Di sản khổng lồ của đế quốc La mã .

Chuyển ngữ từ bài viết The World According To Rome trên National Geographic số tháng 8 1997 .

. . .

Một trong những di sản quan trọng nhứt , người La Mã để lại là LUẬT PHÁP . Ý tưởng luật phải viết ra giấy (written law) là 1 tấm khiên – để bảo vệ cá nhân chống lại người khác và chống lại quyền lực đáng sợ (awesome) của nhà nước – đã là 1 quan niệm người La mã thừa hưởng từ người Hy lạp . Nhưng chính La Mã đã đưa khái niệm trừu tượng này thành thực tiển hàng ngày , và thực tiển này ngày nay được tôn trọng khắp thế giới . Một câu được khắc ở trường Luật Harvard viết : “Non sub homine sed sib deo et lege – Không phải do người mà do Thượng đế và luật pháp (mà chúng ta được cai trị) .”

Pháp Quyền (rule by law) rất quan trọng đối với văn minh phương Tây đến nỗi phần lớn chúng ta coi đó là điều đương nhiên (for granted) . Thực tế , PQ ko phải lúc nào cũng là điều cần thiết đối với nhân loại : người TQ thời xưa , đã làm khác với điều người La mã đã làm . Khỗng Phu Tử và các đồ đệ trong nhiều thế kỷ đã ko tin luật thành văn . Một bộ luật đầy bụi thì quá khô cứng/ko uyển chuyển để xử lý sự đa dạng vô tận của rắc rối của con người , họ cảm thấy như vậy . Họ bèn chọn cách tin tưởng vào con người , chứ ko phải là luật pháp – vì dựa vào tính BẢN THIỆN CÓ SẴN của con người - như là bảo đảm tốt nhứt của 1 xã hội dân sự . Ngay cả ngày nay , quan niệm về luật thành văn và hợp đồng (viết ra giấy) vẫn còn chưa được coi trọng lắm tại TQ và các nước Đông Á khác .

Người La mã cũng cảm thấy hơi mơ hồ (ambiguity) về sự hoàn thiện (preeminence) của LP . “ Corruptissima republicae , plurimae leges,” sử gia Tacitus đã nhận xét - “ Nhà Nước càng tham nhũng , thì luật càng nhiều .””

Nhưng trong cuộc đấu tranh liên tục (ongoing) giửa dân thường của La mã và giới tinh hoa (elite) cầm quyền , tiện dân (plebeian) đã quyết định thà dựa vào luật pháp hơn là tính bất thường quá con người (all-too-human whim) của nhà cầm quyền (ruler) . Dưới áp lực từ đám tiện dân (pleb) , giai cấp cầm quyền đã liên tục buộc phải thảo ra luật lệ . Luật đầu tiên , có tên Mười Hai Chương Trình (Twelve Tables) , ra đời vào 450 trước Công nguyên , và người La mã tiếp tục soạn thảo luật cho 1000 năm sau đó . Bộ sách Tóm Tắt về Luật và các Sửa Đổi (compilation of the Digests , the Institutes , and the Revised Code) rất đồ sộ của hoàng đế Justinian , hoàn tất năm 534 sau Công nguyên , được dùng như nền tảng của luật Tây phương kể từ đó .

Một xã hội với 1 hoàng đế đầy quyền lực có thể giết người tùy thích , 1 xã hội với hàng triệu nô lệ – được đối xử như đồ vật trong nhà (chattel) , ko thể được xem như 1 xã hội pháp trị (lawful society) . Nhưng luật La mã cũng ko lạ lẫm với các người mê chương trình có tên LA Law hay Court TV .

Cũng có cáo trạng (indictment) và các phiên tòa có bồi thẩm (jury trial) , các quan tòa chuyên ra lịnh treo cổ và quan tòa đa cảm (softhearted) , các công tố viên nặng tay (hard-hitting) và luật sư bào chữa khôn ngoan (wily) . Trong nhóm cuối cùng (luật sư) , nhân vật Johnnie Cochran của La mã dĩ nhiên là luật sư Cicero , oai nghiêm và bền bỉ (long-winded) , một người đã hoàn thiện những kỹ thuật bào chữa vẫn còn áp dụng ngày nay .

Trong 1 cách chống lại ban hội thẩm (appeal to the jury) , Cicero đã dùng 1 cách được gọi là praeteritio , (ignore , không biết) .

Ông nói như sau , hôm nay tôi tập trung vào sự vô tội của khách hàng của tôi , do vậy , tôi hoàn toàn ko biết sự kiện rằng công tố viên (prosecutor) trong vụ này là 1 kẻ tán gái khả ố (infamous philanderer) , đã đánh vợ và ăn cắp đồ của bà (nội/ngoại) . Một cách khác được gọi là ad misericordiam , kêu gọi lòng thương hại , khi Cicero cho vợ của khách hàng của ông dẫn các con rách rưới , dơ bẩn của bà vào tòa và ngồi khóc trước mặt các quan tòa . Nếu khách hàng ko có con , luôn luôn có những trẻ láu cá (urchin) đường phố được thuê để đóng vai này trong 1 ngày .

2000 năm trước trường hợp Miranda , ng La mã cũng thành lập những bảo đảm để bảo vệ quyền của nghi phạm bị kết tội. Chúng ta có thể thấy tiến trình này trong phiên xử Thánh Paul , nhà tiên phong của Thiên Chúa giáo được nêu ra (set forth) (trong Tân Ước) ở Tập các Tông đồ (Acts of the Apostles) . (Văn bản hơi nghi ngờ vì nó có thể được viết nhằm phần nào đó (in part) gây khó khăn (embarrass) cho người Do thái , nhưng các học giả nói nó chính xác về mặt luật pháp) .

Trong chương 22 của Tập này , Thánh Paul được đưa ra trước một quan tòa (magistrate) La mã về các cáo buộc phạm pháp (criminal charge) – có vẻ như sách động nổi loạn (provoke a riot) . Cảnh sát sắp (be about) đánh và nhốt thì ông đột ngột nói (pipe up) rằng Thánh là người La mã . Điều nay thay đổi tất cả , và ông được phép tự do chờ ngày xét xử (pending a trial) .

