Frank Snepp so sánh điệp viên CIA Võ Văn Ba và tình báo CS Phạm Xuân Ẩn
Tác giả,Tina Hà Giang
Vai trò,Gửi bài cho BBC từ Nam California, Hoa Kỳ
Được đăng
28 tháng 11 2021
Trong Cuộc chiến Việt Nam có nhiều câu chuyện về gián điệp, tình báo mà phải về sau này người ta mới có thêm thông tin.

Tổng thống Mỹ Lyndon Johnson và Tổng thống Việt Nam Cộng Hòa Nguyễn Văn Thiệu dự hội nghị Mỹ - Nam Việt Nam tại Honolulu ngày 20/7/1968Nguồn hình ảnh,Getty Images
Chụp lại hình ảnh,Tổng thống Mỹ Lyndon Johnson và Tổng thống Việt Nam Cộng Hòa Nguyễn Văn Thiệu dự hội nghị Mỹ - Nam Việt Nam tại Honolulu ngày 20/7/1968. CIA đã đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ các nỗ lực của Hoa Kỳ bảo vệ đồng minh VNCH, cho đến tháng 4/1975.
Cùng là gián điệp nhị trùng, nhưng không như Phạm Xuân Ẩn, cái tên Võ Văn Ba chỉ trong mấy năm nay mới được nhắc đến.

Truyền thông Việt Nam sau 1975 nói ông "chui sâu, leo cao vào nội bộ ta" trong suốt 10 năm và "gây tổn thất đáng kể cho cách mạng".

Frank Snepp nói về điệp viên số một của VNCH, ông Võ Văn Ba

Luke Hunt: 'Phạm Xuân Ẩn đưa tin giả và không yêu người Mỹ'

Frank Snepp: 'Tôi lái xe đưa ông Thiệu ra máy bay như thế nào'

30/04: Nhắc lại cố tổng thống VNCH Trần Văn Hương

Võ Văn Ba là ai và số phận ông ta ra sao sau 30/04/1975 khi lực lượng chính quy của Bắc VN tiến vào Sài Gòn, xóa sổ chế độ VNCH.

Skip Đọc nhiều nhất and continue reading
Đọc nhiều nhất
Ông Lê Trương Hải Hiếu bên phải, ông Lê Thanh Hải bên trái
Ông Lê Trương Hải Hiếu làm phó trưởng ban Tổ chức Thành ủy TP HCM
Ảnh thiết kế: Bên trái: chân dung cô Vương Ái Lệ, mặc áo đen dài tay, tóc ngắn ngang vai. Bên phải: một bàn tay viết công thức hóa chọc của chất acrylamide lên bảng đen. Phía sau là quang cảnh khuôn viên trường Đại học Wyoming
Nghiên cứu sinh Trung Quốc bị cáo buộc đầu độc đồng nghiệp Việt Nam: Trường đại học và gia đình nạn nhân nói gì?
Ông Trump thăm Việt Nam trong nhiệm kỳ đầu tiên của mình
Hà Nội nói sắp 'chốt' thỏa thuận, Washington vẫn thận trọng
Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân dẫn đầu đoàn đàm phán Việt Nam tham dự Hội nghị Bộ trưởng các nước EFTA hồi tháng 6/2026
Các nước châu Âu đến Hà Nội: Na Uy tuyên bố sẽ yêu cầu giải quyết vụ bắt thành viên Việt Tân
End of Đọc nhiều nhất
Trong cuộc phỏng vấn chúng tôi thực hiện cho BBC, Frank Snepp, nhà phân tích chính của CIA trong chiến tranh VN, kể những gì ông biết về Võ Văn Ba, nêu ra ý kiến cá nhân về điệp viên này và chia sẻ những gì ông tin là ông biết được thêm sau 1975.

Frank Snepp: Theo thông tin mà chính Cộng sản đưa ra sau đó, Võ Văn Ba bị một nhân viên CIA, một người Mỹ bị bắt hai tuần trước khi cuộc chiến kết thúc làm lộ. Theo bản dựng lại vụ án của Cộng sản, được công bố sau chiến tranh, nhân viên CIA này, khi bị tra tấn đã khai ra Võ Văn Ba. Ngoài ra, hành tung của Võ Văn Ba cũng bị một thông dịch viên người Việt tiết lộ. Đây là người từng làm việc với Võ Văn Ba, người này bị bắt, tôi nhớ là ở Ban Mê Thuật. Tóm lại, hai cá nhân liên quan đến CIA, khi bị tra tấn đã khai ra vai trò của ông.

Khi tôi gặp Võ Văn Ba hôm 17/4, mạng sống của ông đang bị nguy hiểm nghiêm trọng, vì trong vòng vài ngày đó ông có lẽ đã gặp những người đã bị bắt, trong đó có một số người Mỹ. Khi Sài Gòn thất thủ, Võ Văn Ba chưa di tản. Với thông tin thu thập được từ các tù nhân, phe cộng sản bắt giam ông, và họ công bố trong các phân tích thời hậu chiến là ông đã dùng thắt lưng treo cổ tự tử để khỏi bị tra tấn. Vợ ông bán hoa ở Tây Ninh dường như không bị sát hại, và tôi tin là con trai của Võ Văn Ba cũng không bị cộng sản bắt bớ, mặc dù điều này không rõ ràng.

Sài Gòn ngày 27/5/1975Nguồn hình ảnh,Getty Images
Chụp lại hình ảnh,Sài Gòn ngày 27/5/1975
Với tôi, Võ Văn Ba là một người hùng, một người thực sự yêu nước. Ông là một Nathan Hale (1755-1776, sĩ quan, nhà hoạt động tình báo thời cuộc chiến Cách mạng Mỹ) của miền Nam Việt Nam, và cho đến gần đây, khi Bắc Việt công bố những tài liệu riêng của họ, công chúng vẫn biết rất ít về ông. Tôi đã viết về Võ Văn Ba trong cuốn Decent Interval, nhưng lúc ấy tôi rất cẩn thận, không tiết lộ bất kỳ chi tiết nào, không công bố danh tính hay thông tin xác định nào ngoại trừ việc nói rằng ông ở tỉnh Tây Ninh và là điệp viên tốt nhất của CIA. Lý do là khi viết sách, tôi không biết chắc số phận Võ Văn Ba lúc đó ra sao.

