Ở ĐỜI KHÔNG BIẾT ĐÂU LÀ RủI , ĐÂU LÀ MAY !
- Trong phúc có họa và ngược lại .-- Kinh Dịch .
Năm 1981 , tôi ra tù về nhà cha tôi (nhà mặt tiền) ở quận 1 Sài gòn . (Ngôi nhà cũ 3 tầng rất lớn ở quận 4 trước 1975 đã bán để trả nợ - mà ba tôi đã thiếu từ NH của chế độ cũ (sic) !
Tôi được biết , sau 1975 , vì quá sợ , ba tôi đã HIẾN rất nhiều nhà gồm 2 villa tại làng ĐH Thủ Đức , ở Đà lạt , Nha Trang , v.v... Sau khi giao ngôi nhà ở quận 4 cho nhà nước , NN đã cho ba tôi chọn nhà để ở và ông đã chọn cái nhà này ở quận 1 .
Bà tổ phó xã hội ở cách tôi mấy căn . Bà rất nghèo đến nỗi dùng 1 cái kính mắt đã sút gọng , con cái khổ sở . Chồng bà suốt ngày đi lang thang ngoài đường nói , tao mất mấy trăm cây vàng . Hỏi ra mới biết , trước đây chồng bà chuyên bán mộ bia ở đường Nguyễn Trãi quận 5 và có 3-4 căn nhà mặt tiền . Sau 75, bị đánh tư sản gđ phải đi kinh tế mới . Quá đau khổ , ông bị tai biến mạch não và hóa khùng . Sau đó mấy năm , tranh đấu lắm mới xin được căn nhà đang ở (nhà trệt) .
Khoảng đầu thập niên 1990 , gđ tôi dọn về 1 hẻm ở đường Hồng Thập tự (nay là Nguyễn thị Minh Khai) . Trước khi đi Mỹ tôi ghé thăm bà thì được biết CS đã trả TẤT CẢ nhà lại cho bà . Bà bán hết , sửa căn nhà đang ở thành 3-4 tầng , rất sang trọng , dùng toàn vật liệu cao cấp . Bà cho các cô con gái , mỗi cô 1 sạp bán vàng ở các trung tâm thương mại .
Kết luận : Thời điểm sau 75 , gđ bà là mục tiêu đánh phá của ng CS . . . phải đi KT mới . . . con cái khổ sở . . . chồng phát điên . . . nhưng sau có thay đổi về chính sách nên các nhà này đã được trả lại .
Trong khi đó , ba tôi do có nghề xây dựng nên được lưu dụng , làm CB về kỹ thuật cho 1 một xí nghiệp . Chỉ vì sợ nên hiến nhà vì lúc đó GIÀU LÀ TỘI LỖI. Khoảng thập niên 1990 , ông làm đơn xin lại nhà đã hiến thì được trả lời , nhà đã hiến ko được NN trả (chỉ có nhà bị tịch thu khi cải tạo tư sản và chủ còn ở VN , mới được trả lại) .
Qua chuyện này , ta thấy trong cái rủi có cái may và ngược lại .
Tuesday, February 4, 2014
I/ Cách chụp lại màn hình trên Windows Vista . Nói thêm : trên Windows 8.1 hay 10 có thể hơi khác một chút) .
Nguồn : http://windows.microsoft.com/en-us/windows/take-screen-capture-print-screen#take-screen-capture-print-screen=windows-7
Nguồn : http://windows.microsoft.com/en-us/windows/take-screen-capture-print-screen#take-screen-capture-print-screen=windows-7
, clicking 
, and then click
It's also possible to capture a specific active window when you press PrtScn.
Notes (Ghi chú) :
-
On some keyboards, PrtScn might appear as PRTSC, PRTSCN, or a similar abbreviation.(Ở vài keyboard , PrtScn có thể viết là PRTSC , PRTSCN hay chữ tắt tương tự) .
-
Certain laptops and other mobile devices that lack a PrtScn key might use other key combinations, such as FN+Insert, to capture the screen. Check the manual the came with your laptop or device for specific instructions. (Một vài laptop ko có phím PrtScn , bạn có thể dùng phím Fn + Insert để chụp màn hình . Xem lại cẫm nang xử dụng) .
Chúc bạn thành công .
San Jose ngày Feb 4 2014 .
Monday, February 3, 2014
DÂN NGHÈO TẠI MỸ ĐƯỢC CHĂM SÓC Y TẾ NHƯ THẾ NÀO ?
(Theo 1 thống kê thì Mỹ , CND và Úc là ba nước nhận di dân hay tị nạn nhiều nhất thế giới . Vì 3 nước này , lãnh thổ bao la , tài nguyên dồi giàu . Các nước như Anh , Đức , Pháp , Hòa lan , Bắc âu , do đất đai hạn chế nên ko nhận di dân hay tị nạn nhiều = ba nước trên .
Dù Mỹ là nước theo TBCN , nghĩa là cạnh tranh khốc liệt về kt , theo kiểu cá lớn nuốt cá bé ; nhưng hệ thống an sinh xã hội vẫn còn tốt . CP đánh thuế cao đối với người giàu và dùng tiền ấy để ĐIỀU TIẾT/PHÂN PHỐI LẠI để giúp người nghèo ; để cho hố cách biệt giàu nghèo ko rộng ra ; riêng Pháp đánh thuế 75/100 đối với người có trên 1 triệu euro/năm .
Thành ra , tuy là TBCN nhưng về an sinh XH và GD thì các nước TBCN phương Tây lại là XÃ HỘI CHỦ NGHĨA ĐÍCH THỰC , chứ ko phải cái BÁNH VẺ XHCN của VN mà hố giàu nghèo càng ngày càng lớn (như bà tỉ phú Hà Tĩnh Nguyễn thị Liểu đã đập căn nhà 137 tỉ ở HN vì ko hợp phong thũy , v.v...) . Ở Mỹ , người dân vẫn biểu tình để đòi thay đổi các chánh sách về KT hay XH , chứ họ ko đòi thay đổi thể chế CT . Vì họ vẫn chưa tìm thấy 1 thể chế nào tốt hơn ! )
Trước Tết 20 ngày , ông bạn láng giềng 84 tuổi phải nhập viện vì 1 khối u nhỏ (bằng đầu ngón tay) trong phổi : nó khiến ông ho suốt ngày . Ho này , tuy không làm chết người nhưng gây khó chịu .Không ai chết vì ho trừ phi kèm theo sốt (triệu chứng của nhiễm trùng đường hô hấp) .
BS đề nghị mổ , ông đồng ý . Lúc đầu , họ đề nghị mổ ở Valley Medical Center tại San Jose ; ông bạn tôi ko chịu , nói muốn được mổ ở BV Stanford ! (nghèo mà đòi hỏi) . Đây là BV kiêm trường Y khoa thuộc loại hàng đầu của Mỹ . Trên nguyên tắc , họ chỉ nhận những ca khó , ko hiểu sao họ lại nhận ông . Thế là vào BV bảy ngày : ngày đầu tiên gây mê ; ngày thứ 2 thì mổ trong NĂM GIỜ theo kiểu nội soi , nghĩa là chỉ đục ba lổ (hole) bằng đồng xu để luồn dụng cụ vào ; hậu phẫu 5 ngày để theo dõi .
Dù ko bỏ ra 1 đô la , nhưng ông và gia đình đã được BS và y tá tiếp đải lịch sự . Người nhà chỉ đến thăm hỏi mà thôi , còn việc vệ sinh thân thể hay đưa ông vào restroom , ăn uống trong BV , v.v... đều do nhân viên BV lo .
Ông này , trước là bạn tù với tôi (SQ chế độ cũ) . Khi qua Mỹ thì đã 61 tuổi . Xin việc khó khăn , ông xin trợ cấp tổng quát gồm 250 đô + 100 food-stamps/tháng . Bốn năm sau vào quốc tịch thì được tiền già (bây giờ là 860 đô/tháng) và 2 vợ chồng được cấp nhà (tiền nhà dưới 250 đô/người) . Còn bảo hiểm y tế thì suốt đời . Có loại thuốc đắc thì mình trả thêm vài đô , phần còn lại NN lo .
Tôi súyt quên , ông vừa nhận hóa đơn của BV trên 300 NGÀN đô . BV gửi cho ông để biết , chứ NN trả . Họ cũng gửi 1 mẫu thăm dò (survey form) về việc phục vụ của BV , dày 3-4 trang , để BN hay ng nhà BN điền vào .
Riêng tôi , năm ngoái vào BV ba lần , mỗi lần vài giờ : chỉ có chích thuốc giảm đau , vô nước biển , chụp MRI vùng đầu , mà mỗi lần tốn trên 10 ngàn đô . Họ đối xử rất lịch sự : người nhà đang nói chuyện với BN mà BS và y tá vào khám , họ ko nói gì hết . Không biết ở VN có được như vậy ko ?
Tôi ko nói nước Mỹ là thiên đường , nhưng gần như ko thấy thái độ hống hách , coi dân ko ra gì của công chức , cảnh sát, y tá hay BS .
Nước Mỹ có được như ngày hôm nay vì họ đã những quốc phụ (Washington , Jefferson ,v.v...) hết lòng lo cho dân . Họ đã thảo ra 1 hiến pháp để làm nền tảng cho việc điều hành đất nước , mà mục tiêu tối hậu là đem HẠNH PHÚC ẤM NO cho mọi người dân , chứ ko phải là chỉ chăm lo cho đảng viên hay những ng có công với cách mạng như VN , v.v...
Họ cũng ko có quan niệm 1 ng làm quan cả họ được nhờ hay cha truyền con nối như VN .
(Theo 1 thống kê thì Mỹ , CND và Úc là ba nước nhận di dân hay tị nạn nhiều nhất thế giới . Vì 3 nước này , lãnh thổ bao la , tài nguyên dồi giàu . Các nước như Anh , Đức , Pháp , Hòa lan , Bắc âu , do đất đai hạn chế nên ko nhận di dân hay tị nạn nhiều = ba nước trên .
Dù Mỹ là nước theo TBCN , nghĩa là cạnh tranh khốc liệt về kt , theo kiểu cá lớn nuốt cá bé ; nhưng hệ thống an sinh xã hội vẫn còn tốt . CP đánh thuế cao đối với người giàu và dùng tiền ấy để ĐIỀU TIẾT/PHÂN PHỐI LẠI để giúp người nghèo ; để cho hố cách biệt giàu nghèo ko rộng ra ; riêng Pháp đánh thuế 75/100 đối với người có trên 1 triệu euro/năm .