Sau đó , các tu sĩ chánh của TP Jerusalem than phiền với thống đốc TP La mã , ông Festus , rằng tại sao ko truy tố ông (Paul) . Festus , trong chương 25 (cũa Tập trên) , với dẫn chứng về luật : “Phong tục La mã ko cho phép giao lại (hand over) bất cứ ai trước khi hắn đối diện với những người cáo buộc và hắn có được cơ hội để bảo vệ hắn chống lại cáo buộc. “

Cuối cùng , ông yêu cầu một đặc quyền khác (assert another legal prerogative) – quyền được kháng án trực tiếp với La Mã . Thủ tục này cho ông được tự do thêm vài năm . Thánh Paul về La mã, nhưng Tập các Tông đồ đã kết thúc ở đây , ko có lời nào về kết cục cũa vụ này . Một vài học giả cho rằng cáo buộc được hủy bỏ , vì ko có có ghi chép khác về trường hợp này ; một truyền thuyết (tradition) khác cho rằng thánh đã bị ném vào sư tử theo lịnh của hoàng đế Nero .

Dù cho hoàng đế Augustus thiết lập chế độ 1 người quyết định , có 1 khuynh hướng của các hoàng đế là tuân thủ các mệnh lệnh của luật pháp (abide by legal dictates) . Không ai có thể làm gì nếu hoàng đế Nero hay Caligula ngồi xổm lên LP (ride roughshod over the law) , nhưng trong phần lớn các trường hợp , (but for the most part) , ngay cả hoàng đế cũng cảm thấy phải tuân thủ .

Nếu 1 hoàng đế tôn trọng luật pháp , trách nhiệm này còn nặng hơn đối với các viên chức cấp dưới hay các thống đốc các thuộc địa . Một QUAN CHẤP CHÍNH TỐI CAO (consul) của 1 tỉnh , nếu vi phạm luật , có nguy cơ bị triệu hồi về La mã , nơi mà ông ta có thể bị cùm (would be thrown in pedica , into chains) . Một lý do mà quan chấp chánh Festus có thái độ khôn ngoan (fastidious) về các quyền của thánh Paul , có thể là người tiền nhiệm cũa ông , một người bất tài (inapt) tên Felix , đã bị triệu hồi sau khi các công dân cũa TP Judaea than phiền rằng ông đã lạm quyền (be abused their rights) .

KARMA (NGHIỆP  QUẢ) CỦA DÂN TỘC VIỆT NAM 

Thưa các bạn : karma , tuy gốc từ tiếng Phạn (sancrit) , nhưng giờ đã quốc tế hóa , bất cứ ở đâu ng ta cũng dùng từ này . 

Là một người tin tưởng vào luật Luân Hồi Nhân Quả , tôi có nhận định như sau . Ngày xưa ông cha chúng ta đã tiêu diệt cả dân tộc Chiêm Thành củng như đã đối xử hà khắc với tổ tiên của dân Cam Pu Chia ngày nay (1) ; nên giờ này chúng ta là con cháu phải trả quả .

Như chiến tranh liên miên mấy chục năm làm hàng triệu con người của hai bên đã bỏ mạng . Khi hòa bình lập lại (năm 1975) thì mấy trăm ngàn người đi tù , kế đó là chiến dịch đánh tư sản , sau đó là làn sóng vượt biên khiến không biết bao người phải chết trong các trại tù từ Nam chí Bắc , lớp làm mồi cho cá , lớp bị Công An bắn chết , lớp bị hải tặc giết , hảm hiếp hay bắt làm nô lệ tình dục , v.v...Đau thương cao ngất trời !

Từ ngày đất nước đổi mới kinh tế thì khoảng cách giàu nghèo ngày càng rộng , bất mãn tràn lan vì đảng viên tham nhũng , hà hiếp , chiếm đoạt của cải cũa dân mà đặc biệt là dùng quyền lực mua đất của dân với giá rẻ mạt để bán lại với giá cao .Công An thì đối xử với dân như kẻ thù đến độ đánh chết người vì những vi phạm nhỏ như không đội mủ bảo hiểm ,v.v... Tham nhũng tràn lan trong MỌI ngành nghề (đặc biệt là giáo dục và y tế) khiến người dân nghèo phải rên siết khi cho con đi học hay phải nhập viện , v.v... Nỗi đau khổ mà người dân nghèo phải chịu đựng không sao kể hết trong phạm vi của bài viết này . Ban lãnh đạo của đảng CSVN thì tha hồ vơ vét , chia chát của cải tài nguyên cũa đất nước cho gia đình , cho đàn em để tạo VÂY CÁNH và họ hoàn toàn VÔ CẢM trước nỗi đau của người dân ; và nghĩ rằng họ vẫn còn rất mạnh vì có tới MẤY TRIỆU tay súng đang hết lòng trung thành với họ vì bọn này đang hưởng rất nhiều bổng lộc và nhiều đặc quyền .

Theo tôi , dân VN còn tiếp tục chịu sự cai trị độc tài này . Vì những người CSVN ĐÃ ĐƯỢC THƯỢNG ĐẾ PHÁI XUỐNG ĐỂ TRỪNG PHẠT dân VN vì những tội lỗi mà cha ông ta đã tạo ra với dân Chiêm Thành cũng như tổ tiên của dân Khmer . Tới ngày dân VN hết NGHIỆP QUẢ thì bọn CSVN sẽ nhanh chóng ra đi vì nhiệm vụ của chúng đã hết . Vì tôi luôn quan niệm , bọn CSVN đã được Thượng Đế phái xuống thì CHỉ CÓ THƯỢNG ĐẾ THÂU HỒI CHÚNG MÀ THÔI .

Trước 1975 , phần lớn dân miền Nam không ai nghĩ rằng có ngày 30 tháng 4 nên hàng mấy trăm ngàn dân quân cán chính các cấp đã vào tù . Người CSVN hiện nay củng sẽ có một ngày tương tự như vậy nhưng có thể xảy ra dưới một hình thức khác . Là người Phật tử , tôi mong sự sụp đổ của chế độ CS sẽ không tàn khốc , sắt máu , đầy nước mắt như ngày 30 tháng 4 của chúng ta .

Chúng ta , người dân hải ngoại , đang sống trong tự do dân chủ , hảy cầu mong cho nhửng người dân VN đang đau khổ sớm chấm dứt được cái nghiệp quả đầy oan khiên này để sống trong tự do và ấm no như các nước láng giềng , chí ít củng phải bằng như dân Thái Lan . Vì tới nay dân VN đả chịu tai ách CS đã 56 năm rồi !!!

