MỌI NGƯỜI ĐỀU BÌNH ĐẲNG TRƯỚC PHÁP LUẬT

Sunday, January 15, 2023

Sa Mù của Cuộc Chiến: Cái Nhìn Việt Cộng về Trận Đánh Ia Drăng

Trong 35 năm qua, Quân Đội Mỹ và Bắc Quân đều rêu rao thắng lớn trong Trận Đánh tại thung lũng Ia Drăng từ tháng 10 đến tháng 11 năm 1965. Trong khi cái nhìn về phía Mỹ thì đã căn cứ trên nhiều tài liệu, cách mô tả về phía Việt Cộng còn rất mù mờ.

Tuy được tô bóng bởi tính chất thành tích sử và tuyên truyền cộng sản, những bài tường thuật mới đây do nhà xuất bản Quân Đội Nhân Dân phổ biến cung ứng những giải đáp cho nhiều câu hỏi và nhìn nhận ṃột số lỗi lầm của Quân Đội Nhân Dân và khuyết điểm của cấp chỉ huy. Khi đem cộng thêm vào với thông tin từ các nguồn tham khảo Mỹ, các bài tường thuật này phát giác mức độ to lớn sa mù của cuộc chiến, thái độ lạc quan thái quá và cả tin mù quáng đã ảnh hưởng tới cuộc chiến này ra sao.

Kế Hoạch Của Mặt Trận B3

Theo Quân Đội Nhân Dân Việt Nam, Trận Ia Drăng được triển khai từ kế hoạch của Mặt Trận B3 (Tây Nguyên) nhằm dụ các lực lượng Hoa Kỳ và Nam Việt Nam vào trận đánh có lợi cho phía cộng sản. Kế hoạch gồm vây lấn tiền đồn Plei Me nằm tại phía Nam Pleiku trên Cao Nguyên và buộc các lực lượng Hoa Kỳ và Nam Việt Nam tới cứu viện. Mục đích là tiêu diệt năm hay sáu đại đội Mỹ.¹

Các Trung Đoàn 320 và 33 BV sẽ khởi động chiến dịch, nhưng một trong số đơn vị tinh nhuệ nhất của Cộng Quân, Sư Đoàn 304 sẽ tăng cường cho Mặt Trận B3. Tháng 8 năm 1965, Sư Đoàn 304 nhận được lệnh di chuyển xuống Nam tới Tây Nguyên. Đơn vị dẫn đầu của Sư Đoàn 304, Trung Đoàn 66, dự kiến sẽ tới kịp cho giai đoạn chung cuộc của chiến dịch.²

Ý thức họ sẽ không đọ ngang sức với sức mạnh của các lực lượng Mỹ, các cấp chỉ huy BV biết là chiến lược họ có phần táo bạo. Trong các buổi kích động tinh thần về mặt chính trị trước khi chiến dịch bắt đầu, các bộ đội của Trung Đoàn 320 phát biểu mối quan ngại.³

Những Đòn Giáng Khốc Liệt

Bộ đội có lý do chính đáng để mà ngờ vực. Trung Đoàn 33 khi phát động vây lấn Plei Me ngày 19 tháng 10 năm 1965 bất ngờ bị các cuộc không tập Mỹ mãnh liệt gây thiệt hại nặng nề và gián đoạn đường giây liên lạc giữa bản doanh trung đoàn và các đơn vị tiền phương. Sau trận đánh, bộ tư lệnh Mặt Trận B3 nhìn nhận là sự kiện đường giây liên lạc với các đơn vị tiền tuyến đã không cho phép các cấp chỉ huy lấy những quyết định kịp thời và phù hợp với tình hình trong giai đoạn này của trận đánh.⁴

Việc Trung Đoàn 320 lập ổ phục kích một chiến đoàn lính Nam Việt Nam ngày 23 tháng 10 cũng gây cho Bắc Quân nhiều thiệt hại.⁵ Ngày 26 tháng 10, hai ngày sau Lữ Đoàn 1, Sư Đoàn 1 Kỵ Binh Mỹ, tới Pleiku, tư lệnh Mặt Trận B3 lấy quyết định bảo toàn quân hay hơn là tạo anh hùng và ra lệnh triệt thoái quân về vùng Ia Drăng.⁶

Từ ngày 24 tháng 10 đến ngày 9 tháng 11, Lữ Đoàn 1 thuộc Sư Đoàn 1 Kỵ Binh Mỹ trực thăng vận các đơn vị không vận đánh đuổi theo các quân cộng sản trên đường rút về Thung Lũng Ia Drăng. Trung Đoàn 33 hứng chịu trực diện các cuộc tấn công của quân Mỹ. Bệnh viện của trung đoàn bị tràn ngập ngày 1 tháng 11. Ngày 4 tháng 11, Thiết Đoàn 2 thuộc Trung Đoàn 12 Kỵ Binh Mỹ giao tranh với hai đại đội của Tiểu Đoàn 3 thuộc Trung Đoàn 33 trong một trận chiến gay go. Ngày 6 tháng 11, hai đại đội của Thiết Đoàn 2 thuộc Trung Đoàn 8 Kỵ Binh Mỹ ước định vài trăm lính cộng quân của Tiểu Đoàn 1 và 3 thuộc Trung Đoàn 33 bị giết. Hai mươi sáu lính Mỹ bị giết; 53 bị thương.⁷

Mặt Trận B3 cho các cuộc giao tranh ngày 4 và 6 tháng 11 là chiến thắng và rêu rao là từ ngày 29 tháng 10 đến ngày 9 tháng 11 có năm tiểu đội Mỹ bị tiêu diệt và có 385 lính Mỷ bị giết hoặc bị thương.⁸ Thật sự thì Lữ Đoàn 1 Mỹ bị tổn hại 59 lính bị giết và 196 bị thương.⁹ Trung Đoàn 33 BV bị thiệt hại nặng nề, chỉ còn sống sót ít hơn nửa quân số.¹⁰

Các phân tích của Việt Cộng sau trận đánh kết luận là các cuộc tấn công bằng trực thăng của Mỹ vào ngay trọng tâm của căn cứ đã buộc lính Bắc Quân phải sa vào thế thủ, đã làm gián đoạn đường giây liên lạc và kiểm soát của cấp chỉ huy, và ngăn chận không cho phép các lực lượng Bắc Quân tập trung lại.¹¹ Lữ Đoàn 1 Mỹ rút lui, nhường lại chiến trường cho hai tham dự viên chính của Trận Ia Drăng: Lữ Đoàn 3 thuộc Sư Đoàn 1 Kỵ Binh Mỹ và Trung Đoàn 66 BV.

