Clash in Vietnam Causes Worst Casualties in Year

March 19, 1974

Credit...The New York Times Archives

See the article in its original context from
March 19, 1974, Page 3Buy Reprints

View on timesmachine

TimesMachine is an exclusive benefit for home delivery and digital subscribers.

About the Archive

This is a digitized version of an article from The Times’s print archive, before the start of online publication in 1996. To preserve these articles as they originally appeared, The Times does not alter, edit or update them.

Occasionally the digitization process introduces transcription errors or other problems; we are continuing to work to improve these archived versions.

SAIGON, South Vietnam March 18 (Reuters) — A 48hour battle for control of a key river crossing in the Central Highlands ended today, leaving the heaviest casualties since the Vietnam cease‐fire 14 months ago.

South Vietnamese officers from Ihe Highlands headquarters reported that 440 North Vietnamese soldiers had been killed in the fighting while Government forces lost 75 killed, 105 wounded and an unknown number of missing.

Fierce fighting flared up Saturday morning when North Vietnamese troops attacked with an artillery, mortar and. rocket barrage on Governmene ranger positions along a provincial road about 10 miles northeast of Kontum city.

“At this moment,” one of the officers said today, “nobody is actually controlling this stretch of road.

Advertisement

SKIP ADVERTISEMENT

The positions, lie close to the Dak Bla river over which, military sources in Saigon said, the North Vietnamese wanted to clear an infiltration route before the beginning of the monsoon rains in May.

A Vietcong spokesman in Saigon said that 230 South’ Vietnamese soldiers had been killed or captured while being “duly punished for encroaching upon the territory of the Provisional Revolutionary Government northeast of Kontum.”

The Government's Highlands headquarters said that about 1,500 South Vietnamese soldiers participated in the battle. Government air force planes made 64 strikes against the North Vietnamese, who were said to have fought with their 28th Regiment, based in Cambodia, and three demolition and in North Vietnamese forces were supported by long‐range guns, key weapons in their gains in the 1972 offensive. The North Vietnamese were believed to have Soviet‐made tanks in re serve in the mountainous ter rain.

The battle was the fourth major clash in the Central Highlands bordering Laos and Cambodia in 12 months. The three others, in Quang Duc, Kontum and Pleiku Provinces, were seen here as moves by the North Vietnamese to strengthen security for areas in which they were building roads and to sap morale in the Government army.

 Lời mở đầu: Do cuộc sống công nghiệp từ hàng trăm năm, và với quan niệm "thời giờ là tiền bạc", người Mỹ cũng như QĐ Mỹ đã dùng chữ tắt rất nhiều, ví dụ như RVN chỉ VNCH, ARVN chỉ quân lực VNCH, PRG chỉ Chính phủ Cách mạng Lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam) và cũng chỉ súng B-40/B-41, I-Corp là quân đoàn 1, MACV chỉ BTL yểm trợ quân sự tại VN, v.v...

Cũng trong tinh thần đó, tôi dùng rất nhiều chữ viết tắt trong các bài của tôi, như chánh phủ viết tắt là CP, căn cứ hỏa lực viết tắt là CCHL, chiến dịch là CD, v.v...Tuy viết tắt như vậy nhưng lúc đọc, bạn phải đọc nguyên chữ.

TRẬN ĐÁNH TẠI NÚI EK GẦN TRẠI DAK SEANG TỪ 28/4 ĐẾN 15/5 

- "Tình hình càng phức tạp hơn nữa với những bunker của CSBV đào rất sâu và cây cối dầy đặt. Những bunker được xây dựng kỹ lưỡng này chỉ có thể bị phá hủy bởi trúng trực tiếp (direct hit) bởi bom lớn hay đạn đại bác lớn -- có ngòi nổ chậm (delay-fuzed ordnance) khiến có thể xuyên qua vỏ dầy của nắp hầm. Trong lúc đầu của Chiến dịch, máy bay chỉ dùng bom 500 hay 750 cân Anh và napalm, nhưng chúng ko tác dụng với một số bunker. Sau đó phải dùng bom 1000 tới 2000 cân Anh với ngòi nổ chậm, sức công phá được cải thiện. Do khu vực có nhiều cây rừng, nhiều khi phải dùng bom nhỏ để đánh dấu mục tiêu trước khi dùng bom lớn" -- Trích báo cáo hậu hành quân của Đệ Thất Không lực Mỹ, có nhiệm vụ yểm trợ trận Dak Seang tháng 4/1970.   

Ảnh trên: Trong khi TĐ 1 của BCH 5 Mike Force (đồn trú tại Nha Trang), chiến đấu ở Núi Khét trong Châu thổ Sông Cửu Long, TĐ 2 thuộc cùng BCH, xem hình, chiến đấu trong trận Núi Ek từ 28/4 đến 15/6/1970. Núi Ek là một tiền đồn trên núi đá gồ ghề (craggy) đã bị tràn ngập bởi quân địch ngày 29/3. Để tái chiếm họ phải leo 1 vách đá dốc khiến họ đã lọt vào hỏa lực địch và khiến không quân Mỹ phải đánh bom phá hủy 12 bunker bằng bê tông cốt sắt có sẵn trên đỉnh núi. (Núi Ek từng là một căn cứ hỏa lực (CCHL) lập bởi sđ 4 bộ binh Mỹ, nhưng sau đó bỏ hoang.                          

                                                                                                        

HAI ẢNH TRÊN. Bản đồ của Dak Seang. Ảnh dưới: Các box B-52 chung quanh Dak Seang. Mỗi "box" có thể thay đổi về kích thước, nhưng thường có chiều dài 3km và chiều ngang 1km. Tỷ lệ bản đồ: 1:100.000.  

"Nguồn sống" của Dak Seang trong lúc bị bao vây: Sản phẩm này của Canada có thể chở 4 tấn hay 32 người, cất và hạ cánh trên phi đạo 304,8 mét - dù mã lực của động cơ của nó còn thấp hơn mã lực của động cơ R-2800, trang bị trên chiến đấu cơ thời đệ Nhị thế chiến, như P-47 Thunderbolt và F6F Hellcat. Tốc độ của Caribou là 216 mile giờ với khoảng cách 1.308 mile. Nó hoạt động tới năm 2009 mới chịu "trùm chăn". Trong trận này 9 phi hành đoàn của 3 chiếc C-7 tử trận do bị bắn rơi khi tiếp tế cho trại.

