Hard to Believe . . . It's been 50 years! by

Tom Ross
Major (Retired)
U.S. Army Special Forces

To all of my friends at the 281st. I invite all of you to share the following with your families and friends. I don't believe any of you fully understand what you faced or what you accomplished 50 years ago . . . this week.

My very best to all of you.
Tom

On August 3, 1968, in the Republic of South Vietnam, three abused, but determined, mountain villagers escaped their Viet Cong and North Vietnamese Army captors and ran in search of help for their families and village. After running and walking for almost two days, the three worn men found the remote My Loc Outpost belonging to American Special Forces (Green Berets) Detachment A-502. There, the men told stories of slavery, torture, and worse. Mang Quang, leader of the three, begged for help and told the Americans his family would be killed if he were not back in the village the next day.

An urgent radio call was placed to 1st Lieutenant, Tom Ross, A-502’s Operations and Intelligence Officer. Upon arriving at the outpost and after an in-depth debriefing of the three men, Lt. Ross determined that a rescue attempt by allied forces was warranted. However, if, as he had been told by Mang Quang, the family would be killed the next day and if it had taken the men two days to reach the outpost on foot . . . there was only one unit to which Lt. Ross could turn for help. The rescue team would have to be flown to the village and that would require the assistance of the 281st Assault Helicopter Company. Lt. Ross immediately radioed the 281st with his rescue mission support request. In describing the mission, he didn’t hide any of the many dangers the men of the 281st would face if they accepted the mission. He explained that the rescue team would be flying far out into mountainous enemy territory into an undetermined landing zone where they would face an enemy unit of unknown size and strength. Among other things, he also explained that the only immediate support the team would have would be . . . whatever they could take with them. After learning that the lives of innocent tribal Montagnard families were at risk, did any of the dangers described to the 281st scare them . . . not a chance! These were all men with deeply held family values. The response given to Lt. Ross’s request for assistance was immediate and clear . . . “Tell us where and at what time you need us. We’ll be there.” And, at sunrise on the morning of August 4, 1968 . . . they were there! Then, because the rescue mission became complicated with more families emerging from the thick jungle, they were there again on August 5th and yet again on August 10th. On August 13, 1968, Walter Cronkite reported on the rescue in “The Valley of the Tigers” during his CBS Evening News program. When the mission was complete, the 281st had rescued 165 mountain villagers (men, woman, and children) from pain and suffering. What members of the 281st may not know even today is that the Montagnard village served as an important relay station for the North Vietnamese Army’s infamous 18B Regiment. Only weeks after the rescue was complete, intelligence reports indicated that a company size element (125 – 150 men) arrived in the area of the village as the last few remaining members of the rescue team were being extracted after becoming stranded due to weather. So, unknown to any of us at the time, it is extremely likely that the two Green Beret advisors along with 10 other South Vietnamese soldiers and the CBS TV crew would have been overrun and wiped out by the enemy unit had the 281st not flown through a storm to reach and rescue the stranded team. Question: What can you say about men like these who so boldly disregard their own safety to save the lives of others? Answer: I have been trying, quite literally, for 50 years to answer that question adequately. I was the rescue team commander, one of the two advisors left stranded in enemy territory, and the last one off the landing zone that day . . . thankful to be alive. Over the half century since “The Rescue” . . . I have had the great privilege to speak to and about the men of the 281st Assault Helicopter Company. One of the many, many things I enjoy saying about them, each and every one, is that I am extremely proud to have seen them in action because they represent the very best our country has to offer when a call for help is received. Tomorrow, August 10th, will be exactly 50 years since the men of the 281st risked their lives for a third time to rescue a village of primitive mountain tribesmen. Who they were didn’t matter. What mattered was that they were being hurt. The 281st ended that hurt. On the 50th anniversary of the rescue, these men deserve recognition for who and what they are . . . fearless American heroes. I feel quite certain that, because of their selfless courage, I owe them my life.

With great sincerity,

Thomas A. (Tom) Ross
Major, US Army Special Forces

The "after" photo at A-502 by Tom Ross.

