Một tiểu đoàn Công Binh Mỹ đã phục hồi tỉnh lộ 547, có từ đời Pháp, để giúp quân Mỹ đi lại dễ dàng từ Huế vào Thung lũng A Shau.

Nguồn: http://www.19engrvn.org/Resources/KYSU%20Magazine,%20Vol1%20No3,%20Fall%201969v2.pdf

TRƯỜNG CÔNG BINH VNCH TẠI THỦ DẦU MỘT

CÁC XE ỦI ĐẤT CỦA ĐẠI ĐỘI KHAI QUANG 59 MỞ ĐƯỜNG ĐI QUA THUNG LŨNG ĐẦY CỎ VOI CỦA THUNG LŨNG.

ĐỐI PHÓ 48 KM CỦA NÚI RỪNG, LỰC LƯỢNG THÙ ĐỊCH VÀ  CÔNG VIỆC VẤT VẢ: MỞ ĐƯỜNG TỪ CĂN CỨ HỎA LỰC BASTOGNE TỚI GIAO ĐIỂM VỚI TỈNH LỘ 548 TRONG THUNG LŨNG.  

ĐỂ NGHE LIÊN TỤC 1 VIDEO TRÊN YT, CHẲNG HẠN NHƯ BẢN "HAVE YOU EVER SEEN THE RAIN".

A/ Trên máy tính.

1/ Mở video đó.

2/Nhấp phải vào màn hình để mở 1 drop-down menu.

3/ Chọn Loop. Một chữ v hiện ra, chỉ rõ video này sẽ phát liên tục.

B/ Trên phone hay MTB.

1/ Mở app YouTube và nghe video.

2/ Nhấp vào video để on-screen controls hiện ra.

3/ Nhấp vào icon Settings.

4/ Nhọn Additional settings.

5/ Nhấp vào Loop video. Một chữ v hiện ra.

Chúc bạn thành công.

 

Elena = 53551 = 19 = 10 = 1

Gouliakova = 3763112761 = 37 = 10 = 1 

 

Sự thật cuộc chiến bảo vệ thị xã Quảng Trị từ góc độ chỉ huy cao nhất của mặt trận

16:22 | Posted by BVN4

Lưu Trọng Văn

13-9-2025

Bên sông Nhật Lệ sáng ấy tôi uống cafe với Hoàng Ba. Ba giới thiệu mình là con trai của đại tá Hoàng Thiện chính uỷ kiêm bí thư đảng uỷ Ban chỉ huy Mặt trận bảo vệ thị xã Quảng Trị những ngày ác liệt nhất năm 1972.

Chính uỷ Hoàng Thiện.

Tôi hỏi cuộc chiến 81 ngày đêm bảo vệ thành cổ Quảng Trị à? Hoàng Ba đáp: Ba em bảo không có cái gọi là “81 ngày đêm bảo vệ thành cổ Quảng Trị”, mà chỉ có “81 ngày đêm bảo vệ thị xã Quảng Trị” thôi. Em hỏi vì sao? Ba em bảo vì thành cổ rất nhỏ nằm trong thị xã Quảng Trị, không có đánh nhau trong thành cổ mà chỉ đánh nhau ở thị xã.

Em có gặp một số bạn chiến đấu của ba em bảo vệ thị xã Quảng Trị, họ đều ca ngợi ba em là vị chỉ huy có quyết định sáng suốt nhất khi ra lệnh quân ta rút lui khỏi thị xã. Nếu không có lệnh quyết đoán trái với chủ trương tiếp tục tấn công thì có thể sẽ không còn ai sống sót ở thị xã Quảng Trị.

Tôi lúc đó muốn gặp đại tá Hoàng Thiện, Ba bảo, ba em sắp 100 tuổi rồi, cụ lúc này sức khoẻ yếu lắm.

Ông Hoàng Thiện (gần 100 tuổi) gặp người cần vụ đã dìu mình vượt sông Thạch Hãn. Nguồn: Đào Xuân Kính

Thế rồi những ngày này dư luận nổi sóng về bộ phim Mưa Đỏ. Sự kiện cuộc chiến thị xã Quảng Trị được nhiều cựu chiến binh trao đổi. Hoàng Ba cho gã xem bức thư viết tay của đại tá Hoàng Thiện gửi ban viết sử về cuộc chiến này.

Tôi xin tóm tắt vài đoạn quan trọng của bức thư:

“Trước hết tôi xin mạnh dạn và thẳng thắn mà nói rằng chủ trương giữ Thị xã Quảng Trị là một sai lầm lớn về chiến lược: Duy ý chí không khoa học, không tuân thủ những nguyên lý, nguyên tắc, tư tưởng quân sự mà cha ông đã đúc kết. Nhất là trong điều kiện “Mỹ hoá chiến trường”, chủ yếu là bằng hoả lực, nó thừa hoả lực và đầy đủ các yếu tố để sử dụng tối đa hoả lực!

Tôi thấy có những đoạn của cuốn sử như là hư cấu, ví dụ các trận vận động tấn công giữa ban ngày dưới phi pháo của địch… diệt bao nhiêu địch… nghe rất chính quy, rất bài bản, như là diễn tập thực binh vậy! Ta thử tưởng tượng xem, với địa hình trơ trụi như vậy, máy bay trinh sát liên tục trên đầu, toạ độ nó đã chuẩn bị sẵn, nó thừa bom đạn, máy bay đã cài bom, đạn pháo đã lên nòng, ta tập kết quân, tổ chức chiến đấu, tổ chức hiệp đồng thế vào đây mà dám thoát ly công sự đánh vào mũi này mũi nọ. Quân ta vận động chiến đấu dưới sự yểm trợ của hoả lực cấp trên (thử xem được mấy quả pháo, mấy quả cối).

Còn tập kích ban đêm. Phải nói địa hình quân ta không thành thạo, địch ta nắm không chắc, chúng luôn né tránh, nghi binh, nó thừa biết ta là tập kích ban đêm, nó dại gì ở một chỗ cho ta tiêu diệt. Chưa nói chuyện ta tổ chức chiến đấu, tổ chức hiệp đồng xong thì trời gần sáng. Thường trong đánh Mỹ ta phải dùng bí mật bất ngờ, khéo nghi binh bám sát thắt lưng địch mà đánh mới diệt được chúng… Tình tiết thì còn nhiều vấn đề nữa”.

Tôi xin cắt khúc đoạn này để nói về lý do nào ngày 22.7.1972 trung đoàn 95 do ông Hoàng Thiện là chính uỷ được điều động vượt sông Thạch Hãn tham gia cùng trung đoàn 48 bảo vệ thị xã Quảng Trị.

Tháng 3 năm 1972 quân giải phóng tấn công và giải phóng thị xã Quảng Trị. Đây là chiến thắng của quân giải phóng tạo thế mạnh cho đàm phán hoà bình ở Paris. Quân đội VNCH đã tổ chức phản công nhưng thất bại.