=================================    

LỜI MỞ ĐẦU: Trước giờ, nhờ BĐQ Vương Mộng Long, chúng ta chỉ biết có TĐ 23 BĐQ và vài TĐ của trung đoàn 42 dự trận Dak Seang tháng 4/1970. Nhờ tìm kiếm trên mạng, tôi đã biết, dự trận đánh này còn có TĐ 22 BĐQ và hai TĐ MIKE Force, và mới đây tôi lại biết có trung đoàn 45 của sđ 23 bộ binh tham dự. Vì trận đánh kéo dài 38 ngày, nên được coi như 1 chiến dịch (CD). Đối phương có hai trung đoàn 28 và 40 bộ binh và 1 trung đoàn pháo CSBV. 

Vì bài viết quá dài, tôi chỉ dịch phần về nhật ký rất chi tiết của các cuộc hành quân, số phi xuất thả dù tiếp tế và tấn công (bao gồm B-52), và đánh giá kết quả của các cuộc oanh kích. Trại được không yểm đầy ấn tượng với 2450 phi xuất của chiến đấu cơ, 147 phi xuất của gunship, và 146 phi xuất của B-52 trong toàn CD. Chưa kể gần 336 tấn được thả dù (gồm đạn dược, thuốc men, lương thực, nước uống, nón sắt, áo giáp, v...)

Trích dịch một phần từ bài The Defense of Dak Seang của Project CHECO. 

 Project CHECO Southeast Asia Report. The Defense of Dak Seang

Sau đây là phần chuyển ngữ.

- Không nghi ngờ gì về địch quân đã thiệt hại nặng: họ đã có 2.992 tử trận so với 338 của liên quân Việt-Mỹ-Úc (cố vấn Úc của MIKE Force). Dĩ nhiên số địch chết, ko hoàn toàn do không quân gây ra, một ước tính cho thấy chỉ khoảng 50/100. Địch cũng mất hơn 100 súng cộng đồng như cối, súng không giựt (SKZ), và súng phòng không bị phá hủy hay tịch thu, chưa kể số lượng ko thể đếm được gồm súng đạn và quân trang quân dụng rất cần thiết khác nằm trong hơn 800 bunker, nhà kho, hang động, v.v... bị hủy diệt hay hư hại (ghi nhận có 338 tiếng nổ phụ khi máy bay oanh kích).

1/ ĐÓNG GÓP QUAN TRỌNG CỦA C-7 CARIBOU 

Sáng sớm ngày 1/4, ĐT Donald Wood, chỉ huy đại đội (đ.đ.) B của BCH 5 LLĐB Mỹ (cung cấp cố vấn cho các trại), dùng trực thăng bay tới trại để đánh giá tình hình. Nhu cầu lúc đầu là áo giáp, nón sắt, và xăng, và được xếp loại thường lệ; nhưng vào giữa chiều, áp lực tiếp tục của địch khiến nhu cầu của trại xếp vào mức khẩn cấp. Không đoàn 834 Mỹ cắt cử hai C-7 Caribou tới Pleiku. Nơi này cắt cử thám thính cơ L-19 đi theo Caribou. Hai phi xuất C-7 thả áo giáp, nước và thuốc. Phi xuất kế thả nón sắt. Bãi thả (DZ) có sẵn rộng 200 x 80 feet ở phía nam trại. Đợt đầu thả dù trúng bãi thả, hai đợt sau rớt ra ngoài, nhưng được thu hồi đầy đủ. Một chiếc C-7 trúng đạn 2 lần khi thả dù.

Ngày 2/4, địch gia tăng áp lực quanh trại. Sáng hôm đó, 2 máy bay rời Pleiku để thả dù. Dù có các chiến đấu cơ bắn phá mục tiêu nghi ngờ có phòng không và có các A-1E Skyraider bảo vệ khi gần tới Dak Seang, một chiếc C-7 trúng đạn và rơi. Lúc 1400, các C-7 khả dụng ở Cam Ranh bay tới Pleiku để yểm trợ Dak Seang; cuối ngày có 11 phi xuất thả dù và 3 chiếc trúng đạn. Do chiến sự dữ dội nên gần như mọi cấu trúc trên mặt đất đều bị phá hủy. Do vậy, máy bay có thể thả dù lên trại, chứ ko cần thả vào bãi thả. Ngày 3/4, có 16 phi xuất C-7 theo đội hình hàng dọc mỗi lần 5-6 chiếc, cách nhau 20 giây. Trước đó, các chiến đấu cơ bắn phá để chuẩn bị bãi thả dù, khói được tung ra để che dấu máy bay tiếp cận bãi thả; và Skyraider hộ tống C-7 bay ngang bãi thả. Tuy vậy có 9 chiếc trúng đạn ở khu vực kế cận bãi thả. Ngày 4/4, 15 phi xuất C-7, cũng đội hình 5 hay 6 chiếc, cũng được bảo vệ kỹ như trên, nhưng 1 chiếc rơi (ko ai sống sót) và 6 chiếc trúng đạn. Tính tới cuối CD, có ba C-7 bị bắn rơi.

.... Trước đó 4 ngày, ngày 31/3/70, đối phương đã tung 1 cuộc tấn công phối hợp khắp VN, nhưng ko hoàn toàn gây ngạc nhiên với chánh phủ (CP) VNCH. Tại QK-2, có những tấn công vào phần lớn các căn cứ lớn, và lúc đầu người ta nghĩ rằng một Mậu Thân 1968 thứ hai. Tuy nhiên, chẳng bao lâu người ta biết rằng địch ko cố gắng chiếm hay giữ bất cứ 1 vị trí nào, nhưng chỉ là những chiến thuật điển hình của "hit and run" (đánh rồi rút ngay) của du kích chiến. Chỉ có 1 ngoại lệ tại trại Dak Seang, khi lúc 0645 ngày 1/4/1970, đã bị pháo kích dữ dội với các đợt thăm dò của bộ binh rất gần chu vi phòng thủ. Sau đó cùng ngày, tình báo cho biết rằng trung đoàn 28 quân csbv có mặt ở ba km bắc của trại. Lúc đầu người ta nghĩ rằng trận Dak Seang chỉ là tấn công nghi binh cho các mục tiêu quan trọng khác. Nhưng trận chiến đã ko giảm cường độ trong các ngày kế và khi 1 trung đoàn csbv khác được phát hiện ở nam trại, và người ta mới biết Dak Seang đã thực sự bị bao vây. Ngày 7/4, một tù binh cho biết nhiệm vụ của trung đoàn 28 là chiếm và giữ trại. Có vẻ địch muốn làm mất mặt của CP bằng cách chứng minh quân CP bất lực ko thể bảo vệ trại và làng trong quận Dak To.