BBC: Có phải Võ Văn Ba là một trong những lý do khiến ông viết thêm một cuốn sách nữa về cuộc chiến Việt Nam. Ông biết tin Võ Văn Ba treo cổ tự tử vào lúc nào?

Frank Snepp: Kể chuyện Võ Văn Ba, tôi hy vọng sẽ tạo chất xúc tác để những người Việt tị nạn và người Việt sống ở hải ngoại tôn vinh người đàn ông này. Ông là một người miền Nam yêu nước một cách phi thường, nhưng chưa ai biết nhiều về ông, ít nhất là cho đến nay.

Tôi chỉ biết tin Võ Văn Ba chết khi an ninh Việt Nam ở Hà Nội công bố tài liệu của họ về vụ án. Trong bốn năm qua, Hà Nội đã công bố gần như tất cả những khám phá của họ về ông. Họ đã kiểm tra lời khai của tù nhân, thu giữ tài liệu và tổng hợp lại những chiến dịch mà họ cho là đã gây tổn hại cùng cực, và kết luận Võ Văn Ba là điệp viên nguy hiểm nhất từng hoạt động chống cách mạng. Họ xác nhận những gì tôi biết, đó là việc ông đã tiết lộ các tài liệu về kế hoạch và thiết kế quan trọng của Cộng sản từ năm 1965 đến khi kết thúc chiến tranh. Ông đã cung cấp hết cho CIA, vấn đề là CIA không phải lúc nào cũng tin ông.

Hiện vẫn còn nhiều tranh cãi về ông Phạm Xuân Ẩn ở Sài Gòn trước 1975
Chụp lại hình ảnh,Sài Gòn trước 1975 là nơi có nhiều hoạt động tình báo của các bên 'theo bám' lẫn nhau
BBC:Ông Phan Tấn Ngưu, người phụ trách liên lạc với Võ Văn Ba từ phía VNCH, viết là CIA có lúc không tin Võ Văn Ba là vì ông gặp vấn đề bị thử bằng máy phát hiện nói dối (lie detector test). Điều đó đúng không?

Frank Snepp: Vào năm 1971, có nghi ngờ rằng Võ Văn Ba là gián điệp nhị trùng hoạt động cho Cộng sản. Tôi đã có cuộc gặp kéo dài ba ngày với ông và xem qua tất cả những gì chúng tôi biết về ông, cùng với ông Phan Tấn Ngưu, sĩ quan cảnh sát của VNCH, ''handler'' của Võ Văn Ba, hiện đang sống ở Quận Cam (California) và cũng là người đã công bố những gì ông biết về Võ Văn Ba kể cả việc chúng tôi đã gặp nhau.

Vào đầu năm 1971, tôi đã có thể xác minh rằng Võ Văn Ba đúng là những gì ông đã tuyên bố. Điều gây nghi ngờ là Võ Văn Ba đã đưa một số báo cáo cho các cơ quan tình báo khác của VNCH, như Phủ Đặc ủy Tình báo Trung ương và có thể cả cho cơ quan an ninh quân đội. Võ Văn Ba làm như vậy vì họ trả ông một ít tiền.

Ông cung cấp cho chúng tôi những bí mật chính, nhưng cũng kiếm thêm tiền bên ngoài. Và vì vậy, khi làm 'lie detector test', đồ thị của ông có những vết nhấp nhô. Ông cũng không nói với chúng tôi rằng ông trao một số bí mật cho những cơ quan đồng minh để kiếm thêm chút tiền. Đó là nguồn gốc những nghi vấn về ông. Nhưng những nghi ngờ này phần lớn đã được giải tỏa, chủ yếu là qua cuộc gặp gỡ ba ngày của tôi với ông ấy vào năm 1971.

BBC: Ông có thể so sánh Võ Văn Ba với Phạm Xuân Ẩn, điệp nổi tiếng hoạt động cho phe cộng sản Bắc Việt cũng trong cuộc chiến VN?

Frank Snepp: Phạm Xuân Ẩn nói chung là một hacker. Ông ta làm việc chống lại mục tiêu mềm yếu nhất ở miền Nam Việt Nam, đó là giới báo chí. Ông Ẩn thu thập những thông tin có giá trị mà báo chí lấy được từ Đại sứ quán Hoa Kỳ, và chuyển nó cho Bắc Việt.

Nhưng so sánh Phạm Xuân Ẩn với Võ Văn Ba, thì xin đừng làm thế. Võ Văn Ba là thứ thiệt. Ông như nhân vật trong phim James Bond. Võ Văn Ba nằm ở ngay Trung ương Cục Miền Nam của phe cộng sản, đầu não chính của họ ở miền Nam, giống như một điệp viên nằm ngay trong Lầu Năm Góc. So với Võ Văn Ba, Phạm Xuân Ẩn không là gì cả. Ý tôi là, Phạm Xuân Ẩn được ca tụng vì giới báo chí Mỹ kinh ngạc không thể tin được là họ đã bị ông ấy lừa. Vậy à? Nhưng, việc đưa ra đề xuất so sánh hai người, tôi nghĩ, là một xúc phạm với Võ Văn Ba. Thật đấy. Không phải là tôi muốn hạ giá trị Phạm Xuân Ẩn. Tôi biết ông ta là một điệp viên thông minh, nhưng xét về tầm cỡ, ông ấy không thể so với vai trò của Võ Văn Ba.

BBC:Theo ông, Võ Văn Ba đã có những thành tích đáng gì đáng ghi nhớ?