Tài liệu của phía VNCH cho biết:

“Mất tỉnh Quảng Trị vào tay bộ đội Bắc Việt, chính quyền Việt Nam Cộng hoà ngay sau đó đã thay thế hai viên tướng: Hoàng Xuân Lãm (Tư lệnh Quân đoàn 1) và Lê Nguyên Khang (Tư lệnh Sư đoàn Thủy quân Lục chiến) bằng tướng Ngô Quang Trưởng và tướng Bùi Thế Lân và tăng cường thêm lực lượng Lữ đoàn 2 Nhảy Dù, Liên Đoàn 1 Biệt Động Quân rồi sau đó thêm Lữ đoàn 3 Nhảy Dù và Trung đoàn 4 thuộc Sư đoàn 2 Bộ binh để phản công tái chiếm các vùng đất đã mất.

Từ ngày 11 tháng 7, dưới sự chỉ huy của Trung tướng Ngô Quang Trưởng, Quân đoàn 1 được tăng cường Lực lượng Tổng trừ bị của Quân lực Việt Nam Cộng hòa và được yểm trợ từ xa bởi Đệ thất Hạm đội của Mỹ ở ngoài khơi và Không quân Mỹ đã bắt đầu cuộc phản công tái chiếm Quảng Trị.

Các kế hoạch phản công của quân đội Việt Nam Cộng hoà đã hình thành nhanh chóng, tái chiếm được một số căn cứ cũ như Bastogne, Checkmate và chợ Quảng Trị, Ty Y tế, Ngân Khố, Tòa Án… để cuối cùng đánh bật bộ đội Bắc Việt ra khỏi thành cổ Đinh Công Tráng ở Quảng Trị (ngày 16 tháng 9) sau 81 ngày đêm họ cố thủ tại đây”.

Chính vì cục diện chiến trường thay đổi, ban chỉ huy Mặt trận B5 do tướng Lê Trọng Tấn chỉ huy đã tăng cường trung đoàn 95 của sư đoàn chủ lực 325 vượt sông Thạch Hãn chi viện cho bộ đội bảo vệ thị xã Quảng Trị.

Đại tá Hoàng Thiện tường thuật tiếp trong thư:

“Sau khi tôi vào Thị xã được khoảng một tuần, thì xảy ra mâu thuẫn chủ yếu giữa tôi và đồng chí Thuý(trong ban chỉ huy). Tôi thì cho rằng tình hình này chủ yếu là phải giữ chốt, còn phản kích thì chỉ khi cần thiết và có điều kiện. Đồng chí Thuý thì lại thiên về vận động tấn công ban ngày và tổ chức tập kích ban đêm. Nhưng bộ đội càng thoát ly công sự thì càng bị tổn thất và mất dần trận địa. Thực ra tôi đã từng quần với địch ở đồng bằng QK5, tiếp xúc với nhiều loại đối tượng địch (tôi ở E21 QK5) rất thấm thía là bộ binh địch không mạnh, nhưng nó luôn dựa vào hoả lực để diệt ta, bộ binh luôn né tránh và lừa ta. Suốt thời gian ở Thị xã, tôi chưa thấy được 1 trận vận động tấn công và tập kích nào có hiệu quả, có chăng chỉ dựng lên mà thôi.

Nhưng khốn nỗi trên lại nghe một chiều báo cáo của đồng chí Thuý, còn tôi luôn bị lép vế. Tôi suy nghĩ là Chính uỷ, là Bí thư Ban cán sự phải làm gì đây? Tôi đã ba lần gửi ba bức thư về sư đoàn, nói rõ thực trạng tình hình địch, ta (mỗi lá thư tôi viết cả một tờ giấy liền), lá thư thứ ba tôi có nói: Cần phải quý trọng tính mạng của người chiến sĩ: “hành quân chết, vượt sông chết, tập kết chưa có công sự chết, lạc vào địch chết,v.v.”. Thế là tôi được mang bản án đầu tiên là sợ địch, hữu khuynh, không dám tấn công, sợ chết!

Quá bức xúc, ngày 13/9 trước tình thế hiểm nghèo, tôi qua sông đến Nhan biểu để báo cáo thực trạng với đồng chí Việt tham mưu trưởng sư đoàn. Nào ngờ tôi lại được mang bản án thứ hai là “dao động, lui về sau, bỏ nhiệm vụ”.

Tôi viết thế này là để mong các đồng chí trong Tổng kết phải rút ra được kết luận về sắp xếp tổ chức, chỉ huy, lãnh đạo làm sao cho khoa học, có lý có tình để phát huy được sức mạnh. Người chỉ huy phải luôn bám thực tiễn, dám quyết đoán trước biến động mới. Vấn đề báo cáo phải trung thực và người phải tỉnh táo, phải từ nhiều phía. Hết sức lắng nghe những ý kiến trái với mình.

Về tư tưởng chỉ đạo tác chiến.

Trong bản Dự thảo nhiều đoạn các đồng chí viết về tổ chức phòng ngự và càng về sau càng có liên hoàn và có chiều sâu. Tôi cho rằng các đồng chí không bám thực tiễn lúc đó. Và tư liệu cung cấp có thể là do các đồng chí ở E48. Rõ ràng là không đúng sự thật. Tôi xin nói ở Thị xã Quảng Trị lúc bấy giờ không có khái niệm về phòng ngự. Từ “phòng ngự” là một từ huý, không ai được phát ra lời. Đụng đến từ ấy sẽ mất đầu như chơi, thì làm gì có tổ chức phòng ngự. Quảng Trị chỉ được nói tấn công, liên tục tấn công, vận động tấn công mà thôi. Trên thực tế thì có hình thành những điểm chốt, cụm chốt. Và chốt cũng để làm cơ sở cho tấn công thì làm gì có liên hoàn và chiều sâu.

Khi ra khỏi Thị xã Quảng Trị, tôi đã mang đầy đủ các tư liệu có mệnh lệnh, chỉ thị về chỉ đạo tác chiến ở Thị xã Quảng Trị để sau này tổng kết sẽ có chứng minh, nhưng tiếc thay đến khi tổng kết từ dưới lên trên tôi không được dự (không hiểu có phải có ai đó sợ tôi nói lên sự thật chăng?!).

Nếu có ý đồ phòng ngự thì với đặc điểm Thị xã như vậy, làm gì phải đem vào trên 10d bộ binh, một số đơn vị binh chủng kỹ thuật làm mồi cho bom đạn địch. Do đó tổn thất lớn cũng là từ đây, thua địch từng bước cũng là từ đây!

Trong dự thảo có nhiều đoạn mô tả ra vẻ rất bài bản, rất chính quy và bộ đội ta luôn sung sức. Thực tế luôn có nhiều loạc choạc và không có Tiểu đoàn nào trụ nổi 10 ngày đâu. Như các đồng bí biết thương vong bình quân mỗi ngày 100…! Tiểu đoàn 4E95, được nhắc đi nhắc lại nhiều lần, đến khi quân số còn 7, d5 còn 15, tôi cho ra sau để thu lượm anh em để củng cố lại, thế là tôi lại được thêm một cái tội là “tự tiện và vô nguyên tắc”.