Thành ra , tuy là TBCN nhưng về an sinh XH và GD thì các nước TBCN phương Tây lại là XÃ HỘI CHỦ NGHĨA ĐÍCH THỰC , chứ ko phải cái BÁNH VẺ XHCN của VN mà hố giàu nghèo càng ngày càng lớn (như bà tỉ phú Hà Tĩnh Nguyễn thị Liểu đã đập căn nhà 137 tỉ ở HN vì ko hợp phong thũy , v.v...) . Ở Mỹ , người dân vẫn biểu tình để đòi thay đổi các chánh sách về KT hay XH , chứ họ ko đòi thay đổi thể chế CT . Vì họ vẫn chưa tìm thấy 1 thể chế nào tốt hơn ! )
Trước Tết 20 ngày , ông bạn láng giềng 84 tuổi phải nhập viện vì 1 khối u nhỏ (bằng đầu ngón tay) trong phổi : nó khiến ông ho suốt ngày . Ho này , tuy không làm chết người nhưng gây khó chịu .Không ai chết vì ho trừ phi kèm theo sốt (triệu chứng của nhiễm trùng đường hô hấp) .
BS đề nghị mổ , ông đồng ý . Lúc đầu , họ đề nghị mổ ở Valley Medical Center tại San Jose ; ông bạn tôi ko chịu , nói muốn được mổ ở BV Stanford ! (nghèo mà đòi hỏi) . Đây là BV kiêm trường Y khoa thuộc loại hàng đầu của Mỹ . Trên nguyên tắc , họ chỉ nhận những ca khó , ko hiểu sao họ lại nhận ông . Thế là vào BV bảy ngày : ngày đầu tiên gây mê ; ngày thứ 2 thì mổ trong NĂM GIỜ theo kiểu nội soi , nghĩa là chỉ đục ba lổ (hole) bằng đồng xu để luồn dụng cụ vào ; hậu phẫu 5 ngày để theo dõi .
Dù ko bỏ ra 1 đô la , nhưng ông và gia đình đã được BS và y tá tiếp đải lịch sự . Người nhà chỉ đến thăm hỏi mà thôi , còn việc vệ sinh thân thể hay đưa ông vào restroom , ăn uống trong BV , v.v... đều do nhân viên BV lo .
Ông này , trước là bạn tù với tôi (SQ chế độ cũ) . Khi qua Mỹ thì đã 61 tuổi . Xin việc khó khăn , ông xin trợ cấp tổng quát gồm 250 đô + 100 food-stamps/tháng . Bốn năm sau vào quốc tịch thì được tiền già (bây giờ là 860 đô/tháng) và 2 vợ chồng được cấp nhà (tiền nhà dưới 250 đô/người) . Còn bảo hiểm y tế thì suốt đời . Có loại thuốc đắc thì mình trả thêm vài đô , phần còn lại NN lo .
Tôi súyt quên , ông vừa nhận hóa đơn của BV trên 300 NGÀN đô . BV gửi cho ông để biết , chứ NN trả . Họ cũng gửi 1 mẫu thăm dò (survey form) về việc phục vụ của BV , dày 3-4 trang , để BN hay ng nhà BN điền vào .
Riêng tôi , năm ngoái vào BV ba lần , mỗi lần vài giờ : chỉ có chích thuốc giảm đau , vô nước biển , chụp MRI vùng đầu , mà mỗi lần tốn trên 10 ngàn đô . Họ đối xử rất lịch sự : người nhà đang nói chuyện với BN mà BS và y tá vào khám , họ ko nói gì hết . Không biết ở VN có được như vậy ko ?
Tôi ko nói nước Mỹ là thiên đường , nhưng gần như ko thấy thái độ hống hách , coi dân ko ra gì của công chức , cảnh sát, y tá hay BS .
Nước Mỹ có được như ngày hôm nay vì họ đã những quốc phụ (Washington , Jefferson ,v.v...) hết lòng lo cho dân . Họ đã thảo ra 1 hiến pháp để làm nền tảng cho việc điều hành đất nước , mà mục tiêu tối hậu là đem HẠNH PHÚC ẤM NO cho mọi người dân , chứ ko phải là chỉ chăm lo cho đảng viên hay những ng có công với cách mạng như VN , v.v...
Họ cũng ko có quan niệm 1 ng làm quan cả họ được nhờ hay cha truyền con nối như VN .
Sunday, February 2, 2014
III. Dự báo những diễn biến chủ lưu ở Việt Nam năm 2014 :
Dự báo tổng quan, năm 2014 sẽ chứng kiến 5 diễn biến chủ lưu ở Việt Nam :
(1) 2014 là năm đầu tiên của một chu kỳ khủng hoảng ngân hàng, bắt đầu từ sự đổ vỡ của vài ngân hàng hạng trung và có thể dẫn đến sụp đổ dây chuyền trong ít nhất 50 % số ngân hàng hiện hữu trong vài năm sau đó, dẫn đến khủng hoảng gần như toàn bộ nền kinh tế. Chu kỳ khủng hoảng kinh tế có thể lên đến cao điểm vào năm 2016 – 2017 và trở thành sóng nhấn cuối cùng đối với con thuyền chính trị bươm rách. Đây là diễn biến quan yếu nhất.
(2) Bất ổn xã hội và phản kháng dân chúng sẽ tăng cao về số lượng, quy mô, tạo nên áp lực lớn đối với chính thể và nằm trong giai đoạn đầu của một cuộc khủng hoảng xã hội trong những năm sau. Xu hướng này sẽ mau chóng biến thành xu thế ở rất nhiều địa phương, liên quan đến đất đai, môi trường, quan hệ giữa người dân và nhân viên công lực, nạn tham nhũng… Sẽ xuất hiện nhiều hội nhóm độc lập của người dân như những tiền đề của xã hội dân sự.
(3) Bước khởi động cho cuộc tranh đua chính trị chuẩn bị cho đại hội đảng thứ 12, đặc biệt là vị trí tổng bí thư đảng và vai trò thủ tướng, kể cả vấn đề “ hậu chuyển tiếp ” cho một mô hình chính trị mới.
(4) Xu hướng và lực lượng gần gũi với phương Tây sẽ rõ nét và chiếm ưu thế hơn trong nội bộ đảng. Nếu thành công trong hai năm 2014 – 2015, xu hướng này sẽ chuyển thành xu thế vào các năm 2016 – 2017 và có thể tạo nên một sự thay đổi lớn về bản chất chế độ chính trị.
(5) Hoạt động dân chủ gia tăng đáng kể về số lượng hội nhóm, nhưng bị hạn chế về nguồn nhân lực và thiếu tính trực tiếp với nhu cầu dân sinh nên không thu hút được số đông quần chúng. Chỉ một bộ phận nhỏ trong số các nhóm dân chủ hoạt động có tính thực chất và đạt được thành công ở mức độ khiêm tốn.
Dưới đây là phần dự báo một số vận động cụ thể :
* Tình hình nhân quyền và những đối sách về nhân quyền của đảng và chính quyền :
Trong năm 2014, có khả năng Quốc hội sẽ được tác động ở mức độ nhất định để ban hành Luật tiếp cận thông tin, Luật lập hội và có thể cả Luật biểu tình. Cả ba đạo luật này đều mặc nhiên xuất phát từ nhu cầu và cũng là xu thế đương nhiên của xã hội công dân, đồng thời là một trong những điều kiện của khối phương Tây trong mối quan hệ thương mại đa phương với Việt Nam.
Cũng nhằm thỏa mãn nhiều hơn yêu cầu của người dân và đòi hỏi của cộng đồng quốc tế, giới chính khách trong nước nhiều khả năng sẽ thành lập cơ quan nhân quyền quốc gia trong năm 2014. Việc hình thành cơ quan này là một đối sách cho 14 điều cam kết của Nhà nước Việt Nam khi ứng cử Hội đồng Nhân Quyền Liên hiệp quốc, trong đó có nội dung “Tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật và tư pháp, xây dựng nhà nước pháp quyền, củng cố các tổ chức quốc gia bảo vệ nhân quyền, trong đó có thể thành lập một cơ quan nhân quyền quốc gia”.
Cơ quan nhân quyền quốc gia có thể tồn tại dưới hình thức Hội đồng nhân quyền quốc gia hoặc như một ủy ban nhân quyền quốc gia trực thuộc chính phủ, thay thế cho ban chỉ đạo nhân quyền quốc gia trước đây. Tuy nhiên, vẫn chưa có nhiều dấu hiệu hứa hẹn cho việc cơ quan nhân quyền quốc gia này sẽ nhận thức và hành động cân bằng giữa nhiệm vụ “phòng, chống các thế lực lợi dụng nhân quyền” với việc quan tâm thực chất đến quyền con người của dân chúng.
Một thỏa hiệp khác của Nhà nước Việt Nam với phương Tây là sẽ dần thừa nhận vai trò và dần chấp nhận sự tồn tại và vận động của xã hội dân sự ở Việt Nam, và thái độ này sẽ thể hiện rõ nét hơn trong năm 2014. Thỏa hiệp này liên quan đến một trong 14 điều cam kết của Nhà nước Việt Nam khi ứng cử Hội đồng Nhân Quyền Liên hiệp quốc là “Tăng cường nền tảng dân chủ và sự tham gia của nhân dân vào sự lập kế hoạch và thực hiện các chính sách, cải thiện việc Việt Nam tham gia trong các tổ chức chính trị, xã hội trong lĩnh vực nhân quyền”.
Tình hình trên sẽ dẫn đến việc năm 2014 sẽ xuất hiện nhiều tổ chức dân sự hơn năm 2013. Nếu chỉ xét đến các tổ chức dân sự theo đường hướng xã hội – chính trị, số tổ chức hình thành trong năm 2014 có thể gấp đôi năm 2013. Tuy nhiên, điều đáng quan ngại là một số trong đó hoạt động thiếu tính thực chất.
Trong bối cảnh xã hội dân sự bắt đầu được thừa nhận, hoạt động truyền thông xã hội (còn gọi là “lề trái”) sẽ được “hợp thức hóa” và sẽ gia tăng về số lượng, trong khi cơ chế cản trở bằng bức tường lửa trên mạng Internet sẽ giảm bớt.