Play video, "Ngày cuối cùng của Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu ở Việt Nam", Thời lượng 11,22
11:22

Chụp lại video,Ngày cuối cùng của Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu ở Việt Nam qua lời kể của Frank Snepp
Frank Snepp: Võ Văn Ba cho Nguyễn Văn Thiệu dấu chỉ đầu tiên là Henry Kissinger đang đánh lừa miền Nam Việt Nam. Ông đã cảnh báo cho chúng tôi về Tết Mậu Thân năm 1968 mặc dù Đại sứ quán Hoa Kỳ không công nhận tất cả những điều ông nói. Ông đã giúp chúng tôi chứng thực tài liệu cho thấy phe cộng sản đã chịu những thương vong khủng khiếp vào năm 1968 và sẽ không thể tiếp tục chiến đấu với mức độ ác liệt như cũ. Điều đó giúp chúng tôi khởi động chương trình Việt Nam hóa chiến tranh. Ông đã cho chúng tôi biết phản ứng đầu tiên của phe cộng sản về việc Tổng thống Nixon từ chức vào tháng 8 năm 1974.

Võ Văn Ba báo cho chúng tôi mọi quyết định quan trọng Cộng sản đưa ra. Đây không phải là nhận định của tôi mà là nhận định của chính Bắc Việt. Họ lập một danh sách, nói là Võ Văn Ba đưa cho CIA kế hoạch cho các năm 1969, 1970, cuộc tấn công lễ Phục sinh... Võ Văn Ba cung cấp tất cả thông tin về kế hoạch ngừng bắn của họ. Bạn không cần tin tôi, mà hãy đọc những phân tích của họ, những phân tích của chính phe địch.

Ngay Bắc Việt cũng phải công nhận là Võ Văn Ba qua mặt được họ là điều rất phi thường. Đại sứ Graham Martin dần dà cũng quý mến Võ Văn Ba, vì ông cho rằng thành công của Võ Văn Ba cho thấy phe cộng sản cũng dễ bị tổn thương và có điểm yếu kém, có lỗ hổng. Vì vậy, khi Đại sứ Martin cuối cùng quyết định không tin vào cảnh báo của Võ Văn Ba là sẽ không có thỏa thuận, điều đó làm tôi sửng sốt, vì ông đã từng tin rằng điệp viên này giỏi nhất trong số những người giỏi nhất.

Hai ông Frank Snepp và Phan Tấn Ngưu tại California, Hoa KỳNguồn hình ảnh,Frank Snepp
Chụp lại hình ảnh,Hai ông Frank Snepp và Phan Tấn Ngưu tại California, Hoa Kỳ trong hình chụp gần đây
Việc Đại sứ Martin và xếp CIA Polgar giảm tầm quan trọng của những gì Võ Văn Bá cảnh báo làm tôi kinh ngạc. Nhưng những điều Võ Văn Ba nói với chúng tôi hôm 17/4, cuối cùng cũng đã được gửi về cho tổng thống trong bản tóm tắt hàng ngày, và nhờ đó đã thúc đẩy ngay kế hoạch cho trực thăng bốc người, giúp nhiều người trong chúng ta vượt thoát.

Tóm lại, chúng ta không thể kể về Chiến tranh Việt Nam mà không nhắc đến thành tích của Võ Văn Ba. Lịch sử chiến tranh Việt Nam đã được kể lại nhiều lần, nhưng không mấy ai có thông tin về Võ Văn Ba, ngoại trừ những gì tôi viết cuốn hồi ký ban đầu, nhưng cũng không dám viết gì nhiều như bây giờ.

Giờ đây tôi đã viết về Võ Văn Ba, và đến nhiều viện bảo tàng và viện nghiên cứu khác nhau để nói rằng, quý vị phải cập nhận tài liệu của quý vị về chiến tranh Việt Nam, phải kể về một số đóng góp của người đàn ông này, bởi vì những gì Võ Văn Ba báo với chúng tôi đều là tin chính xác vào những thời điểm quan trọng. Và lịch sử phải ghi rõ những gì chúng ta biết, những gì không biết, những tin chúng ta đã vì đó có hành động thích hợp, và những tin chúng ta đã phớt lờ. Phải làm thế, vì sự thật là điều then chốt của lịch sử.

Cuộc nói chuyện với với ông Frank Snepp, năm nay 78 tuổi, do Tina Hà Giang thực hiện cùng cameraman Dân Huỳnh tại Nam California, Hoa Kỳ cuối tháng 10/2021.

 

 

9 Stubborn Homeowners Who Won’t Budge As Their Neighborhoods Evolve Around Them// Chín chủ nhà cứng đầu đã ko chịu dọn đi trong khi các láng giềng tiến hóa quanh họ.

 

 

Dịch từ: 9 Homeowners Who Refused To Move

 

Here are 11 homeowners who stood their ground when they were pressured to move from their property:// Đây là 11 chủ nhà đã “bám trụ” khi họ đã bị áp lực dọn khỏi đất đai của họ:

1. "This huge road in China that was built around a house after an elderly couple refused to move."// “Con đường lớn này tại TQ đã được xây chung quanh một căn nhà sau khi một cặp chồng già từ chối dọn đi”.

STR/AFP via Getty Images

2. "These two houses refused to move out from a newly public park in Bangkok."// “Hai căn nhà này đã từ chối dọn đi khỏi một công viên mới tại Bangkok”.

madeenaja007 / Via reddit.com

3. "When Apple was building a massive data center in rural North Carolina, a couple who had lived there for 34 years refused to sell their house and plot of land worth $181,700. After making countless offers, Apple eventually paid them $1.7 million to leave."// “Khi hãng Apple xây một trung tâm dữ kiện khổng lồ tại vùng nông thôn Bắc Carolina, một cặp vợ chồng đã sống ở đây 34 năm từ chối bán nhà của họ và lô đất với giá $181.700. Sau nhiều lần thương lượng, cuối cùng Apple đã trả họ $1.7 triệu để dọn đi”.

nokia621 / Via reddit.com

4. "When you *really* won't sell."// “Khi bạn *thực sự* không muốn bán”.

JohnnyDazzle3000 / Via reddit.com

5. "This is what happens when you don't sell to the government."// “Đây là điều xảy ra khi bạn ko bán cho chánh quyền”.

Str / AFP via Getty Images

6. "In China, 'nail houses' are homes belonging to people who refuse to make room for development. This is what local governments and developers do to them."// “Tại TQ, ‘nhà đinh’ là nhà thuộc về người từ chối nhường chỗ cho phát triển. Đây là điều mà chánh quyền địa phương và các nhà phát triển làm với họ”.