___________________________________

Thật khó tin... Đã 50 năm trôi qua! –

Tom Ross

Thiếu tá (đã nghỉ hưu)

Lực lượng Đặc nhiệm Lục quân Hoa Kỳ

Gửi tất cả bạn bè tại Đơn vị 281. Tôi mong các bạn hãy chia sẻ những điều dưới đây với gia đình và bạn bè của mình. Tôi tin rằng không ai trong số các bạn thực sự hiểu hết những gì mình đã đối mặt hay những chiến công mình đã đạt được vào đúng tuần này của 50 năm về trước...

Chúc tất cả các bạn những điều tốt đẹp nhất.

Tom

Vào ngày 3 tháng 8 năm 1968, tại Việt Nam Cộng hòa, ba dân làng miền núi – những người đã chịu nhiều ngược đãi nhưng vẫn đầy quyết tâm – đã trốn thoát khỏi sự giam giữ của Việt Cộng và Quân đội Bắc Việt để đi tìm sự giúp đỡ cho gia đình và ngôi làng của mình.

Sau gần hai ngày di chuyển vất vả, ba người đàn ông kiệt sức đã tìm thấy Trạm tiền tiêu Mỹ Lộc hẻo lánh, nơi đóng quân của Biệt đội A-502 thuộc Lực lượng Đặc nhiệm Hoa Kỳ (Mũ Nồi Xanh). Tại đây, họ đã kể lại những câu chuyện về cảnh nô lệ, tra tấn và những điều tồi tệ hơn thế. Mang Quang, người dẫn đầu nhóm, đã khẩn khoản cầu xin sự giúp đỡ và nói với phía Mỹ rằng gia đình anh sẽ bị sát hại nếu anh không kịp quay về làng vào ngày hôm sau.

Một cuộc gọi vô tuyến khẩn cấp đã được thực hiện tới Trung úy Tom Ross, Sĩ quan Tác chiến và Tình báo của Biệt đội A-502. Sau khi đến trạm tiền tiêu và thẩm vấn kỹ lưỡng ba người đàn ông này, Trung úy Ross nhận định rằng cần phải tổ chức một cuộc giải cứu với sự tham gia của lực lượng đồng minh. Tuy nhiên, nếu đúng như lời Mang Quang nói – rằng gia đình anh sẽ bị giết vào ngày mai – và xét đến việc ba người này đã mất tới hai ngày đi bộ mới đến được trạm tiền tiêu... thì chỉ có một đơn vị duy nhất mà Trung úy Ross có thể cậy nhờ. Đội giải cứu cần được vận chuyển bằng đường hàng không đến ngôi làng, và điều đó đòi hỏi sự hỗ trợ từ Đại đội Trực thăng Tấn công số 281.

Trung úy Ross lập tức liên lạc qua vô tuyến với Đại đội 281 để đề nghị hỗ trợ cho nhiệm vụ giải cứu. Khi mô tả về nhiệm vụ, ông không hề giấu giếm những hiểm nguy mà các thành viên của Đại đội 281 sẽ phải đối mặt nếu họ chấp nhận tham gia. Ông giải thích rằng đội giải cứu sẽ phải bay sâu vào vùng núi do địch kiểm soát, đổ bộ xuống một bãi đáp chưa xác định và đối đầu với một đơn vị địch chưa rõ quy mô cũng như sức mạnh. Ngoài ra, ông cũng làm rõ rằng sự hỗ trợ tức thời duy nhất mà đội có được chỉ là... bất cứ thứ gì họ có thể mang theo bên mình.

Liệu những hiểm nguy được mô tả có khiến các thành viên Đại đội 281 chùn bước khi biết rằng tính mạng của những gia đình người dân tộc thiểu sản (Montagnard) vô tội đang bị đe dọa? ... Hoàn toàn không! Họ đều là những người đàn ông luôn coi trọng các giá trị gia đình. Phản hồi trước lời đề nghị hỗ trợ của Trung úy Ross rất nhanh chóng và dứt khoát... "Hãy cho chúng tôi biết địa điểm và thời gian cần đến. Chúng tôi sẽ có mặt." Và, vào lúc bình minh ngày 4 tháng 8 năm 1968... họ đã thực sự có mặt! Sau đó, khi nhiệm vụ giải cứu trở nên phức tạp hơn do có thêm nhiều gia đình bước ra từ cánh rừng rậm rạp, họ lại tiếp tục có mặt vào ngày 5 tháng 8 và một lần nữa vào ngày 10 tháng 8.