Năm 2014 cũng có thể chứng kiến một số biểu hiện giao lưu, kết nối kín đáo giữa báo chí “lề phải” với truyền thông “lề trái” về quan điểm và mối tương tác trong một số vụ việc nhạy cảm của xã hội, kinh tế. Theo đó, hiện tượng nhà báo, phóng viên “lề phải” trực tiếp hoặc gián tiếp gia nhập hoạt động truyền thông “lề trái” sẽ gia tăng về số lượng, cung cấp thêm cho “lề trái” một lực lượng nhỏ cây viết chuyên nghiệp. Hiện tượng này sẽ diễn ra bất chấp sự ngăn cản và cấm đoán của hệ thống tuyên giáo đảng.
Tình hình trên cũng có thể dẫn đến chủ trương chính quyền tạm thời không thi hành biện pháp bắt bớ giới bất đồng chính kiến, nhưng thay vào đó sẽ tiếp tục tăng cường hành động gây khó khăn cản trở, sách nhiễu đối với giới này. Đặc biệt tại một số địa phương, những nhóm dân chủ hoạt động công khai ngoài đường phố sẽ có thể hứng chịu hình ảnh “đấm đá nhân quyền” hoặc những hành vi dưới tầm mức văn hóa của nhân viên công lực.
Xu thế chính trị đối ngoại lẫn đối nội cũng tạo điều kiện cho sự xuất hiện đảng chính trị độc lập và còn có thể xuất hiện đảng chính trị đối lập trong dân chúng, tuy chỉ với quy mô nhỏ.
* Khuynh hướng và động thái ngả về phương Tây trong chính giới Việt Nam :
Với những dấu hiệu manh nha từ năm 2013, xu hướng nhóm chính khách mang quan điểm gần gũi hơn với phương Tây sẽ nổi lên rõ hơn vào năm 2014, dần trở nên cân bằng và có thể còn có phần lấn ảnh hưởng của nhóm chính khách “thân Trung Quốc” ở Hà Nội và tại một số tỉnh thành. Biểu hiện sớm nhất và rõ nhất của sự đối chọi giữa hai xu hướng này là mối giao kết về hợp tác hải quân Việt – Mỹ sẽ gia tăng, trong khi Trung Quốc sẽ lại xúc tiến gây hấn tại biển Đông vào một số thời điểm, trùng với thời gian mà mối quan hệ Việt Nam – phương Tây trở nên “nồng ấm” hơn.
Xu hướng ly khai dần khỏi tâm điểm Bắc Kinh cũng liên quan mật thiết đến chính sách nhập khẩu nguyên, phụ liệu của Việt Nam từ Trung Quốc. Để có thể tham gia đầy đủ vào TPP và được miễn thuế xuất khẩu hàng hóa, Việt Nam phải đáp ứng yêu cầu là hàng hóa đó phải có xuất xứ từ các nước nội khối TPP, trong khi Trung Quốc vẫn chưa phải là thành viên TPP. Do đó, Chính phủ Việt Nam có thể phải tìm nhiều cách để giảm bớt cơ cấu nhập khẩu nguyên, phụ liệu từ Trung Quốc và chuyển đổi vùng nhập khẩu sang các quốc gia khác. Tuy nhiên, đây là một nhiệm vụ đầy thách thức vì trước đó có đến 80-90% nguyên phụ liệu phụ thuộc vào Trung Quốc, và bởi sức ép về chính trị và kinh tế của Trung Quốc đối với Việt Nam là liên tục và sẵn sàng căng thẳng.
Tuy nhiên, với “quyết tâm” tìm phao cứu sinh từ ngoại viện phương Tây, Việt Nam sẽ được chấp thuận tham gia vào TPP trong năm 2014, thậm chí khả năng này có thể xảy ra ngay trong nửa đầu năm 2014. Tuy nhiên, tính hiệu quả của TPP là không thể tức thời, khi thời hiệu áp dụng sớm nhất của hiệp định này là giữa năm 2015 hoặc đầu năm 2016.
Để được chính thức chấp thuận tham gia vào TPP, Nhà nước Việt Nam sẽ chấp nhận một số điều kiện của phương Tây về cho phép hình thành nghiệp đoàn lao động, lập hội và cải cách doanh nghiệp nhà nước (liên quan đến cơ chế giảm dần và tiến đến xóa độc quyền của một số doanh nghiệp như điện lực, xăng dầu…).
* Cuối 2014 : khởi đầu khủng hoảng kinh tế :
Một sự thật không thể chối bỏ là cho dù được chấp thuận bởi TPP, nền kinh tế Việt Nam vẫn quá khó trong năm 2014. Rất nhiều khả năng nền kinh tế này sẽ vận động ngang trong năm 2014 chứ không thể tăng tốc được, và cũng chưa có dấu hiệu rõ ràng nào cho thấy sẽ “thoát đáy”.
Với những dấu hiệu khá rõ ràng về tình trạng đóng băng bất động sản, nợ xấu, thực trạng khan hiếm tiền mặt, tình trạng bi đát của hệ thống ngân hàng thương mại vào cuối năm 2013, nhiều khả năng hệ thống ngân hàng bắt đầu bước chân và giai đoạn đổ vỡ vào nửa cuối năm 2014. Khi đó nền kinh tế cũng bắt đầu thời kỳ đầu tiên lâm vào cuộc khủng hoảng kinh tế, khi trước đó đã có 7 năm suy thoái.
* Bất ổn và phản kháng : giai đoạn đầu của khủng hoảng xã hội
Kinh tế tiếp tục suy thoái và bắt đầu bước chân vào khủng hoảng là mảnh đất phì nhiêu cho các mầm mống bất ổn xã hội. Nếu trong năm 2013, bất ổn đã sinh ra từ nhiều phản ứng và phản kháng của dân chúng đối với chính quyền, thì đến năm 2014, số lượng và quy mô phản kháng chắc chắn sẽ tăng cao hơn.
Phản kháng dân chúng sẽ tập trung vào lĩnh vực đất đai, môi trường, điều kiện lao động, giá cả. Số cuộc và số người dân tuần hành, biểu tình sẽ gia tăng so với năm 2013.
Hiện tượng chống nhân viên công lực và hiện tượng “tự xử” của người dân cũng sẽ gia tăng nhanh chóng tại nhiều địa phương và ngay tại Hà Nội. Hầu hết hiện tượng như vậy đều diễn biến theo chiều hướng tự phát và thiếu kiểm soát. Trong một số trường hợp gặp phải tác động tiêu cực từ phía cơ quan công quyền, phản ứng tự phát của người dân có thể biến thành bạo động cục bộ và quy mô nhỏ.
Vào cuối năm 2014, trong khung cảnh có thể khởi đầu khủng hoảng kinh tế, quỹ bảo hiểm xã hội và quỹ lương hưu cũng có thể bắt đầu lâm vào tình trạng nguy hiểm. Cùng với làn sóng thoái – bỏ đảng phát sinh vào thời điểm này, có thể phát sinh những phản ứng mạnh mẽ đầu tiên của tầng lớp hưu trí, làm tiền đề cho xu thế bỏ đảng trong giới hưu trí và cả một bộ phận thuộc giới đảng viên đương chức trong những năm sau.
IV. Hành động của xã hội dân sự :
* Làm thế nào để các phong trào dân sự có thể được xây dựng nhanh chóng và lan tỏa được ở Việt Nam ?
Một số đánh giá mang tính ước đoán cho biết hiện thời có ba nhóm quan điểm chính trị chủ yếu ở Việt Nam. Nhóm thứ nhất gồm khoảng 30% trí thức trong đảng và nhà nước, bao gồm cả quan chức, được xem là nhóm “trung thành” và có quyền lợi thiết thân với chức vụ và các đặc quyền trong hệ thống. Ngược lại với nhóm thứ nhất, nhóm thứ hai có khoảng 20% trí thức trong các cơ quan nhà nước, không phải đảng viên hoặc vẫn là đảng viên, nhưng có tư tưởng cấp tiến, muốn thay đổi, song chưa có điều kiện để thể hiện quan điểm và hành động của họ. Nằm giữa hai khuynh hướng vừa đề cập là nhóm thứ ba với khoảng 50% trí thức trong đảng và nhà nước – những người không gắn bó đặc biệt với quyền lợi và chức vụ, mang quan điểm trung dung.
Cũng có những đánh giá cho rằng một xã hội dân sự được tổ chức tốt sẽ có thể thu hút đến ít nhất phân nửa số trí thức đang làm việc cho hệ thống của đảng và nhà nước.
Muốn xã hội dân sự được rút ngắn cung đường khởi động, yếu tố đoàn kết phải là con ngươi của phong trào phản biện, phong trào dân sự và do đó của xã hội dân sự trong tương lai ở Việt Nam. Tình trạng xa cách giữa nhóm trí thức phản biện độc lập với các trí thức trong đảng và hệ thống nhà nước như hiện thời là yếu huyệt nguy hiểm nhất trên con đường cải hóa các mục tiêu xã hội và chính trị, gây loãng tác động điều chỉnh chính sách và càng làm cho đời sống dân tình trở nên khốn khó, bức bách hơn.
Bức bách thách đố đối với những người hoạt động dân chủ ở Việt Nam lại là phải tạo ra được bầu không khí tranh luận thật sự dân chủ trong đa nguyên tư tưởng, gạt sang một bên những đố kỵ, tị hiềm, ganh ghét hoặc nói xấu lẫn nhau – những biểu hiện vẫn luôn bị coi là một thói xấu trong lịch sử văn hóa của người Việt.