2/ NGẠC NHIÊN TẠI DAK SEANG

Như đã nói, việc mở màn của "Chiến dịch mùa Hè" của địch vào ngày 31/3 ko gây ngạc nhiên lắm. Tuy nhiên, chúng đã đạt ngạc nhiên chiến thuật tại Dak Seang khi đã xâm nhập vào khu vực này mà ko bị phát hiện.

Vào buổi chiều của ngày 31/3, một chiếc C-7 Caribou rời Pleiku để tiếp tế lương thực cho trại. Chiếc này đáp xuống vô sự. Sau đó nó mang đi khoảng 100 đạn 105 ly về Pleiku để tiếp tế cho trại khác đang cần. Trớ triu thay, trong chưa tới 24 g, Dak Seang rất cần đủ thứ tiếp liệu, kể cả đạn 105, khi cuộc bao vây bắt đầu, xem hình.                

3/ ĐỊA THẾ CỦA DAK SEANG

Trại Dak Seang ở cách biên giới Lào 10 km, và khoảng 65 km tây bắc của tỉnh lỵ Kontum và 16 km bắc-đông bắc của trại Ben Het. Trại nằm trong thung lũng của Sông Dak Poko, cách sông này 2 km về phía tây và bao quanh bởi đồi thấp chạy liên tục với cao độ 670 mét rưởi so với mặt biển. Địa thế càng về phía đông và tây của trại càng hiểm trở với những rặng núi chạy song song cao tới 1.008 mét. Phần lớn địa thế trong khu vực là rừng rậm với một, hai và ba tán lá, mặt đất phủ đầy bụi cây rậm rạp khiến hạn chế quan sát của máy bay và khó khăn cho bộ binh di chuyển.

Trong tháng 3, và trước đó địch đã chuẩn bị kỹ lưỡng địa hình quanh trại. Các đường chuyển quân, viết tắt là LOC được ngụy trang kỹ, nên dù địa thế hiểm trở, địch vẫn có thể chuyển quân và tiếp liệu đến chiến trường. Các công sự như bunker và hố chiến đấu nằm dọc các đường chuyển quân này đã cung cấp chỗ ẩn núp lý tưởng cho lính csbv khi bị máy bay phát hiện hay pháo binh tác xạ bất ngờ. Khi chiến sự xảy ra vào đầu tháng 4, các công sự này đã bảo vệ chúng trước hỏa lực đồng minh. Dựa vào địa thế, chúng đặt súng phòng không để gây tác hại tối đa với các đường bay, bị hạn chế bởi địa hình. (Vì thung lũng chỉ rộng khoảng 5 km, nên chỉ có 4 máy bay hoạt động 1 lúc). Hơn nữa, với các đài quan sát chọn lựa kỹ lưỡng, mọi vị trí của quân bạn đều bị giám sát.

4/ CHIẾN DỊCH (CD) BẮT ĐẦU

Ngày 1/4, địch với quân số áp đảo đã bao vây và pháo dữ dội. Tiếp tế đường bộ và đường không bị cắt, kể cả ko thể đi ra sông Poko lấy nước. Với quân số khoảng 550 người, đã có 4 cố vấn Mỹ và 6 lính LLĐB của trại bị thương, hệ thống truyền tin và trung tâm hành quân (HQ) phần nào hư hại, Suốt ngày đó, 20 phi xuất chiến đấu cơ tấn công các bunker quanh trại, và đêm đó ba AC-119 Hỏa Long đã hoạt động suốt đêm.  

Ngày 2/4, Biệt khu (BK) 24 đưa quân tới CCHL Tango, nguyên trước 1954 là 1 đồn Pháp, trên bờ đông của sông Poko. (TL của biệt khu là ĐT Nguyễn bá Long, năm 1972 làm tỉnh trưởng Kontum -- ND). Các thành phần của 1 TĐ bộ binh và 2 pháo đội tới Tango. Cùng lúc, 1 TĐ được chuyển từ Kontum đến Tân Cảnh. Suốt ngày trại tiếp tục bị tấn công dữ dội vì địch định xâm nhập hàng rào phòng thủ. Những tấn công bộ binh này, cũng như các ngày sau, đều bị máy bay đẩy lui. Ngày đó có 44 phi xuất yểm trợ trại bằng đại bác 20 ly và napalm. Ngày 3/4, hỏa lực của cối hơi giảm, nhưng hỏa lực của súng nhỏ, súng bắn thẳng, và súng phòng không gia tăng đáng kể. CCHL Tango bị đặc công tấn công với thiệt hại nhẹ của 2 bên. Để giảm áp lực trại, 1 TĐ BĐQ và các thành phần của TĐ 1 MIKE Force được đổ xuống phía nam trại. Cũng ngày này người ta mới biết rõ địch gồm trung đoàn 28 và 40 csbv. Ngày này không yểm gia tăng với 67 phi xuất của chiến đấu cơ, 4 của gunship, và 6 của B-52.