Chú thích :

(1) Trong nguyệt san National Geographic cũa Mỹ số tháng 3 năm 1971 nơi trang 316 , ký giả Peter T. White đã viết :

. . . vào thế kỷ 17 , người VN đã tiếp tục cuộc Nam tiến vào châu thổ sông Cửu Long , bấy giờ thuộc về người Khmer , và đã áp đảo họ .

Khi dân Khmer ngoan ngỏan , người VN đã rút đi chỉ để lại một lực lượng nhỏ hiện diện . Nhưng khi dân Khmer nổi loạn , người VN đã tiến quân vào và trừng trị không thương tiếc . Một học giả tại Sài Gòn đã cho tôi một hình ảnh : “ Người VN có câu nói ' làm đổ ấm đun nước trà' có nghỉa là khủng bố , là trừng phạt một cách nghiêm khắc , đã có nguồn gốc từ việc đối xử với tù binh người Khmer . Họ bị bắt buộc quỳ gối từng nhóm 3 người , mỗi nhóm cùng nhau giử trên đầu một cái bếp lò lớn trên đó có một ấm đun trà đang sôi . Nếu một người không chịu đựng nổi , gục ngả , ấm trà rơi xuống làm cho hắn bị phỏng và sau đó bị chặt đầu “ . Cho đến ngày nay , người Khmer vẫn còn ghét dân VN . . .

San Jose ngày 27.11.2010 lúc 7:21PM .

 MONTREAL : THỊ TRƯỞNG BỊ BẮT DO NHỮNG CÁO BUỘC VỀ THAM NHŨNG .
Dịch từ nguồn :
http://www.cnn.com/2013/06/17/world/americas/canada-montreal-mayor-arrested/index.html
"Ottawa (CNN) . Thị trưởng tạm thời của TP Montreal (Canada) (1) , ông Michael Applebaum , bị bắt và bị buộc tội vào sáng ngày thứ hai 17.6.13 với 14 tội danh bao gồm gian lận (fraud) , vi phạm lòng tin (breach of trust) và đồng lõa (conspiracy) .
(1) Dân số 1,649,519 người , số liệu 2011 ,  thuộc tỉnh Quebec ; đông hàng thứ hai sau TP Toronto thuộc tỉnh Ontario ; Canada có 10 tỉnh và 3 vùng lãnh thổ , thủ đô là Ottawa .- Tài) .
Cảnh sát tỉnh Quecbec nói , những cáo buộc  này liên quan đến ít nhứt hai sự chuyển nhượng/giao dịch (transaction) về bất động sản tại TP Montreal từ 2006 đến 2011 và hàng trăm ngàn đô-la đã sang tay .
"Những cáo buộc này chủ yếu dựa trên (rest upon) sự cấp phép và hổ trợ về chính trị cho hai dự án về BĐS ," theo Đại úy Andre Boulanger của lực lượng CS tỉnh Quebec . Ông đã ko xác nhận hay phủ nhận những cáo buộc này có liên quan đến hối lộ (bribe) hay có dính líu (tie) đến những băng đảng tội phạm có tổ chức . 
Ông Applebaum nhận chức thị trưởng vào tháng 11 khi người tiền nhiệm , ông Gerald Tremblay từ chức vì những cáo buộc về tham nhũng . Lúc đó , tại tòa thị chính Montreal  , ông Applebaum đã hứa "sẽ chấm dứt thời đại của nhếch nhác (sleaze)" .
Từ 2006 tới 2011 , ông này quản lý khu ngoại ô rộng lớn của TP này . Thời gian này , ông cũng phục vụ trong hội đồng TP .
Khi bình luận về cuộc họp báo vào ngày thứ hai của CS , người chỉ huy đội chống tham nhũng tỉnh Quebec , ông Robert LaFreniere nói , " Chúng ta không  thể  dung thứ những hành động đáng khiển trách (reprehensible) đã gây phương hại đối với việc điều hành những định chế công cộng của chúng ta . Những tiêu chuẩn (values) về đạo đức và liêm chính (integrity) phải được duy trì như NỀN TẢNG của mọi công tác - thực hiện bởi các viên chức dân cử của chúng ta . "
(còn tiếp)
====
(tiếp theo)
Các CS nói , cuộc điều tra đã bắt đầu vào tháng Ba sau khi họ nhận được  điều - mà họ mô tả là bằng chứng "vửng chắc" từ người dân . CS tỉnh Quebec nói , cuộc điều tra đang tiếp tục và ko loại trừ việc bắt thêm người .
Đây là một cáo buộc gây bùng nổ và mới nhứt làm rung chuyển TP Montreal vì những chi tiết của một scandal quỷ quyệt (insidious) về tham những đã được vạch trần  từ một cuộc điều tra toàn tỉnh . Bằng chứng có được từ cuộc điều tra này cho thấy những cáo buộc về tham nhũng rộng khắp và quan hệ gần gủi giửa các viên chức dân cử , nhân viên tòa thị chính , nhà thầu và ngay cả tội phạm có tổ chức .
Ông Applebaum bác bỏ mọi cáo buộc ./. "
NHẬN XÉT :
1/Vụ này cho thấy , ngay cả ở một NHÀ NƯỚC PHÁP QUYỀN đích thực như Canada mà tham nhũng ở qui mô như vậy vẫn có đất sống , huống hồ gì ở một nước không có NNPQ đích thực như Việt nam. Việc làm của ông thị trưởng này trước nhứt đã VI PHẠM ĐẾN LÒNG TIN (của người dân đã bầu ông làm thị trưởng) khi nhận hối lộ để cấp phép cho dự án BĐS , v.v... Không thấy nói ông này có THÂM LẠM CÔNG QUỸ , v.v...
2/Điều quan trọng hơn : Lực lượng CS và ngành tư pháp tỉnh Quebec đã không bị mua chuộc bởi thị trưởng này ; ngoài ra , BÁO CHÍ tự do và nghành LẬP PHÁP độc lập với hành pháp cũng phần nào giúp đưa vụ này ra ánh sáng : vì nếu thư tố cáo cũa dân bị CS (tỉnh Quebec) dấu nhẹm thì người dân sẽ gửi tới báo chí và các đại diện của họ ở quốc hội của tỉnh Quebec .