* Những mục tiêu cụ thể của các phong trào dân sự :
Trong giai đoạn đầu của xã hội dân sự, một số hành động cần được ưu tiên triển khai là :
Nhóm hành động chính trị – xã hội : lên tiếng bảo vệ chủ quyền biển đảo, hạn chế sự phụ thuộc của nền kinh tế và chính trị Việt Nam vào Trung Quốc; phản biện chống tham nhũng và các nhóm lợi ích, nhóm thân hữu; thúc đẩy Quốc hội sớm ban hành Luật biểu tình, Luật lập hội, Luật trưng cầu dân ý; thúc đẩy tiếng nói của trí thức độc lập tại Quốc hội; thúc đẩy tính hợp hiến và hợp pháp hóa của quyền tự do ngôn luận, tự do báo chí và tự do tôn giáo; phản biện đối với các điều luật chính trị hóa hành vi phản phản biện như điều 79, 87, 88, 258 trong Bộ luật hình sự; phản biện đối với điều kiện giam giữ phạm nhân trong các trại giam; hỗ trợ tinh thần và vật chất cho các gia đình có người bị giam giữ, liên quan đến yếu tố chính trị…
Nhóm hành động kinh tế – xã hội : bảo vệ quyền lợi của nông dân trước hành vi trưng thu đất đai bất hợp pháp và vô lối; phản biện đối với chủ đề sở hữu trong Luật đất đai và cơ chế thu hồi đất đối với các dự án kinh tế – xã hội; bảo vệ quyền lợi của công nhân và thị dân về điều kiện làm việc và an sinh xã hội; đấu tranh chống tác động tiêu cực của một số doanh nghiệp đối với môi trường tự nhiên…
Thái độ lên tiếng của phong trào dân sự cũng không thể bỏ qua việc phản biện đối với một số vấn đề kinh tế gay gắt như nợ công quốc gia; nợ và nợ xấu; tính độc quyền của kinh tế quốc doanh và một số tập đoàn; ngân hàng; các thị trường đầu cơ như vàng, bất động sản; những ngành có liên quan mật thiết đến người tiêu dùng như điện, xăng dầu, nước…
Và để tự nâng mình lên, các phong trào dân sự cũng phải phản biện với chính những tiếng nói phản biện thiếu tinh thần xây dựng và đoàn kết trong giới hoạt động dân chủ ở Việt Nam và hải ngoại.
Trước mắt hoạt động của phong trào dân sự cần nhích thêm một bước : không chỉ là diễn đàn trên mạng, mà phải hình thành các nhóm công khai trong đời sống theo phương châm ôn hòa, bất bạo động.
Ngay từ bây giờ, đang rất cần đến một sự kết nối có tính thành tâm, hữu dụng và bài bản giữa các nhóm trí thức phản biện độc lập, trí thức trong đảng với các nhóm dân sự tiêu biểu của nông dân, công nhân, tiểu thương, sinh viên, tín đồ tôn giáo trong nước, cùng khối trí thức và kiều bào Việt Nam ở nước ngoài.
V. Những đề nghị với các NGO quốc tế :
Dân sinh và môi trường luôn là những tiêu chí đấu tranh rất quan trọng của phong trào dân sự trên thế giới. Ở nhiều quốc gia, đặc biệt những quốc gia phát triển, những tổ chức phi chính phủ như Hòa Bình Xanh, Chữ Thập Đỏ, DANIDA… đã xây dựng được vai trò và sự ảnh hưởng lớn lao đối với việc cải thiện các vấn đề môi trường và xã hội.
Bài học kinh nghiệm mà nhiều tổ chức phi chính phủ hàng đầu trên thế giới đã tích lũy được và đưa vào chiến lược hành động của họ là không thể thụ động trông chờ thái độ cải hóa và sự cải tiến tự thân của các cấp chính quyền, mà phải tạo được hành động tác động đối với chính quyền nhằm thay đổi về chính sách và những vấn đề liên quan. Đường lối hành động này trong thực tế đã trở nên hiệu quả hơn hẳn ở nhiều quốc gia châu Á như Bangladesh, Ấn Độ, Myanmar và Campuchia, hay gần đây là cáo buộc của tổ chức phi chính phủ Global Witness đối với Tập đoàn Hoàng Anh Gia Lai ở Việt Nam…
Sứ mệnh của các NGO tại các quốc gia phát triển (còn gọi là NGO phương Bắc) không chỉ là cung cấp viện trợ và “cần câu” cho các NGO ở các quốc gia đang và kém phát triển (còn gọi là NGO phương Nam), mà luôn cần được ưu tiên về hoạt động truyền đạt kiến thức và kinh nghiệm về công tác tổ chức, đào tạo và thực hiện dự án, đặc biệt là kinh nghiệm làm thế nào để tạo tác động có hiệu quả đối với các chính sách bất hợp lý, bất công của chính quyền sở tại, nhằm cuối cùng điều chỉnh hoặc xóa bỏ những chính sách đó để bảo vệ quyền lợi người dân và các đối tượng dân chúng chịu rủi ro, mang lại công bằng hơn cho xã hội.
Con số 15-20 tổ chức dân sự độc lập ở Việt Nam là không thể so sánh với 2 triệu NGO đăng ký hoạt động tự do ở Hoa Kỳ. Những gì mà tiền đề xã hội dân sự ở Việt Nam đang biểu hiện cũng trở nên quá ít ỏi so với các xã hội dân sự trưởng thành ở Bắc Âu. Đó chính là lý do mà một xã hội dân sự tương lai của Việt Nam cần dựa vào kinh nghiệm và đường lối của các mạng lưới xã hội dân sự phát triển trên thế giới, nhằm mục tiêu tự xác lập thái độ và cách thức hành xử hợp lý đối với các chế độ chính trị ở Việt Nam – hiện hữu và trong nhiều năm tới.
Từ nhu cầu cấp thiết trên, tham luận này xin nêu ra một đề nghị ban đầu với các NGO quốc tế – những người có mặt trong phòng họp ngày hôm nay và những NGO đang muốn tìm kiếm một nối kết nhiệt thành và hiệu quả với xã hội dân sự ở Việt Nam. Theo đó, cần thành lập mạng lưới NGO quốc tế và NGO Việt Nam. Mạng lưới này nhằm tiến hành một số hoạt động như :
- Tổ chức nghiên cứu các dự án xã hội, thể chế. Trước mắt cần tổ chức nghiên cứu đề tài về xã hội dân sự ở Việt Nam để chuẩn bị cho tương lai.
- Tổ chức truyền thông : đào tạo người viết và cách thức làm báo.
- Can thiệp, tác động các vấn đề về nhân quyền. Trước mắt, cần can thiệp, tác động về chủ đề đất đai, môi trường, nghiệp đoàn lao động, cải thiện chế độ lao tù. Cần thí điểm một số trường hợp cụ thể tại một số địa phương.
- Tổ chức đào tạo diễn giả, thông tín viên để chuyển tải thông tin từ trong nước ra quốc tế.
Về lâu dài, xã hội dân sự và các mạng lưới các NGO ở Việt Nam cần xây dựng một chiến lược mang tính thống nhất về phương châm, mục tiêu, tổ chức, lĩnh vực hoạt động, khu vực hoạt động để hoàn thiện vai trò của mình.
Kết
Hãy hành động, hành động và hành động ! Vì dân sinh, dân quyền, dân chủ và dân trí ! Thay đổi của xã hội cũng là hệ quả cho phản biện và cơ hội cho dân chủ cùng xã hội dân sự ở Việt Nam.
Phải thay đổi về não trạng của chính quyền và nhận thức của người dân để có thể cống hiến cho xã hội nhiều hơn nữa. Phong trào dân sự và những điều kiện cho một xã hội dân sự ở Việt Nam đang nằm trong xu thế và lộ trình khởi động trong 3-4 năm tới. Và nếu được tổ chức tốt, xã hội dân sự hoàn toàn có thể góp sức cho xã hội về những triển vọng lạc quan trong tương lai dài hạn của dân tộc.
Phạm Chí Dũng
Các thao tác trên Tài liệu
Chia tay với SGTT - Nhắc lại một kỷ niệm đẹp
Hoàng Ngọc Diệp (*)
Vào các
năm 1995 đến 1998, tôi đã chọn
SGTT làm kênh quảng cáo chính cho
các sản phẩm mà các công ty
tôi làm giám đốc hoặc giám
đốc marketing, những sản phẩm như
HP, Motorola, Samsung, Swatch, Nokia, Siemens, v.v… Không
những SGTT là kênh quảng cáo chính
mà đây cũng là một kênh báo
chí tôi chọn làm nơi đưa ra
hàng loạt những quan điểm, đánh
giá và phản biện, vì SGTT, nhất
là đội ngũ phóng viên, nhà
báo, luôn sẵn sàng chịu "rủi
ro" nếu những thông tin đưa ra là
hợp lý, minh bạch và đầy đủ.
Ngay cả đối với những vấn đề
hay sự kiện có thể rất "nhạy
cảm".
Dưới
đây là một trong những sự kiện
"nhạy cảm" đã làm cho ban
biên tập và phóng viên bị Thành
Uỷ kiểm điểm mà tôi đã
vô tình dự phần từ đầu và
sau đó phải cố tình tham gia để
phần nào giúp giải quyết từ
"phía sau lưng hậu trường".
Viết về
sự kiện này như là một lời
ngợi khen ngắn gọn của tôi đối
với các anh em đã làm việc cho
SGTT và như là một lời chia tay với
một tờ báo đang bị đóng
cửa.
Vào giữa
tháng 6/2008, Saigontel được cấp giấy
phép đầu tư "Công Viên Phần
Mềm Thủ Thiêm", dự án có
quy mô: tổng vốn đầu tư trên
1,2 tỉ USD đầu tư cho diện tích 16
hecta; chủ dự án còn tuyên bố
rằng: "Trong quá trình xây dựng,
dự án này sẽ tạo cơ hội
việc làm cho khoảng 40.000 công nhân.
Sau khi hoàn thành, dự án này sẽ
duy trì thường xuyên lực lượng
lao động bảo trì, phục vụ khoảng
70.000 người. Cũng theo tính toán của
các chuyên gia thiết kế dự án
trên, trung tâm phần mềm Thủ Thiêm
đủ chỗ làm việc cho khoảng 49.000
người."
Với những
con số khổng lồ này, tôi thấy
ngay dự án này có vấn đề!
Không phải chỉ một hoặc hai vấn
đề mà nhiều vấn đề vô
cùng phản khoa học.
Đối với
cộng đồng ICT thì đây quả
thật là một siêu dự án có
quá nhiều hứa hẹn, vì vậy, nhóm
phóng viên ICT tại TP có giao lưu với
tôi và tìm hiểu cách nhìn của
tôi để tham khảo thêm từ nhiều
góc độ khác nhau, cuộc giao lưu
thân mật này được
thực hiện vào đầu tháng 7/2008
trên sân thượng tầng 5 tại KS Rex
(ngoài trời để anh em hút thuốc).