Trận Chiến Sôi Bỏng Lên

Bắc Quân tấn công ngày 12 tháng 11. Hai mươi sáu đặc công, trang bị với bốn súng cối và được quân du kích địa phương hướng dẫn, tấn kích bản doanh mới của Lữ Đoàn 3 tại Vườn Trà Catecka, giết hại bảy lính Mỹ và gây bị thương 23 lính Mỹ .¹² Trước đó, trên đường mòn Hồ Chí Minh, Trung Đoàn 66 đã trút bỏ các vật dụng nặng nề, thu gọn nhẹ balô và vượt nhanh tới chiến trường.¹³ Trung Đoàn 66 tiến vào Nam Việt Nam ngày 1 tháng 11 và trực chỉ tới các vùng tập trung. Trên đường tiến gần tới nơi, trung đoàn hứng chịu các tổn thất đầu tiên. Ngày 3 tháng 11, Tiểu Đoàn 8 bị một toán tuần tiễu Mỹ phục kích, phát động một cuộc dạ chiến khiến cho Tiểu Đoàn 8 ngỡ là mình đã tiêu diệt một trung đội Mỹ.¹⁴

Ngày 10 tháng 11, Trung Đoàn 66 tới Rặng Núi Chu Prông mạn tây nam Thung Lũng Ia Drăng gần biên giới Căm Bốt. Khu Chu Prông chứa chấp Bộ Tư Lệnh Mặt Trận B3, các đơn vị yểm trợ và các nhà kho chứa tiếp liệu. Bộ tư lệnh trung đoàn và Tiểu Đoàn 7 trú đóng các khu tiếp cận phía đông nam triền núi. Cách xa 5 cây số, Tiểu Đoàn 9 trú quân mạn đông triền núi. Tiểu Đoàn 8 thiết lập căn cứ ngay trong Thung Lũng Ia Drăng, có lẽ cách khoảng chừng 8 dậm. Tuy mệt nhọc và đói khát sau một cuộc tiến bước vội vã, bộ đội bắt đầu xây dựng các chòi nhà, đào các công sự và chuyên chở gạo đạn từ các kho tàng tiếp liệu của Mặt Trận B3.¹⁵

Trong khi các tiểu đoàn của Trung Đoàn 66 gần đẩy đủ quân số 500 người với từ 120 đến 125 người trong mỗi đại đội và được trang bị đầy đủ với súng AK-47 và SKS, các súng liên thanh hạng trung, RPG, súng cối 82 ly và súng không giựt, các rừng rậm Tây Nguyên lại xa lạ đối với họ. Hầu hết trong họ cũng không quen thuộc địa hình như quân lính Mỹ.

Tiểu Đoàn 1 thuộc Trung Đoàn 7 Kỵ Binh Mỹ tới bãi đáp X-Quang, một bãi quang cách các vị trị của Tiểu Đoàn 9 không đầy 1 cây số. Sự kiện này đóng một vai trò quan trọng trong cuộc chiến sắp xảy ra.¹⁶

Các sử gia Việt Cộng cho thấy là thay vì cho là Cộng Quân dụ lính Mỷ vào bẫy, Cộng Quân hoàn toàn bị bất ngờ khi quân Mỷ đổ bộ tại bãi đáp X-Quang ngày 14 tháng 11. Khi các trực thăng Mỹ đầu tiên tới, các cấp chỉ huy của Trung Đoàn 66 và Tiểu Đoàn 9 đang đi trinh sát địa thế cách đó vài cây số bên bờ Sông Ia Drăng. Chính Ủy Trung Đoàn 66 Ngọc Châu và sĩ quan phó chính ủy của Tiểu Đoàn 9 cũng không có mặt tại nhiệm sở.¹⁷

Từ bản doanh mới trên đỉnh Chu Prông, Tư Lệnh Mặt Trận B3 Tiền Phương Nguyễn Hữu An sững sờ quan sát không tập và pháo binh Mỹ bắn phá vùng của Tiểu Đoàn 9 và từng đợt trực thăng Mỹ hạ cánh mất dạng đàng sau núi.¹⁸ Vừa đặt chân xuống đất, các quân lính của Trung Đoàn 7 Kỵ Binh Mỹ tiến thẳng lên các sườn núi Chu Prông tới các vị trí của Tiểu Đoàn 9.

Dưới màn mưa bom đạn dữ dằn, và bị rừng cây rậm rạp che khuất mắt và với các tiền đồn bị loại bởi các cuộc tấn công sơ khởi của quân Mỹ, Tiểu Đoàn 9 chỉ phát hiện khi quân lính Mỹ tiến đến gần cách khoảng 100 thước. Quân lính Mỹ tiến lên theo hai hàng, một nhắm tới Đại Đội 11 thuộc Tiểu Đoàn 9, và hai nhắm tới vùng của bộ chỉ huy Tiểu Đoàn 9. Ngay lúc mới khai hỏa, Tiểu Đoàn 9 hầu như tan vỡ gần hết.

Tự quyết định lấy, viên Đại Đội Trưởng ̣Đại Đội 11 phát động một cuộc phản công mãnh liệt chống trả quân Mỹ, nhưng viên chính ủy Tiểu Đoàn 9 đã hốt hoảng trước sự vắng mặt của tiểu đoàn trưởng. Hắn nhảy ra khỏi vị trí chỉ huy, khiến cho tiểu đoàn như rắn mất đầu.¹⁹

Một đơn vị yếu kém thì đã tan vỡ và bỏ chạy, nhưng quân lính của Tiểu Đoàn 9 thuộc thành phân tinh nhuệ nhất của Cộng Quân. Một viên thiếu úy, viên sĩ quan thâm nhiên nhất còn lại tại ban chỉ huy, liền nắm lấy quyền chỉ huy. Vừa kêu cứu với Đại Đội 13, vừa thôi thúc tất cả nhân viên tại bộ chỉ huy, đầu bếp, phục dịch và y sĩ cầm súng lên chống cự. Tuần tự tất cả bốn đại đội của tiểu đoàn cùng nhau tiếp sức vào trận chiến trong khi các phần tử chiến đấu trở về phận vụ và cấp chỉ huy có thì giờ duyệt xét lại tình hình.

Tiểu Đoàn Trưởng Tiểu Đoàn 9 từ bờ sông Ia Drăng chạy nhanh tới Đại Đội 11 sau một tiếng đồng hồ nhưng không khi nào trở về vị trí chỉ huy của mình, và không khi nào tái lập được liên lạc với tấ́t cả các đơn vị của mình.