SUY NGHĨ VỤN VẶT : TẠI SAO THƯỢNG ĐẾ CHỉ THử THÁCH VỚI NGƯỜI NÀY mà ko thử thách ng kia ?!? 

Chẳng lẽ  ngài lại bất công . Một ng cha bình thường còn phải cố gắng đối xử CÔNG BẰNG với các con mình : ko có bên trọng bên khinh .

Nhiều ng TCG ở Mỹ , sau các tai họa liên tiếp đến với gđ hay bản thân họ , đã bỏ đức tin cũ hay theo đạo Phật .

Tôi hỏi thằng cháu rể ng Mỹ , cháu đi nhà thờ thường xuyên ko ? Nó trả lời , rất ít và cháu hành động theo những gì – mà cháu nghĩ là đúng .

Còn anh bạn Pháp của tôi , thì cũng vậy : tuy theo CG nhưng anh ta gần như ko đi nhà thờ .

Hiện giờ , cái nôi cũa CG thế giới là Pháp và TBN (Spain) , số ng theo đạo sụt giảm và ng đi nhà thờ đa số là ng già .

Trong số ng công giáo VN mà tôi quen  , thì chỉ có ng già thì còn giử đạo ; còn bọn trẻ thì phần lớn hành động theo ý thích .

Còn cô Hà Nguyễn , một Facebooker mới quen với tôi , mà tôi dặt tên cho cổ là 'machina lectio' (máy đọc) , từng học ở ÚC , mà hay pót các bài của Đại lai Lạt Ma .

Không thể  mở hộp nếu ko có cái đồ mở hộp (can opener) !

Thưa các bạn ,
Sau đây là chuyện cười mà tôi đã gửi đến tạp chí Reader's Digest .
Như mọi người đều biết , các phi công Mỹ trước khi tham chiến tại Việt nam đều phải học 1 khóa về mưu sinh thoát hiểm (survival) . Ví dụ như học cách câu cá , bộ bài 52 lá để phân biệt hoa quả nào ăn được hay ko ,v.v...
Trong kỳ thi mãn khóa , một huấn luyện viên đặt câu hỏi cho 1 khóa sinh : " nếu máy bay bị bắn rơi , anh phải nhảy dù , việc trước tiên anh phải làm sau khi chạm đất và chôn dù là gì ? " . Viên phi công nhanh nhẩu trả lời : " tôi phải tìm xem mình còn cái mở hộp (can opener) hay ko , vì ko có nó , tôi ko thể nào mở các hộp lương thực và sẽ bị đói . " Huấn luyện viên bó tay chấm com .
(Ở Mỹ 1 thời gian , tôi thấy người Mỹ gần như làm việc gì củng phải có đồ nghề THÍCH HỢP , thành ra trong nhà họ có đủ mọi máy móc . Bạn nào ở Mỹ lâu củng đồng ý với nhận xét nầy . Đối với người VN , muốn bóp dẹp 1 lon coca thì dùng chân mà đạp , người Mỹ họ lại có 1 công cụ riêng biệt để làm việc này . Ở vn , trước khi qua Mỹ ta chỉ biết dùng sà bông CÂY để rửa chén và làm nhiều việc khác , (sau khi mua về , ta cắt từng khúc) . Qua Mỹ ta thấy hàng trăm loại sà bông từ rửa chén , chùi nhà tắm , chùi cầu tiêu , rửa xe , v.v...

TÌNH NGƯỜI VÀ SỰ TIN TƯỞNG LẪN NHAU SẼ GIÚP CUỘC ĐỜI NÀY DỄ CHỊU HƠN .

A . Hồi khoảng cuối thập niên 1980 và đầu thập niên 1990 , tôi coi công trường xây dựng chợ Da bà Bầu , ở đường Nguyễn tri Phương Sài Gòn .

Lúc đó một thanh niên đến gặp tôi xin việc . Tên này tướng tá khỏe mạnh và ko một tờ giấy lộn trên người ; trước đã ở tù , vì tội gì thì tôi ko biết , tối thì ngủ ngoài đường .

Với lòng nhân đạo và sự rộng lượng , tôi đã thuê mướn nó . Mỗi trưa thứ 7 là nó đc phát lương nhưng thứ hai thì gặp tôi xin tạm ứng vì đã xài hết trong cuối tiền (nghe bạn nó nói thì nó cho gái) ; và tôi đã giúp nó .

Sau khi xong công trường , tôi nhờ nó kéo một xe ba gác chở đồ nghề về nhà tôi ở quận 1 ; tôi về tới nhà đã lâu thì nó mới về . Tôi nghĩ thằng này vẫn còn lương thiện vì nếu nó mang xe này đi bán và trốn biệt thì tôi cũng chịu thua .

Sau nay nó đi làm cho ng khác và thỉnh thoảng đến nhà . Lúc đó , nhà tôi đã dọn về 1 hẽm nhỏ thuộc đường Nguyễn thị Minh Khai , tên cũ là Hồng thập tự . Tôi cho nó ngủ trong nhà để sáng đi làm ở công trường của ng khác .

Dì ruột nghe vậy nói , một thằng tứ cố vô thân , mà mày lại cho ngủ trong nhà , có ngày nó GIẾT CẢ NHÀ !

Tôi trả lời , mình quá tử tế như vậy với nó , nở nào nó giết mình .

Tới năm 94 tôi đi Mỹ và em tôi đã dọn nhà đi chổ khác nên hắn ko còn đến nhà tôi .

B . Khi còn ở địa chỉ cũ thì tôi quen 1 anh bạn láng giềng mê cờ bạc . Hắn thường xuyên mượn tiền , dưới 50 đô , và sau đó 1 tháng mới trả .

Khi hay tin tôi sắp dọn về chổ mới - chỗ tôi đang ở - hắn nói sẽ mượn xe truck (xe tải) để chở và lấy giá bằng ng khác . Lúc đầu tôi nhờ ng khác nhưng giờ chót họ thay đổi nên tôi nhờ hắn .

Thay vì xe truck thì hắn dùng xe du lịch của hắn chở đồ . Do có sức mạnh nên hắn dọn 1 mình , ko cần tôi phụ .Lúc đầu hắn nói đi làm 2 chuyến nhưng giờ chót dồn đồ đạc lại đi trong 1 chuyến .

