưa kia, di cư để đi tìm Dân Chủ. Người Việt ta sẽ di cư để đi tìm Dân Chủ. Nói là đi tìm Tự Do, nhưng cốt lõi là Dân Chủ. Không Dân Chủ không có Tự Do. Và hôm nay, chúng ta thử nhìn lại vấn đề Dân chủ. Cái gì làm người dân các quốc gia nói trên khao khát Dân Chủ như vậy?

Thà chết, nhưng PHẢI đòi cho được Dân Chủ? Dân Chủ là gì? Có phải là một khái niệm giữa Tự Do và Bình Đẳng không?

Năm 2005, tại Pháp và toàn thế giới, là năm kỷ niệm 200 trăm ngày sanh của Alexis de Tocqueville (2005-2059). Đó cũng là dịp để thiên hạ nhắc nhở và ca tụng tác phẩm và công trình của vị lý thuyết gia về dân chủ.

Ngày nay, quý bạn thử đi vào mạng Internet, và đánh tên Tocqueville, quý bạn sẽ thấy trên mười trang dẫn dắt để tham khảo về A. de Tocqueville, mặc dù đã sanh vào năm 1805, nhưng ông vẫn rất thời sự. Phần đông bằng Anh ngữ, và được cập nhựt đều đặn. Từ dưới năm năm nay, tác phẩm «Về nền Dân chủ ở Huê kỳ» (De la Démocratie en Amérique) đã được tái bản 8 lần.

Alexis de Tocqueville: nhà học luật và văn minh đất Mỹ

Sanh trưởng tại Tocqueville (vùng Normandie – miền trung Bắc Pháp) trong một gia đình giới quý tộc điền chủ nhỏ. Học luật để đi vào nghề thẩm phán. Sau khi tốt nghiệp Trường Luật Paris, ông về tập sự thẩm phán tại Tòa án Versailles. Nhờ bạn bè, ông được giao phó, theo dõi và soạn thảo một vài hồ sơ điều tra hành chánh quan trọng của Bộ Tư pháp, nên cũng khá nổi tiếng trong giới Luật gia. Năm 1830, ông đặt nhiều hy vọng vào cuộc chỉnh lý của thể chế quân chủ và chế độ Quân Chủ của tháng Bảy (la Monarchie de Juillet). Nhưng ông thất vọng ngay: thế giới của dân làm ăn, áp – phe, tham nhũng vẫn tiếp tục điều khiển như xưa. Và ông xin từ nhiệm, và cùng với một người bạn ông xin xuất ngoại, đi (tự túc) thăm nước Mỹ. Viện cớ là đi nghiên cứu chế độ nhà lao Huê kỳ, thật sự khi ông trở về Pháp ông đem về hàng ngàn ghi chú về những khám phá và những so sánh với cái mà ông gọi là « lục địa cũ». Những ghi chú ấy giúp cho ông viết « Về nền Dân chủ ở Huê kỳ» năm 1835. Thành công rực rỡ ngay. Ông được bầu vào Hàn Lâm Viện Pháp (Académie française) năm 1838. Dân biểu nhiều nhiệm kỳ đến lúc ông mất năm 1859. Ông mất lúc ông đang soạn dang dở tác phẩm thứ hai «Chế độ Cũ và cuộc Cách Mạng» (l’Ancien régime et la Révolution) tuy được cho in năm 1856, nhưng không hoàn tất vì ông đã bị lao phổi nặng rồi.

1. Lộ trình dẫn đến Dân chủ là tất yếu

Ngày hôm nay, chúng ta ai ai cũng biết thế nào là dân chủ. Hay chúng ta cảm rằng chúng ta biết được. Nhưng lúc bấy giờ, dân chủ chỉ vẫn là một khái niệm mù mờ.

Benjamin Constant có nói tới, nhưng chỉ là một so sánh giữa cái «dân chủ của người xưa, thời Hy lạp», quan niệm luật lệ và quản lý do đa số quyết định và « dân chủ của ngày nay» dân chủ để bảo vệ nhóm thiểu số. Nhưng sự thật, lúc bấy giờ, chế độ dân chủ là một sự không tưởng.