Vào lúc 1700, quân lính Mỹ rút lui. Các đơn vị của Tiểu Đoàn 9 cũng bắt đầu triệt thoái và tản mác tứ phía. Trung Đoàn Trưởng Trung Đoàn 66 vượt qua Tiểu Đoàn 9 để trở về thẳng tới bộ tư lệnh trung đoàn, bị thất lạc và mãi hai ngày sau mới tìm được lối về bản doanh.

Một số quân lính cô lập, không hay biết các đơn vị của mình đã bỏ đi, còn ở lại đàng sau và tiếp tục đụng độ với các lực lượng Mỹ trong những cuộc bắn súng lẻ tẻ tới tận đêm khuya. Tiểu Đoàn 9 báo cáo tiêu diệt một đại đội Mỹ và gây thiệt hại nặng cho một đại đội khác.²⁰ Sau trận đánh, Tiểu Đoàn Trưởng Tiểu Đoàn 9 bị khiển trách nặng nề vì đã không nắm lại được kiểm soát tiểu đoàn và để nó bị tan rã.²¹

Trong khi đó, Bộ Tư Lệnh Mặt Trận B3 Tiền Phương và Trung Đoàn 66 tìm cách chế ngự trận đánh. Hay tin các chỉ huy trưởng không có mặt tại các vị trí chỉ hủy, Trung Đoàn Phó Phạm Công Cửu, đang ở bộ chỉ huy Tiểu Đoàn 7 khi cuộc tấn công xảy ra, báo động cho tiểu đoàn chuẩn bị rút ra.

Đem theo mình một nhóm sĩ quan của Tiểu Đoàn 7, Cửu tiến tới để lượng định tình hình. Ông tới vùng của Tiểu Đoàn 9 vào lúc trưa và chứng kiến cảnh hỗn độn, với nhiều thương binh di chuyển về hậu cứ và không ai biết rõ điều gì ̣đang xảy ra. Viên chính ủy phó tiểu đoàn chỉ báo cáo được cho ông là địch quân chỉ gồm toàn lính Mỹ (không có lính Nam Việt Nam) và chúng rất hiếu chiến và trang bị đầy đủ.²²

Châu, tới nơi trễ sau hơn, gặp Đại Đội 13 của Tiểu Đoàn 9 trên đường rút lui và ra lệnh để lại sau một trung đội để cầm chân lính Mỹ. Trong khi trung đoàn trưởng Trung Đoàn 66 vắng mặt, Châu đứng ra chỉ huy.²³

Xế chiều, Bộ Tư Lệnh Mặt Trận B3 Tiền Phương ra lệnh cho Châu tấn công vị trí lính Mỹ với lực lượng sẵn có. Châu phái lính của Tiểu Đoàn 7 nhập với các đơn vị rải rác của Tiểu Đoàn 9. Châu đặt Cửu chỉ huy trực tiếp cuộc tấn kích.²⁴

Cuộc tấn kích dự định khởi sự vào lúc 0300 ngày 15 tháng 11, nhưng vì không quen địa thế và mưa pháo Mỹ, mãi đến hừng đông các quân lính mới sắp xếp xong vào vị trí. Hai đại đội của Tiểu Đoàn 7 và các đơn vị của Tiểu Đoàn 9 chuẩn bị đánh một mặt của tuyến phòng Mỹ trong khi đại đội súng ống của Tiểu Đoàn 7 dàn trận phía mặt kia làm lực lượng ngăn chận. Thế dàn trận này cũng cho phép dùng súng liên thanh ria qua đầu họ.²⁵

Tới đây khó mà dung nạp các bài tường thuật của Việt Cộng với những gì thật sự xảy ra. Các bài đó nói là các đại đội xung phong của Tiểu Đoàn 7 tràn ngập tuyến phòng Mỹ và càn quét sơ qua khu vực trước khi rút lui dưới bom đạn của Không Quân Mỹ. Còn các lính Mỹ sống sót thì được cho là lủi trốn vào rừng.

Cửu khẳng định là báo cáo qua rađiô với Bộ Tư Lệnh Mặt Trận B3 Tiền Phương là lính mình đã tràn ngập tuyến phòng Mỷ, thu góp được hơn 70 khẩu súng và quân số còn lại của lực lượng là 150 người, có nghĩa là thiệt hại từ 300 đến 400 người. Cửu nhìn nhận là lúc đầu Bộ Tư Lệnh Mặt Trận B3 không tin bản báo cáo của mình và gạn hỏi Cửu có đích thân kiểm chứng bản báo cáo hay chỉ chuyển đạt các báo cáo từ các đơn vị trực thuộc trình lên.²⁶ Sự thật thì một khúc tuyến phòng của Tiểu Đoàn 1 thuộc Trung Đoàn 7 Kỵ Binh Mỹ bị chọc thủng nhất thời, nhưng cuộc xâm nhập bị trám lại ngay và tuyến phòng Mỹ đứng vững. Bốn mươi hai lính Mỹ bí giết và 20 bị thương.²⁷

Sau trận cho là chiến thắng, lực lượng Bắc Quân tấn công rút lui, để lại một trung đội để cầm chân lính Mỹ. Theo các bài tường thuật Việt Cộng, các cấp chỉ huy của Trung Đoàn 66 không hay biết có ṃột tiểu đoàn Mỹ mới tới nơi bằng đường bộ: Tiểu đoàn 2/5 và viện binh của trung đội bị thất lạc. Họ chỉ biết đến các cuộc oanh kích và pháo kích trung đội họ để lại đàng sau phải hứng chịu và đến các trực thăng tới tấp đáp xuống bãi đáp X-Quang để tải thương và đổ thêm quân tiếp viện.²⁸

Cuộc Tấn Công Thứ Hai

Bộ Tư Lệnh B3 Tiền Phương ra lệnh tấn công bãi đáp X-Quang lần thứ hai và ra lệnh Trung Đoàn 33 tấn công hai căn cứ hỏa lực pháo binh Mỹ kế cận để hỗ trợ cho cuộc tấn công bãi đáp X-Quang, một sứ mạng mà Trung Đoàn 33 không thi hành nổi.²⁹ Với Tiểu Đoàn 7 bị tiêu diệt gần trọn, Trung Đoàn 66 buộc phải dùng Đại Đội 3 của Tiểu Đoàn 7 không còn huyết máu và một trung đội của Đại Đội 1 như các đơn vị xung phong chính, yểm trợ bởi các súng hạng nặng của Tiểu Đoàn 7.