China Photos / Getty Images

7. "A family turned down $50M from a developer who built a suburb around their home."// “Một gia đình từ chối $50 triệu từ một nhà phát triển muốn xây một vùng ngoại ô quanh nhà của họ”.

7News

8. "That’s one stubborn homeowner who didn’t want to sell his house (and his new neighbor)."// “Đó là một chủ nhà cứng đầu ko muốn bán căn nhà của họ (và láng giềng mới của họ)”.

jake_7m / Via reddit.com

9. And finally, "This homeowner in Changchun, China refused to sell their land to a private development company". // Và cuối cùng, “Chủ nhà này ở Trường Xuân, TQ đã từ chối bán đất của họ cho một công ty phát triển tư nhân”.

Calibruh / Via reddit.com

 Hard to Believe . . . It's been 50 years! by

Tom Ross
Major (Retired)
U.S. Army Special Forces

To all of my friends at the 281st. I invite all of you to share the following with your families and friends. I don't believe any of you fully understand what you faced or what you accomplished 50 years ago . . . this week.

My very best to all of you.
Tom

On August 3, 1968, in the Republic of South Vietnam, three abused, but determined, mountain villagers escaped their Viet Cong and North Vietnamese Army captors and ran in search of help for their families and village. After running and walking for almost two days, the three worn men found the remote My Loc Outpost belonging to American Special Forces (Green Berets) Detachment A-502. There, the men told stories of slavery, torture, and worse. Mang Quang, leader of the three, begged for help and told the Americans his family would be killed if he were not back in the village the next day.

An urgent radio call was placed to 1st Lieutenant, Tom Ross, A-502’s Operations and Intelligence Officer. Upon arriving at the outpost and after an in-depth debriefing of the three men, Lt. Ross determined that a rescue attempt by allied forces was warranted. However, if, as he had been told by Mang Quang, the family would be killed the next day and if it had taken the men two days to reach the outpost on foot . . . there was only one unit to which Lt. Ross could turn for help. The rescue team would have to be flown to the village and that would require the assistance of the 281st Assault Helicopter Company. Lt. Ross immediately radioed the 281st with his rescue mission support request. In describing the mission, he didn’t hide any of the many dangers the men of the 281st would face if they accepted the mission. He explained that the rescue team would be flying far out into mountainous enemy territory into an undetermined landing zone where they would face an enemy unit of unknown size and strength. Among other things, he also explained that the only immediate support the team would have would be . . . whatever they could take with them. After learning that the lives of innocent tribal Montagnard families were at risk, did any of the dangers described to the 281st scare them . . . not a chance! These were all men with deeply held family values. The response given to Lt. Ross’s request for assistance was immediate and clear . . . “Tell us where and at what time you need us. We’ll be there.” And, at sunrise on the morning of August 4, 1968 . . . they were there! Then, because the rescue mission became complicated with more families emerging from the thick jungle, they were there again on August 5th and yet again on August 10th. On August 13, 1968, Walter Cronkite reported on the rescue in “The Valley of the Tigers” during his CBS Evening News program. When the mission was complete, the 281st had rescued 165 mountain villagers (men, woman, and children) from pain and suffering. What members of the 281st may not know even today is that the Montagnard village served as an important relay station for the North Vietnamese Army’s infamous 18B Regiment. Only weeks after the rescue was complete, intelligence reports indicated that a company size element (125 – 150 men) arrived in the area of the village as the last few remaining members of the rescue team were being extracted after becoming stranded due to weather. So, unknown to any of us at the time, it is extremely likely that the two Green Beret advisors along with 10 other South Vietnamese soldiers and the CBS TV crew would have been overrun and wiped out by the enemy unit had the 281st not flown through a storm to reach and rescue the stranded team. Question: What can you say about men like these who so boldly disregard their own safety to save the lives of others? Answer: I have been trying, quite literally, for 50 years to answer that question adequately. I was the rescue team commander, one of the two advisors left stranded in enemy territory, and the last one off the landing zone that day . . . thankful to be alive. Over the half century since “The Rescue” . . . I have had the great privilege to speak to and about the men of the 281st Assault Helicopter Company. One of the many, many things I enjoy saying about them, each and every one, is that I am extremely proud to have seen them in action because they represent the very best our country has to offer when a call for help is received. Tomorrow, August 10th, will be exactly 50 years since the men of the 281st risked their lives for a third time to rescue a village of primitive mountain tribesmen. Who they were didn’t matter. What mattered was that they were being hurt. The 281st ended that hurt. On the 50th anniversary of the rescue, these men deserve recognition for who and what they are . . . fearless American heroes. I feel quite certain that, because of their selfless courage, I owe them my life.

With great sincerity,

Thomas A. (Tom) Ross
Major, US Army Special Forces

The "after" photo at A-502 by Tom Ross.

___________________________________

Thật khó tin... Đã 50 năm trôi qua! –

Tom Ross

Thiếu tá (đã nghỉ hưu)

Lực lượng Đặc nhiệm Lục quân Hoa Kỳ

Gửi tất cả bạn bè tại Đơn vị 281. Tôi mong các bạn hãy chia sẻ những điều dưới đây với gia đình và bạn bè của mình. Tôi tin rằng không ai trong số các bạn thực sự hiểu hết những gì mình đã đối mặt hay những chiến công mình đã đạt được vào đúng tuần này của 50 năm về trước...

Chúc tất cả các bạn những điều tốt đẹp nhất.

Tom

Vào ngày 3 tháng 8 năm 1968, tại Việt Nam Cộng hòa, ba dân làng miền núi – những người đã chịu nhiều ngược đãi nhưng vẫn đầy quyết tâm – đã trốn thoát khỏi sự giam giữ của Việt Cộng và Quân đội Bắc Việt để đi tìm sự giúp đỡ cho gia đình và ngôi làng của mình.