Trong cuộc
giao lưu, tôi phân tích rõ về
các góc độ sau:
1. Tính hiệu
quả kinh tế của dự án: Với 1.2
tỷ USD chỉ cho 16ha đất sử dụng,
tính đổ đồng là 7.500 USD/m2
hoặc ~1.000 USD/m2
cho cây xanh và đường sá +
~17.000 USD/m2
cho phần các loại toà nhà. Với
con số đơn giản này thôi thì
việc thu hồi vốn trong vòn 10 năm là
bất khả. Từ đó, không thể
có chuyện đầu tư để có
hiệu quả kinh tế được. Và
nhóm đối tác từ Đài Loan
lại vô cùng kinh nghiệm trong kinh doanh bất
động sản cho nên rất có vấn
đề.
2. Tính thực
tế của các doanh nghiệp phần mềm:
Gia tài quan trọng nhất của các DN
phần mềm là chuyên viên phần
mềm, ngay cả ở Silicon Valley, các DN luôn
tạo mọi cách để giữ cách
biệt chuyên viên của họ đối
với mọi DN khác nhằm tránh bị
đối thủ dụ dỗ bỏ DN đi nơi
khác. Bên cạnh, việc bảo mật về
thông tin sản phẩm, thông tin khách
hàng, v.v… là những bảo mật
hàng đầu. Cho nên không một DN
phần mềm nào chọn chung chạ với
các DN đối thủ cả. Lý do để
DN phần mềm vào khu Quang Trung chỉ là
vì lúc đó công viên phần
mềm Quang Trung có hạ tầng truyền dẫn
tốt, rẻ, và những ưu đãi
cho DN vào đó rất lớn so với ở
bên ngoài. Nhưng sau 2005 thì thực tế
lại khác, những DN này tuy vẫn giữ
trụ sở ở trong đó, nhưng những
nhóm chuyên viên phần mềm chính
của họ được ngấm ngầm đưa
ra ngoài để hoạt động. Vì
vậy, dự án "Công Viên Phần
Mềm Thủ Thiêm" chỉ là tên
gọi chứ định hướng kinh doanh không
thể nào như họ tưởng tượng.
3. Thực tế
về nhu cầu phát triển ICT tại Việt
Nam: Sự rời rạc trong phương pháp
phân cấp chủ quyền những dự án
IT xương sống của nhà nước
hoàn toàn phản khoa học trong góc độ
quản trị cũng như trong góc độ
triển khai các giải pháp, nhất định
sẽ dẫn tới tình trạng thiếu tập
trung, lãng phí và trì trệ. Từ
đó, việc nhu cầu chuyên viên phần
mềm cho lĩnh vực ICT của cả nước
sẽ rất nhỏ, chưa bàn đến
chuyện có 49.000 người thường
xuyên làm việc tại dự án này!
Đó là
những tóm tắt ngắn gọn của 1
buổi giao lưu kéo dài hơn 3 giờ
trao đổi liên tục giữa phóng viên
các báo và cá nhân tôi.
Sau đó
hai tuần, vào ngày 21/7/2008, báo SGTT đưa
lên một bài báo với tựa đề
"Trung
tâm phần mềm Thủ Thiêm - 90%
là diện tích văn phòng và
thương mại"
với kết luận:
"Như vậy
doanh số, bài toán nguồn nhân lực
của trung tâm này đều có ít
nhiều hoài nghi tính khả thi của nó.
Do đó không ít các doanh nghiệp
phần mềm đang ngờ rằng, dự án
trung tâm phần mềm Thủ Thiêm cũng
là một dự án bất động sản
đơn thuần như bao dự án mà
SaigonTel đang tham gia. “Để thuận tiện
trong việc xin giấy phép, họ lựa chọn
“chiêu bài” tập trung vào những
lĩnh vực mà TP.HCM đang hướng đến
như công nghệ cao, công nghệ phần
mềm… Đến khi xây dựng xong, cho
ai thuê mà chẳng được. Đâu
có quy định chế tài nào không
cho các đối tượng khác vào
trung tâm phần mềm thuê chỗ đâu”,
ông Hoàng Ngọc Diệp, cố vấn cao
cấp của tập đoàn Foxconn tại Việt
Nam thẳng thắn nhận xét."
Câu chuyện
nếu tới đây dừng thì chẳng
có gì để bàn luận xôn xao
cả. Tuy nhiên, sự việc đã không
đơn giản như vậy!
Hai tuần sau,
ban biên tập và phóng viên viết
bài này nhận một cái công văn
từ văn phòng Thành Uỷ lệnh điều
tra, báo cáo và kiểm điểm vì
viết bài báo này!
3 tuần sau
nữa, công ty Foxconn nhận công văn từ
UBND TP yêu cầu Foxconn giải trình tại
sao tôi, cố vấn cao cấp của Foxconn,
lại dám đưa ra những nhận định
"tiêu cực" về một "siêu
dự án" của TP mà chính Thành
Uỷ duyệt và đỡ đầu. Bức
công văn này có c.c. đến văn
phòng Thành Uỷ.
Với tư
cách một nhà đầu tư đã
bỏ ra gần 2 tỷ USD và chuẩn bị
bỏ thêm 3 tỷ USD nữa tại VN, Foxconn
bắt buộc phải trả lời công văn
này. Và với tư cách cố vấn
cao cấp của Foxconn, tôi cũng đã
phải tham gia "giải trình" theo yêu
cầu của công văn này. Tôi đã
đề nghị và cùng Foxconn giải
quyết như sau:
– Foxconn gửi
1 công văn đến UBND TP khẳng định
rằng: Foxconn không hề có liên quan gì
đến sự việc này cả. Cố vấn
của họ (là cá nhân tôi) hoàn
toàn độc lập trong những hoạt
động và nhận định của tôi,
và Foxconn chỉ chịu trách nhiệm giải
trình những gì họ thực hiện cho
dù theo sự cố vấn của tôi hay
không. Tuy nhiên, để giữ quan hệ
tốt với chính quyền địa phương,
Foxconn đã đền nghị cố vấn
của họ trực tiếp giải trình.
– Phần
tôi, tôi viết một bức thư giải
trình mọi sự việc, cách nhận
xét và đánh giá độc lập
của tôi đến UBDN TP, trong bức thư
này, tôi có đưa ra thêm ba phần:
1. Tôi sẵn
sàng đối chất với bất kỳ tổ
chức, bất kỳ nhóm chuyên gia nào
của nhà nước hoặc của nhà
đầu tư để bảo lưu quan điểm
của tôi.
2. Tôi đồng
gửi bức thư này đến Văn phòng
TƯ đảng, Thủ Tướng CP, Chủ
Tịch QH và tất nhiên Thành Uỷ
TP.
3. Tôi cho
biết rằng vì đây là quan điểm
của tôi mà phóng viên viết lại,
cho nên nếu BBT và phóng viên của
SGTT có bị kỷ luật vì bài báo
thì cá nhân tôi sẽ chính thức
kiện tổ chức quyết định kỷ
luật họ.
Sau 2 tháng
kể từ khi Foxconn và tôi gửi phúc
đáp, mọi chuyện nhẹ lại và
dừng.
Ban biên Tập
SGTT và phóng viên bị cảnh cáo
nhẹ, phóng viên bị "đì"
nhè nhẹ trong vòng hơn 1 năm.
Sau hơn 4 năm
treo và vẽ vời, đầu năm 2013, dự
án này chính thức bị rút giấy
phép vì bị xem như là "chiếc
bánh vẽ" to đùng của nhà
đầu tư!
Tại sao hệ
thống nhà nước yếu kém đến
mức không nhận ra đây là chiếc
bánh vẽ từ đầu?
Tại sao lại
đi kiểm tra, kiểm điểm, khiển trách
một tờ báo viết một bài báo
nhận định về nó mà không
chịu đánh giá nghiêm túc về
phản ánh và phản biện của bài
báo?
Tại sao phải
mất hơn 4 năm nhà nước mới
chịu công nhận đây là chiếc
"bánh vẽ"?
Và có
một điều nằm ngoài mọi câu
hỏi trên:
Sự thẳng
thắn và sẵn sàng chịu rủi ro để
đưa một bài báo cảnh tỉnh
của báo SGTT, sự sẵn sàng chịu
sức ép quái dị của nhà cầm
quyền mà chính phóng viên đã
biết trước là có thể sẽ
phải gánh chịu… chính là giá
trị của báo SGTT mà từ đầu
tôi đã nhận biết.
Chúc SGTT có
cơ hội tiếp tục, nếu không, chúc
những người bạn đã cũng như
đang làm việc cho SGTT tiếp tục có
cơ hội đóng góp cho VN. Không như
những tờ báo lá cải và tuân
phục một chiều!
Nguồn : Facebook
của tác giả
(*) Thạc sĩ Hoàng
Ngọc Diệp, người đã từng ở
vị trí Trưởng đại diện của
Qualcom Việt Nam ngay từ khi công ty này mở
văn phòng ở Việt Nam. Ông cũng là
người đã đặt những viên
gạch đầu tiên cho công nghiệp phát
triển ứng dụng ĐTDĐ tại Việt
Nam, cụ thể là nhà mạng S-Fone
với Dự án “Mùa hè sáng
tạo”. Bài viết “Chia tay với
SGTT- Nhắc lại một kỷ niệm đẹp”
được ghi từ ký ức của gần
20 năm trước. Đó là thời
điểm ông vừa nghỉ làm Senior
Director của Qualcomm vài tháng, và đang
làm Cố vấn cao cấp cho Foxconn tại VN. Foxconn là
một công ty của Đài Loan chuyên
sản xuất sản phẩm cho các thương
hiệu nổi tiếng thế giới như Apple
(kể cả iPhone), HP, Cisco, v.v…, lúc
đó Foxconn vừa đầu tư xong nhà
máy lắp rắp tại Bắc Ninh và
đang đầu tư một nhà máy
khác tại Bắc Giang. Ông chủ yếu
làm cố vấn chiến lược về
phát triển thị trường và đầu
tư kinh doanh khác tại VN cho họ.
Diễn Đàn trân trọng cảm ơn tác giả đã
cho phép đăng lại bài viết về một chuyện "cũ" nhưng vẫn rất còn tính
thời sự này.
Mong ước đầu xuân -
còn một lần nữa không ?