Lúc 2000 ngày 15 tháng 11, lính Bắc Quân tới khu vực tập trung và tiến tới các vị trí tấn công. Tuy nhiên, lực lượng để lại đàng sau đã không để ý thấy là các quân trú phòng Mỹ đã lui tuyến phòng thủ 50 thước ra khỏi mục tiêu chính của cuộc xung phong thứ hai. Sự di chuyển này, với mưa pháo không dứt, khiến cho lính xung phong luống cuống.³⁰

Mãi tới 0300 ngày 16 tháng 11 lính Bắc Quân mới tiến sát gần tuyến phòng Mỹ để tung các đợt xung phong. Tuy họ rêu rao là gây thiệt hại nặng cho đối phương trước khi rút lui, các sử gia Việt Cộng nhìn nhận là cuộc xung phong tựu trung thất bại.³¹ Trong khi các lực lượng Mỹ chỉ có sáu thương binh; phía Bắc Quân hứng chịu tổn thất nặng nề.³²

Theo Việt Cộng, Tiểu Đoàn 7, các đơn vị của Trung Đoàn 66 trở lại khu vực tối ngày 16 tháng 11 để thu gom các tử thi và thương binh nhưng bị phát giác và nhắm bắn, khiến cho lính Mỹ hoảng hốt bắn phá loạn xạ khắp cùng tuyến phòng thủ.³³ Có lẽ biến cố này liên quan tới vụ xảy ra sáng sớm ngày 16 tháng 11 khi quân trú phòng Mỹ tại bãi đáp X-Quang bắn một Mad Minute để phòng hờ một cuộc tấn công vào hừng đông, và phát hiện một toán Cộng Quân đông đảo núp ẩn gần tuyến phòng thủ.³⁴ Các bài tường thuật Việt Cộng nhìn nhận là sau cuộc tấn công này, các Tiểu Đoàn 7 và 9 bị loại khỏi vòng chiến: Tiểu Đoàn 7 vì thiệt hại ghê gớm và Tiểu Đoàn 9 vì các đơn vị vẫn bị tản mác và vô tổ chức sau cuộc triệt thoái bừa bãi ngày 14 tháng 11.³⁵

Nhận định sai do sa mù của cuộc chiến và báo cáo láo cho rằng là hai tiểu đoàn Bắc Quân thắng trận bắt đầu đưa đến một loạt biến cố thảm thương. Tuy số thiệt hại thật sự phía Mỹ là 79 chết và 121 bị thương, cấp chỉ huy Bắc Quân tin là tiểu đoàn Mỹ nguyên thủy ở bãi đáp X-Quang, thuộc Trung Đoàn 7 Kỵ Binh Mỹ, đã bị ̣đánh quy.³⁶ Bị hoa mắt bởi mưa bom đạn của không quân và pháo binh Mỹ, cấp chỉ huy Bắc Quân không biết là bãi đáp X-Quang đã được tăng cường, là kỵ binh đã được di tản hay bãi đáp sẽ được bỏ phế ngày hôm sau. Không hay biết gì về các sự kiện trên, An ra lệnh Tiểu Đoàn 8 thuộc Trung Đoàn 66 còn sung sức và nằm chờ tại Thung Lũng Ia Drăng di chuyển xuống nam để kết liễu tiểu đoàn Mỹ cho là đang kiệt quệ.³⁷

Tiểu Đoàn Trưởng Tiểu Đoàn 8, Lê Xuân Phôi, dẫn quân chiều tối ngày 16 tháng 11, nhưng khi không tập và pháo binh Mỹ cản trở bước tiến, Phôi buộc phải dừng lại và tái tổ chức. Vào bình minh, tiểu đoàn lại lên đường, hướng về phía nam theo đội hình tác chiến với Đại Đội 8 đóng vai trò tiền phương dẫn đầu đội hình chính. Chủ lực của tiểu đoàn tiến bước sau: bộ chỉ huy tiểu đoàn, hai đại đội bộ binh, một đại đội súng nặng và đại đội súng liên thanh nặng 12.7 ly thuộc trung đoàn được tăng cường cho tiểu đoàn cho cuộc hành quân này.³⁸

Về phía lính Mỹ nằm lại tại bãi đáp X-Quang, đêm 16 và 17 tháng 11 êm lắng. Ngày hôm sau toán lính rời khỏi bãi đáp X-Quang bằng đường bộ, hướng về căn cứ hỏa lực pháo binh tại bãi đáp Columbus cách đó khoảng ba dậm. Trong khi Tiểu Đoàn 2/5 Kỵ Binh tiến thẳng tới bãi đáp Columbus, Tiểu Đoàn 2/7 Kỵ Binh - 10 đến 15 phút đàng sau - rẽ ngang khoảng 3 cây số và hướng tới một bãi quang được đặt tên là bãi đáp Albany.

Chứng kiến hàng trăm xác chết lính Bắc Quân rữa thối dưới ánh mặt trời xung quanh tuyến phòng thủ và sau một đêm yên tịnh tại bãi đáp X-Quang, lính Mỹ ngỡ là Bắc Quân đã tiêu tùng. Gần 2.000 lính Bắc Quân, hầu hết trọn một trung đoàn, đã được báo cáo là bị giết. Sau khi cộng thêm số thương binh, sẽ chẳng còn sót lại tị nào của hai trung đoàn Bắc Quân.³⁹ Cuộc di chuyển đến bãi đáp Albany sẽ chỉ là một cuộc tản bộ dưới ánh nắng mặt trời.⁴⁰

Sau 12 giờ chưa, đơn vị dẫn đầu của Tiểu Đoàn 2/7 Kỵ Binh vấp phải một số lính Bắc Quân ẩn núp thuộc những toán năm người nằm phục kích của Trung Đoàn 33 được giao trọng trách bao che các vùng trực thăng có thể đổ bộ. Lính Mỹ bắt được hai tên, ba tên tẩu thoát. Đoàn quân Mỹ dừng lại để hỏi cung tù binh.⁴¹ Trong khi đó, chủ lực của Tiểu Đoàn 8, đi sau đại đội dẫn đầu khoảng 1 cây số, gặp Đại Đội 1, Tiểu Đoàn 1, Trung Đoàn 33 Bắc Quân. Các lính Bắc Quân chạy thoát báo cáo là hai trung đội Mỹ đang ở phía trước mặt và đang đi tới. Phôi liền phái một giao liên chạy lên gọi đại đội dẫn đầu trở lui và dàn quân vào thế trận.