Sau gần hai ngày di chuyển vất vả, ba người đàn ông kiệt sức đã tìm thấy Trạm tiền tiêu Mỹ Lộc hẻo lánh, nơi đóng quân của Biệt đội A-502 thuộc Lực lượng Đặc nhiệm Hoa Kỳ (Mũ Nồi Xanh). Tại đây, họ đã kể lại những câu chuyện về cảnh nô lệ, tra tấn và những điều tồi tệ hơn thế. Mang Quang, người dẫn đầu nhóm, đã khẩn khoản cầu xin sự giúp đỡ và nói với phía Mỹ rằng gia đình anh sẽ bị sát hại nếu anh không kịp quay về làng vào ngày hôm sau.

Một cuộc gọi vô tuyến khẩn cấp đã được thực hiện tới Trung úy Tom Ross, Sĩ quan Tác chiến và Tình báo của Biệt đội A-502. Sau khi đến trạm tiền tiêu và thẩm vấn kỹ lưỡng ba người đàn ông này, Trung úy Ross nhận định rằng cần phải tổ chức một cuộc giải cứu với sự tham gia của lực lượng đồng minh. Tuy nhiên, nếu đúng như lời Mang Quang nói – rằng gia đình anh sẽ bị giết vào ngày mai – và xét đến việc ba người này đã mất tới hai ngày đi bộ mới đến được trạm tiền tiêu... thì chỉ có một đơn vị duy nhất mà Trung úy Ross có thể cậy nhờ. Đội giải cứu cần được vận chuyển bằng đường hàng không đến ngôi làng, và điều đó đòi hỏi sự hỗ trợ từ Đại đội Trực thăng Tấn công số 281.

Trung úy Ross lập tức liên lạc qua vô tuyến với Đại đội 281 để đề nghị hỗ trợ cho nhiệm vụ giải cứu. Khi mô tả về nhiệm vụ, ông không hề giấu giếm những hiểm nguy mà các thành viên của Đại đội 281 sẽ phải đối mặt nếu họ chấp nhận tham gia. Ông giải thích rằng đội giải cứu sẽ phải bay sâu vào vùng núi do địch kiểm soát, đổ bộ xuống một bãi đáp chưa xác định và đối đầu với một đơn vị địch chưa rõ quy mô cũng như sức mạnh. Ngoài ra, ông cũng làm rõ rằng sự hỗ trợ tức thời duy nhất mà đội có được chỉ là... bất cứ thứ gì họ có thể mang theo bên mình.

Liệu những hiểm nguy được mô tả có khiến các thành viên Đại đội 281 chùn bước khi biết rằng tính mạng của những gia đình người dân tộc thiểu sản (Montagnard) vô tội đang bị đe dọa? ... Hoàn toàn không! Họ đều là những người đàn ông luôn coi trọng các giá trị gia đình. Phản hồi trước lời đề nghị hỗ trợ của Trung úy Ross rất nhanh chóng và dứt khoát... "Hãy cho chúng tôi biết địa điểm và thời gian cần đến. Chúng tôi sẽ có mặt." Và, vào lúc bình minh ngày 4 tháng 8 năm 1968... họ đã thực sự có mặt! Sau đó, khi nhiệm vụ giải cứu trở nên phức tạp hơn do có thêm nhiều gia đình bước ra từ cánh rừng rậm rạp, họ lại tiếp tục có mặt vào ngày 5 tháng 8 và một lần nữa vào ngày 10 tháng 8.

Vào ngày 13 tháng 8 năm 1968, Walter Cronkite đã đưa tin về cuộc giải cứu này trong phóng sự "Thung lũng của loài Hổ" (The Valley of the Tigers) thuộc chương trình *CBS Evening News*. Khi nhiệm vụ hoàn tất, Đại đội 281 đã giải cứu được 165 dân làng miền núi (bao gồm cả nam giới, phụ nữ và trẻ em) khỏi cảnh đau thương và khốn khổ.

Điều mà các thành viên của Đại đội 281 có thể chưa biết cho đến tận ngày nay là ngôi làng của người Montagnard này từng đóng vai trò như một trạm trung chuyển quan trọng cho Trung đoàn 18B khét tiếng của Quân đội Bắc Việt. Chỉ vài tuần sau khi cuộc giải cứu kết thúc, các báo cáo tình báo cho thấy một đơn vị cấp đại đội (khoảng 125 – 150 người) đã tiến vào khu vực ngôi làng, đúng vào thời điểm những thành viên cuối cùng của đội cứu hộ đang được rút ra sau khi bị mắc kẹt vì thời tiết xấu.

Như vậy, dù không ai trong chúng tôi hay biết vào thời điểm đó, nhưng rất có khả năng hai cố vấn thuộc lực lượng Mũ Nồi Xanh (Green Beret), cùng 10 binh sĩ miền Nam Việt Nam và ê-kíp truyền hình CBS, đã có thể bị đơn vị địch tràn qua và tiêu diệt hoàn toàn nếu Đại đội 281 không bay xuyên bão để tiếp cận và giải cứu đội đang bị mắc kẹt.

Câu hỏi: Bạn có thể nói gì về những người đàn ông như vậy—những người dám bất chấp sự an toàn của bản thân để cứu mạng sống của người khác?

Trả lời: Tôi đã thực sự nỗ lực suốt 50 năm qua để tìm ra câu trả lời thỏa đáng cho câu hỏi đó. Tôi chính là chỉ huy đội cứu hộ, một trong hai cố vấn bị mắc kẹt trong vùng địch, và là người cuối cùng rời khỏi bãi đáp vào ngày hôm đó... với lòng biết ơn vì mình vẫn còn sống sót.

Trong suốt nửa thế kỷ kể từ "Cuộc Giải Cứu" ấy... Tôi vô cùng vinh dự khi được trò chuyện cùng và chia sẻ về những người lính thuộc Đại đội Trực thăng Tấn công số 281 (281st Assault Helicopter Company). Một trong những điều tôi luôn tự hào khi nói về họ – từng người một – là tôi đã tận mắt chứng kiến ​​họ làm nhiệm vụ; họ chính là hiện thân cho những phẩm chất tốt đẹp nhất của đất nước ta mỗi khi có lời kêu gọi cứu viện.