Phần còn lại của tuần đầu tháng 4, quân CP định chiếm cao điểm ở phía tây và đông trại. Tuy nhiên, hai TĐ BĐQ ở phía tây và 1 TĐ bộ binh ở đông, đều bị chống trả dữ dội và cầm chân. Có 1 lúc, 1 TĐ BĐQ hoàn toàn bị vây, và được cứu kịp thời bởi chiến đấu cơ. Quân CP ngày càng đưa thêm vào các vị trí chung quanh trại, các chạm súng cũng như không yểm ngày càng gia tăng. Chiến trận gia tăng từ 1/4 tới 7/4: riêng ngày cuối 7/4 có 174 phi xuất của chiến đấu cơ, 5 của gunship, và 6 của B-52. Suốt tuần này, áp lực địch liên tục, nhưng bị chận đứng ở hàng rào phòng thủ bởi không yểm. Chỉ riêng sáng ngày 8/4, người ta đếm 222 xác lính csbv trên hàng rào trại. 

Ngày 8/4: các đv phải chiếm cao điểm ở phía đông và tây trại vẫn gặp chống trả kiên cường của địch, và thêm quân được đổ xuống phía nam trại nhưng gần trại hơn. TĐ 4 và 1 MIKE Force phải lần lượt tiến về tây nam và tây bắc trại, và chỉ cách trại 900 m. Trong ngày, chiến đấu cơ hoạt động cùng khắp khu vực với 134 phi xuất, nhưng tại trại Dak Seang khá yên tỉnh. 

Các ngày 9, 10, và 11/4, quân 2 bên giằng co ở nhiều nơi (standoff), và hai TĐ 1 và 4 Mike Force tiếp tục lục soát. Áp lực ở đông và tây trại giảm đáng kể, và 1 đv được đổ xuống bắc trại để giảm áp lực khu này.

Ngày 12/4, trại Dak Pek, phía bắc của Dak Seang báo cáo bị tấn công bởi cối, hơi cay và đặc công. Được lập trên các đồi nhỏ, trại này phần nào đã bị tràn ngập và viện quân được gửi tới. Có 54 phi xuất cho Dak Pek ngày này, 64 phi xuất cho Dak Seang. Xui xẻo thay, địch chiếm cao điểm gần trại Dak Pek, và vài ngày kế các cố gắng để tái chiếm cao điểm. Và cao điểm này được tái chiếm ngày 14/4, vị trí bạn được cải thiện, và nhu cầu không yểm cho Dak Pek giảm. 

Ngày 13 và 14 có 2 cuộc tấn công bằng bộ binh: một vào trại lúc 1230 g ngày 13; một xảy ra giữa các đv VNCH ở đông bắc trại và địch quân-- bọn này ở giữa trại và quân bạn. Nhờ không quân, địch bị đẩy lui, và ngày 14, áp lực địch giảm đáng kể, khiến quân bạn di chuyển dễ dàng hơn.

Giai đoạn từ 15/4 - 28/4

Mục tiêu của quân CP là phải chiếm cao điểm bắc của trại, đặc biệt CCHL 31, nằm trên đỉnh Núi Ek, xem bản đồ, 3 km chính bắc của trại, (căn cứ này trước đây do sđ 4 bộ binh Mỹ lập, nhưng sau này bỏ hoang). Phần lớn những trận đánh dữ dội trong giai đoạn này đều quanh Núi Ek. Chỉ đến ngày 25/4, một hành quân trực thăng vận đã tái chiếm CCHL này. Một khi CCHL và cao điểm bắc của trại được tái chiếm, hoạt động địch ở Dak Seang giảm đáng kể cho tới lúc CD chấm dứt. Một vài đụng độ lớn của giai đoạn này được mô tả như sau.

Ngày 15/4, quân bạn định đổ quân xuống Núi Ek. Bốn máy bay đầu tiên bị hỏa lực mạnh, khiến 1 chiếc UH-1 rơi và ba chiếc bỏ cuộc. Một task force của Không quân đã cứu những kẻ sống sót nhưng rơi thêm 1 chiếc. (Nói thêm: Task force này gồm một Skyraider, hai trực thăng khổng lồ HH-3C (phi hành đoàn 4 người) bay từ Đà Nẳng. Chiếc HH-3C đi đầu bị trúng đạn 12.7 ly và rơi: phi công chánh chết liền, copilot bị thương nhẹ, kéo 2 phi hành đoàn phỏng nặng đến 1 chỗ gần đó. Chiếc HH-3C thứ 2 đáp xuống cứu 3 người này và rời ngay vì hỏa lực mạnh -- Theo bài "Bãi đáp rất hot của TĐ 3/42 trong Trận Dak Seang" mà tôi sẽ đăng nay mai. Ngoài 2 chiếc này, còn 3 chiếc Caribou bị bắn rơi trong các ngày 2, 4, và 6/4/70. -- ND).

Ngày 16/4, TĐ 3/42 VNCH đổ xuống 1 km đông của trại. Họ phải tiến về phía bắc để tới CCHL trên Núi Ek. Ngày 17, TĐ chạm súng với địch ở 2 km đông bắc trại và bị thiệt hại nhẹ, và ngày 18 đụng độ mạnh khi định tiến về phía bắc. 

Ngày 20/4, nhiều trận đánh giằng co giữa địch và các đv của trung đoàn 42 và các CCHL. Trong đêm, TĐ 1/42 bị tấn công dữ dội ở tây bắc của trại -- đối phương dùng pháo sáng, cối, B-40 cũng như bộ binh thăm dò. Máy bay Hỏa Long AC-119G Shadow và AC-119K Stinger được dùng suốt đêm, và lúc rạng đông chiến đấu cơ xuất hiện và địch bị đẩy lui. Ngày 21 và 22, cũng giống như vậy với tấn công thường xuyên, pháo kích lẻ tẻ và bộ binh thăm dò vào các vị trí bạn khắp khu vực và áp lực nặng tiếp tục trên TĐ 1 và 3 của trung đoàn 42 trong cố gắng tiến về bắc. TĐ 1 đã thiệt hại nặng vào ngày 23/4 và phải rút về Dak Seang. Do đó địch gia tăng áp lực lên TĐ 3, và ngày 24/4, TĐ 2/42 đổ quân xuống CCHL trên Núi Ek. Gunship, chiến đấu cơ và B-52 đã can thiệp ko ngừng nghỉ để giúp quân VNCH. 