Rừng cây rậm rạp và địa thế cản trở tầm nhìn của lính Bắc Quân và Mỹ. Không biết là mình đối mặt với cả một đội quân đông đảo và với thời gian eo hẹp, Phôi chỉnh đốn lại quân ngũ từ đội hình hành quân sang đội hình chiến đấu. Ông chỉ đặt đại đội dẫn đầu đi hàng dọc, được đại đội súng hạng nặng bọc hậu. Ông giữ các đơn vị khác làm trừ bị.⁴²

Đoàn quân Mỹ tiến tới trở lại. Phôi đợi đến khi lính Mỹ cách khoảng vài thước trước khi khai hỏa. Hai trung đội Mỹ dẫn đầu bị đánh tan. Quân lính Mỹ từ đàng sau tràn lên, vừa bắn vừa xông lên. Chỉ khi đó Phôi mới vỡ lẽ là không chỉ có hai trung đội mà thôi. Ông tấn lên một đại đội bộ binh ngay đàng sau đại đội thứ nhất, và rồi tấn công.⁴³

Sau khi nhận được lệnh từ tiểu đoàn triệu hồi và nghe tiếng súng vang rền, Đại Đội 8, đơn vị đầu cầu, trở lui về trận đánh. Trung đội dẫn đầu của đại đội bị thất lạc và chẳng bao giờ đến được nơi giao tranh. Đại đội kia đâm thẳng vào đàng sau đoàn quân Mỹ và lập tức tấn công. Bây giờ Phôi tung Đại Đội 7 vào, dọc theo đội ngũ của Đại Đội 6. Trong khi đó, hai đại đội của Trung Đoàn 33 kế bên, do Cửu chỉ huy, cũng xông vào trận chiến.⁴⁴

Chẳng mấy chốc Tiểu Đoàn 8 bị mất đầu. Tiểu đoàn trưởng bị chết trước khi trận đánh kết thúc, và viên chính ủy chết nội trong giờ phút đầu tiên. Hầu hết các sĩ quan cấp đại đội và trung đội gục chết hay bị thương. Thể theo lời thỉnh cầu của viên tiểu đội trưởng của Tiểu Đoàn 8 - một dấu chỉ bao nhiêu là sĩ quan của Tiểu Đoàn 8 bị ngã gục - Tiểu Đoàn Phó của Tiểu Đoàn 1 thuộc Trung Đoàn 33 lãnh phần chỉ huy cả hai tiểu đoàn. Nội trong vài ba tiếng, viên sĩ quan này cũng bị chết.⁴⁵

Bỏ mặc hầu hết quân lính của Tiểu Đoàn 2/7 Kỵ Binh kẹt lẫn lộn giữa các lực lượng Bắc Quân ẩn núp trong vùng cỏ cao rập rạm, các lực lượng Mỹ ở hai đầu của đoàn quân tập trung lại tại hai tuyến phòng biệt lập. Hầu như rắn không đầu và dưới mưa bom đạn của không quân và pháo binh Mỹ, các quân lính sống sót Bắc Quân, với lòng nung nấu hận thù quân Mỹ bởi các câu chuyện cộng sản tả oán tội ác Mỹ gây nên tại Nam Việt Nam và những thôi thúc của đảng trở nên anh hùng diệt quân Mỹ, giết hại không tiếc xót các lính Mỹ bị thương.⁴⁶

Các bài tường thuật Việt Cộng về trận đánh đưa ra những lời giải thích gượng ép về tại sao có nhiều lính Mỹ bị bắn vào đầu hay đàng sau lưng.⁴⁷ Một cuộc duyệt xét sau chiến tranh phát hiện các cấp chỉ huy Bắc Quân biết rõ điều gì đã xảy ra. Trong trận chiến, "lỗi lầm" đã bị vi phạm khi thi hành chính sách của Quân Đội Nhân Dân Việt Nam trong việc bắt tù binh chiến tranh.⁴⁸ Bắc Quân không bắt giữ tù binh.

Ngày hôm sau, các lực lượng Mỹ đếm 403 xác lính Bắc Quân và hàng trăm súng ống để lại trên chiến trường. Tuy nhiên, trong trường hợp này, Bắc Quân rêu rao là đã tiêu diệt một tiểu đoàn Mỹ không phải là ngoa. Tiểu Đoàn 2/7 Kỵ binh và các đơn vị tăng phái hứng chịu 155 chết và 121 bị thương.⁴⁹ Cuộc đụng độ, mà các sử gia Việt Cộng công nhận là hoàn toàn tình cờ, là một trong những trận đánh đẫm máu nhất.⁵⁰

Ngày 18 tháng 11, căn cứ hỏa lực pháo binh tại bãi đáp Columbus bị tấn công công nhẹ. Ba lính Mỹ bị chết và 13 bị thương ̣đổi lấy ít nhất 27 lính Bắc Quân chết.⁵¹ Cuộc tấn công thất bại này là một nỗ lực trì trệ thi hành một lệnh nhận được từ ba ngày trước.

Viên tham mưu trưởng trung đoàn chỉ huy trận đánh. Vì tình báo yếu kém, một đợt xung phong của một tiểu đoàn nhắm đánh trật một tuyến phòng vào chỗ hư không. Nhìn nhận có vấn đề nghiêm trọng về mặt tinh thần, các sĩ quan Bắc Quân qui lỗi vào thiếu phối hợp và quân sĩ đã không được chuẩn bị quyết tâm trước khi xung phong.⁵²

Giai đoạn chót của chiến dịch hoàn toàn đảo ngược. Ngày 20 tháng 11, các lực lượng dù Nam Việt Nam, được yểm trợ bởi pháo binh Mỹ, đụng đầu với hai Tiểu Đoàn 635 và 334 của Trung Đoàn 320 dọc theo biên giới Căm Bốt. Tiểu Đoàn Trưởng Tiểu Đoàn 635, đơn vị đã bị thiệt hại nặng trong lần phục kích đoàn quân tiếp viện Nam Việt Nam tháng 10, tránh né giao tranh với địch và tự ý rút lui không có phép, bỏ mặc Tiểu Đoàn 334 một mình trên chiến trường.