Ngày mai, 10 tháng 8, đánh dấu tròn 50 năm kể từ khi các chiến sĩ thuộc Đại đội 281 chấp nhận hiểm nguy – lần thứ ba – để giải cứu một ngôi làng của người dân tộc thiểu số sống ở vùng núi. Họ là ai không quan trọng; điều quan trọng là họ đang phải chịu đau thương, khốn khổ. Đại đội 281 đã chấm dứt nỗi đau đó. Nhân dịp kỷ niệm 50 năm cuộc giải cứu, những người lính này xứng đáng được tôn vinh đúng với con người và những gì họ đã thể hiện... họ là những người hùng Mỹ quả cảm. Tôi tin chắc rằng, chính nhờ lòng dũng cảm quên mình ấy, tôi đã được họ cứu mạng.

Trân trọng,

Thomas A. (Tom) Ross

Thiếu tá, Lực lượng Đặc nhiệm Lục quân Hoa Kỳ

 

Thể hàn, thể nhiệt – sử dụng thực phẩm sao cho đúng?

Tham vấn chuyên môn: PGS.TS Nguyễn Duy Thuần

Thể hàn và thể nhiệt là hai trạng thái thể chất phổ biến theo quan điểm Đông y, ảnh hưởng trực tiếp đến cách lựa chọn thực phẩm hàng ngày. Hiểu đúng thể trạng sẽ giúp bạn ăn uống phù hợp, cân bằng âm dương, tăng cường sức khỏe và phòng tránh bệnh tật hiệu quả.

Mục lục [Ẩn]

• Người thể hàn và người thể nhiệt
• Thực phẩm cho người thể hàn
  • Thực phẩm nên ăn
  • Thực phẩm nên tránh
  • Lưu ý khi sử dụng thực phẩm cho người thể hàn
• Thực phẩm với người thể nhiệt
  • Thực phẩm nên ăn
  • Thực phẩm nên tránh
  • Lưu ý khi sử dụng thực phẩm cho người thể nhiệt

Người thể hàn và người thể nhiệt

Trong Đông y, cơ thể con người được phân loại theo hai thể trạng chính là thể hàn và thể nhiệt. Theo lương y Đinh Công Bảy, Hội Dược liệu TP.HCM:

• Người thể hàn thường có cơ thể hơi gầy, tính cách hướng nội, dễ bị lạnh ở chân tay, nhạy cảm với sự thay đổi thời tiết. Họ thường có sắc mặt nhợt nhạt, ít uống nước, khả năng tiêu hóa kém, dễ gặp các vấn đề về tiêu chảy, rối loạn tiêu hóa và buồn nôn.
• Người thể nhiệt thường có thể trạng hơi mập, tính cách hướng ngoại, sợ nóng, da dẻ thường nóng bừng, bốc hỏa, hay khát nước và thích uống nước mát. Người thể nhiệt thường bị táo bón, tinh thần dễ bị kích thích, thường đổ nhiều mồ hôi và có dấu hiệu bốc hỏa trong cơ thể.

Mỗi người đều có thể trạng riêng biệt. Việc hiểu rõ cơ thể mình thuộc thể nào sẽ giúp lựa chọn chế độ ăn uống và sinh hoạt phù hợp, từ đó duy trì cân bằng âm dương, phòng tránh bệnh tật hiệu quả hơn. Bởi vì, mỗi loại thực phẩm khi vào cơ thể đều mang đặc tính riêng, nên việc sử dụng đúng loại thực phẩm phù hợp với thể trạng sẽ góp phần điều hòa sức khỏe tổng thể.

Thực phẩm cho người thể hàn

Thực phẩm nên ăn

Người thể hàn nên ưu tiên các loại thực phẩm có tính ôn, ấm hoặc nhiệt để giúp làm ấm cơ thể, hỗ trợ tuần hoàn máu, cải thiện tiêu hóa và nâng cao thể lực. Những thực phẩm này có tác dụng tăng dương khí, loại hàn, từ đó giúp ổn định sức khỏe.

Thịt cá và các loại đạm

Một số loại thịt có tính ấm rất phù hợp với người thể hàn như:

• Thịt dê: Tính ôn, bổ khí huyết, rất phù hợp để hầm hoặc nấu với gừng.
• Thịt bò: Bổ trung ích khí, giúp làm ấm tỳ vị.
• Thịt gà (đặc biệt là gà ta): Có tính ấm, tăng cường sinh lực.
• Trứng gà: Dễ tiêu hóa, giàu dinh dưỡng.
• Cá mè, cá diếc: Là những loại cá nước ngọt có tính ôn, giúp dễ tiêu, hỗ trợ bổ máu.

Lưu ý: Nếu sử dụng các loại thực phẩm có tính hàn như tôm, ốc, lươn, thịt vịt… thì cần chế biến kèm các gia vị ấm như gừng, tỏi, ớt, sả để trung hòa tính lạnh.

Ngũ cốc và tinh bột

Người thể hàn nên chọn những loại ngũ cốc có tính ấm, giàu năng lượng, dễ tiêu hóa:

• Gạo nếp, gạo tẻ: Dễ tiêu, giúp bổ khí huyết.
• Bột mì, ngô, khoai lang: Có tính ấm, tốt cho hệ tiêu hóa.
• Đậu đỏ, đậu đen: Tính ấm nhẹ, hỗ trợ lợi tiểu, bổ máu.

Rau củ

Các loại rau củ có tính ôn hoặc trung tính, hỗ trợ tỳ vị, giúp tăng cường năng lượng, cải thiện tuần hoàn:

• Cà rốt: Tính ấm, giúp sáng mắt, bổ máu.
• Hẹ: Có tính ôn, tốt cho tiêu hóa, chống lạnh bụng.
• Rau diếp cá: Mặc dù có tính hàn nhẹ, nhưng nếu ăn chín hoặc xào với gừng thì có thể sử dụng được, giúp thanh lọc cơ thể.

Trái cây

Một số loại trái cây có thể sử dụng được cho người thể hàn khi ăn điều độ:

• Dứa: Giàu enzyme bromelain hỗ trợ tiêu hóa protein, chứa nhiều vitamin C, giúp chống viêm.
• Nho: Giàu chất chống oxy hóa (OPC), tăng cường miễn dịch.
• Mận, dừa: Dùng được ở mức vừa phải, nhất là khi kết hợp với gia vị ấm.