Tôi muốn nói thêm việc vận dụng lý luận quân sự Đông Tây, kim cổ và lý luận quân sự Việt Nam đã được tổng kết.

– Biết địch biết ta, trăm trận trăm thắng.

– Những nguyên tắc để hạ quyết tâm: Địa hình, địch – ta (và ý định cấp trên).

Thực ra ba yếu tố đó cũng luôn biến động:

– Địa hình bị bom đạn địch cày xới như vậy cũng luôn biến dạng, tang hoang có gì để che khuất, che đỡ?

– Địch “Mỹ hoá chiến tranh” đến cao độ chủ yếu là hoả lực và phương tiện kỹ thuật. Chúng thực hiện huỷ diệt để lấn chiếm. Bộ binh địch luôn dựa vào hoả lực và đi sau hoả lực. Nó làm nát các ổ đề kháng của ta rồi mới cho bộ binh vào.

Trong tình hình như vậy mà ta tổ chức lực lượng, đánh vận động tấn công để tiêu diệt 1, 2 B của địch thì thật là ảo tưởng.

– Ta cũng luôn có biến động cả lượng và chất.

Quân số liên tục hao hụt, cán bộ chỉ huy luôn bị xáo trộn, có khi cán bộ Tiểu đoàn phải chỉ huy 1B, thậm chí 1A, có khi cán bộ Trung đội lại chỉ huy Tiểu đoàn, v.v.

Lính lúc đầu vào thì sung sức, được huấn luyện tốt, càng về sau chất lượng giảm dần, có những lứa 16, 17 tuổi, vào bộ đội huấn luyện gấp được 1 tháng vào chiến trường ngơ ngơ ngác ngác, lại vào ban đêm hỏi ở đơn vị nào không biết, hỏi cán bộ Đại đội là ai… không biết. Thế mà lúc nào cũng cứ quân ta anh dũng kiên cường, quân địch hoang mang dao động!

Súng, pháo bị tiêu hao dần, đạn không có đủ. Cao xạ gần như bị tê liệt, pháo binh chi viện được tích từng quả, phương tiện thông tin, v.v. Trước thực trạng đó lãnh đạo chỉ huy phải xử trí thế nào? Hay là cứ trước sao, sau vậy.

Đề nghị với các đồng chí cũng nên đem vào Tổng kết.

Phải dám nhìn thẳng vào sự thật, dám nói đúng sự thật.

Tôi cho rằng trong chiến tranh, trong chiến đấu đặc biệt là ở Thị xã Quảng Trị thì sự tổn thất hy sinh là không thể tránh khỏi. Nhưng người lãnh đạo, người chỉ huy phải tìm đủ mọi cách để tránh được tổn thất hy sinh không đáng có. Không nên xây lầu vinh quang trên xương máu của chiến sĩ – Đây là một tội ác.

Tôi thấy cũng cần phải tổng kết để rút kinh nghiệm cho đời sau.

Là một cán bộ lãnh đạo, chỉ huy chủ chốt trong Thị xã Quảng Trị, tôi luôn tự vấn mình -trước vong linh chiến sĩ, tôi tự thấy mình luôn là người có lỗi.

Tiếc rằng nhiều người còn né tránh, đổ tội cho người khác.

Đau đớn cho tôi, khi ra khỏi Quảng Trị, cấp trên coi tôi như là một phạm nhân chưa được xét xử, nhanh chóng tách tôi ra khỏi đơn vị, đến nỗi tổng kết ở E, bình công khen thưởng, nhận xét cán bộ tôi cũng không được dự. Thậm chí ra đi không kèn, không trống, không được chào hỏi, từ biệt anh em! May thay tôi vẫn luôn được cán bộ, chiến sĩ thông cảm và thương mến. Biểu hiện rõ nhất là hôm gặp ở Thành cổ vừa rồi, đã qua 32 năm nhưng họ vẫn mang một tình cảm sâu đậm.

Kiểm điểm thi hành kỷ luật tôi thì ở E không biết. Chỉ có một cuộc hội nghị Đảng uỷ F, gồm những người ngoài cuộc ngồi đằng sau đồng chí Nguyễn Công Trang Bí thư Đảng uỷ F đọc một bản tội trạng 5, 6 điểm gì đó. Sau đó phân tích phê phán (không rõ tư liệu đó lấy đâu rõ), sau đó có một vài ý kiến vụn vặt, số đông thì ẫm ờ, vì họ cũng không biết nói gì, không cho tôi trình bày gì. Sau đó đề nghị cách chức – mọi người giơ tay. Và sau đó điều tôi lên mặt trận bộ. Khi công bố kỷ luật đồng chí Hoàng Minh Thi phó chính uỷ Mặt trận gặp tôi nói xuê xoa mấy lời rồi giao quyết định”.

*

Đọc bức thư này có thể hiểu hơn sự thật không chỉ từ phía những người lính mà từ các chỉ huy. Cuộc chiến giải phóng thị xã Quảng Trị là cột mốc lịch sử của quân đội VNDCCH, nhưng cuộc chiến bảo vệ thị xã này lại là cột mốc lịch sử khác. Nó đặt ra những bài học xương máu giữa duy ý chí tiến công và thực tiễn chiến hào. Đại tá Hoàng Thiện đã bị kỷ luật, bị cho ra ngoài các cuộc bình công, đúc kết lịch sử chỉ vì ông dám nói lên sự thật về những sai lầm duy ý chí của cấp trên, vì ông trước hy sinh của lính và thực tế chiến trường đã dũng cảm quyết định rút lui, chấp nhận cuộc bảo vệ thị xã Quảng Trị thất bại.

Khi gã viết những dòng này, Hoàng Ba con trai của đại tá Hoàng Thiện gửi cho gã một tài liệu. Tài liệu này cho biết:

“Ban chỉ huy B5 lúc 13 h ngày 13-9-1972 điện thoại yêu cầu trung đoàn phó trung đoàn 48 ra nhận lệnh. Nhưng đến 1h ngày 14-9-1972 lại gọi Hoàng Thiện chính uỷ trung đoàn 95, chỉ huy mặt trận ra Nhan Biểu để cùng sư đoàn phó sư đoàn 325 “tổ chức tiến công”. Nhưng khi gặp lãnh đạo mặt trận B5 ông Thiện không nghe cấp trên, ông đề nghị rút quân ra khỏi Thành cổ… (Chính vì vậy sau này B5 báo lại ông mới bị kỷ luật). Ông Thiện chống lệnh rồi lập tức tự mình quay lại sở chỉ huy mặt trận chiều 15.9.1972. Tối 15.9.1972 ông Thiện triệu tập cuộc họp với 5 chỉ huy của mặt trận cùng ra quyết định rút quân trong đêm 15.9.1972.

Hai giờ sáng 16.9.1972 bộ đội ở thị xã bơi qua sông Thạch Hãn vì không có thuyền.