Do vậy , tôi ko thể nào ngồi ghế trước để chỉ đường . Tôi giao chìa khóa PHÒNG và chìa khóa của cổng chúng cư để hắn đến trước .

Tôi và anh S. , láng giềng đi xe bus tới nhà mới , mà hắn cũng chưa tới . Sau đó hắn tới và nói , do ghé nhà ăn cơm trưa nên đến trể .

Bạn bè tôi nghe việc này đều nói , tôi quá tin ng vì thằng này cờ bạc , có thể làm thêm chìa để trộm đồ cũa tôi .

Tôi trả lời : a/ hắn ko thể tán tận lương tâm đến như vậy .

b/ lúc tôi giao chìa cho hắn , có anh S. chứng kiến ; nếu nhà tôi bị trộm đồ thì đích thị là hắn .

Vì suy nghĩ như vậy , tôi ko nghĩ rằng hắn sẽ trộm nhà tôi .

Từ ngày về chổ mới , tôi bị trộm 2 lần :

1/ lần đầu , cửa chính bị nạy , mọi thùng giấy đều bị mở và lục tung (mất 3 laptop cũ , 1 màn hình 22 inch mới mua , 1 máy ảnh tốt , một máy xay trái cây, v.v... tất cả còn trong thùng vì tôi mới dọn về 1-2 ngày) .

Điều rất lạ , trong 4-5 thùng chưa bị mở thì ko có gì giá trị . Nghĩa là bọn trộm chỉ mở thùng có đồ quí (vì tôi để rải rác trên nhiều thùng) . Đúng là số phải mất của .

2/ Lần thứ hai , do qua phòng kế bên trò chuyện trong vài tiếng vào buổi tối , mà quên khóa cửa phòng . Mất : 1 laptop , 1 desktop , 1 modem/router của internet , 1 phone di động Samsung . . . đồ đạc trong nhà bị lục tung , cả gói giấy đựng đường cũng bị rọc vì nghi chứa tiền . Riêng ví tiền thì mất khoảng 80 đô , giấy tờ nguyên vẹn .

Rất may là tệp tin và hình ảnh đã SAVE trong các USB flash drive .

Bạn bè tôi nghe chuyện và nói , anh bạn quí của ông đã làm chuyện này . Tôi trả lời , dù nó là thằng cờ bạc và kể cả nó có chìa khóa , tôi ko thể nghi cho nó vì do tôi quên khóa cửa . Nếu tôi khóa cửa mà bị trộm thì tôi có thể nghi cho nó .

Sau đó một thời gian , khoảng 10 g đêm , tôi nghe tay nắm cửa lắc mạnh , tôi lên tiếng và chạy ra thì trộm đã thoát ra đường bằng cửa Exit kế phòng tôi và nhảy rào qua công viên rất dễ dàng .

(Phòng tôi nằm sát một công viên , thỉnh thoảng ban đêm dân Mễ chơi sì-ke tụ tập dưới 1 cây to , sát hàng rào (rất thấp , ngăn cách công viên và nhà tôi) .

Tôi nói đùa với bạn , tôi sẽ treo tấm bảng " Nhà Nầy Đã Bị Trộm Hai Lần , Xin Đừng Vào Nữa" .

Từ đó tới nay , ko có gì đã xãy ra nữa . Có lẽ cái KHỔ NẠN này đã qua !

P.3/ SỰ TRỔI  DẬY CŨA ĐẠO PHẬT/BUDDHA RISING  .

Đăng trên nguyệt san National Geographic tháng 12 , 2005 (từ trang 92 – 108) .

Tác giả         :  Perry Garfinkel
Hình ãnh      : Steve McCurry

Chuyễn ngữ : Trần anh Tú .

 

.

            Khi đạo Phật rời khỏi Ấn độ , đã đi theo ba đường . Về hướng nam , các nhà sư đã đi bộ hay bằng thuyền tới Sri Lanka và vùng Đông Nam Á . Về phía bắc , họ đã truyền đạo qua vùng Trung Á và đi dọc theo Con đường Tơ lụa vào Trung quốc , từ đó cuối cùng đã truyền tới Hàn quốc và Nhật bản . Sau đó , đạo Phật đã vượt qua rặng Hy mã Lạp sơn để vào Tây tạng . Trong mọi nước , phong tục địa phương và vũ trụ học (cosmology) đã hợp nhứt (integrate) với phần căn bản cũa đạo Phật : ma thuật (magic) và những mặt nạ cũa các lạt ma đeo khi đánh nhau với ma quỷ tại Tây tạng , sự khổ hạnh (austerity) cũa một sư ông thuộc Thiền tông (Zen) ngồi tĩnh lặng như một hòn đá trong một ngôi vườn Nhật mà sạn cát được cào rất đẹp (perfectly raked Japanese garden) . 

VƯỜN CÁT ĐƯỢC CÀO RẤT KỸ TẠI NHẬT

          Qua nhiều thế kỹ , đạo Phật đã phát triển thành một phong cách toàn diện (inclusive style) , một lý do khiến nó tồn tại rất lâu và trong nhiều nền văn hóa khác nhau như thế (in such different cultures) . Nhiều người đôi khi so sánh đạo Phật như nước : nó tĩnh lặng , trong suốt , lấy hình dạng và màu sắc cũa cái bình mà nó được đổ vào .

          Và tuy vậy ngay từ lúc bắt đầu , sự truyền bá cũa đạo Phật – một quá trình hòa bình – đã định kỳ gặp sự thù nghịch (periodically met with hostility) . Tại Trung quốc , vào năm 842 sau Công nguyên , hoàng đế Vũ Tông ( Wuzong , 814-846) đời nhà Đường (Tang) bắt đầu bách hại (persecuted) các tôn giáo ngoại lai . Vào khoảng 4.600 tu viện bị tiêu hủy (annihilated) , nhiều công trình nghệ thuật vô giá bị phá hủy (destroyed) , và khoãng 260.000 sư ông và sư nữ bị buộc phải hoàn tục ( were forced to return to lay life) .