Thực phẩm nên tránh

Người thể hàn nên hạn chế hoặc tránh hoàn toàn những thực phẩm có tính hàn, lạnh vì chúng có thể làm trầm trọng thêm các triệu chứng như lạnh bụng, tiêu hóa kém, rối loạn tiêu hóa, đau bụng đi ngoài.

Thịt cá và đạm động vật

Một số loại thực phẩm dù giàu đạm nhưng có tính hàn, người thể hàn nên tránh hoặc chế biến kỹ:

• Lươn, ốc, tôm, cua, thịt vịt: Dễ gây lạnh bụng, tiêu chảy nếu ăn nhiều.
• Các loại hải sản nước lạnh: Như sò, nghêu, hến… cũng có tính hàn cao.

Gợi ý: Nếu bắt buộc phải ăn, nên chế biến cùng các gia vị có tính ấm như hành, gừng, tiêu, tỏi để giảm bớt tính hàn.

Ngũ cốc và các loại hạt

Một số loại ngũ cốc có tính hàn, cần hạn chế như kiều mạch, ý dĩ, đậu xanh,… dù có lợi cho sức khỏe nói chung nhưng dễ làm mất cân bằng thể trạng nếu người thể hàn sử dụng thường xuyên.

Trái cây

Nhiều loại trái cây có tính lạnh, khi ăn sẽ làm suy yếu dương khí, dễ gây đầy bụng, khó tiêu: Chuối tiêu, mía, dưa hấu, sung, bưởi, hồng, thị,… cần hạn chế tối đa.

Rau củ

Một số loại rau củ có tính hàn mạnh, dễ gây lạnh bụng, tiêu chảy hoặc giảm chuyển hóa: rau muống, mướp đắng, rong biển, măng tre,… tuy tốt cho người nhiệt nhưng rất bất lợi cho người thể hàn.

Lưu ý khi sử dụng thực phẩm cho người thể hàn

Người tạng hàn cần chú ý đến cách chế biến thực phẩm để không làm mất cân bằng âm dương:

• Khi ăn các món có tính hàn, nên kết hợp với gia vị ấm như gừng, sả, tiêu, tỏi để trung hòa.
• Không lạm dụng thực phẩm quá nhiệt, vì sẽ gây mất cân bằng ngược lại, sinh nhiệt thừa, dẫn đến táo bón, nóng trong.
• Theo dõi phản ứng của cơ thể sau khi ăn: Nếu có dấu hiệu khó tiêu, buồn nôn, lạnh bụng thì cần điều chỉnh lại chế độ ăn ngay lập tức.
• Ngoài ra, nên ăn uống đúng giờ, nhai kỹ, ăn ấm nóng để hỗ trợ tiêu hóa, tránh uống nước lạnh hoặc ăn thực phẩm lấy trực tiếp từ tủ lạnh.

Thực phẩm với người thể nhiệt

Thực phẩm nên ăn

Người thể nhiệt cần tăng cường những thực phẩm có tính mát, thanh nhiệt, giải độc, dễ tiêu hóa, đồng thời giàu vitamin và khoáng chất. Những thực phẩm này giúp làm dịu cơ thể, hỗ trợ bài tiết, giảm nhiệt trong máu và cải thiện các triệu chứng như bốc hỏa, nóng trong, táo bón.

Rau củ

Các loại rau củ nên có mặt thường xuyên trong bữa ăn:

• Rau má, rau dền, mồng tơi, rau cải, bắp cải, rau ngót: Thanh nhiệt, bổ huyết, nhuận tràng.
• Bí xanh, bí đỏ, khổ qua (mướp đắng), củ cải trắng, dưa leo, mướp: Giúp làm mát gan, lợi tiểu, hỗ trợ tiêu hóa và giảm nhiệt.
• Cà chua: Tính mát, giàu vitamin C và lycopene, chống oxy hóa mạnh, tốt cho làn da và hệ tim mạch.

Những loại rau này không chỉ hỗ trợ giải độc mà còn cung cấp chất xơ, khoáng vi lượng và enzyme tự nhiên giúp làm dịu tình trạng viêm nhiễm trong cơ thể.

Trái cây

Người thể nhiệt nên chọn các loại trái cây có tính mát, ít ngọt:

• Dưa hấu, thanh long, cam, bưởi, chanh, táo xanh: Giúp thanh nhiệt, giải khát, bổ sung vitamin C và khoáng chất.
• Lê, mận, dưa gang, kiwi: Làm mát phổi, nhuận trường, hạn chế nổi mụn.
• Chuối tiêu, nho tươi: Cân bằng điện giải, giúp điều hòa tiêu hóa.

Ưu tiên trái cây tươi, ăn nguyên quả thay vì nước ép để giữ lại chất xơ và giảm đường huyết.

Ngũ cốc và các loại hạt

Người thể nhiệt vẫn cần năng lượng, nhưng nên chọn:

• Gạo lứt, ý dĩ, yến mạch, đậu xanh, hạt sen: Có tính mát, giúp làm dịu tỳ vị, hỗ trợ tiêu hóa và bài tiết.
• Đậu đen, đậu đỏ: Thanh nhiệt, lợi tiểu, hỗ trợ giải độc gan.

Các món ăn thanh đạm, dễ tiêu

• Cháo, súp rau củ, canh thanh nhiệt (canh mướp đắng, canh rau ngót, canh bí đao).
• Thịt nạc, cá đồng, tôm nước ngọt: Ăn vừa phải, hạn chế chiên xào.
• Nước nha đam, nước đậu xanh, nước atiso: Uống mát, hỗ trợ chức năng gan và giảm nóng trong.

Thực phẩm nên tránh

Người thể nhiệt nên tránh các thực phẩm có tính nóng, cay, nhiều năng lượng, chế biến nhiều dầu mỡ hoặc có khả năng sinh nhiệt nội tạng, bởi chúng sẽ khiến nhiệt tích tụ, sinh ra mụn, táo bón, bứt rứt và mất ngủ.