Tác phẩm của Alexis de Tocqueville là một sự khám phá cho quần chúng đọc giả Pháp: chế độ dân chủ là một hiện thực, có thật, và lúc bấy giờ đã được thực hiện bên kia bờ Đai – Tây – Dương. Chẳng những đang được thực hiện, mà còn đang được thực hiện một cách tốt đẹp. Chế độ dân chủ nầy chẳng những thực hiện đẹp, mà còn được thực hiện một cách bền vững. Tocqueville có hẳn một quan niệm về dân chủ, và giải thích tại sao Huê kỳ luôn luôn có một ý thức dân chủ đi trước những nước Âu châu luôn luôn bị các thể chế chuyên chế áp đặt:

-Xã hội Huê kỳ là một xã hội có một nền văn hóa Anh, với một quan niệm Pháp lý ảnh hưởng văn hóa Anh quốc – do Tôn giáo Tin Lành.

-Xã hội Huê kỳ được đặt trên một nền tảng thực tiển và bao dung về tín ngưỡng và tôn giáo.

– Xã hội Huê kỳ là một xã hội mới, với những vùng đất mênh mông, với những người tỵ nạn đã chối bỏ và chạy trốn khỏi một quá khứ chánh trị chuyên chế nặng nề của Âu châu.

Được so sánh như vậy, “lục địa cũ» đối với Tocqueville, là một tàn dư của bộ Luật La mã và bộ Luật Napoléon, trói buộc dân chúng trong độc tài chuyên chế của một trong nhóm quý tộc, là những thừa hưởng của những cuộc thánh chiến (thời kỳ cao độ của sự hẹp hòi bảo thủ) và của thời kỳ Thế kỷ Khai sáng (siècle de Lumière), thời kỳ cực đoan chống tín ngưỡng.

2. Dân chủ: một sự thách đố. Làm sao hòa hợp được Tự do và Bình đẳng?

Tocqueville, mặc dù ngưỡng mộ Dân chủ nhưng vẫn nhìn thấy cái nguy hiểm của dân chủ. Cái khó là phải giải quyết vấn đề mâu thuẫn giữa tự do và bình đẳng.

Dân chủ phải tạo bình đẳng giai cấp. Ngược lại, phân chia giai cấp, là tạo một giai cấp quý tộc cầm quyền và thể chế chánh trị nầy tạo cơ hội cho một nhóm người có thế lực, có đất, có ruộng, có của, có cải, tạo quyền, tạo thế, và tạo luôn cả luật lệ và một hệ thống luật lệ để bảo vệ giai cấp họ.Nhờ hệ thống luật lệ, họ kiểm soát chánh quyền, làm giàu bằng bóc lột giai cấp dưới, tạo bất mãn vì bất bình đẳng, vì tệ nạn xã hội tham nhũng và cuối cùng cách mạng sẽ bùng nổ để lật đổ họ.

Vì vậy, những cách mạng ở Pháp đều không thành công, Tocqueville nhận xét tiếp, vì mỗi cuộc cách mạng đều tạo ra một giai cấp quý tộc mới xây dựng trên cái đổ vỡ của giai cấp trước (Có khi giai cấp trước được biến thể để sống sót lại ở giai cấp sau). Tocqueville vì những lý do trên nên rất thất vọng cuộc chỉnh lý 1830. (ref: Việt Nam Cộng Sản – giai cấp đảng viên và giai cấp không Cộng Sản, không đảng viên )

Người Mỹ thoát khỏi những hình ảnh ấy. Họ hưởng được bình đẳng, vì họ được bình đẳng trước luật pháp, và vì họ bình đẳng trước luật pháp, họ bình đẳng trong địa vị và điều kiện sống của họ. Đối với Tocqueville, luật pháp và điều kiện sống là một (Đối với K. Marx là hai: luật pháp và kinh tế) vì theo Tocqueville nếu người có tất cả những quyền lực do luật pháp ấn định, họ sẽ tự tạo những điều kiện sống dễ dãi.

Như vậy, nếu Dân chủ tạo ra Bình đẳng thì Tự do sẽ giúp cho có Dân chủ.

Nhưng, cái thăng bằng giữa Bình đẳng và Tự do rất mong manh.Thói thường các dân tộc sau khi làm cách mạng lật đổ xong một chế độ độc tài, là tạo ngay một độc tài mới, một chuyên chế mới để cai trị, đó là chuyên chế của đa số. Dĩ nhiên nó dễ chấp nhận hơn sự độc tài của một người hay một nhóm nhỏ. Nhưng vẫn là sự đàn áp, của một nhóm người nầy đối với một nhóm người khác. Và Tocqueville rất ngại cho tương lai của Dân chủ khi những người làm luật nhân danh sự bình đẳng.