          Lịch sử đã lập lại khi đãng Cộng sãn Trung quốc đàn áp đạo Phật – rỏ ràng nhứt là ở Tây tạng . Theo Chiến dịch quốc tế vì Tây tạng (International Campaign for Tibet) , kể từ 1949 , hơn 6.000 tu viện , tu viện dành cho nữ , và đền đã bị phá sập (destroyed) và ít nhứt 500.000 người Tây tạng đã chết vì tù đày , tra tấn , đói và chiến tranh . Nhưng ngày nay đạo Phật tại Trung quốc , giống như bông sen mọc lên từ bùn , đang tái xuất hiện (resurfacing) . Với hơn 100 triệu tín đồ , đấy là một trong những tôn giáo phát triển nhanh nhứt tại nước này . 

"Để thấy mọi sự vật như thật bản chất của chúng ngay trong lúc quan sát " - là một mục tiêu cũa một sinh viên tại TQ đang cũng cố tinh thần và thể xác dưới sự theo dõi nghiêm khắc (rigorous tutelage) cũa một sư phụ về công phu Thiếu lâm . Đó cũng là mục tiêu cũa hàng triệu tín đồ mà cuộc đời dựa vào/tin vào (hang on) câu nói cũa đức Phật : " Với tư tưỡng chúng ta tạo nên thế giới"  (With our thoughts we make the world) .

          Bà Trần hiểu Húc (Chen Xiaoxu) là một nhân vật nổi bật - mà ko ai ngờ được (unlikely poster child) - cho sự phục sinh này . Ở tuổi 39 , bà lãnh đạo một trong những hảng quảng cáo hàng đầu cũa Bắc kinh , Công ty Quảng cáo Thế bang Bắc kinh (Beijing Shipang Lianhe Advertising) (doanh thu hàng năm trên 31 triệu đô -. người dịch) , nhưng bà được biết nhiều hơn như là một cựu ngôi sao cũa truyền hình Trung quốc . Bà bắt đầu hảng này vào đầu thập niên 1990 , khi nghành quảng cáo ở Trung quốc ở giai đoạn phôi thai (infancy) , sau đó sự thành công đã vượt quá ước vọng cũa bà . “Một khi đã nếm mùi vị cũa thành công (once I got the taste) , tôi luôn luôn muốn những biểu tượng cũa đẵng cấp (status) ngày càng nhiều hơn , ngày càng lớn hơn , “ bà kể lại cho tôi , trong khi chúng tôi ngồi trong phòng họp cũa công ty cũa bà , nằm trong một cao ốc hiện đại ở Bắc kinh . Cổ dài và nét mặt thanh tú (delicate) cũa bà làm tôi nhớ tới (nữ tài tử Mỹ) Audrey Hepburn , mà ãnh chân dung treo trên tường sau lưng bà , nhưng cặp mắt ấm áp , đồng cãm cũa bà lại làm tôi nghĩ tới những bức tranh và tượng , mà tôi đã thấy , cũa Quan Âm (Guanyin) , vị Phật bà cũa Trung quốc , tượng trưng cũa sự thương xót/lòng từ bi (compassion) .

          Dần dần , bà nói , tôi nhận ra cãm giác trống rổng mà rất nhiều người trải nghiệm khi họ có những thứ gì mà họ muốn . Trong đạo Phật , sự tham lam/thèm muốn (desire) có một biệt danh : Ma Đói , một sự thèm muốn (appetite) mà bạn ko thể nào thõa mãn được .

          “ Dù tôi có tất cã – xe to , nhà đẹp , du lịch bất cứ nơi nào tôi thích , được bao quanh bởi sự nổi tiếng và rất nhiều hàng xa xỉ (luxury) , mà tôi chia sẽ với gia đình tôi – Nhưng không biết làm sao (somehow) , tôi vẫn cảm thấy không hạnh phúc .”

        Thế rồi , có người đã cho bà Chen một quyển sách về cuộc đời và giáo lý cũa đức Phật , và bà đã trở nên một người nghiên cứu chăm chĩ về đạo Phật . Giờ đây , một bức tường cũa văn phòng chĩ toàn màu trắng cũa bà được dành riêng để treo hình cũa sư phụ cũa bà , Chin Kung , cũng như những tượng và tranh về đạo Phật . Các nhân viên cũa bà đã biết cách xin-gọi-lại-sau với những cú phone trong giờ ăn trưa , khi bà bỏ ra một thời gian ngắn để thiền định hay nghe nhạc Phật giáo .

        Một người Phật tử trong một nghề nghiệp mà mục tiêu là kích thích lòng tham muốn cũa Ma Đói ? Một điều ít ai chú ý (what's no less remarkable) là một con người cũa công chúng như Chen Xiaoxu lại đang công khai theo đạo Phật trong một Trung quốc cộng sản .
        (Chú thích cũa người dịch : Hai năm sau cuộc phỏng vấn này (2007) , bà đã qua đời vì ung thư vú ở tuổi 41 . Muốn biết thêm về cuộc đời bà , một minh chứng hùng hồn về lẽ vô thường cũa cuộc đời , xin đọc ở phần cuối bài viết này) .

         Trong khi đạo Phật trở lại Trung quốc , đạo lại mất sự hấp dẫn/lôi cuốn/appeal ở Nhật , nơi được xem là nguồn suối/wellspring (cũa đạo Phật) đối với một số người phương Tây .

        “Nếu đạo Phật tại Nhật không đạt được những nhu cầu đang thay đổi (changing needs) cũa xã hội hiện đại , đạo này sẽ tàn lụi , Giáo sĩ (Rev.) Yoshiharu Tomatsu cũa Viện Nghiên cứu Phật giáo Jodo Shu ở Tokyo nói .

       Thuộc thế hệ thứ ba cũa Tịnh độ Tông Jodo Shu (Jodo Shu Pure Land) – một giáo phái đã có ở Nhật 800 năm và đặt niềm tin vào sức mạnh cứu độ cũa Phật A Di Đà , một bậc đã giác ngộ , hơn là thông qua thiền định - vị thày tu tuy 50 tuổi nhưng vẽ mặt trẻ con này hiện cai quãn ngôi đền Shinko-in . Chúng tôi hớp (sip) trà xanh trong một ngôi đền gỗ làm từ thế kỷ 16 , nằm dưới chân cũa tháp Tokyo , hình ãnh biểu tượng (iconic image) cũa sự hiện đại về kỷ thuật (technological modernity) cũa nước Nhật . Là một DJ (disk-jockey , người giới thiệu đĩa hát) cho một club lúc ở đại học , Tomatsu đã nuôi dưỡng (harbour) giấc mơ trở thành một người điều hành trong kỷ nghệ âm nhạc , nhưng thay vào đó , ông đã có bằng cao học về thần học (divinity) tại Đại học Harvard . Khi ông không mặc 'com-lê' hay áo choàng (robe) đen , ông ta mặc quần ka ki (khakis) và quấn quanh cổ cái áo len dài tay màu lam (pastel crewneck sweaters) với tay áo cột vào nhau , kiểu Ivy League .