Vào ngày 13 tháng 8 năm 1968, Walter Cronkite đã đưa tin về cuộc giải cứu này trong phóng sự "Thung lũng của loài Hổ" (The Valley of the Tigers) thuộc chương trình *CBS Evening News*. Khi nhiệm vụ hoàn tất, Đại đội 281 đã giải cứu được 165 dân làng miền núi (bao gồm cả nam giới, phụ nữ và trẻ em) khỏi cảnh đau thương và khốn khổ.

Điều mà các thành viên của Đại đội 281 có thể chưa biết cho đến tận ngày nay là ngôi làng của người Montagnard này từng đóng vai trò như một trạm trung chuyển quan trọng cho Trung đoàn 18B khét tiếng của Quân đội Bắc Việt. Chỉ vài tuần sau khi cuộc giải cứu kết thúc, các báo cáo tình báo cho thấy một đơn vị cấp đại đội (khoảng 125 – 150 người) đã tiến vào khu vực ngôi làng, đúng vào thời điểm những thành viên cuối cùng của đội cứu hộ đang được rút ra sau khi bị mắc kẹt vì thời tiết xấu.

Như vậy, dù không ai trong chúng tôi hay biết vào thời điểm đó, nhưng rất có khả năng hai cố vấn thuộc lực lượng Mũ Nồi Xanh (Green Beret), cùng 10 binh sĩ miền Nam Việt Nam và ê-kíp truyền hình CBS, đã có thể bị đơn vị địch tràn qua và tiêu diệt hoàn toàn nếu Đại đội 281 không bay xuyên bão để tiếp cận và giải cứu đội đang bị mắc kẹt.

Câu hỏi: Bạn có thể nói gì về những người đàn ông như vậy—những người dám bất chấp sự an toàn của bản thân để cứu mạng sống của người khác?

Trả lời: Tôi đã thực sự nỗ lực suốt 50 năm qua để tìm ra câu trả lời thỏa đáng cho câu hỏi đó. Tôi chính là chỉ huy đội cứu hộ, một trong hai cố vấn bị mắc kẹt trong vùng địch, và là người cuối cùng rời khỏi bãi đáp vào ngày hôm đó... với lòng biết ơn vì mình vẫn còn sống sót.

Trong suốt nửa thế kỷ kể từ "Cuộc Giải Cứu" ấy... Tôi vô cùng vinh dự khi được trò chuyện cùng và chia sẻ về những người lính thuộc Đại đội Trực thăng Tấn công số 281 (281st Assault Helicopter Company). Một trong những điều tôi luôn tự hào khi nói về họ – từng người một – là tôi đã tận mắt chứng kiến ​​họ làm nhiệm vụ; họ chính là hiện thân cho những phẩm chất tốt đẹp nhất của đất nước ta mỗi khi có lời kêu gọi cứu viện.

Ngày mai, 10 tháng 8, đánh dấu tròn 50 năm kể từ khi các chiến sĩ thuộc Đại đội 281 chấp nhận hiểm nguy – lần thứ ba – để giải cứu một ngôi làng của người dân tộc thiểu số sống ở vùng núi. Họ là ai không quan trọng; điều quan trọng là họ đang phải chịu đau thương, khốn khổ. Đại đội 281 đã chấm dứt nỗi đau đó. Nhân dịp kỷ niệm 50 năm cuộc giải cứu, những người lính này xứng đáng được tôn vinh đúng với con người và những gì họ đã thể hiện... họ là những người hùng Mỹ quả cảm. Tôi tin chắc rằng, chính nhờ lòng dũng cảm quên mình ấy, tôi đã được họ cứu mạng.

Trân trọng,

Thomas A. (Tom) Ross

Thiếu tá, Lực lượng Đặc nhiệm Lục quân Hoa Kỳ