Ngày 25/4, đổ quân ở núi Ek hoàn tất, và với yểm trợ của chiến đấu cơ, quân bạn cố thủ tại chỗ. TĐ 3/42 bắt đầu trở về phía nam để tới Dak Seang (Núi Ek ở chính bắc của trại), và ngày 26/4, họ đóng quân bên ngoài trại để chờ bốc về Tân Cảnh ngày 27/4. Chạm súng nhẹ khắp ngày 27, và lúc 1345, TĐ 3/42 hoàn tất việc triệt xuất. Cùng lúc, hai TĐ của trung đoàn 45 bắt đầu tiến về bắc tới trại. Ngày 28 chỉ có các chạm súng nhẹ chung quanh trại. Quân được đổ thêm vào Núi Ek khiến gia tăng an nình ở cao điểm này. 

Từ ngày 29/4 - 6/5: ngày 29 và 2 ngày trước là ba ngày tương đối lắng dịu giữa 2 bên. TĐ 2/45 chạm súng (TIC) ở 1 km đông bắc trại (phản ứng bằng cối, pháo binh và chiến đấu cơ). TĐ 4/45, cách đó chưa tới km, đụng độ mạnh; sau khi xung phong vào địch thất bại, họ phải rút lui và gọi phi pháo. Đụng độ kéo dài sang ngày 30/4 với phi pháo yểm trợ. Kế hoạch hành quân (HQ) cho ngày 1/5 là dùng máy bay tấn công khu vực mà TĐ 4/45 đụng độ ngày hôm trước, sau đó là lục soát khu vực. Một hoạt động quân sự khác ở xa về phía nam, trong 1 khu vực đông nam của trại Ben Het.

Ngày 2/5, TĐ 2/45 đã đụng khoảng 1 đ.đ. địch trên sườn núi thấp của Núi Ek, ở 2 km bắc của trại. Sau 2 giờ giao chiến dữ dội, TĐ 2/45 rút lui 100 m để cho phi pháo, gunship, và cối tấn công địch. Các chạm súng nhẹ trong ngày 2 và 3/5. TĐ 2/45 lục soát kỹ khu vực trong ngày 2 nhưng ko kết quả. Cùng ngày, địch tấn công nghi binh ở Dak Pek để rút lui khỏi khu vực Dak Seang. Chiến sự tiếp tục ngày 4 và 5/5, và ngày 6 chỉ có một tấn công được ghi nhận. Hoạt động của quân bạn ngày 6/5 phần lớn để tìm xác quân bạn để lại chiến địa trong các ngày trước.

Ngày 7-9/5: Cũng như vài ngày trước, có ít hoạt động trong ngày 7 và địch tiếp tục rút khỏi khu vực Dak Seang. Lục soát tiếp tục chung quanh CCHL 31 ở Núi Ek, và chạm súng với các đv nhỏ của địch. Vào ngày 8 tháng 5, quân bạn đã dành phần lớn thời gian cho việc di chuyển và đổi quân, trong đó các đơn vị đã tham chiến lâu dài được thay thế bằng những đv mới. Ngoài ra, cũng có việc rút các đơn vị về hậu cứ của họ vì không còn cần thiết trong CD sắp kết thúc.

CD kết thúc ngày 9/5, cũng như nhiều CD khác ở VN, ko đánh dấu bởi việc đầu hàng gây ấn tượng của đối phương. Thay vào đó, hoạt động tại Dak Seang giảm cường độ sau khi quân bạn đã đổ vào để tham chiến và đẩy lui địch khỏi các bunker. Mục tiêu của CD là giữ trại, và mục này đã hoàn tất. Hơn nữa, trung đoàn 28 và 40 csbv bị thiệt hại nặng. Giới chức quân sự Mỹ nghĩ rằng Dak Seang chắc chắn đã thất thủ trong 72-giờ đầu nếu ko được không yểm đầy đủ. Phần lớn địch chết là do không quân chiến thuật Mỹ, và lần nữa, có vẻ chìa khóa để bảo vệ thành công các vị trí như Dak Seang là nhờ Không quân.

5/ CÁC BÀI HỌC CỦA CHÚNG TA

Một tường trình trước đây của CHECO chỉ ra rằng các trại DSCĐ, khi bị tấn công bởi kẻ thù, đã phần lớn tùy thuộc vào yểm trợ nhanh chóng của không quân để sống còn. Chiến dịch Dak Seang lại lần nữa chúng minh sự đúng đắn của nhận định này. Dù đã xảy ra chiến trận ác liệt trên mặt đất, và tăng viện bằng bộ binh là cần thiết, nhưng ko ai nghi ngờ về việc địch đã có thể chiếm trại nếu ko có không yểm. Nhiều chiến đấu cơ, B-52, gunship, vận tải cơ đã tham dự chiến dịch này. Trong 1 khu vực nhỏ hẹp (vì trại nằm trong 1 thung lũng mà hai bên là hai rặng núi, cách nhau khoảng 5 km -- ND), mà chỉ trong 38 ngày đã có một số lượng không yểm đáng thán phục với 2829 phi xuất của chiến đấu cơ, 154 phi xuất của gunship, 114 phi xuất của B-52, và 164 phi xuất của máy bay thả dù tiếp tế trại (bởi C-7 Caribou).  

Yểm trợ như vậy có xứng đáng ko? Câu trả lời tùy thuộc vào tiêu chuẩn (criteria) được dùng để đánh giá CD. Không nghi ngờ gì về địch quân đã thiệt hại nặng: họ đã có 2.992 tử trận so với 338 của liên quân Việt Mỹ Úc. Dĩ nhiên số địch chết, ko hoàn toàn do không quân gây ra, một ước tính cho thấy chỉ khoảng 50/100. Địch cũng mất hơn 100 súng cộng đồng như cối, súng không giựt (SKZ), và súng phòng không bị phá hủy hay tịch thu, chưa kể số lượng ko thể đếm được gồm súng và quân trang quân dụng rất cần thiết khác nằm trong hơn 800 bunker, nhà kho, hang động, v.v... bị hủy diệt hay hư hại. 