Dinh tỉnh trưởng – nơi ông Hoàng Thiện ra lệnh rút lui.

L.T.V. 

Tác giả gửi BVN

GIÚP ĐỠ CHỦ NHÀ HẾT MÌNH ĐỂ TRẢ NỢ TIỀN KIẾP.

- Nhất ẩm nhất trác, giai do tiền định (1 cái uống, 1 cái ăn, đều có sắp xếp trước) -- Châm ngôn Tàu.

- Đến độ đã bị bạn bè cho là khùng khi ko lấy phòng cho chánh phủ cấp.

Khoảng cuối năm 1994, tôi share phòng ở nhà 1 anh HO gốc Nhảy Dù. Tôi ở chung phòng với ông già vợ của anh.

Sau đó, 1 cô con gái của ông này sắp lấy chồng, và mời tôi dự. Trong đám cưới, tôi ngồi cùng bàn của ông này và bà xui trai của ông. Sau đó 1 thời gian, vì gia đình anh HO dọn đi bang khác, nên ông cụ về ở chung với 1 con gái ở Fremont. Do vậy tôi đọc báo để tìm chỗ share phòng. Cuối cùng tìm được 1 chỗ ở đường Singleton gần Đền Thánh Tử Đạo ở San Jose.

Đây là một căn nhà (mà người chủ tên L.) có một master-bedroom và 2 phòng ngủ dùng chung 1 restroom. Tôi và anh Sĩ (quen biết từ VN) share chung một phòng. Tôi còn được biết phòng này trước đây có 1 bà già ở, nay bả về ở với con gái ở đường McKee. 

Một hôm, cậu của chủ nhà đến thăm. Ông này hóa ra là anh C. rể của ông cụ mà tôi đã từng ở chung trước đây. Nghĩa là trước đây tôi ở phòng của ông xui gái, và nay ở phòng của bà xui trai. 

Khoảng năm 1998, anh L. dọn về căn nhà số 2301 đường M. ở gần trung học Independence, đường Jackson. Đây là một căn townhouse, có vườn cây kế nhà (vì nhà ở đầu dãy, sát đường Jackson). Do còn khỏe (51 tuổi), tôi suốt ngày dọn dẹp, quét dọn lá cây sạch sẻ, chùi rửa toilet, hàng tuần đẩy thùng rác dơ dáy ra đường và sau đó rửa thật sạch, v.v...; đã vậy nhiều lần tôi còn khoe với bạn bè của chủ nhà, tôi là "quản gia của anh L.". 

Khoảng năm 1998, tôi được cán sự xã hội cho 1 căn hộ lịch sự, nhưng tôi trả lời lập tức "cho người khác đi, vì tôi chưa cần." Bạn bè cho tôi là khùng vì lúc đó tôi đang ngủ ở phòng khách. Số là tôi và anh Sĩ share 1 phòng ở nhà này. Vì ảnh ngáy to, nên mỗi tối tôi phải kéo tấm nệm to ra phòng khách để ngủ. Lúc đó, khó kiếm người share phòng đàng hoàng. Nhiều khi họ chỉ trả tiền đàng hoàng trong vài tháng đầu, sau đó họ ko trả tiền vì thất nghiệp. Chủ nhà đuổi họ và đăng báo, nhiều khi mấy tháng mới có người thuê. Ko như bây giờ, thời đại của chủ nhà, đăng báo là người vào thuê trong vài ngày. Biết như vậy, nên trước đó vài tháng, tôi nói với bạn bè, chánh phủ cho nhà tôi cũng ko lấy, vì tôi sợ anh chủ nhà kiếm ko ra người thuê phòng.

NÓI THÊM: Vợ ông Sĩ, khoảng năm 1988, rất thân với tôi, làm phát ngân viên của hợp tác xã XD của ba tôi. Vì vợ chồng anh ly dị nên anh Sĩ, cũng là HO, đi Mỹ 1 mình (vì vợ con ko cùng hộ khẩu). Qua Mỹ, qua bạn bè tôi mới biết anh Sĩ và quen với ảnh từ đó. 

Thời gian làm cho công ty Đại Dương của bầu Đức (1981-2), tôi quen với anh trưởng công trường (cũng dân HO). Khoảng đầu thập niên 1990, khi làm cho Pháp, tôi đến thăm 1 đồng nghiệp (cũng làm thông dịch như tôi). Khi đến nhà bả, tôi lại gặp anh trưởng công trường -- hóa ra là chồng chị này, nhưng đã ly dị, lâu lâu mới ghé nhà. 

Qua câu chuyện, bạn sẽ thấy, giai đoạn đầu ở Mỹ, tôi ở phòng của ông xui gái, sau đó dọn về nhà khác, ở ngay phòng của bà xui trai.

Đối với anh Sĩ, tôi quen vợ ảnh từ năm 1988, nhưng tới khi qua Mỹ vào năm 1994, lại gặp người chồng. Còn với đồng nghiệp làm cho Pháp, thì quen chồng trước, sau đó lại quen vợ.

Sau này nghĩ lại, có lẽ kiếp trước tôi đã chịu ơn anh L., nên dù chỉ là người share nhưng phòng đã hết lòng với anh với mọi việc trong nhà. Đến độ đã bị bạn bè cho là khùng, vì ở trả tiền mà sao giúp chủ nhà quá sức như vậy.

SJ ngày 26/9/25, lúc 0444 pm.

Tài Trần

HỒI CHÁNH VIÊN CHO BIẾT TỐI NAY VC SẼ TẤN CÔNG TỈNH LỴ SÔNG BÉ 

                            

Năm 1965, cán binh CS từng tập kết ra bắc theo hiệp định Genève đã vui mừng khi nghe tin họ sẽ trở lại miền nam. 

Bản đồ trận Phước Long tháng 12/1974 - tháng 1/1975. 

Lời nói đầu: Tính tới đầu năm 1965, mục tiêu của Trung ương Cục miền Nam, viết tắt theo tiếng Anh là COSVN là củng cố kiểm soát trên một vòng cung lãnh thổ ở bắc và đông của Sài Gòn nhằm cắt thủ đô SG khỏi Vùng 1 và 2 chiến thuật. Những mục tiêu quan trọng nhất là tỉnh Bình Long (tỉnh lỵ là An Lộc) và Phước Long (tỉnh lỵ là Sông Bé). Do xa xôi và thưa dân, vùng đất này đã được CS dùng làm hành lang chiến lược nối các an toàn khu ở Cam bốt với chiến khu C và D, và lực lượng CS ở Nam Kỳ với các lực lượng CS ở Cao nguyên Trung phần. Các mục tiêu khác là tỉnh Lâm Đồng, Bình Thuận, Phước Tuy, Long Khánh, và Biên Hòa. Để chuẩn bị cho chiến dịch này, trung ương cục đã huy động dân thường cung cấp 140 ngàn ngày công để vận chuyển và tích trữ lương thực và súng đạn. Vào tháng tư 1965, bộ tư lịnh Mỹ tại VN hay MACV đã tịch thu một tài liệu mật nói rằng địch chuẩn bị một chiến dịch "Điện Biên Phủ thứ hai", nhắm vào các tỉnh và quận lỵ ở bắc của SG.  