3. Hiến Pháp để bảo vê Tự do

Có hai phương pháp để bảo vệ sự thử thách của Dân chủ mà người Huê kỳ đã thực hành được: Phương pháp thứ nhứt là một Hiến pháp bảo vệ tất cả những quyền cá nhơn con người, nhưng phải được đi đôi với một tinh thần tự tôn luật pháp. Người Huê kỳ có Hiến pháp năm 1787, nước Pháp lúc ấy chỉ có Cách Mạng và Đế quốc Napoléon. Luật gia Tocqueville phân tách tỉ mỉ, và nhận định rằng Hiến pháp Mỹ với Tòa Án Tối cao là cơ quan bảo vệ tất cả những quyền tự do bất khả nhượng của con người do một Hiến Pháp nhìn nhận. Ngày nay, chúng ta gọi là Nhà nước Pháp trị (État de Droit): một tổ quốc, một đất nước có một chế độ mà không một công dân nào kể cả những người cầm quyền không thể không đứng dưới luật pháp.Tocqueville còn nhìn xa hơn nữa, ông nhìn thấy sư liên đới bổ túc và trách nhiệm trong một cơ chế liên bang. Quyền lực của Trung ương chia bớt cho các cơ quan địa phương sẽ giảm đi phần chuyên chế, và giúp cho người dân (Người Mỹ) giữ một vai trò cao của quyền công dân.

4. Không có Dân chủ thật sự nếu không có những xã hội dân sự

Đó là phương pháp thứ hai. Alexis de Tocqueville mê văn minh nước Mỹ vì người Mỹ tổ chức một đời sống của người dân thành những cộng đồng chặt chẽ, tương trợ lẫn nhau, liên đới bổ túc nhau. Cùng hưởng, cùng chia. Ảnh hưởng tổ chức các giáo dân Tin lành. Khi có một vấn đề, một sự lựa chọn, người Mỹ không ngần ngại chấp nhận đứng ra tổ chức lãnh trách nhiệm ngay trong vị thế địa phương của họ, chứ không chờ đợi cơ quan chánh quyền cấp trên hoặc trung ương giải quyết, như tập tục bên Pháp lúc bấy giờ.

Những cộng đồng ấy, những đoàn thể, tổ chức địa phương ấy được ông gọi là «xã hội dân sự» (Sociétés civiles). Ngày nay, 2019, trên toàn khắp thế giới vai trò các xã hội dân sự càng quan trọng: từ Hội Hồng Thập Tự, đến các O.N.G. hay N.G.O. như Phóng Viên không Biên giới, y sĩ không biên giới, vân vân … có tính cách quốc tế đến các Hiệp hội hay đoàn thể có tính cách quốc gia hay địa phương, phong trào các xã hội dân sự nở rộ và giúp đỡ các nhà nước, các chánh quyền quốc gia, các Tổ chức quốc tế điều hành giải quyết những tệ nạn xã hội, những giúp đỡ những thiên tai, những cứu trợ do chiến tranh gây ra..Nhiều nước độc tài nhiều xã hội chậm tiến rất sợ sự có mặt của các xã hội dân sự quốc tế vì đó là những tấm gương dân chủ sẽ gây những vết dầu loan tuyên truyền dân chủ cho người bản xứ.

Người Mỹ không trông chờ một Nhà Nước – bảo hộ (État Providence), một Nhà nước – Cha mẹ, một Nhà Nước lo cho tất cả. Người dân và các tổ chức dân sự tự lo liệu tất cả: khi làm như vậy, thuế má cũng rẻ, những luật lệ cũng dễ dãi hơn nhẹ nhàng hơn , hợp với tùy hoàn cảnh và ứng dụng đúng với địa phương. Khác hẳn cách nhìn trung ương hóa, vừa nặng nề vừa khó khăn vừa không đáp ứng với từng hoàn cảnh hay tùy tập tục địa phương. Dân chúng cũng được bảo vệ hữu hiệu hơn vì thoát khỏi cái máy móc của hành chánh trung ương, và sự chi phối của những tổ chức chánh trị trung ương.