Nguyễn Tường Bách
Năm 1986 là một năm đáng nhớ trong đời
tôi. Một ngày nọ trong mùa thu 1986 bọn chúng tôi sáu người được Hội
Người Việt Nam tại Đức cử về nước để “điều trần” về tình hình thế giới,
góp ý với Đại hội Đảng lần VI.
Đó là thời điểm mà các nước theo chủ nghĩa xã hội tại Đông Âu bắt đầu có những dấu hiệu thay đổi. Tại Ba Lan tháng 9-1980 công đoàn Đoàn kết thành hình và ngày càng phát huy ảnh hưởng. Năm 1984 khắp nơi tại Ba Lan biểu tình lan rộng. Tại Hungary năm 1980 kinh tế thị trường bắt đầu được áp dụng, năm 1982 họ gia nhập Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) và Ngân hàng Thế giới (WB).
Tại Cộng hòa Dân chủ (CHDC) Đức từ giữa những năm 1980, đảng cầm quyền đã phải nhượng bộ thành phần đối lập. Cũng giữa những năm 1980 Mikhail Gorbachev ở Liên Xô thực hiện đổi mới Glasnost và Perestroika. Tháng 3-1985, Gorbachev tuyên bố mỗi nước trong khối Warsaw được quyền theo đường lối riêng. Từ đó học thuyết được mệnh danh Sinatra thay thế học thuyết Brezhnev, vốn được dựng lên từ năm 1968, sau khi Liên Xô đập tan mùa xuân Praha của Tiệp Khắc.
Những ai theo dõi thời cuộc đều hiểu là một khi Liên Xô tuyên bố đường ai nấy đi thì đó là dấu hiệu tan rã của khối Đông Âu.
Tôi chuẩn bị về Hà Nội và nhớ đến CHDC Đức của những năm qua. Đây là quốc gia hùng mạnh nhất của khối Đông Âu, có tiềm lực khá nhất về kỹ thuật và kinh tế so với các nước khác, kể cả với Liên Xô hồi đó. CHDC Đức tiếp giáp với Tây Đức, về mặt địa lý lại chứa cả Tây Berlin nằm lọt thỏm trong lòng nó, nên CHDC Đức chính là “tiền đồn” số 1 của phe xã hội chủ nghĩa. Chính vì lẽ đó mà Đông Đức càng cẩn mật hơn đối với mọi ảnh hưởng của phe Tây phương.
Tôi càng nhớ hơn những ấn tượng của mình tại Đông Đức trong năm 1970. Đó là năm mà bọn sinh viên trẻ chúng tôi, mà chỉ là người nước ngoài, người Đức không được tham dự, được đặc cách cho đi thăm CHDC Đức một ngày, buổi tối không được ở lại, phải trở về Tây Berlin. Chuyến xe buýt chạy trên những hành lang đã định sẵn từ Tây Đức đến Tây Berlin, xuyên qua địa phận Đông Đức, trên những xa lộ cách ly với phố xá làng mạc. Thỉnh thoảng xe dừng lại để sinh viên Tây Đức, với chút ngoại tệ “mạnh” ít ỏi trong túi, được mua cà phê thuốc lá trong các cửa hàng Intershop. Họ cần ngoại tệ mạnh và đó là lý do mà chúng tôi được đi thăm. Qua biên giới ngồi trên xe tôi thấy rõ công an Đông Đức dùng những chiếc gương lớn có bánh xe, đẩy vào gầm xe xem có công dân nào của họ trốn dưới đó không.
Đó là thời điểm mà các nước theo chủ nghĩa xã hội tại Đông Âu bắt đầu có những dấu hiệu thay đổi. Tại Ba Lan tháng 9-1980 công đoàn Đoàn kết thành hình và ngày càng phát huy ảnh hưởng. Năm 1984 khắp nơi tại Ba Lan biểu tình lan rộng. Tại Hungary năm 1980 kinh tế thị trường bắt đầu được áp dụng, năm 1982 họ gia nhập Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) và Ngân hàng Thế giới (WB).
Tại Cộng hòa Dân chủ (CHDC) Đức từ giữa những năm 1980, đảng cầm quyền đã phải nhượng bộ thành phần đối lập. Cũng giữa những năm 1980 Mikhail Gorbachev ở Liên Xô thực hiện đổi mới Glasnost và Perestroika. Tháng 3-1985, Gorbachev tuyên bố mỗi nước trong khối Warsaw được quyền theo đường lối riêng. Từ đó học thuyết được mệnh danh Sinatra thay thế học thuyết Brezhnev, vốn được dựng lên từ năm 1968, sau khi Liên Xô đập tan mùa xuân Praha của Tiệp Khắc.
Những ai theo dõi thời cuộc đều hiểu là một khi Liên Xô tuyên bố đường ai nấy đi thì đó là dấu hiệu tan rã của khối Đông Âu.
Tôi chuẩn bị về Hà Nội và nhớ đến CHDC Đức của những năm qua. Đây là quốc gia hùng mạnh nhất của khối Đông Âu, có tiềm lực khá nhất về kỹ thuật và kinh tế so với các nước khác, kể cả với Liên Xô hồi đó. CHDC Đức tiếp giáp với Tây Đức, về mặt địa lý lại chứa cả Tây Berlin nằm lọt thỏm trong lòng nó, nên CHDC Đức chính là “tiền đồn” số 1 của phe xã hội chủ nghĩa. Chính vì lẽ đó mà Đông Đức càng cẩn mật hơn đối với mọi ảnh hưởng của phe Tây phương.
Tôi càng nhớ hơn những ấn tượng của mình tại Đông Đức trong năm 1970. Đó là năm mà bọn sinh viên trẻ chúng tôi, mà chỉ là người nước ngoài, người Đức không được tham dự, được đặc cách cho đi thăm CHDC Đức một ngày, buổi tối không được ở lại, phải trở về Tây Berlin. Chuyến xe buýt chạy trên những hành lang đã định sẵn từ Tây Đức đến Tây Berlin, xuyên qua địa phận Đông Đức, trên những xa lộ cách ly với phố xá làng mạc. Thỉnh thoảng xe dừng lại để sinh viên Tây Đức, với chút ngoại tệ “mạnh” ít ỏi trong túi, được mua cà phê thuốc lá trong các cửa hàng Intershop. Họ cần ngoại tệ mạnh và đó là lý do mà chúng tôi được đi thăm. Qua biên giới ngồi trên xe tôi thấy rõ công an Đông Đức dùng những chiếc gương lớn có bánh xe, đẩy vào gầm xe xem có công dân nào của họ trốn dưới đó không.
Từ Tây Berlin chúng tôi đến
Checkpoint Charlie, đó là cửa biên giới giữa hai phần của thành phố
Đông Tây Berlin. Khách hồi hộp đi qua những hành lang hẹp, quanh co
dưới cặp mắt dò xét của công an mật vụ Đông Đức. Mỗi khách phải đổi 20
mark, tiền Đông Đức, 1 ăn 1, nghe là để mua sắm, nhưng thực tế là trả
tiền vào cửa với ngoại tệ mạnh.
Sau vài góc đường kể từ trạm kiểm soát, lạ thay có một thanh niên tìm tôi hỏi chuyện. Anh hỏi tôi có dư chiếc quần jean nào muốn bán lại cho anh. Tôi trố mắt lắc đầu. Anh lại đề nghị tôi cùng đi đến Intershop mua hàng với ngoại tệ mạnh, tiền anh đưa, công dân như anh không được mua hàng Intershop. Tôi cũng lắc đầu nốt. Vô cùng ngạc nhiên tôi tự hỏi, con người mới ở một xứ ưu việt nhất của khối Đông Âu mà như thế này ư.
Trong ngày hôm đó của năm 1970 tôi lại nhớ lại một kỷ niệm xưa. Trước đó chục năm, khoảng 1960, tôi chỉ là một đứa trẻ 12 tuổi sống trong thành thị miền Nam thời còn hòa bình. Ngày nọ tôi được theo người lớn ra bến sông Bến Hải, đến cầu Hiền Lương nhìn qua bờ Bắc. Vĩ tuyến 17 là đây, sông Hiền Lương nước chảy chầm chậm. Tôi bâng khuâng nhìn qua, bên kia là đồng bào của tôi hay sao. Xa xa ta thấy rõ trẻ con người lớn đi lại, có người đi xe đạp. Nhưng đập vào mắt tôi là một hàng chữ thật to, dành cho người nhìn từ bờ Nam “Hai miền, hai chế độ”. Dù là đứa trẻ, tôi biết ngạc nhiên thấy câu khẩu hiệu có vẻ “hiền”, không khiêu khích, không tuyên truyền như tôi tưởng.
Trên cao ở hai bờ là hai lá cờ, một vàng một đỏ. Lạ thay chiếc cờ vàng rủ xuống. Còn lá cờ đỏ bên kia, không rõ được làm bằng thứ vải gì mà trời ít gió vẫn bay phất phới. Điềm lành điềm dữ gì đây?
Chiếc cầu Hiền Lương khung sắt mặt gỗ chỉ là một chiếc cầu nhỏ như trăm vạn chiếc cầu trên quốc lộ 1, tôi nhìn và nghĩ đời mình sẽ không bao giờ đi trên cầu đó. Thế nhưng hồi đó vẫn có người qua lại, vì khi tôi vào văn phòng quân đội miền Nam đã có một người đội nón cối, miệng hút thuốc ngồi đó. Ông mang “bưu thiếp” từ bên kia qua, khuôn mặt bất động nhìn chúng tôi. Trong bọn chúng tôi có một đứa mũi hơi cao, da hơi sáng. Ông thốt lên “cháu này lai Mỹ”. Câu nói đầu tiên và duy nhất của ông đã trật lất.
Chục năm sau tại Đức tôi đang nếm mùi của “hai miền hai chế độ”. Nhưng hôm nay tôi được băng qua biên giới, đi thăm miền đất của con người mới xã hội chủ nghĩa. Ở đây chưa ai nhìn tôi khinh thị, ngược lại có kẻ chạy theo xin hỏi mua chiếc quần jean.
Suốt chục năm sau tôi không trở lại Đông Đức, nhưng vẫn nghe người dân ở đó vẫn tìm mọi cách vượt biên qua Tây Đức, bất kể hiểm nguy cho bản thân và hệ lụy cho người ở lại.