Hai đơn vị bị thiệt hại hàng trăm quân lính và khí giới, và mấy ngày sau Trung Đoàn 320 mới tái lập lại liên lạc được với Tiểu Đoàn 635. Một bài phân tích Việt Cộng công nhận trung đoàn đã không chu toàn sứ mạng được giao phó.⁵³

Hậu Quả

Một bài duyệt xét của chiến dịch khám phá là trong trận đánh lớn đầu tiên với các lực lượng Mỹ, các cấp chỉ huy Bắc Quân đã quá khinh thường đối phương. Đặc biệt, Bắc Quân đã không ngờ hỏa lực của các trực thăng võ trang của Sư Đoàn 1 Kỵ Binh Hoa Kỳ, việc dùng B-52 yểm trợ chiến thuật cho quân bộ binh; sức mạnh của pháo binh dã chiến của Trung Đoàn 1 Kỵ binh, mà Bắc Quân ngỡ là không thể đưa vào và sử dụng cách hữu hiệu trong vùng không đường xá và rừng rậm che phủ; và thế di động nhanh chóng của lính thuộc Trung Đoàn 1 Kỵ Binh, ngay cả khi họ ở thế bất lợi lúc ban đầu, nhờ dùng tới trực thăng để nhanh chóng tập trung lực lượng và đẩy cán cân lực lượng về phía họ trong trận đánh.⁵⁴

Bắc Quân cũng bị xáo trộn bởi các khó khăn về mặt lãnh đạo xuất hiện trong chiến dịch này. Tất cả ba trung đoàn trưởng đều bị khiển trách vì hành vi trong chiến dịch. Trung Đoàn Trưởng Trung Đoàn 66 bị khiển trách vì đã không chỉ huy đơn vị trong trận đánh tại bãi đáp X-Quang. Trung Đoàn Trưởng Trung Đoàn 33 bị chỉ trích vì đã không duy trì liên lạc với quân lính trong vụ vây lấn Plei Me, vì đã không ̣đích thân chỉ huy cuộc tấn công tại bãi đáp Columbus và vì đã ủy thác tất cả mọi quyết định cho thuộc cấp. Trung Đoàn Trưởng Trung Đoàn 320 bị điểm mặt vì đã không đích thân trinh sát địa thế trước khi phục kích đoàn quân tiếp viện Nam Việt Nam và vì đã vụng về trong việc điều hành đơn vị trong suốt chiến dịch.⁵⁵

Một bản tường trình Mặt Trận Tây Nguyên năm 1966 khẳng định là trong năm vụ đụng độ lớn với các lực lượng Mỹ giữa hai ngày 14 và 18 tháng 11 năm 1966, các lực lượng Bắc Quân giết 559 lính và gây thương tích cho 669.⁵⁶ Các sử gia Việt Cộng quả quyết Hoa Kỳ tổn thất từ 1.500 đến 1.700 mạng trong Chiến Dịch Ia Drăng.⁵⁷ Hoa Kỳ ước lượng là 3.564 lính Bắc Quân bị giết và hơn 1.000 bị thương trong các cuộc giao tranh với Sư Đoàn 1 Kỵ Binh Mỹ. Quân Lực Hoa Kỳ ước lượng chết 305 và bị thương 524 trong 35 ngày của chiến dịch.⁵⁸ Không bên nào tin những con số của bên nào.

Giới quân sự Mỹ coi trận đánh này như bằng cớ là chiến thuật tấn công bằng trực thăng và chiến lược hao mòn có thể đem lại chiến thắng. Bắc Quân coi các tổn hại nặng nề gây nên tại bãi đáp X-Quang và bãi đáp Albany là bằng chứng lính cộng sản cũng có thể giáng đòn khá đau cho các lực lượng Mỹ. Rõ ràng là mỗi bên coi các kết quả theo mình muốn thấy, và mỗi bên nghĩ là gây thương tích cho đối phương hơn sự thật.

Trong giai đoạn sau của cuộc chiến, khi mà hỏa lực và sức hao mòn tiếp tục gây thiệt hại, Bắc Quân nhận thức mình cùng chịu một vấn đề chung là cần có báo cáo trung thực và ý chí lắng nghe sự thật. "Dựa vạ̀o kinh nghiệm… chúng ta cần thấy là tường trình từ các cấp chỉ huy thuộc cấp lên thượng cấp không phản ảnh chính xác tình hình thật sự. Các thành quả thường được phóng đại và các lỗi lầm và thất bại không được báo cáo. Điều này ảnh hưởng không nhỏ tới các cuộc hành quân của chúng ta. Nó khiến các chỉ huy cao cấp nhận định sai và thẩm định sai tình hình, và khiến họ đề ra những quyết định về mặt chính sách và đặt ra những mục tiêu và mục đích không thực hiện được…Cấp chỉ huy phải lắng nghe ý kiến của thuộc cấp…Họ không nên sợ phải nghe những điều tiêu cực, họ không được chỉ muốn nghe những điều tích cực, và họ không bao giờ được kết tội một thuộc cấp có những tư tưởng và ý kiến gây hại khi thuộc cấp chỉ nói lên sự thật… Cấp chỉ huy … không được sợ thảo luận lỗi lầm và thất bại. Biết bao nhiêu lần, sau mỗi chiến thắng đạt được, thường khi hơn là thản hoặc, chúng ta rơi vào bẫy của chủ quan, quá tham lam và đơn giản thái quá".⁵⁹