Ngày 9/5/1965, một VC ra hồi chánh ở Sông Bé -- tỉnh lỵ của Phước Long (có dân số 15 ngàn và 119 km đông bắc SG). Y khai rằng VC sẽ đánh vào thị xã. Ngày hôm sau, các tù binh CS khác khai báo với tỉnh trưởng rằng VC sẽ đánh tối nay, khiến ông ra lịnh ứng chiến 50/100 quân số. (Nghĩa là 50/100 có mặt tại đơn vị, 50/100 về nhà nghỉ ngơi). Lúc đó quân số phòng thủ gồm 250 lính của TĐ 36 BĐQ và 150 ĐPQ. Ngoài ra còn có khoảng 30 cố vấn, phần lớn thuộc toán B-34 LLĐB. Phần lớn cố vấn nghĩ rằng tỉnh trưởng phản ứng quá mức khi ứng chiến 50/100. Họ đã sai. Mặt trận B-2 của CS đã tập trung ba trung đoàn để phát động cuộc Tổng Tấn công tại Vùng 3. Đó là hai trung đoàn thiện chiến 271 (còn có tên trung đoàn 1) và 272 (còn có tên trung đoàn 2) và trung đoàn tân lập 273 (còn có tên trung đoàn 3) thuộc Lực lượng Giải phóng Nhân dân hay PLAF. Tăng phái cho họ là TĐ 840 PLAF, hai trung đội đặc công, và một đoàn pháo binh. (Ngoài cối và súng không giựt (SKZ) cơ hữu của các đv bộ binh, đoàn này còn có 2 khẩu 75-ly sơn pháo, hai cối 82-ly, tám súng SKZ 75 ly, và 8 đại liên 12.8 ly). Các đv tham dự đã tập dượt kỹ lưỡng, kể cả trên sa bàn, với nhiệm vụ giao cho TĐ 1/271 và TĐ 840 là "phải chiếm quận lỵ Phước Bình". Các đv còn lại chờ đợi để "đánh viện". Điểm yếu của kế hoạch là pháo phải di chuyển quá xa, đi qua địa thế hiểm trở để tới vị trí. Nhiều chiến binh CS ko tới điểm ấn định do bịnh hay kiệt sức.

Quân nổi dậy tấn công vào những giờ đầu của ngày 11/5/1965. Chỉ trong 25 phút, họ tràn ngập Phước Bình, nhưng gặp chống trả dữ dội ở tỉnh lỵ, xem bản đồ. Do điều nghiên kỹ, pháo binh CS đã trúng nhiều nơi chung quanh tỉnh lỵ trong những phút đầu.             

Bản đồ cho thấy tỉnh Phước Long có 4 quận: Bố Đức, Đức Phong, Đôn Luân, và Phước Bình -- tỉnh lỵ Sông Bé nằm trong quận này. QL-14 đi ngang Đôn Luân và Đức Phong để tới Quảng Đức và Darlac.

==

Nhờ đó, bộ đội VC đã chiếm dinh tỉnh trưởng, ty cảnh sát, và phần lớn thị xã. Chúng cũng chiếm 4 xe V-100, loại xe bọc sắt chạy bánh của ĐPQ, để tấn công quân trú phòng. Nhưng quân nổi dậy đã bị toán cố vấn chống trả dữ dội -- vì trung tá Alton Park, chỉ huy của B-34 trước đó đã gia cố các công sự có sẵn bên trong doanh trại cố vấn. Quân nổi dậy ko biết các công sự mới này. Trung tá bị thương nặng vì pháo kích nên thiếu tá Mitchel Sakely thay thế. Một trung đội đặc công dẫn đầu cuộc tấn công, đánh xuyên qua hàng rào ngoài cùng, bảo vệ yếu ớt bởi một đ.đ. ĐPQ hèn nhát. 

Trận đánh diễn ra bên trong và bên ngoài của doanh trại này. Chúng chiếm phòng ăn, cũng là trạm xá của LLĐB, giết vài lính Mỹ. Một tên nổi dậy lục bóp của trung tá Park và bắn vào lưng ông. Trung sĩ Richard Bartlett bị thương, giả chết. Một tên nổi dậy nghĩ rằng ông đã chết nên đặt súng trên người ông. Ông ráng chịu đựng trong khoảng 20 phút cho tới khi quân Mỹ tái chiếm phòng ăn. Tuy tình hình khá tuyệt vọng nhưng có 60 lính BĐQ, giữ 1 đoạn trên chu vi phòng thủ, đã đẩy lui một TĐ địch. Có 2 phóng viên vô tình có mặt tại tỉnh lỵ, đã bảo vệ tổ súng cối. Ở phòng tuyến phía tây, hai hạ sĩ quan LLĐB đứng trong vỏ đạn ngập tới mắt cá, điều khiển 1 đại liên suốt đêm dù bị thương. Một quân y sĩ Mỹ cũng cầm súng. Do trận đánh kéo dài, hỏa lực pháo binh của địch yếu dần do thiếu đạn. Lúc 0300, các gunship của đ.đ. 197 không vận đã tới để yểm trợ quân phòng thủ. BĐQ phản công, nhưng địch đẩy lui và giết TĐ trưởng. Lúc hừng đông, hai bên dằn co, ko phân thắng bại. 

Vì sợ bị phục kích, viện quân tiến rất chậm chạp. Tiến từ phía tây nam, 1 TĐ BĐQ phát hiện và tránh 1 phục kích trước khi tới tỉnh lỵ khoảng trưa của ngày 11/5. Trực thăng Mỹ cũng đổ quân nhưng ko gặp chống trả. Những chạm súng nhỏ (skirmish) tiếp tục ở trong và bên ngoài thị xã, nhưng địch bắt đầu rút, do sắp hết đạn. Các máy bay A-1E Skyraider, B-57 Canberra và gunship tấn công địch dù trời khá u ám. Địch quân chờ tới đêm 11-12/5 để rút. Một TĐ của trung đoàn 48, tiến từ đông bắc, đã đụng với 1 TĐ quân nổi dậy vào chiều 12/5 và chiến thắng.

Vì ko thể nhanh chóng chiếm tỉnh lỵ Sông Bé cũng như diệt viện quân, và ko đủ đạn cho trận đánh kéo dài, mặt trận B-2 quyết định đoạn chiến.

Mặt trận Giải phóng miền Nam tuyên bố đã chiếm 1 quận ly và phần lớn 1 tỉnh lỵ và cố thủ trong vài giờ. Nhưng họ đã ko đạt mục tiêu quan trọng là đả viện, như đã làm ở Bình Giả 5 tháng trước.