Thế mà chỉ hơn 15 năm sau kể từ lần viếng Đông Đức, tôi cùng phái đoàn ngồi máy bay về Hà Nội, sẽ gặp lãnh đạo Đảng và Nhà nước để “báo cáo về tình hình thế giới và phong trào”. “Báo cáo” ở đây phải gọi là “báo động” thì đúng hơn vì thông điệp của chúng tôi cho các vị lãnh đạo là hãy thay đổi, trên thế giới đang rục rịch thay đổi.
Trong một buổi sáng nắng hoe vàng như màu nắng thường thấy ở miền Bắc trong mùa thu, chúng tôi đến Văn phòng Trung ương Đảng, vào trong một gian phòng nghiêm trang, ngồi vào một chiếc bàn rất rộng. Người “làm việc” với chúng tôi không ai khác hơn là ông Nguyễn Văn Linh, người sắp trở thành Tổng bí thư. Các nhân vật khác cùng có mặt là các ông Đào Duy Tùng và Hoàng Bích Sơn. Các vị lắng nghe chúng tôi một cách nghiêm túc. Tôi bất ngờ cảm nhận lòng cởi mở thân tình của các vị quan chức cấp cao nhất. Họ để cho chúng tôi nói hết, không tỏ chút gì khó chịu khi nghe nói đến khuyết tật cố hữu của một nền kinh tế kế hoạch.
Ngồi đây tại Hà Nội tôi không khỏi nhớ lại đời mình. Từ một đứa trẻ đứng ngẩn ngơ bên cầu Hiền Lương và nghĩ đời mình sẽ không bao giờ qua bờ Bắc, tôi đã đi một vòng lớn của cuộc đời. Số phận cho tôi đến học tập ở Đức, cũng một nơi được gọi là “hai miền hai chế độ” như nước mình. Rồi tôi cũng từng băng hàng rào sắt qua bên đó và chứng kiến chớp nhoáng cách làm ăn cò con của thời bao cấp. Nay tôi lại ngồi đây, trong một quê hương thống nhất, tại trung tâm quyền lực của cả nước và “làm việc” với những lãnh đạo cấp cao nhất.
Thế nhưng nói thật lòng, ngay hồi đó tôi đã không có chút ảo tưởng nào. Làm sao mà các vị đó tin nghe mình, chấp nhận kiến nghị của dăm ba Việt kiều non nớt và đáng ngờ được. Những người mà họ tin nghe phải là những người khác mà chúng tôi không bao giờ gặp. Tiếng nói của chúng tôi chỉ điểm trang cho vui trong một hoàn cảnh cần chút màu sắc khác lạ.
Sau đó, Đại hội VI diễn ra trong tháng 12-1986 với nhiều thay đổi thực. Lãnh đạo Việt Nam từ bỏ con đường bao cấp, chấp nhận nhiều thành phần kinh tế và mở cửa cho đầu tư nước ngoài. Đây là một công cuộc đổi mới vô cùng quyết liệt và mang lại thành quả to lớn.
Tháng 11-1989, một biến cố long trời xảy ra tại Đức. Bức tường Berlin sụp đổ. Tôi ngồi xem hàng đoàn người hân hoan đi qua Checkpoint Charlie, nơi mà gần 20 năm trước chúng tôi phải chầm chậm đi về trong ngày, giữa những con mắt xoi mói. Tôi sởn da gà khi nhớ rằng, lịch sử ngàn năm sẽ nhớ lại cảnh này, cảnh một dân tộc thống nhất không cần tốn một viên đạn.
Hè năm 2012, chúng tôi trở về Checkpoint Charlie. Đường Friedrich không còn chập chùng đồn bót, nay rộng rãi thông suốt. Gần đó là một quán ăn Việt Nam đông khách, phục vụ trẻ măng. Đồng bào tôi đây, không hề ít tại nước Đức kỳ lạ này. Xung quanh trạm biên giới cũ, ta còn thấy hình ảnh xưa, nền móng cũ, ngày đó nơi đây một thuở... Quanh tôi là khách du lịch còn trẻ, người nước ngoài khá nhiều. Họ có biết chăng có người cảm khái nhớ đời mình và vận nước non của 40 năm qua.
Tại Đức thì sau 24 năm thống nhất, nước Đức đã đưa Đông Đức lên ngang tầm phát triển của phía Tây, đó là tin vui của họ trong mùa thu năm 2013. Hiện tượng người bỏ sang Tây để kiếm việc đã chấm dứt. Người Đức cũng không phải thánh thiện gì, chính trị gia của họ cũng đầy khuyết tật, cũng ôm ấp những cơ đồ riêng tư và ích kỷ. Nhưng điểm ưu việt của Đức là họ quyết lòng theo một xã hội pháp trị, tất cả phải được điều hành bằng luật pháp. Việc cựu tổng thống của họ hiện nay phải hầu tòa vì tội lạm dụng quyền thế về một số tiền chưa đầy 1.000 đô la Mỹ, cho thấy luật pháp của Đức triệt để như thế nào.
Kể từ đầu những năm 1990 tôi không còn gặp quan chức cấp cao, thật lòng tôi cũng không muốn. Nhưng cấp thấp thì nhiều. Thỉnh thoảng tôi vẫn gặp gỡ chuyện trò với họ, thậm chí chơi thể thao chung. Thỉnh thoảng khơi chuyện “bao cấp” ngày xưa thì y như rằng, ai cũng có chuyện để kể, từ anh lái xe đến ông thủ trưởng. Sức sống dân tộc to lớn thay. Thực vậy, chỉ bỏ ngăn sống cấm chợ và cho nước ngoài đầu tư mà nước ta đã tiến triển một cách ngoạn mục từ năm 1986 đến nay.
Nhưng tiến trình của xã hội luôn luôn thay đổi và đòi hỏi phải có sự đổi mới.
Năm 1986 Việt Nam đã từng có một cuộc đổi thay quyết liệt.
Có còn một lần nữa không ?
Sau vài góc đường kể từ trạm kiểm soát, lạ thay có một thanh niên tìm tôi hỏi chuyện. Anh hỏi tôi có dư chiếc quần jean nào muốn bán lại cho anh. Tôi trố mắt lắc đầu. Anh lại đề nghị tôi cùng đi đến Intershop mua hàng với ngoại tệ mạnh, tiền anh đưa, công dân như anh không được mua hàng Intershop. Tôi cũng lắc đầu nốt. Vô cùng ngạc nhiên tôi tự hỏi, con người mới ở một xứ ưu việt nhất của khối Đông Âu mà như thế này ư.
Trong ngày hôm đó của năm 1970 tôi lại nhớ lại một kỷ niệm xưa. Trước đó chục năm, khoảng 1960, tôi chỉ là một đứa trẻ 12 tuổi sống trong thành thị miền Nam thời còn hòa bình. Ngày nọ tôi được theo người lớn ra bến sông Bến Hải, đến cầu Hiền Lương nhìn qua bờ Bắc. Vĩ tuyến 17 là đây, sông Hiền Lương nước chảy chầm chậm. Tôi bâng khuâng nhìn qua, bên kia là đồng bào của tôi hay sao. Xa xa ta thấy rõ trẻ con người lớn đi lại, có người đi xe đạp. Nhưng đập vào mắt tôi là một hàng chữ thật to, dành cho người nhìn từ bờ Nam “Hai miền, hai chế độ”. Dù là đứa trẻ, tôi biết ngạc nhiên thấy câu khẩu hiệu có vẻ “hiền”, không khiêu khích, không tuyên truyền như tôi tưởng.
Trên cao ở hai bờ là hai lá cờ, một vàng một đỏ. Lạ thay chiếc cờ vàng rủ xuống. Còn lá cờ đỏ bên kia, không rõ được làm bằng thứ vải gì mà trời ít gió vẫn bay phất phới. Điềm lành điềm dữ gì đây?
Chiếc cầu Hiền Lương khung sắt mặt gỗ chỉ là một chiếc cầu nhỏ như trăm vạn chiếc cầu trên quốc lộ 1, tôi nhìn và nghĩ đời mình sẽ không bao giờ đi trên cầu đó. Thế nhưng hồi đó vẫn có người qua lại, vì khi tôi vào văn phòng quân đội miền Nam đã có một người đội nón cối, miệng hút thuốc ngồi đó. Ông mang “bưu thiếp” từ bên kia qua, khuôn mặt bất động nhìn chúng tôi. Trong bọn chúng tôi có một đứa mũi hơi cao, da hơi sáng. Ông thốt lên “cháu này lai Mỹ”. Câu nói đầu tiên và duy nhất của ông đã trật lất.
Chục năm sau tại Đức tôi đang nếm mùi của “hai miền hai chế độ”. Nhưng hôm nay tôi được băng qua biên giới, đi thăm miền đất của con người mới xã hội chủ nghĩa. Ở đây chưa ai nhìn tôi khinh thị, ngược lại có kẻ chạy theo xin hỏi mua chiếc quần jean.
Suốt chục năm sau tôi không trở lại Đông Đức, nhưng vẫn nghe người dân ở đó vẫn tìm mọi cách vượt biên qua Tây Đức, bất kể hiểm nguy cho bản thân và hệ lụy cho người ở lại.
Thế mà chỉ hơn 15 năm sau kể từ lần viếng Đông Đức, tôi cùng phái đoàn ngồi máy bay về Hà Nội, sẽ gặp lãnh đạo Đảng và Nhà nước để “báo cáo về tình hình thế giới và phong trào”. “Báo cáo” ở đây phải gọi là “báo động” thì đúng hơn vì thông điệp của chúng tôi cho các vị lãnh đạo là hãy thay đổi, trên thế giới đang rục rịch thay đổi.
Trong một buổi sáng nắng hoe vàng như màu nắng thường thấy ở miền Bắc trong mùa thu, chúng tôi đến Văn phòng Trung ương Đảng, vào trong một gian phòng nghiêm trang, ngồi vào một chiếc bàn rất rộng. Người “làm việc” với chúng tôi không ai khác hơn là ông Nguyễn Văn Linh, người sắp trở thành Tổng bí thư. Các nhân vật khác cùng có mặt là các ông Đào Duy Tùng và Hoàng Bích Sơn. Các vị lắng nghe chúng tôi một cách nghiêm túc. Tôi bất ngờ cảm nhận lòng cởi mở thân tình của các vị quan chức cấp cao nhất. Họ để cho chúng tôi nói hết, không tỏ chút gì khó chịu khi nghe nói đến khuyết tật cố hữu của một nền kinh tế kế hoạch.