          (Chú thích cũa người dịch : Ivy League là một thuật ngữ ám chĩ các sinh viên cũa 8 đại học nổi tiếng ở vùng đông bắc cũa nước Mỹ gồm Brown University, Columbia University, Cornell University, Dartmouth College, Harvard University, Princeton University, the University of Pennsylvania, và Yale University. Bãy trong tám trường này đã được thành lập từ thời kỳ thuộc địa , chĩ có Cornell , thành lập năm 1865 .

         Các công ty và các đại gia ở Mỹ đã đóng góp cho các đại học thuộc Ivy League như sau : từ 2,2 tĩ đô cho ĐH Brown tới 32 tĩ cho ĐH Harvard , đã khiến Harvard đứng đầu thế giới về số tiền đóng góp ũng hộ/financial endowment. ) .

         Phần lớn người Nhật là “Phật tữ khi có đám tang” , ông nói , ám chĩ họ chĩ tham dự trong các nghi lễ Phật giáo khi có ai chết . Với sự tiến triển nhanh chóng (fast pace) và tính cạnh tranh cũa xả hội Nhật , giới trẻ tìm thấy rất ít sự hổ trợ dể xúc cãm (little emotional support) hoặc ý thức (sense) cộng đồng trong những nghi lễ cổ xưa cũa Phật giáo truyền thống .

        “Thật mĩa mai (it's ironic) , “ Tomatsu nói , Trong khi nước Nhật học hỏi phương Tây cách xử lý về văn hóa (cultural cues) , họ lại ko tiếp thu (embrace) Phật giáo phụng sự xã hội – một điều rất quan trọng trong giới Phật tử ở phương Tây . “

         Thực vậy , rất mĩa mai : Nhiều người phương Tây đầu tiên biết đến Phật giáo qua Thiền tông (Zen) , nhánh Nhật bãn cũa Thiền tông Trung quốc . Thiền tông hay Zen được phổ biến bởi Thế hệ Beat ở Mỹ vào thập niên 1950 : tiểu thuyết gia Jack Kerouac , tác giả Alan Watts , các thi sĩ Alan Ginsberg và Gary Snyder , và nhiều người khác . Kế đó bạn có thể dự các lớp dành cho người lớn về các dạng nghệ thuật Zen như thư pháp (calligraphy) và ikebana (cách cắm hoa) hoặc các nghi lễ như trà đạo hay bắn cung . Một khi Madison Avenue khám phá sự hấp dẫn cũa đạo Phật , Zen trở thành đồng nghỉa với sự tuyệt hão (cool) , sãn sinh ra hàng tá sản phẩm mang tên Zen từ mỹ phẩm dưỡng da tới máy MP3 .

       Ông Tomatsu còn cho tôi xem những dấu hiệu cho thấy , dù sao đi nữa , trái tim cũa Phật giáo Nhật bản vẫn còn đập . Một dấu hiệu là một tổ chức mà ông đã giúp thành lập năm 1993 . Có tên là Ayus , có nghĩa "cuộc sống" , tổ chức này đóng góp (channel) 300.000 đô mổi năm cho các nhóm tại Nhật hay quốc tế hoạt động cho hòa bình và nhân quyền . Hai phần ba (two-thirds) cũa 300 hội viên cũa tổ chức này là các tu sĩ Phật giáo .

      Cũng có một giáo phái có tên Rissho Kosei-kai , thành lập năm 1938 và khoe (boast) rằng hiện có 1.800.000 thành viên . Trong khi tuân thủ chặc chẽ (firrmly planted) các giáo lý Phật giáo , tổ chức này lại khác biệt . Đó là một tổ chức ko theo giáo hội/thế tục/lay group – chĩ nhấn mạnh vào việc phục vụ tha nhân/người khác . Các thành viên bỏ (forgo) hai bửa ăn mỗi tháng , qua việc đóng góp tiền cho quỹ hòa bình cũa giáo phái . Rissho Kosei-kai đã đóng góp gần 60 triệu đô cho Quỹ Nhi đồng Liên hiệp quốc (UNICEF) trong 25 năm qua .

      Ở tổng hành dinh toàn cầu của giáo phái này tại Tokyo , phòng thiền định trung ương bề thế (imposing) có một dàn đàn ống cao tới trần (ceiling-high pipe organ) và những cửa sổ bằng kính màu (stained-glass) – trông giống một nhà thờ Thiên chúa giáo hơn là một đền Phật giáo . Tomatsu và tôi ngồi dự một lớp , tiếng Nhật gọi là hoza , (dharma session) , tập chú vào những vấn đề xã hội đang gây khó khăn (beset) cho nước Nhật nhưng vẫn là những cấm kỵ – ít được nói tới như : ly dị , nghiện ma túy , bịnh trầm cãm , tự tử . Trong một căn phòng lớn , sáng trưng (brightly lit) , được xử dụng cho nhiều mục đích , những người tham dự ăn mặc thường phục (casually dressed) , phần lớn là phụ nữ , ngồi trên những ghế xếp bằng kim loại tạo thành một vòng tròn không đều chung quanh một người hướng dẫn/facilitator , để cùng chia sẽ những tình trạng khó xử (dilemma) cũa cá nhân như rắc rối về hôn nhân , con cái ko nghe lời , và cha mẹ già lão . Sau mổi câu chuyện , cã nhóm cho một tràng vỗ tay (round of applause) ũng hộ . Nên nhớ rằng đạo Phật mới ko chĩ luôn luôn bàn luận/chăm lo những vấn đề cũa toàn cầu (address global issues) ; bàn ăn nhà bếp cũng có thể là chiến trường .