Nói một cách khác muốn có một sự độc lập chánh trị, hay một suy nghĩ dộc lập đối với các cơ quan chánh trị, người dân phải biết lấy trách nhiệm trong những quyết định thuộc quyền công dân của họ và phải biết cách tổ chức để hòa hợp chung sống với nhau. Không có Dân chủ nếu không có những tập quán dân chủ.

5. Cá nhơn và tập thể cộng đồng

Cá nhơn tánh đối với Tocqueville là một cá tánh xấu: một khuyết điểm như tánh ích kỷ sẽ phá hoại đời sống cộng đồng vì người ích kỷ không chú ý đến ý kiến của kẻ khác. Ngược lại cộng đồng cũng là một khuôn khổ sanh hoạt chật hẹp, gò bó: xóa bỏ mọi cá thể, cá tánh, xâm phạm đến phạm vi tư nhơn cần thiết cho mỗi chúng ta. Theo Tocqueville, xã hội dân sư là nơi lý tưởng để phát huy cái hài hòa giữa cá nhơn với sanh hoạt cộng đồng. Không một ai bị xóa bỏ lý lịch cá nhơn, nhưng cũng không ai độc tài độc diễn được. Không có cách nào khác cả: nếu chúng ta không chấp nhận xã hội dân sự, chúng ta phải chấp nhận vũ lực của những biện pháp chế tài của các cơ quan công lực. Dân chủ sẽ bị xóa đi và độc tài chuyên chế sẽ ngự trị.

Thay lời Kết: Tocqueville và ngày nay

Ngày nay Alexis de Tocqueville vẫn còn rất thời sự.

Cay đắng thật, đã trên 200 năm rồi, mà thế giới ngày nay vẫn còn phải giáp mặt hằng ngày với vấn đề Dân chủ. Một số đông các nước trên thế giới đang cố làm cuộc hành trình tiến về Dân chủ, trong các quốc gia ấy, than ôi có cả Việt Nam.

Các quốc gia ấy (thật tội nghiệp cho dân tộc Việt nam bị một số lãnh đạo vẫn tiếp tục theo đuổi dân chủ xã hội chủ nghĩa như đã công bố trong cuốn Bạch thư vừa qua, mà dân chủ XHCN không phải là dân chủ thiệt!) đã và đang sống nhiều năm dưới những chế độ độc tài. (Chỉ có vài nước vừa may mắn thoát ra khỏi được). Mẫu số chung của các nước ấy là không có xã hội dân sự. Các nhà độc tài không muốn có một trung gian giữa nhà cầm quyền và dân bị trị. Vì không có tập quán dân chủ, vì không có suy nghĩ hay một tập quán tổ chức xã hội dân sư, nên sau khi phá vỡ hệ thống độc tài, và trên những sự đổ nát của những chế độ vừa thoát khỏi độc tài ấy, xây dựng dân chủ là một thử thách khó khăn. Và đọc Tocqueville sẽ giúp đỡ chúng ta rất nhiều.

– Hãy tạo cho mỗi người những cái may mắn để tiến triển, hãy loại bỏ những đặc quyền và những giai cấp thống trị (nomenklatura) mà các nhà cầm quyền đang dựa lên để cai trị.

– Hãy cố tránh các chế độ quản lý trung ương, hãy tôn trọng những đặc tánh và dị biệt đia phương. Hãy có một tư tưởng liên bang hóa cho một thể chế quản lý và hành chánh quốc gia.

-Hãy cố gắng thuyết phục mọi người rằng dân chủ là bổn phận của mỗi người dân, chứ không phải của riêng của các người cầm quyền.

-Vì vậy, phải thừa nhận và bảo vệ nhơn quyền và bình đẳng. Áp dụng « Nhà nước Pháp trị» trong thể chế quản trị

Đây là một cuộc cách mạng tư tưởng. Nhưng theo thiển ý của chúng tôi, đó là lộ trình duy nhứt để đi đến dân chủ.

Đừng nghĩ rằng dân chủ là một biệt tánh, dành riêng cho một vài quốc gia tiến triển hay văn minh trên thế giới thôi. Nghĩ như thế chúng ta sẽ tự loại những suy nghĩ chính chắn để giúp đỡ những nước nào đang đi đến dân chủ.