1.Trung Tướng Hoàng Phương: "Các Bài Học về Hoạch Định Chiến Dịch và Thực Thi Chỉ Huy trong Chiến Dịch Plây Me," Chiến Thắng Plây Me: Nhìn Lại sau 30 Năm. Học Viện Lịch Sử Quân Sự và Quân Đoàn III [sau này trích dẫn như Chiến Thắng Plây Me] (Hà Nội: Nhà Xuất Bản Quân Đội Nhân Dân, 1995), 37-38; Nguyễn Huy Toàn và Phạm Quang Định, Sư Đoàn 304, tập II, Chỉ Đạo Nội Dung: Bộ Tư Lệnh Sư Đoàn 304 và Đảng Ủy, (Hà Nội: Nhà Xuất Bản Quân Đội Nhân Dân, 1990), 21.
2. Toàn và Định, 19-20.
3. Mai Hồng Linh, "Một Số Vấn Đề Liên Quan Đến Các Sinh Hoạt Chính Trị của Đảng Trong Chiến Dịch Plây Me-1965," Chiến Thắng Plây Me, 110.
4. Học Viện Lịch Sử Quân Sự và Quân Đoàn III, Chiến Dịch Tiến Công Plây Me-1965 [sau này trích dẫn như Cuộc Tiến Công Plây Me] (Hà Nội: Nhà Xuất Bản Quân Đội Nhân Dân, 1993), 33.
5. Như trên, 35.
6. Phương, 40; Cuộc Tiến Công Plây Me , 37.
7. J.D. Coleman, Pleiku: The Dawn of Helicopter Warfare in Vietnam, (New York: St. Martin's Press, 1988), 168-84; Cuộc Tiến Công Plây Me, 39-40.
8. Phương, Chiến Thắng Plây Me , 40.
9. Coleman, 189.
10. Hal Moore và Joseph Galloway, We Were Soldiers Once . . . And Young (New York: Harper-Collins,1993), 57; Coleman, 185.
11. Cuộc Tiến Công Plây Me, 41; Phạm Vĩnh Phúc, "Các Đặc Điểm của Chiến Thuật Tấn Kích Trực Thăng Mỹ trong Chiến Dịch Plây Me," Chiến Thắng Plây Me, 122.
12. Cuộc Tiến Công Plây Me, 44; Moore và Galloway, 39.
13. Toàn và Định, 26-27.
14. Tổn thấ̀t thật sự của Mỹ là 4 chết và 25 bị thương. Các lực lượng Mỹ báo cáo giết khoảng gần 100 Việt Cộng; Coleman, 163; Moore and Galloway, 33; Lê Như Huấn trích Phạm Công Cửu, “Trung Đoàn 66 Tiêu Diệt Tiểu Đoàn 2 Kỵ Binh Mỹ tạI Thung Lũng Ia Drăng,” Chiến Thắng Plây Me, 98; Phương, 41.
15. Bây giờ, các sử gia Việt Cộng công nhận đường mòn Hồ Chí Minh không phải là nguồn tiếp liệu chính cho chiến dịch này; súng đạn được chở tới từ Sihanoukville, và lương thực và tiếp liệu được mua tại Căm Bốt; Cuộc Tiến Công Plây Me, 27.
16. Toàn và ̣Định, 29; Huấn trích Cửu, 96-98.
17. Nguyễn Quốc Dũng, Cuộc Tiến Công Plây Me, 129. Bài viết này chứa đựng “Tường Trình về Năm Trận Đánh Chống Các Lực Lượng Mỹ” ngày 11-18 tháng 11 năm 1965, đề ngày 1 tháng Giêng năm 1966 của Mặt Trận B3; Toàn và ̣Định, 29; Cuộc Tiến Công Plây Me, 45.
18. Tướng Tư Lệnh Nguyễn Hữu An và Nguyễn Tú Dương, Chiến Trường Mới: Một Hồi Ký (Hà Nội: Nhà Xuất Bản Quân Đội Nhân Dân, 1995), 36.
19. Toàn và ̣Định, 29-30; Cuộc Tiến Công Plây Me, 45.
20. Như trên.
21. Thiếu Tướng Trần Ngọc Sơn, "Một Ít Cảm Nghĩ về Chiến Dịch Plây Me," Chiến Thắng Plây Me , 205; Cuộc Tiến Công Plây Me, 46.
22. Huấn trích Cửu, 98-99.
23. Cuộc Tiến Công Plây Me, 47; Toàn và Định, 31.
24. Cuộc Tiến Công Plây Me, 47-48; An và Dương, 37-38.
25. Huấn trích Cửu, 99-101. Đại Đội 3 thuộc Tiểu Đoàn 7, đang thi hành một công tác, không tham dự vào trận đánh này; Toàn và Định, 31-32; Moore và Galloway, 171, nói Tiểu Đoàn H-15 Việt Cộng tham dự vào trận tấn công này. Coleman, 274, nóI Tiểu Đoàn H-15 sau này thực hiện cuộc tấn công vào bãi đáp Columbus. Một số sử gia Việt Cộng đặt H-15 tại đông Plei Me và không nhắc tới tiểu đoàn này trong cả hai trận đánh.
26. Huấn trích Cửu, 101-103; Toàn và Định, 32.
27. Moore và Galloway, 193.
28. Toàn và Định, 32; Huấn trích Cửu, 102.
29. Cuộc Tiến Công Plây Me, 49; An and Duong, 39-40.
30. Toàn và Định, 33; Moore và Galloway, 214.
31. Toàn và Định, 33-34; Cuộc Tiến Công Plây Me, 49.
32. Moore và Galloway, 223.
33. Toàn và Định, 34; Đỗ Trung Mich, "Trung Đoàn 33 Triển Khai Truyền Thống và Bài Học của Chiến Thắng Plây Me," Chiến Thắng Plây Me, 152.
34. Moore và Galloway, 224; Coleman, 241-42.
35. Cuộc Tiến Công Plây Me, 50.
36. Moore và Galloway, 233.
37. Toàn và Định, 35; Cuộc Tiến Công Plây Me, 50; Linh, 117-18.
38. Toàn và Định, 35-36.
39. Moore và Galloway, 112; Coleman, 210. Trong khi các đơn vị của Trung Đoàn 33 có thể có mặt tại bãi đáp X-Quang, các bàI tường thuật Việt Cộng nóI hầu hết trung đoàn không có mặt tại đo.́
40. Coleman, 248; Moore và Galloway, 233, 251-53.
41. Cuộc Tiến Công Plây Me, 51; Moore và Galloway, 258, 262; Coleman, 253.
42. Toàn và Định, 36.
43. Như trên, 36-37.
44. Một số đơn vị nhỏ Bắc Quân khác cũng có thể tham gia vạ̀ trận đánh. Xem Moore và Galloway, 261, và [không biết tác giả] "Những Hồi Tưởng về Trận Đánh Đầu Tiên Chống Mỹ tại Tây Nguyên," Chiến Thắng Plây Me, 238-40.
45. Toàn và Định, 37-39; Linh, 115; Cuộc Tiến Công Plây Me, 52-53.
46. Linh, 109-10.
47. Như trên, 40; Dũng, 131.
48. Phương, 44.
49. Moore và Galloway, 366, 373-74.
50. Cuộc Tiến Công Plây Me, 85; Mich, 155.
51. Coleman, 274-77.
52. Cuộc Tiến Công Plây Me, 54-55; Mich, 152.
53. Cuộc Tiến Công Plây Me, 55-56; Coleman, 278-79.
54. Cuộc Tiến Công Plây Me, 60-61.
55. Như trên, 69-70; Sơn, 205.
56. Bao gồm trận đánh ngày 14 tháng 11 của Tiểu Đoàn 9, hai cuộc tấn công ngày 15 và 16 tháng 11 của Tiểu Đoàn 7, giao tranh tại bãi đáp Albany và cuộc tấn công tại bãi đáp Columbus.
57. Dũng, 126; Lic̣h Sử Quân Đội Nhân Dân, 216 [không biết nhà xuất bản].
58. Coleman, 283; Moore và Galloway, 399.
59. Học Viện Quân Sử Việt Nam, Màn Kịch Tiến Công Sài Gòn-Gia Định (1968), Hà Nội, 1988, 86-87.