Một điều quan trọng hơn những thống kê đầy ấn tượng này, đó là: Khi mục tiêu của địch nhằm chiếm trại, làm suy yếu kiểm soát của chánh phủ VNCH đối với dân, nhưng CD Dak Seang, nhờ yểm trợ hữu hiệu của không quân, đã đẩy lùi mục tiêu của địch và gia tăng sức mạnh của chánh phủ. (Nói thêm: lúc đó, do quân Mỹ còn hiện diện đông đủ nên đã hết lòng yểm trợ để cứu Dak Seang -- ND).

6/ SỐ LƯỢNG BOM ĐẠN YỂM TRỢ DAK SEANG

Do kích thước nhỏ của trại và khu vực chung quanh, nên thường chỉ có hai phi tuần (4 chiến đấu cơ) hoạt động cùng 1 lúc. Các chiến đấu cơ ko thể trấn áp hỏa lực địch. Trong khi đó, vì thung lũng chỉ rộng khoảng 5 km, chỉ cần nguồn lực tối thiểu, địch cũng có thể tạo ra 1 hỏa lực phòng không dữ dội đối với máy bay. Bức tranh càng phức tạp hơn nữa với những bunker đào rất sâu và cây cối dầy đặt. Những bunker được xây dựng kỹ lưỡng này chỉ có thể bị phá hủy bởi trúng trực tiếp (direct hit) bởi bom lớn hay đạn đại bác lớn -- có ngòi nổ chậm khiến có thể xuyên qua vỏ dầy của nắp hầm. Trong lúc đầu của CD, máy bay chỉ dùng bom 500 hay 750 cân Anh và napalm, nhưng chúng ko tác dụng với một số bunker. Sau đó phải dùng bom 1000 tới 2000 cân Anh với ngòi nổ chậm, sức công phá được cải thiện. Do khu vực có nhiều cây rừng, nhiều khi phải dùng bom nhỏ để đánh dấu mục tiêu trước khi dùng bom lớn. (Trưởng toán cố vấn LLĐB Mỹ ở Dak Seang kể lại: Sau khi dùng hỏa tiển khói để đánh dấu vị trí của 1 khẩu 12.7 ly, ông thấy tên xạ thủ chỉ nhảy xuống hố súng khi thấy bom rơi và sau đó bỏ chạy vào rừng -- ND).

7/ SỐ PHI XUẤT TRONG CD DAK SEANG

- Của chiến đấu cơ: Có những ngày cao điểm như 8/4, có 147 phi xuất, còn lại là hàng đơn vị hay hàng chục; tổng cộng trong suốt CD có 2450 phi xuất.

- Của gunship: suốt CD, ngày nhiều nhứt chỉ có 5 phi xuất của gunship; tổng cộng cả CD có 147 phi xuất. Có lẽ do hỏa lực dữ dội của địch nên gunship ít tham chiến.

- Của B-52: Có ngày ko có phi xuất nhưng có ngày có 6 hay 12 phi xuất; tổng cộng có 114 phi xuất. 

8/ THẢ DÙ TIẾP TẾ

Có 160 phi xuất, thả được 696 pa-lết, tổng cộng 740.171 cân Anh hay 335,73 tấn. Tỉ lệ số dù (parachute) được thu hồi: 95.8/100.

9/ PHỤ LỤC II

Các phi xuất của B-52: mỗi "box" có thể thay đổi về kích thước, nhưng thường có chiều dài 3km và chiều ngang 1km. Tỷ lệ bản đồ: 1:100.000    

10/ ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ NÉM BOM

Trong CD kéo dài 38 ngày này: tổng cộng có 743 địch chết bởi không quân, ngoài ra ước tính có khoảng 151 chết bởi không quân; ghi nhận có 338 tiếng nổ phụ sau khi máy bay oanh kích. 

11/ LỜI KẾT

CD Dak Seang, đánh dấu của 1 chương ý nghĩa trong chiến tranh vì đó là trại DSCĐ cuối cùng dưới sự kiểm soát của LLĐB Mỹ. Vai trò bảo vệ biên phòng của LLĐB Mỹ chấm dứt tháng 1/1971 khi, sau gần 10 năm hoạt động, hai trại cuối cùng của Mũ Xanh được giao cho VNCH. Dak Seang được giao vào tháng 11/1970. Từ 1967 đến 1969 chỉ có 5 trại DSCĐ được giao cho LLĐB VN. Nhưng bắt đầu tháng 1/70, chuyển giao được gia tốc, và, chưa tới 1 năm, chuyển giao được hoàn tất.

San Jose ngày 5/8/25, cập nhật ngày 11/8/25.

Tài Trần

 Project CHECO Southeast Asia Report. The Defense of Dak Seang

 Phase 1I1: 15 April - 28 April 

NÚI EK MOUNT

                        

 The objective of this phase was to gain control of the high ground north of Dak Seang, in particular FSB 31, a dominant piece of terrain on Nui Ek Mountain three kilometers due north of Dak Seang. Most of the heaviest fighting throughout this phase involved friendly units engaged in operations around Nui Ek. It was not until 25 April that a successful combat assault finally captured the FSB on the mountain. Once Nui Ek and the high ground to the north of Dak Seang were taken, however, activity in the Dak Seang campaign decreased notably until the campaign was closed. Some of the more significant engagement of this phase are described below. On 15 April a combat assault of ARVN forces was attempted on Nui Ek Mountain. The first four helicopters in the assault received extremely' heavy fire, which downed one chopper and forced the other three to abort. The Army was unable to extract the survivors of the crash, but an Air Force task force finally-did make a successful .rescue but-only after losing 31/ another helicopter in the attempt. On 16 April, it was decided to insert the 3rd ARVN Battalion of the 42nd Infantry Regiment into a secure area one kilometer east of Dak Seang. This unit was then to attack to the north towards the FSB on the mountain. On the 17th the battalion made contact with enemy forces two kilometers northeast of the camp and sustained light casualties, and on the 18th as 5- they attempted to continue to the north they met increased enemy resistance. m 