Ngồi đây tại Hà Nội tôi không khỏi nhớ lại đời mình. Từ một đứa trẻ đứng ngẩn ngơ bên cầu Hiền Lương và nghĩ đời mình sẽ không bao giờ qua bờ Bắc, tôi đã đi một vòng lớn của cuộc đời. Số phận cho tôi đến học tập ở Đức, cũng một nơi được gọi là “hai miền hai chế độ” như nước mình. Rồi tôi cũng từng băng hàng rào sắt qua bên đó và chứng kiến chớp nhoáng cách làm ăn cò con của thời bao cấp. Nay tôi lại ngồi đây, trong một quê hương thống nhất, tại trung tâm quyền lực của cả nước và “làm việc” với những lãnh đạo cấp cao nhất.
Thế nhưng nói thật lòng, ngay hồi đó tôi đã không có chút ảo tưởng nào. Làm sao mà các vị đó tin nghe mình, chấp nhận kiến nghị của dăm ba Việt kiều non nớt và đáng ngờ được. Những người mà họ tin nghe phải là những người khác mà chúng tôi không bao giờ gặp. Tiếng nói của chúng tôi chỉ điểm trang cho vui trong một hoàn cảnh cần chút màu sắc khác lạ.
Sau đó, Đại hội VI diễn ra trong tháng 12-1986 với nhiều thay đổi thực. Lãnh đạo Việt Nam từ bỏ con đường bao cấp, chấp nhận nhiều thành phần kinh tế và mở cửa cho đầu tư nước ngoài. Đây là một công cuộc đổi mới vô cùng quyết liệt và mang lại thành quả to lớn.
Tháng 11-1989, một biến cố long trời xảy ra tại Đức. Bức tường Berlin sụp đổ. Tôi ngồi xem hàng đoàn người hân hoan đi qua Checkpoint Charlie, nơi mà gần 20 năm trước chúng tôi phải chầm chậm đi về trong ngày, giữa những con mắt xoi mói. Tôi sởn da gà khi nhớ rằng, lịch sử ngàn năm sẽ nhớ lại cảnh này, cảnh một dân tộc thống nhất không cần tốn một viên đạn.
Hè năm 2012, chúng tôi trở về Checkpoint Charlie. Đường Friedrich không còn chập chùng đồn bót, nay rộng rãi thông suốt. Gần đó là một quán ăn Việt Nam đông khách, phục vụ trẻ măng. Đồng bào tôi đây, không hề ít tại nước Đức kỳ lạ này. Xung quanh trạm biên giới cũ, ta còn thấy hình ảnh xưa, nền móng cũ, ngày đó nơi đây một thuở... Quanh tôi là khách du lịch còn trẻ, người nước ngoài khá nhiều. Họ có biết chăng có người cảm khái nhớ đời mình và vận nước non của 40 năm qua.
Tại Đức thì sau 24 năm thống nhất, nước Đức đã đưa Đông Đức lên ngang tầm phát triển của phía Tây, đó là tin vui của họ trong mùa thu năm 2013. Hiện tượng người bỏ sang Tây để kiếm việc đã chấm dứt. Người Đức cũng không phải thánh thiện gì, chính trị gia của họ cũng đầy khuyết tật, cũng ôm ấp những cơ đồ riêng tư và ích kỷ. Nhưng điểm ưu việt của Đức là họ quyết lòng theo một xã hội pháp trị, tất cả phải được điều hành bằng luật pháp. Việc cựu tổng thống của họ hiện nay phải hầu tòa vì tội lạm dụng quyền thế về một số tiền chưa đầy 1.000 đô la Mỹ, cho thấy luật pháp của Đức triệt để như thế nào.
Kể từ đầu những năm 1990 tôi không còn gặp quan chức cấp cao, thật lòng tôi cũng không muốn. Nhưng cấp thấp thì nhiều. Thỉnh thoảng tôi vẫn gặp gỡ chuyện trò với họ, thậm chí chơi thể thao chung. Thỉnh thoảng khơi chuyện “bao cấp” ngày xưa thì y như rằng, ai cũng có chuyện để kể, từ anh lái xe đến ông thủ trưởng. Sức sống dân tộc to lớn thay. Thực vậy, chỉ bỏ ngăn sống cấm chợ và cho nước ngoài đầu tư mà nước ta đã tiến triển một cách ngoạn mục từ năm 1986 đến nay.
Nhưng tiến trình của xã hội luôn luôn thay đổi và đòi hỏi phải có sự đổi mới.
Năm 1986 Việt Nam đã từng có một cuộc đổi thay quyết liệt.
Có còn một lần nữa không ?
NGUYỄN TƯỜNG BÁCH
Sách Xuất Hành
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
| Tanakh và Cựu Ước |
||
|---|---|---|
 |
||
|
||
|
||
|
|
||
Mục lục
Tên gọi
Từ "Xuất hành" trong tiếng Việt được Công giáo Rôma dịch từ tiếng Hy Lạp Ἔξοδος, Exodos, nghĩa là "ra đi"; Tin Lành dịch phiên âm là "Xuất Ê-díp-tô", nghĩa là "Rời khỏi Ai Cập".Tóm tắt
Cuộc sống của Israel ở Ai Cập
Vượt Biển Đỏ, tranh của Nicholas Poussin
Ông Moses được chọn
"Bấy giờ ông Moses đang chăn chiên cho cha vợ là Jethro (Gít-rô), tư tế Ma-đi-an. Ông dẫn đàn chiên qua bên kia sa mạc, đến núi của Thiên Chúa, là núi Khô-rếp. Thiên sứ của Đức Chúa hiện ra với ông trong đám lửa từ giữa bụi cây. Ông Moses nhìn thì thấy bụi cây cháy bừng, nhưng bụi cây không bị thiêu rụi. Ông tự bảo: "Mình phải lại xem cảnh tượng kỳ lạ này mới được: vì sao bụi cây lại không cháy rụi?" Đức Chúa thấy ông lại xem, thì từ giữa bụi cây Thiên Chúa gọi ông: "Moses! Moses!" Ông thưa: "Dạ, tôi đây!" Người phán: "Chớ lại gần! Cởi dép ở chân ra, vì nơi ngươi đang đứng là Đất Thánh." Người lại phán: "Ta là Thiên Chúa của cha ngươi, Thiên Chúa của Abraham (Áp-ra-ham), Thiên Chúa của Isaac (I-xa-ác), Thiên Chúa của Jacob (Gia-cóp)." Ông Moses che mặt đi, vì sợ nhìn phải Thiên Chúa" (Xuất hành 3:1-6).Yêu sách đòi tự do
Thiên Chúa đặt Moses làm thủ lãnh Israel, để đưa dân tộc này ra khỏi Ai Cập, vào Đất Hứa. Trong những lần tiếp kiến Pharaoh đòi tự do, ông đều bị Pharaoh bác bỏ. Thiên Chúa trừng phạt người Ai Cập bằng nhiều tai ương mà đỉnh điểm là việc giết tất cả các con trai đầu lòng mới sinh. Pharaoh buộc phải đồng ý cho Israel ra đi.Cuộc Vượt qua và Xuất hành
Đêm diễn ra tai ương cuối cùng, tất cả con đầu lòng mới sinh của người Ai Cập, từ con vua đến con dân thường đều bị giết chết. Theo chỉ dẫn của Thiên Chúa, Israel không bị thiệt hại gì và họ gọi đó là "vượt qua". Israel, gồm 600.000 người kể cả phụ nữ và trẻ em ra đi với tất cả hành lý, chiên, bò...Hiện tại nhìn lại, nhiều điểm nghi ngờ lẫn giả thuyết xuất hiện từ đây. Khi Israel vượt qua Sinai, hệ sinh thái sa mạc của bán đảo Sinai có thể không cung cấp đủ thức ăn và nước uống để duy trì sự sống cho một lượng người lớn như thế. Thật vậy, dân số hiện nay của Sinai ước lượng chỉ khoảng hơn 38.000.
Pharaoh cho quân đội đuổi theo Irael đến tận Biển Đỏ. Israel đi giữa lòng biển khô ráo. Khi Israel đã đi được qua bờ bên kia thì quân đội Ai Cập vẫn đang đi giữa lòng biển.
Kinh Thánh ghi lại rằng: "Ông Moses giơ tay trên mặt biển, và biển ập lại như cũ, vào lúc tảng sáng. Quân Ai Cập đang chạy trốn thì gặp nước biển, Đức Chúa xô ngã quân Ai Cập giữa lòng biển. Nước ập xuống, vùi lấp chiến xa và kỵ binh, vùi lấp toàn thể quân lực của Pharaoh đã theo dân Israel vào lòng biển. Không một tên nào sống sót." (Xuất hành 14:27-28). Thế nhưng, ngày nay, người ta đặt giả thuyết có một cuộc thủy triều lớn xảy ra vào thời ấy.
Hành trình tại Sinai
Israel tiếp tục hành trình của mình, nhưng ngay lập tức, họ bắt đầu kêu ca về các khó khăn gian khổ, không thức ăn, nước uống. Thiên Chúa ban cho họ một thứ bánh để ăn, họ gọi là "Manna" và nước uống chảy từ hòn đá của Meribah.Thuật ngữ "núi của Thiên Chúa" xuất hiện nhiều từ các chương này và là vấn đề gây tranh cãi. Người ta cho rằng, núi này có hai tên gọi: Horeb và Sinai. Các học giả không đồng ý về việc liệu trong thực tế có hai ngọn núi hay không? vì nó chẳng tương quan đến địa lý hiện đại.
Giao ước
Irael đến chân "núi của Đức Chúa". Thiên Chúa và họ lập một giao ước: Thiên Chúa sẽ bảo trợ trên dân tộc họ, và họ sẽ là dân riêng của Thiên Chúa, phải phụng thờ Người thông qua Mười điều răn.Cùng với Mười điều răn của Chúa, sách Xuất hành còn ghi một số luật về phụng tự. Nhưng ngay sau đó dân đã vi phạm giao ước, đúc bò vàng mà thờ theo kiểu dân Canaan. Nhờ ông Mô-sê cầu khẩn, Chúa đã tha thứ và ban lại Luật Giao ước cho ông Mô-sê.
Subscribe to:
Posts (Atom)