Giúp đỡ phát triển dân chủ là giúp đỡ phát triển một mạng lưới Y tế và Giáo dục. Vì những người thất học và kém sức khỏe không thể làm những công dân năng hoạt và hữu hiệu cho xã hội. Chúng ta, mọi công dân trên thế giới phải cố gắng liên lạc và bắt liên lạc với công dân các nước đang phát triển đang đi vào dân chủ ấy, cố gắng đòi hỏi sự đi lại tự do của công dân ấy, giao thương tự do hàng hóa và tư sản.

Và sau cùng Văn minh là một chỉ số chung của nhơn loại. Xã hội dân sự không phải là của riêng của các xã hội có nền văn minh âu mỹ. Xã hội dân sự là bạn của môt ông quan công minh và là lương tâm của một ông quan độc tài. Và «Những nguyên tắc một sự quản lý tốt (Principes de bon gouvernement) là những nguyên tắc có tánh cách phổ biến toàn cầu.

Hồi Nhơn Sơn, Cuối Hè 2005.
Hiệu đính tháng ba 2019

Phan Văn Song
Việt Thức
Ghi chú :

Alexis de Tocqueville : De la Démocratie en Amérique . Toàn văn được đăng trên site www.uqac.ca (Đại học Québec Canada)

Agnès Antoine : L’Impensé de la Démocratie Fayard 2003

Eric Kesslassy : Le libéralisme de Tocqueville à l’épreuvre du paupérisme, Harmattan 2000

(muốn chứng minh rằng Tocqueville là một người mác xít mà không biết mình là mác xít vì sanh trước K.Marx)

Cũng nên đọc tài liệu của Raymond Boudon, vừa được đăng trên Tập san của Académie des sciences morales et politiques. Paris 2005

Nước mất nhà tan : Sau 75 , nhiều gđ ở miền Nam ngậm đắng nuốt cay vì mất hết của cải mà ko dám khiếu nại , trong đó có gđ tôi .
- Sau ngày 30.4.75 , giàu có là TỘI LỖI đến độ bạn cho nhà/xe nhưng không ai dám lấy . Chỉ sau đó một thời gian mới có vụ mua bán nhà bằng giấy tay với giá vài chỉ vàng cho những người làm trong chính quyền tại địa phương .