Gia vị và thực phẩm cay nóng

Tránh các loại gia vị có tính kích thích nhiệt: ớt, tiêu, tỏi, gừng, quế, đại hồi, sả,… những gia vị này tuy tốt cho người thể hàn nhưng sẽ gây phản tác dụng với người thể nhiệt, dẫn đến nóng trong, nhiệt miệng, nổi mẩn.

Thực phẩm chiên xào, nhiều dầu mỡ

Người thể nhiệt nên hạn chế các món:

• Chiên rán, xào nhiều mỡ, món nướng, đặc biệt là mỡ động vật, bơ, phomai, kem béo.
• Các loại đồ ăn nhanh, thức ăn chế biến sẵn, snack nhiều dầu, thực phẩm đóng hộp có phụ gia, bảo quản.

Thực phẩm có tính “nhiệt cao”

• Sầu riêng, nhãn, mít, xoài chín: Đây là những loại quả có tính nóng mạnh, dễ làm tăng nhiệt khí, sinh mụn, táo bón, bứt rứt.
• Socola, đậu phộng, sữa đặc, nước ngọt có gas, cà phê: Tăng đường huyết, sinh nhiệt, mất cân bằng âm dương.
• Thịt đỏ nhiều mỡ, nội tạng động vật: Dễ gây tích tụ nhiệt, khó tiêu, tăng gánh nặng gan.

Các thực phẩm trên nếu dùng thường xuyên hoặc kết hợp sai cách có thể gây ra các biểu hiện nhiệt độc như: nổi mẩn ngứa, nóng gan, mất ngủ, nổi mụn trứng cá.

Lưu ý khi sử dụng thực phẩm cho người thể nhiệt

Người thể nhiệt cần chú ý những điều dưới đây:

• Chế biến thanh đạm: Ưu tiên hấp, luộc, nấu canh. Hạn chế nướng, chiên, xào nhiều dầu.
• Ăn vừa đủ, không ăn quá no, không bỏ bữa, hạn chế ăn khuya.
• Bổ sung đủ nước lọc, nước mát từ thảo dược như trà atiso, nước rau má, nước sâm, nước đậu đen.
• Kết hợp vận động nhẹ nhàng như yoga, đi bộ để tăng tuần hoàn và giúp cơ thể tự điều hòa nhiệt.
• Tránh căng thẳng và thức khuya, vì đây là yếu tố làm tăng nội nhiệt rất rõ rệt.

Một trong những nguyên tắc quan trọng nhất để duy trì sức khỏe toàn diện, bất kể bạn thuộc thể hàn hay thể nhiệt, chính là đảm bảo chế độ ăn uống cân bằng và đa dạng. Không nên quá lạm dụng một nhóm thực phẩm, cũng không nên loại bỏ hoàn toàn bất kỳ loại thực phẩm nào nếu không có lý do y khoa rõ ràng. Điều cốt lõi là hiểu rõ thể trạng của bản thân để điều chỉnh liều lượng, cách kết hợp và phương pháp chế biến sao cho phù hợp. Khi biết lắng nghe cơ thể và lựa chọn thực phẩm đúng cách, bạn sẽ từng bước xây dựng được nền tảng thể chất khỏe mạnh, ổn định và bền vững theo thời gian.

Tác giả: Lê Đào - 30/05/2025

★★★★★0.0 - 0 đánh giá

Chia sẻ

Lưu

Từ khóa: thực phẩm

 

Hello, You can submit the cancellation and refund requests separately through Cleverbridge. To cancel your CCleaner Premium subscription and stop future renewal charges: 1. Open the [subscription cancellation request form](https://cancellation-flow.cleverbridge.com/). 2. Enter the email address used for the purchase, your order reference number, and the reason for cancellation. 3. Open the confirmation email from Cleverbridge and select **Complete Cancellation**. You will receive a confirmation email once the cancellation has been processed. Please note that cancellation stops future billing renewals but does not automatically refund the recent charge. 

To request a full refund for the recent charge: 1. Complete the [refund request form](https://www.cleverbridge.com/refund) using the email address associated with the purchase, your order reference number, and the reason for the refund request. 2. If the order is eligible, you will receive an email asking you to confirm the refund. Open that email and select **Start Refund**. Refund eligibility depends on the product, purchase date, and payment method. If approved and completed, the refund will deactivate the license and cannot be reversed. Not having downloaded or installed the software can be included as the reason for your request, but it does not by itself confirm eligibility. Kind regards, CleverBot

NƯỚC MỸ CHỈ LÀ THIÊN ĐƯỜNG CHO KẺ MAY MẮN.

Rất nhiều người ở Mỹ đã sống trong đau khổ TRIỀN MIÊN, nước mắt nhiều hơn nụ cười, có người nói với tôi, hôn nhân của họ là ĐỊA NGỤC, v.v... Với những người như vậy, cuộc đời rất buồn chán (boring), không còn sinh khí (lifeless).

Trong hơn 25 năm ở Mỹ, qua việc giúp đỡ (cho nhiều thanh niên thất nghiệp, sa cơ thất thế)... dạy Toán và Anh văn cho trẻ em mới sang Mỹ... giúp đỡ bạn bè hay láng giềng làm đơn từ, dịch thuật Anh-Việt, điện thoại thông minh, v.v... tôi nhận thấy rất nhiều người Việt kém may mắn hay không thích ứng với cuộc sống tại Mỹ vì: 1/ Qua Mỹ khi đã lớn tuổi trong khi tiếng Anh rất kém, ko tìm được nghề hợp với năng khiếu hay kiến thức của mình, v.v... 2/ Có người dù đến Mỹ dưới 10 tuổi nhưng chỉ học hết trung học rồi nghỉ nên họ phải làm các nghề tay chân, tương lai mờ mịt, thường xuyên thất nghiệp. 3/ Có người, do NGHIỆP QUẢ (karma) xấu nên hôn nhân của họ là địa ngục. 4/ Những đau khổ sau khi miền Nam sụp đổ (như sĩ quan và công chức VNCH đi tù, đổi đời, đổi tiền, cải tạo tư sản, v.v... các thảm cảnh của vượt biên như cướp biển, gia đình ly tán, v.v... những hậu quả của hố sâu về thế hệ * (generation gap). 

SJ ngày 23.9.2020. Cập nhựt ngày 23.9.2006.