 The 20th of April was characterized by standoff attacks directed against the various elements of the 42nd Regiment and the fire support Um bases. During the night, the Ist Battalion of this regiment received heavy attacks on its position just to the northeast of Dak Seang -- attacks which  used flares, mortars, and B-40* fire as well as ground probes. Shadow (AC-119G) and Stinger (AC-119K) gunships were used for support throughout the night, and at dawn tac air was called in and the enemy's attacks were repulsed. April 21 and 22 followed a similar pattern with frequent attacks by fire, sporadic shellings and ground probes against positions throughout the area and continued heavy pressure on the lst and 3rd Battalions in their attempts to move to the north. In fact, the Ist Battalion had suffered so many casualties by the 23rd of April, it was ordered to with draw to Camp Dak Seang. Its withdrawal resulted in the enemy increasing his pressure on the 3rd Battalion, and on 24 April it was therefore decided 3- to insert the 2nd Battalion on a combat assault on the fire support base atop Nul Ek. Throughout all these enemy attacks and friendly assaults; gun m1 1 i ships, tac air and Arc Light sorties provided invaluable support to the 23/ ARVN. * RPG-2 Recoilless antitank launcher type weapon. .UNCLASSIFIED On the 25th the insertion at Nui Ek was completed, and, with the help of tac air, the friendlies were able to stay in the area. The 3rd Battalion then began to move back to the south towards Dak Seang, and on April 26 they set up just outside the CIDG camp while awaiting extraction on the 27th. Contacts throughout the day of the 27th were very light, and by 1345 hours the extraction of the 3rd Battalion was completed. At the same time, two ARVN battalions of the 45th Regiment started moving north toward Dak Seang. The 28th saw relatively light action with standoff attacks for the most part against friendly positions around the camp. Additional troops were inserted at Nui Ek to increase the security of this high ground to the north, thus completing Phase III. Phase IV: 29 April - 6 May April 29 was a continuation of the lull of the previous two days. Ground action for the day was limited to the two battalions (the 2nd and the 4th) of the 45th Regiment. The 2nd Battalion had a TIC one kilometer northeast of Dak Seang in which they employed artillery, mortars, and tactical air. The 4th Battalion, less than one kilometer away, encountered heavy resistance; and, following an unsuccessful assault on the enemy, they were forced to withdraw and call in more artillery and air strikes. These contacts of the 29th continued on the 30th which also saw artillery and tactical air in supporting roles. The plan of operation for I May was to employ tac air on the area where the 4/45 Battalion had had the contact the day before, followed by a sweep of the area. The only other ground action that took place was far to the south in an area southeast of Ben Het. I 3 I 3 12UNCLASSIFIED i ' I The 2nd of May found the 45th Regiment engaged with the enemy in what was believed to be a delaying action. The 2/45 Battalion was in contact with an estimated company size unit two kilometers north of Dak Seang on the lower slopes of Nui Ek Mountain. After about two hours of heavy fighting, the 2/45 Battalion withdrew 100 meters to allow gunships, tactical air, Eartillery, and mortars to pound the fleeing enemy. Little further activity Itook place on 2 May and 3 May. The 2/45 Battalion made a sweep of their 5 I S 3 I 3 I Im area on the 3rd but found no enemy. On the same day the enemy did, however, initiate contacts in the Dak Pek area as a diversionary tactic to cover his withdrawal. Activity continued to decrease on 4 and 5 May, and on 6 May there was only one standoff attack reported. ARVN activity on the 6th was, for the most part, devoted to-searching the area for friendly bodies that had been left on the battlefields in previous engagements.36/ Phase V: 7 May - 9 May Like the previous few days, there was little activity on 7 May and the enemy continued to withdraw from the Dak Seang area. Sweep operations were continued in the vicinity of FSB31 on Nui Ek, and there was some contact with small enemy units. On 8 May friendly forces devoted most of their time to troop movements and exchanges whereby units which had seen the heaviest fighting were relieved by fresh troops. Then, too, there were extractions of units back to their base camps as they were no longer needed 37/ in the campaign which was drawing to a close. The end of the campaign on 9 May, like so many in Vietnam, was not marked by the dramatic surrender of any enemy force. Instead, activit

 Trận đánh oai hùng này của TĐ 23 BĐQ được Shelby Stanton ghi lại trong “Rangers at War” trang 263: 

“Sáng 4 tháng 4 TĐ 23 tiến quân qua các khu rừng rậm, chiếm đóng đồi 763, dàn quân phòng thủ và lập một bãi đáp trực thăng phía Bắc khu đóng quân. Trung đoàn 28 CSBV đang chiếm ngự đồi 1043 về phía Tây và căn cứ của BĐQ nằm trọn trong tầm hỏa lực của pháo binh CS. Cộng quân pháo ngay trưa 4 tháng 4 vào bộ Chỉ huy TĐ: trong đợt cối đầu tiên 20 quả đạn, đã gây tử thương cho TĐ trưởng và Cố vấn phụ tá, Cố vấn trưởng và cố vấn súng nặng đều bị thương nặng xem như bị loại khỏi vòng chiến. Cố vấn duy nhất còn lại là Gary Littrell. Littrell đã cố gắng tái tổ chức hàng ngũ phòng thủ, di chuyển các binh sĩ bị thương ra khu bãi đáp tải thương... và nhận đạn và tiếp phẩm cùng Tr úy Nguyễn ngọc Khoan (ban 3 TĐ). Littrell sau đó giúp điều hành không trợ và cùng chiến đấu với Đ úy Nguyễn Công Bảo, ĐĐ trưởng ĐĐ 2/23. Cộng quân tiến đánh các vị trí của TĐ 23 từ trưa 5 tháng 4, đặc công CS phá rối suốt đêm và pháo kích liên tục vào bãi đáp trực thăng gây trở ngại cho việc tản thương. TĐ 23 đẩy lui hai đợt tấn công của CS trong các ngày 6 và 7 cùng các đợt pháo kích liên tục.. Ngày 7 tháng 4, ĐĐ trưởng ĐĐ 1/23 trúng pháo kích bị thương.. Littrell đã giúp di tản Đ. úy Trần Mừng... Cộng quân vẫn bị BĐQ đẩy lui dù bị tấn công và thiếu hụt đạn dược, KQ HK đã yểm trợ rất hữu hiệu... BĐQ hầu như cạn đạn vào sáng 8 tháng 4 và được lệnh rút quân lúc 10 giờ 30 qua đồi 743, băng rừng rồi vượt sông Dak Poko tìm về vị trí của TĐ 22 BĐQ.. . Cuộc rút quân bắt đầu từ 11 giờ.. Littrell giữ nhiệm vụ liên lạc cùng cố vấn TĐ 22 để điều hành trực thăng và khu trục yểm trợ rút quân..Sau khi đánh tan được 2 cuộc phục kích của CS, lực lượng còn lại của TĐ 23 qua sông Poko về khu an toàn .. TĐ 23 có 218 hy sinh và 19 mất tích.. “ Các phi vụ tiếp tế cho Trại Dak Seang bằng Caribou được ghi chép rất đầy đủ trong Tạp chí của C-7A Caribou Association số April 2010 . Các chi tiết kỹ thuật. danh sách nhân viên phi hành trong tổng số 100 phi vụ (58 ban ngày/42 đêm) và nhân viên hy sinh đều..đươc liệt kê.