1/ Số là ba tôi có một biệt thự 2 tầng , rất đẹp ở số , hình như là số 6 đường Thi Sách Đà Lạt , màu vàng xậm bản đồ 1 . Từ đường lên nhà phải leo một số bậc thang . Trước nhà có trồng hoa . Từng trệt có phòng khách, lò sưởi , nhà bếp , phòng tắm ; từng trên có phòng ngủ , phòng tắm , sàn gỗ (moquette) , v.v... Tất cả đều theo kiểu Pháp . Các ông lớn của ngân hàng VN Thương Tín lên Đà Lạt đều ngụ ở nhà ba tôi (vì người quản gia ở nhà kế bên) . Vì trước 75 , ba tôi gần như xây các chi nhánh trên toàn quốc của ngân hàng này .
Sau 30.4.75 , ba tôi định lên xem nhà nhưng ông quản gia nói , ông mà lên đây nhận nhà thì CS sẽ còng đầu ông vì tội tư sản mại bản , địa chủ , v.v... (Ổng nói đúng vì thời đó GIÀU CÓ LÀ TỘI LỖI nên có cho ko ai dám nhận) . Sau đó 1 thời gian , một tên VC giờ-thứ-25 * nhưng trước 75 là Nhân Dân Tự Vệ chế độ cũ có nhà gần đó , về SG gặp ba tôi và đề nghị : bác lên đây nhận nhà thì ko được rồi , nay bác làm giấy tay bán cho cháu lấy vài CHỈ VÀNG . Ba tôi đành nghe lời y và làm giấy , sau đó nghe nói y bán biệt thự này cho người khác và vượt biên .
Tới khoảng năm 1988-89 , ba tôi nhờ cô V. lên ĐL gặp chủ nhà thì họ nói : đã mua nhà này cả trăm CÂY VÀNG . Thế là cô này buồn bả về báo cho ba tôi . Đầu TN 1990 lúc làm cho Pháp tôi ở ĐL mấy ngày nhưng ko đến xem nhà này vì càng buồn . Lúc đó ở ks Grand Palace .
2/ Ba tui cũng có một biệt thự cũ kiểu Pháp có đất chung quanh ở số 12 Quang Trung Nha Trang , màu vàng xậm trên bản đồ 2 , từ đó ra đường Độc Lập rất gần. Ba tôi cho ng láng giềng thuê sân trước để mở quán nhậu Lai Rai . Sau ngày 30.4.75 , ba tôi cũng bán rẻ như trên , lấy vài chỉ vàng .
3/ Ba tôi có hai biệt thự ở Làng ĐH Thủ Đức, có vườn , hòn non bộ và HỒ BƠI ; trước 75 cho mỹ mướn , sau 75 , ổng HIẾN cho địa phương VÌ SỢ . (Lô đất này là của KTS Ngô Viết Thụ , vì có công chỉnh trang đô thị thời ông Diệm nên ông Diệm cho 2 lô đất ở làng này , ông Thụ nhường lại cho ba tôi) .
4/ Căn nhà 6-8 Đỗ thành Nhơn (tên mới là Đoàn văn Bơ) quận tư SG , bề ngang bằng ba căn phố , bề sâu dài hơn bề ngang . Nếu ko có CS , nhà này sẽ là nhà từ đường vì xây bằng vật liệu tốt nhứt với phong cách mới lạ , dùng làm nhà mẫu để tiếp khách khi họ đến VP của ba tôi để giao dịch - VP nằm ở cánh trái của tầng 3 của nhà này . Nhân viên của ba tôi cũng làm việc ở cánh trái của tầng này . Gia đình ba tôi chỉ ở tầng 2 (có phòng khách rất lớn , bar rượu , các hội đoàn hay mượn để tiếp tân hay nhảy đầm) và cánh phải của tầng ba . Vì nhà lớn nên liên lạc giửa VP ở lầu ba với phòng khách , phòng ngủ và nhà bếp ở lầu 2 phải xài intercom . Tầng trệt cho một cty thụ thác hàng hải và bốc xếp thuê - ba tôi có phần hùn trong cty này . Cty cũng là đại diện duy nhứt của hảng tàu biển Nhật K-Lines . Các cô thư ký đẹp đẻ , nói được và đánh máy giấy tờ bằng tiếng Anh để giao dịch với Nhật . Không có nam thanh niên vì đi lính hết rồi , chỉ còn trung niên và người già làm việc . Có máy viễn ấn tự (teletype) chạy tự động ngày đêm để thông báo tàu sắp đến để chuẩn bị thợ thuyền bốc xếp .
Sau 75 , CS tiếp thu các ngân hàng , thấy ba tôi "có vay tiền của NH chế độ cũ" nên bắt phải trả . Thế là ba tôi phải bán nhà cho một cty quốc doanh để trả nợ của chế độ cũ . (Nhà này hiện nay xây thành 6 tầng , cho các cty quốc tế thuê , vì tuy ở quận tư nhưng lại sát quận 1 vì cách quận 1 bởi cầu Calmette ) .
Nhờ hiến 2 biệt thự ở Làng ĐH nên nhà nước cho ba tôi được quyền chọn bất cứ nhà vắng chủ , theo danh sách của họ . Ba tôi nói , lúc đó có nhà mặt tiền đường Nguyễn Huệ nhưng ba tôi ko lấy vì nghĩ "có buôn bán gì đâu mà lấy nhà ở NH" , ông chọn 1 căn mặt tiền ở đường Yersin , quận 1 vì có bạn cũ ở cách đó mấy căn . Khi tôi ra tù năm 1981 , tôi về ở nhà này .
Tới cuối TN 1980 , vì kẹt tiền , ba tôi lại bán nhà Yersin và mua 1 căn trong hẻm đường NT Minh Khai (tên cũ Hồng Thập Tự) . Nhà ngang 4 mét nhưng sâu chỉ 12 m , ba từng . Tôi ở nhà này tới khi đi mỹ năm 1994 .
Sau khi ba tôi chết , má tôi và em gái mua 1 căn phố trệt ở chúng cư Nguyễn thiện Thuật . . .
Ngoài những nhà trên , toàn bộ kho xưởng , máy móc thi công (construction equipment) như cần câu , xe ủi đất , máy trộn hồ , v.v... đều giao cho nhà nước . Trước 75 , ba tôi cho thuê những máy móc này khi không dùng tới , bên Mỹ cũng có dịch vụ cho thuê máy móc thi công (equipment rentals) như vậy .
* Nghĩa là ng gia nhập chính quyền CS sau ngày 30.4.75