Phe VNCH có 58 chết, 96 bị thương, 83 mất tích. Mất 109 súng, 21 máy truyền tin, và 4 xe V-100, nhưng sau đã phá hủy 4 xe này. 5 cố vấn chết, 13 bị thương. Trung tá Park sống sót. Một máy bay B-57 bị bắn rơi. Đ.đ. 197 không vận chở 200 lính, bắn 429 rocket và 53.500 đạn đại liên 7.62 ly. Con số thương vong của thường dân từ 12 đến 80. Cố vấn cho biết 297 quân nổi dậy chết.

Ngày 15/5, trung đoàn 274 tân lập, phục kích 1 đoàn xe ĐPQ trên QL-20 ở Long Khánh. Để chận viện, chúng lập nút chận và pháo kích quận lỵ Định quán gần đó. Máy bay đã yểm trợ đoàn xe, nhưng vẫn có 14 xe phá hủy, 45 lính chết, 25 bị thương. Hai cố vấn chết.

Ngày 22/5, một TĐ quân nổi dậy phục kích hai trung đội DSCĐ khi họ vượt một cánh đồng sau khi trở về từ một hành quân gần Bến Cát ở Bình Dương.  Kết quả 54 DSCĐ chết và 11 bị thương, với 6 mất tích và mất 69 súng. 

Một tin vui cho chánh phủ VNCH vào cuối tuần đầu của tháng 6, khi 72 lính VC hồi chánh ở Bình Dương. Chúng đã gia nhập hàng ngũ CS tại Vùng 4 chiến thuật, và rất bất mãn vì quá xa nhà. Sau khi nghe máy bay L-19 phóng thanh kêu gọi hồi chánh, chúng lợi dụng 1 cuộc ném bom của đồng minh để trốn.

Dịch từ: Advice and Support THE MIDDLE YEARS, JANUARY 1964–JUNE 1965, trang 619-621. 

San Jose ngày 15/9/25. 

 II Corps Coping with VC's Attacks in Phu Bon, Pleiku and Kontum

          

[...] The VC unleashed their newly infiltrated NVA regiments in a series of attacks on the isolated district towns, outposts, and Special Forces camps. In conjunction with these attacks the enemy also laid large-scale ambushes in an attempt to eliminate ARVN mobile reaction forces going out on relief missions and to take over the control of entire districts within the provinces of Kontum, Pleiku and Phu Bon.

The first significant series of enemy attacks on government troops started on 26 May along Highway 7 in southeastern Phu Bon Province (see map). Evidently it aimed at seizing control of Phu Tuc District. This engagement started when a VC unit attacked the village of Boun Mroc and drove out the local Popular Force troops. When word of this attack reached the Phu Tuc district chief, he sent one of his Regional Force companies to assist the Popular Force platoons in regaining the village. As the Regional Force company reached Boun Mroc it came under heavy VC fire and radioed for reinforcements. A Special Forces patrol (CIDG) in the vicinity, from the Phu Tuc Special Forces (CIDG) camp, moved to assist the RF company and also came under heavy fire.

The patrol then called back to the camp for assistance and a CIDG relief force was dispatched. En route to the village of Boun Mroc, the CIDG unit was ambushed and fell back to the Special Forces camp. The ambush site effectively cut the road between the friendly forces on the outskirts of Boun Mroc and the government forces at Phu Tuc. The Regional Force unit commander again called district by radio and requested assistance, saying that the confidence of his unit was shaken to such an extent that he could not get them to move.

At this time the CIDG camp commander and the district chief both called the province chief of Phu Bon for additional assistance. He in turn requested help from the 24th Special Tactical Zone headquarters at Kontum. Fighter aircraft were immediately dispatched to strike the enemy at the ambush site while the corps Eagle Flight - a highly trained 36-man Montagnard platoon led by a Special Forces captain and three Special Forces non-commissioned officers - were dispatched by helicopter from Pleiku to reinforce the friendly troops cut off in the vicinity of Boun Mroc. During the interim, an attack plan called for a coordinated assault to be launched by the reinforced Regional Force company at Boun Mroc toward Phu Tuc supported by fighter strikes, while the CIDG troops in Phu Tuc launched a limited attack supported by mortar fire against the VC position blocking the road. The plan was executed without a hitch. The VC troops pulled out in face of the air strikes and the two-pronged attack ground attack. The government forces linked up near the ambush site and then pulled back into the defensive positions at Phu Tuc.

Security in Phu Bon Province continued to deteriorate rapidly during the next few days. Reports of the sighting of VC units of company and battalion size poured in from all over the province. These VC units stopped all traffic, completely isolating the provincial capital of Cheo Reo from its district towns. To stem the rapidly declining civilian and paramilitary morale, the II Corps commander ordered the deployment of a battalion of the 40th Regiment by air to Cheo Reo to reinforce the local Regional and Popular Force garrison.

The VC next struck two simultaneous blows in widely separated areas in northern Kontum and southern Phu Bon Province as they attacked two key bridges on the roads between provincial capitals and outlying district towns (see map). In Kontum Province at 2300 hours on 28 May, the garrison of the key bridge at Pokaha reported it was under attack by an estimated battalion. Soon contact with the outpost was lost and it was presumed overrun. Half an hour later the corps tactical operations center received a report from Phu Bon Province that a VC attack had been launched against the Regional Force unit guarding Le Bac bridge. The garrison guarding the bridge next reported that while they were pinned down by mortar and 75 mm recoiless rifle fire, a VC demolition party set off a charge on the bridge.

The loss of these two bridges was a heavy blow. With the Pokaha bridge outpost in Kontum overrun and the surrounding area seized by the VC, the government garrisons supplied by Highway 14 throughout northwestern Kontum including the Dak Pok Special Forces camp, the district town of Dak Sut and its Special Forces training camp were cut off from the provincial capital and had to be added to the growing list of areas to be resupplied by air. In Phu Bon Province the damage to the Le Bac bridge on Highway 7 and the VC activity southeast of Cheo Reo isolated this area, forcing the Special Forces camp and the district garrison at Phu Tuc also to be supplied by air.

The VC next increased their activity in Phu Tuc District, driving in the patrols and outposts of surrounding villages. The district chief sent another appeal for reinforcements to the province chief, stressing that he was completely surrounded and was in a precarious position because of the falling morale of the Regional and Popular Forces. On 31 May, in response to this pleas for reinforcements, the province chief further dispatched by air to Phu Tuc the battalion which had been sent from Kontum to Cheo Reo, in hope that it would help stabilize the situation there. On arrival at the district headquarters, the battalion was immediately moved north to Boun Mroc village when it began clearing the VC from the surrounding area.

The third VC blow in four days fell on 1 June, this time in western Pleiku Province (see map). Early that morning, with a party of province officials and a group of civilian officials from Saigon the province chief visited Le Thanh District headquarters in western Pleiku and its surrounding land development centers. These land development centers, established by the government in an effort to expand its control and to improve the economy of the high plateau, were high on the government's agenda for increased support.