         Ông Tomatsu cũng giới thiệu tôi tới giáo sĩ (Rev.) Takeda Takao , một tu sĩ Phật giáo – mà tôi đã thấy cầm đầu một cuộc phản kháng (protest) trước tòa nhà quốc hội Nhật tại trung tâm Tokyo . Hàng trăm người biểu tình (demonstrator) đã tụ họp để phản đối sự tham dự cũa Lực lượng Tự vệ Nhật tại Iraq . Trong cuộc biểu tình này , ông Takao , trong áo tu sĩ , đứng trên vỉa hè (curbside) với những tu sĩ khác mang loa (bullhorn) , trống , và một biểu ngử (banner) .

       Ông Takao thuộc Nipponzan Myohoji , một tổ chức Phật giáo quốc tế thành lập năm 1918 mà những tu sĩ , nam và nử , tổ chức (conduct) những cuộc tuần hành cho hòa bình (peace march) , vừa hát và đánh trống từ đầu đến cuối (all the way) (cũa cuộc biểu tình) .

       “Biểu tình hòa bình là cách duy nhứt để tạo nên một hành tinh hòa bình , “ ông nói . Đó là một kết luận mà ông có sau khi tham gia những cuộc biểu tình chống việc xây dựng sân bay Narita tại Tokyo . Trong thập niên 1970 vài cãnh sát và người biểu tình đã chết , và hàng ngàn người bị thương , khi bảo vệ quyền cũa các nhà nông trồng rau mà đất đai bị chánh quyền lấy làm phi đạo (runway) . Để ghi nhớ thảm kịch này , dòng tu (order) Nipponzan Myohoji đã dựng một ngôi chùa hòa bình vào năm 2001 nằm bên ngoài hàng rào cũa sân bay .

        Sau buổi trưa đó , khi máy bay cất cánh từ sân bay Narita , tôi thoáng thấy (catch a glimpse) ngôi chùa nhỏ xíu màu trắng . Nó đối chọi (stand out) với sự phát triển cũa khu kỹ nghệ màu xám ; (và là) một đài tưởng niệm sáng chói (bright memorial) cho thông điệp ngàn đời cũa đức Phật .

         Thật vậy , từ Tokyo tới San Francisco , từ lớp học trong trại tù tới lớp học cũa người giàu , một cộng đồng trên toàn cầu cũa những Phật tử phụng sự xã hội đã bảo đãm rằng truyền thống này vẫn là một sức mạnh đáng nễ . Trở lại San Francisco , một ai đó đang nằm trên giường ở viện dưỡng lão , mà trước kia Carl Taylor đã nằm . Và bên cạnh người này là một người Phật tử thiện nguyện khác , chĩ ngồi chứ ko nói gì hết (just sitting) ./.

             Phần nói thêm : về cuộc đời cũa bà Trần hiểu Húc: Từ năm 1985 đến năm 1987, Trần Hiểu Húc tham gia đoàn làm phim Hồng Lâu Mộng, một loạt phim truyền hình của CCTV với vai diễn Lâm Đại Ngọc và trở nên nổi tiếng[2]. 

Ãnh trên , trong vai Lâm đại Ngọc cũa bộ phim truyền hình Trung quốc Hồng lâu Mộng (thực hiện năm 1987) và  ãnh dưới  , ngày 23.07.2007 , bà làm lể thí phát/cắt tóc/take the tonsure tai Bách Quốc Hưng Long Tự , tĩnh Cát Lâm với pháp danh Diệu Chân . Chưa tới ba tháng sau đó , bà đã qua đời vì ung thư  .

 

• Năm 1988, Trần Hiểu Húc tham gia đoàn làm phim Gia Xuân Thu của Đài Truyền hình Thượng Hải với vai diễn Mai biểu thư.

• Từ năm 1989 đến năm 1991, Trần Hiểu Húc là diễn viên Đoàn ca vũ chiến hữu quân khu Bắc Kinh

• Từ năm 1991 đến năm 1993, Trần Hiểu Húc sáng lập Công ty Trách nhiệm hữu hạn quảng cáo quốc tế Trường Thành.

• Từ năm 1993 đến năm 1996, Trần Hiểu Húc làm phó tổng giám đốc Công ty quảng cáo quốc tế Trường Thành.

• Năm 1996 , Trần Hiểu Húc sáng lập Công ty Trách nhiệm hữu hạn quảng cáo Thế Bang Bắc Kinh.

• Năm 1998, Trần Hiểu Húc sáng lập Công ty Trách nhiệm hữu hạn phát triển văn hoá Thế Bang Bắc Kinh và làm tổng giám đốc. Thế Bang trở thành tập đoàn hàng đầu của ngành công nghiệp quảng cáo Trung Quốc với doanh thu hàng năm lên tới 200 triệu nhân dân tệ (trên 31 triệu đô) . Đến năm 1999, Hiểu Húc đã có tên trong danh sách sách các triệu phú trẻ của Trung Quốc.

• Năm 2004, Trần Hiểu Húc được bình chọn là một trong 30 nữ doanh nhân xuất sắc nhất trong làng quảng cáo Trung Quốc.

• Ngày 23 tháng 2 năm 2007, Trần Hiểu Húc xuống tóc đi tu tại Bách Quốc Hưng Long Tự (Trường Xuân, Cát Lâm), với pháp hiệu Diệu Chân, ngày 8 tháng 3 chồng cô là Hác Đồng cũng xuất gia tại Thâm Quyến.[3]

• Vào 18 giờ 57 phút ngày 13 tháng 5, Trần Hiểu Húc qua đời vì ung thư vú tại Thâm Quyến[4].

• Vào 12 giờ trưa ngày 17 tháng 5, thi hài Trần Hiểu Húc được hoả táng tại Thâm Quyến. Ngày 16 tháng 5, gia đình đã theo di nguyện của Trần Hiểu Húc sáng lập Quỹ từ thiện Trần Hiểu Húc và thu được 50 triệu nhân dân tệ. Quỹ được dùng để trợ giúp sinh viên nghèo, bệnh nhân không đủ tiền chữa trị...
• Nguồn : http://vi.wikipedia.org/wiki/Tr%E1%BA%A7n_Hi%E1%BB%83u_H%C3%BAc )

San Jose ngày 16 Sep 2012 lúc 07:39 pm .