• Tiểu đoàn 90 BĐQ : Trong chương trình rút khỏi Việt Nam, Trại biên phòng Dak Seang được chuyển cho BĐQ VN vào ngày 30 tháng 11 năm 1970. Quân số tại Trại gồm 431 người được chuyển thành Tiểu đoàn 90 Biệt Động Quân Biên phòng.. TĐ 90 được đưa đi huấn luyện tại Dục Mỹ và không trở về Dak Seang ..TĐ 90 BĐQ trở thành một TĐ lưu động và trực thuộc Bộ Chỉ Huy BĐQ vùng 2 CT. Trại Dak Seang trở thành một tiền đồn do ĐPQ Kontum trấn giữ. (Theo Tướng Tất , khi còn là Đ tá, TĐ 90 BĐQ tham dự trận đánh Chupao ngày 23-7-72 cùng LĐ 2 BĐQ và là đơn vị thanh toán đỉnh Chupao)
• Dak Seang 1972 Trong trận Tổng tiến công Hè 1972 tại Vùng 2 CT : Cộng quân tiến đánh DakTo và Tân Cảnh : 24 tháng 4, 1972 Cộng quân chiếm Tân Cảnh và sau đó tiến công Kon Tum . DakTo bị chiếm ngày 13 tháng 10..Dak Seang trở thành Tiền đồn duy nhất còn lại trong khu vực bị CS chiếm đóng..và Cộng quân thanh toán nốt Dak Seang để chiếm trọn vùng Ba biên giới , sửa soạn cho Hiệp định ngưng bắn “da beo” Paris ! Ngày 23 tháng 10, 1972 CS tập trung Tr Đ 66 và Tr Đ Pháo 40 CS (đưa 3 khẩu 105, 1 khẩu 155, 1 cối 160 và 1 khẩu 85 ) bao vây Dak Seang và tấn công Trại ngày 30 tháng 10.. Dưới mưa pháo , không chi viện .. Trại thất thủ trong ngày (Tác giả Lê Xuân Nhị có bài viết về trận này).
Vĩnh biệt Dak Seang.
• Liên đoàn 25 Biệt Động Quân : Đầu năm 1974, Bộ TTM QLVNCH đã tái tổ chức Binh chủng BĐQ gồm 45 Tiểu đoàn chia thành 15 Liên đoàn..Quân khu II có 5 Liên Đoàn (21 đến 25) Và LĐ 25 BĐQ gồm các TĐ 67, 76 và 90. (TĐ 67 từ CIDG của Trại Thạnh Trị Mộc Hóa khi chuyển đổi quân số còn 315)
TĐ 76 từ Trại Cái Cai, Mộc Hòa quân số 396 người) Khi chuyển từ CIDG sang BĐQ, các TĐ 67 và 76 BĐQ biên phòng trực thuộc Liên đoàn 41 BĐQ của Vùng 4 CT đóng tại Chi Lăng (LĐ này giải tán vào 1974) Vào thời điểm đầu năm 1975 : Các cấp chỉ huy của LĐ 25 BĐQ gồm :
– Liên đoàn Trưởng : Trung tá Đặng Hưng Long – LĐ Phó : Tr tá Lê Chữ – TĐT TĐ 67 : Th tá Ngô văn Niên – TĐ 76 : Th tá Phạm Công Toại – TĐ 90 : Th tá Phan Bát Giác Với quân cơ hữu được đưa ra Vùng 2 từ Mộc Hóa, Kiến Tường đa số gốc Khmer, khả năng tác chiến và tinh thần rất thấp, bỏ ngũ..Quân số của LĐ 25 thiếu hụt. chỉ tương đương với 2 TĐ (đầy đủ)
Trong cuộc rút quân 1975 , theo Le Gro (VietNam from Cease-fire to Capitulation ) Ngày 16 tháng 3-75 LĐ 7 và LĐ 25 BĐQ vẫn chống đỡ khu vực Tây Pleiku và một phần LĐ 25 bị Cộng quân tấn công mạnh tại Thanh An.. Các LĐ 4 và 25 là các đơn vị sau cùng rút khỏi Thanh An-Pleiku.. Ngày 21 tháng 3 các đơn vị rút quân tập trung tại Củng Sơn..Các LĐ 6, 7 và 22 BĐQ vượt qua đèo Cà Lúi còn các LĐ 4, 23 và 25 bị kẹt lại..
Tướng Phạm Duy Tất trong bài trả lời phỏng vấn của Đỗ Sơn xác nhận : “LĐ 25 BĐQ dự trù là “vật hy sinh cản đường” rút quân cho quân rút khỏi Pleiku, trì hoãn Cộng quân tại Thanh An… tuy nhiên sau cùng LĐ25 cũng rút từ từ khỏi khu vực và không bị SĐ 968 CS đuổi theo và ngày 18 tháng 3 LĐ 25 ..là toán quân đoạn hậu cho đoàn quân của ông Tất. Ông cho biết thêm LĐ 25 đã làm tròn nhiệm vụ cản đường cho cuộc Triệt thoái, sự thiệt hại của LĐ này đã dự liệu trước (?) không có gì là ngạc nhiên !
Liên Đoàn 25 BĐQ chính thức .. tan hàng trên Liên tỉnh lộ 7./.

TrướcSau

Gửi ý kiến của bạn

Tên của bạn

Email của bạn