The province chief organized a convoy protected by elements from his provincial Regional Forces strong enough to protect it against snipers or the small guerrilla forces which normally operated in the area. The convoy departed early on the first of June for Le Thanh District headquarters, 63 kilometers west of Pleiku. Shortly after this party left, Pleiku Sector headquarters, which had been unable to raise Le Thanh District for the routine morning radio check, became concerned and dispatched a reconnaissance plane to try to establish radio contact with the district headquarters. Unable to contact the district headquarters, the pilot flew over Le Thanh and discovered that it had been overrun by the VC and that the district headquarters and surrounding buildings were in ruins. He immediately radioed Pleiku Sector headquarters which tried in turn to relay this information by radio to the province chief. Unfortunately, the message did not get through in time and the province chief's party was ambushed by a large force. The strong initial resistance by the Regional Forces security troops who were with the column and the heroism of individual soldiers checked the initial VC attack and bought time which allowed a series of air strikes against the enemy at the ambush site. (In this action Major Bernard Dibbert, newly assigned sector adviser, was killed in the assault of a machine-gun position). These air strikes inflicted heavy losses on the enemy and prevented him from overrunning the survivors of the ambush. The enemy fires having been temporarily suppressed by the air strikes, some survivors of the convoy under the province chief turned around and attempted to return to Pleiku.

On hearing of the ambush, the Corps Eagle Flight was immediately alerted and dispatched by helicopter. They landed on the road, rescuing wounded survivors. Sector also dispatched a reaction force to link up with the portion of the convoy returning to Pleiku. Unfortunately, these two elements met in the middle of a pass where the VC had prepared another large ambush. This second ambush closed, trapping both elements in its killing zone. Soon 57 mm recoiless rifle and rocket launcher fire from enemy positions in the hills left the trucks burning and the survivors scattered. The helicopter gunships of the 52d Aviation Battalion, which attempted to suppress these fires on the convoy, also came under heavy antiaircraft fire and had two choppers shot down.

The Eagle Flight, and survivors they rescued, reported that the enemy troops were regular NVA forces armed with Chinese copies of the new Soviet family of 7.62 mm weapons. Faced in western Pleiku with these new NVA forces, estimated as at least a regiment, the corps commander ordered the airborne task force to immediately launch an operation to retake Le Thanh District and regroup the Regional and Popular Forces units which had garrisoned the district headquarters and surrounding land development centers and which were now scattered in the jungle by the VC attack. This operation went off smoothly as the NVA troops withdrew, refusing combat with the airborne task force. Le Thanh District headquarters was retaken. The dispersed Regional and Popular forces returned - most of them with their weapons - from the jungles where they had been hiding from the NVA troops, and joined the airborne task force.

This new evidence of stepped-up NVA infiltration that added another regiment in western Pleiku to those of the 325th Division already in the highlands, caused the corps commander to reevaluate his strength in light of the rapidly growing enemy numbers displayed during the opening phases of the summer offensive. General Vinh Loc decided that he would have to regroup his forces, give up the old Le Thanh District and re-establish a new district headquarters in an area which could be reinforced more easily from Pleiku. At this time it was also decided to hold the Duc Co Special Forces camp because of its strategic position blocking the approach along Route 19 from the Cambodian border to Pleiku. Some of the Regional Forces troops formerly stationed at Le Thanh District were ordered to reinforce Duc Co; the rest were withdrawn to Pleiku for reorganization and retraining. The airborne task force at Le Thanh was then ordered back into mobile reserve in Pleiku in order to be ready to counter the next VC attack.

The scene of action shifted back to southern Phu Bon Province where the battalion of the 40th Regiment was operating in the vicinity of Buon Mroc (see map). On 3 June this battalion launched an operation to the northwest along Highway 7 designed to clear the road to Le Bac bridge in an effort to re-establish a ground line of communications with the provincial capital. Halfway to Le Bac bridge, the battalion was trapped and suffered very heavy losses in an ambush which stretched for several kilometers along the road. The survivors of the decimated battalion were finally regrouped at Phu Tuc and were later evacuated to Cheo Reo by air and integrated into the static defensive positions in the provincial capital. The survivors estimated the enemy strength as a NVA regiment also equipped with Chinese copies of the new Soviet family of infantry weapons.

This enemy ambush broke the back of government resistance in the district, and the remaining paramilitary forces withdrew into Phu Tuc. Completely surrounded, the district chief and the CIDG camp organized defensive positions within the district town, including the district administrative buildings, CIDG camp, and the airfield. Even supply by air became difficult during the next few weeks as the VC forces tightened their hold on Phu Tuc and established positions near the airfield from which they fired on resupply aircraft.

For the next couple of weeks frequent small-scale harassment continued as the enemy regrouped for the next series of attacks. The next to be affected was the isolated district town of Toumorong in the mountains northwest of Kontum (see map). The attack was launched at night with such strength that the Regional Forces unit defending Toumorong was rapidly overrun and the defenders scattered. Unfortunately, the weather at this time was extremely bad and hampered aerial reconnaissance. As the province headquarters was desperately trying to get more details of the attack, the survivors came drifting back to Dak To District and nearby Tan Canh, the station of the 42d ARVN Regiment. The survivors indicated that the attack had been well planned and executed by a strong force. Refugees also reported that strong NVA forces, estimated at two battalions, were positioned along the road to Toumorong waiting to ambush the expected relief column.

Since this was one of the districts which had been analyzed as of marginal importance during the strategy meeting held earlier in the spring, the corps commander decided not to launch a reaction force at this time. He felt it more important to conserve his troops to meet the next enemy attack under more favorable conditions of weather and terrain, where he could utilize his helicopter mobility and superior firepower to better advantage. However, troops were maneuvered as if they were going to attempt a relief operation. This ruse was designed to cause the NVA troops to stay in their ambush positions along the road. Heavy air strikes were then scheduled not only against the abandoned district town and the platoon of 105s which had been overrun, but also against the reported NVA ambush sites along the road from Dak To to Toumorong.

During this same period, in western Phu Bon, security was also rapidly deteriorating (see map). The VC increased their pressure on the district town of Thuan Man, driving in its outposts. Patrols completely isolated the garrison from Cheo Reo. During late June the district chief reported to province he was running out of food and ammunition and he felt his garrison would soon fall if it were not relieved. Lacking troops, the province chief again called on 24th Special Zone for assistance. Since 24th Special Zone was already completely committed in Kontum and Pleiku, they in turn called on II Corps for additional resources. As a result of this request, in the latter part of June corps dispatched a multi-battalion airborne task force reinforced by an infantry battalion to Cheo Reo. Due to the gravity of the situation in Thuan Man, the task force commander was ordered to launch an operation that would relieve the Regional Forces cut off in the Thuan Man District town as soon as practicable after he arrived in Cheo Reo.

The relief operation was launched by the airborne task force early on 29 June. The task force progressed rapidly the first day, advancing on the high ground of both sides of the road leading to Thuan Man District headquarters. Late in the afternoon the battalions of the task force manned defensive positions for the night and moved off again on the morning of the 30th. The infantry battalion leading the task force soon ran into heavy resistance from enemy positions dug in across a ridge dominating the road to Thuan Man District. At the same time the airborne battalions came under fire from heavy mortars, recoiless rifles and small arms. This was followed by strong VC attacks from the hills to the north and northwest which hit the flank of the friendly forces. A portion of the attack hit the infantry battalion of the 40th Regiment and penetrated between it and the airborne task force. This attack drove remnants of the infantry battalion to the southeast. Another assault came from the north and pushed back the troops protecting the artillery and supply trucks. By this time the artillery was throwing direct fire into the attacking VC. Stopped by this point-blank fire, the VC next brought mortars onto the artillery, setting the ammunition trucks afire. Renewing the attack, they overran the artillery and supply trucks and cut the road to Cheo Reo. The clash rapidly turned into a close quarters cat-and-dog affair as the task force's airborne battalions fought to link up and establish a defensive perimeter. Fortunately, the weather was clear and the Air Force close support fighters turned in a magnificent performance. They bombed and strafed the attacking VC regiment so heavily that the assault slackened and the ARVN forces were finally able to link up and form a defensive perimeter. During the rest of the afternoon the situation continued to worsen. The task force reported that it faced an estimated reinforced regiment which had surrounded the two airborne battalions and elements of the infantry battalion and had cut them off from Cheo Reo. After the airborne task force set up its defensive perimeter and reorganized, they radioed that they were running short on ammunition and needed immediate medical evacuation. The attempts to resupply the task force and evacuate the wounded by helicopter failed when the enemy opened with several sections of 12.7 mm antiaircraft machine guns from positions on the hills overlooking the encircled task force. By now it was dusk and the heavy fighting subsided.

The situation the corps commander faced was grim. In addition to the VC regiment met during the day's battle, intelligence sources indicated that a second enemy regiment was located south of Cheo Reo within reinforcing distance of the current engagement. The corps had committed its mobile reserve and could make available only a two-battalion ARVN Marine Corps task force to reinforce the troops engaged west of Cheo Reo. In view of the potential enemy strength, this was not enough. Under these circumstances, the corps commander, General Vinh Loc, called on the Joint General Staff (JGS) for additional reinforcements from the General Reserve in Saigon.

Now the contingency planning which had been done paid off. The two-battalion Marine task force was immediately flown into Cheo Reo followed by the ARVN General Reserve airborne brigade headquarters and another airborne task force from Saigon. Spurred by the word that a Vietnamese task force was encircled and in danger of being overrun, the movement of the units by the U.S. Air Force troop-carriers during this period was superb. They flew troops and supplies into the Cheo Reo airfield in a steady stream, around the clock. The pilots of the planes being unloaded took over traffic control until their ships were emptied. When the unloaded planes taxied off the mission would be picked up by succeeding pilots. This continued throughout the night. As a result, while the airborne troops were still closing, the Marine task force, the first reinforcement to arrive, was able to launch an attack on 1 July to relieve the surrounded airborne task force. The link-up was completed by that afternoon and the troops redisposed for further commitment next day.

Late that afternoon, the Thuan Man District chief reported by radio that his troops would be unable to hold out another night. Since it was estimated that it would take at least two more days for the relief column to reach Thuan Man, it was decided to attempt to evacuate the troops by helicopter that afternoon. The attempt proved unsuccessful. As soon as the lead helicopters touched down in a landing zone near the district defensive positions, the VC placed heavy mortar fire on the landing zone which the fighter cover was unable to suppress. Luckily, the lead choppers were able to lift off without casualties. The rest of the choppers had to abort the mission and returned to Cheo Reo.

When notified that he could not be evacuated by air, the district chief requested permission to attempt to break out to the west. This operation was coordinated through the 23d Division with the CIDG camp at Boun Brieng. Boun Brieng camp was ordered to send troops east to Highway 14 to furnish security for the arrival of the Thuan Man District garrison. In an attempt to deceive the VC, orders were sent in the clear on the radio for the garrison to hold on until the relief column reached them next day. In addition, a series of fighter strikes pounded the VC positions during the early part of the evening. Plans also provided for gunship and fighter cover at first light along the garrison's escape route to the security screen of the Boun Brieng CIDG troops. They then moved back to the CIDG camp at Boun Brieng and then were evacuated by Caribou back to Cheo Reo.

In retrospect, this was the decisive engagement in Phu Bon. Intelligence reports later indicated that the VC regiment had suffered such severe losses during this battle that they were out of action for the rest of the rainy season. While Cheo Reo itself was saved, the VC had made many gains in Phu Bon Province during their month-long drive to take over the province. The government forces had lost not only the entire district of Thuan Man, but the majority of the villages scattered throughout the province. By the end of June, in Phu Bon ARVN held only the area immediately surrounding the provincial capital and its two remaining district towns.

On 7 July, the VC shifted once again back north to Kontum Province where the district town of Dak To became the target (see map). The attack against Dak To district headquarters, only a few kilometers from the 42d Regiment's garrison at Tan Canh was also launched in the middle of the night. It began with a sudden assault on the bunkers and the perimeter positions protecting the district headquarters administrative buildings. Soon after the attack was launched, the Regional Forces garrison, whose morale had become shaky from the loss of Toumorong and from other recent VC successes in northern Kontum, abandoned the perimeter defenses and fled to the protection of the 42d Regiment's garrison at Tan Canh.

The 42d Regiment was immediately alerted and its commander, Lt. Col. Lai Van Chu, one of the outstanding regimental commanders of the Vietnamese Army, prepared to retake the district town early next morning. As the regiment moved out it ran into a VC roadblock only two kilometers from its camp and was simultaneously attacked from the flank. Although the 42d Regiment suffered only a few casualties during this action, the cumulative effect was serious. Colonel Chu was seriously wounded, as was his senior advisor, Major John R. Black. As the word passed through the companies that the regimental commander had been wounded, the regiment started withdrawing back to Tanh Canh. The death of Colonel Chu that afternoon caused the morale of the regiment, which had been built around his charismatic leadership, to sink appreciably.

When the corps commander flew to the area to evaluate the situation, he saw that drastic action was required to stop the rapid decline in morale caused by this series of defeats. He decided that these troops needed an experienced and dynamic commander to take charge. He immediately ordered Colonel Dam Van Qui, ex-commander of Binh Lam Special Zone, to northern Kontum to take charge. Colonel Qui's former senior advisor, Lieutenant Colonel Thomas Perkins, was also ordered to Kontum to rejoin him. It was hoped that this team which had worked so well in the Binh Lam Special Zone could re-establish the situation in Kontum. He also reinforce Tanh Canh with a Ranger battalion and the two-battalion Marine task force. Colonel Qui immediately drew up a plan to take back Dak To and launched the attack during the early morning hours. In face of this strong attack, the VC withdrew and the district town of Dak To was recovered.

Colonel Theodore Mataxis
Excerpt from VC Summer Monsoon Offensive [May 1966]
(Vietnam Center Archive)

generalhieu