Merle L. Pribbenow
Military Review - January-February 2001

Tài liệu tham khảo

- Chính

- Sách báo

* Pleiku, the Dawn of Helicopter Warfare in Vietnam, J.D. Coleman, St. Martin's Press, New York, 1988.

* We Were Soldiers Once… and Young, General Harold G. Moore and Joseph L. Galloway, Random House, New York, 1992.

* "First Strike at River Drang", Military History, Oct 1984, pp 44-52, Per. Interview with H.W.O Kinnard, 1st Cavalry Division Commanding General, Cochran, Alexander S.

* The Siege of Pleime, Project CHECO Report, 24 February 1966, HQ PACAF, Tactical Evaluation Center.

* Silver Bayonet, Project CHECO Report, 26 February 1966, HQ PACAF, Tactical Evaluation Center.

- Việt Cộng

generalhieu

Chương IX - Tài Liệu B

(đó văn phong không đúng giọng điệu Việt Cộng).
Tài liệu VC (xem Bản đồ Hành Quân Long Reach)

Các đặc điểm của Sư Đoàn 1 Không Kỵ Mỹ
Qua các Hành Động của SĐ tại Pleime và Ia Drang
Từ 24 tháng 10 đến 19 tháng 11 năm 1965

Hoạt động chủ yếu:

a) Thời kỳ I: Hiệp đồng với quân Cộng Hòa giải vây PleiMe (24-28-10).

b) Thời kỳ II: Dùng phân đội nhỏ phối hợp với biệt kích Cộng Hòa tập kích vào hậu phương gần của ta (28/10-11/11/65).

c) Thời kỳ III: Dùng binh lực tương đối lớn tập kích sâu vào hậu phương ta ở khu vực Chu-Pong và Ia Drang (14/11-19/11/65).

II. Đặc điểm chiến thuật:

Trong đợt hoạt động ở PleiMe-Ia Drang, Sư I Kỵ Binh Không Vận Mỹ đã hành quân trong 2 trường hợp:

- Chi viện quân Cộng Hòa trong cuộc hành quân giải tỏa PleiMe. Tuy có hiệp đồng với quân Cộng Hòa về thời gian, địa điểm, có phần chi giới tuyến giữa Mỹ và Cộng Hòa, nhưng lực lượng Mỹ hoạt động trên hướng tương đối an toàn ít bị ta uy hiếp, địa hình ít phức tạp hơn.

- Hoạt động có tính chất độc lập trên hướng hoặc có phối hợp với lực lượng biệt kích nhỏ Cộng Hòa.

I - Hình thức chiến thuật. Vừa qua thấy xuất hiện 3 loại

a) Trong hành quân giải tỏa PleiMe Mỹ đã xử dụng binh lực I Chiến Đoàn gồm 2đ không vận và Ic pháo 105 ly. Hành động: 24-10-65 đổ bộ Iđ Mỹ xuống PleiDơ Doát đông bắc PleiMe rồi tiến dần xuống đôg và đông nam PleiKu. Sáng 24-10 trực thăng vận Iđ Mỹ xuống tây nam Phú-mỹ Ikm5 rồi hành quân đường bộ xuống PleiNgon Hô (25-10), dịch dần xuống PleiKom bắc PleiMe 47 km (26-10), đi sau Chiến đoàn 3 TG có tính chất đóng chốt. Ngày 28-10 rút bằng trực thăng về PleiKu. Nhìn chung quanh hành động tiến quân dè dặt, tốc độ chậm.

b) Đổ bộ tập kích nhỏ theo lối cóc nhảy xuống hậu phương gần của ta (28-10 – 10-11-65).

- Binh lực xử dụng từ Ib – Ic Mỹ cá biệt đến 2c Mỹ phối hợp với biệt kích Cộng Hòa (LLĐB) trực thăng vận theo lối cóc nhảy từ gần đến xa sâu dần vào hậu phương của ta.

- Mục đích tập kích, biệt kích, trinh sát quấy rối hậu phương gần của ta như phá đường vận chuyển tiếp tế, trạm thương binh, chỉ huy sở, trạm thông tin điện thoại, bắt cóc toán đi lẻ, phá kho tàng hoặc trinh sát phát hiện mục tiêu dùng không quân oanh tạc. Cũng có thể còn mục đích quấy rối hậu phương để thu hút lực lượng ta, buộc ta phải điều động binh lực đối phó làm giảm sức ép ta đang bao vây PleiMe, tạo điều kiện thuận lợi cho quân tiếp viện Mỹ và Cộng Hòa rút quân từ PleiMe về Pleiku (Mục đích phối hợp với chủ lực ở hướng Pleime).

Trong khi địch tập kích vào hậu phương ta, địch còn dùng binh lực từ Ic – Iđ đổ bộ trực thăng càng gần căn cứ địch ở gần Lệ Phong, Đức Nghiệp, Xung Quen (nam Bàu Can , nam Tây Lạc) để phối hợp và nghi binh.

Thời gian hoạt động của mỗi phân đội từ vài giờ đến I hoặc 2 ngày rồi lui.

- Nhận xét chiến thuật tập kích nhỏ của địch:

Do cơ động nhanh địch có thể tập kích nhanh và bất ngờ vào các mục tiêu nhỏ ở hận phương gần của ta. Trong tác chiến hành quân và trú quân ta cần có kế hoạch sẵn sàng, đánh địch tập kích trực thăng vận, cần có kế hoạch tổ chức bảo vệ hậu phương, bảo vệ vận chuyển, thương binh. Các toán đi lẻ tẻ cần trang bị vũ khi có thể đánh địch. Cần tổ chức hệ thống quan sát, trinh sát nắm chắc hoạt động địch. Từ đại đội trở lên phải tổ chức vọng quan sát kể cả lúc trú quân và tác chiến.

c) Đổ bộ tập kích quy mô tương đối lớn vào hậu phương, tương đối sâu, thời gian tương đối dài (Chu Pong, Ia Drang từ 14-19-11-65).

- Binh lực xử dụng I Lữ Đoàn không vận tăng cường gồm chừng 4đ không vận: dI-e7, d2-e7, dI-e5, Ic-d2-e3 (có thể cả de-e3, Iđ pháo 105 và 155 ;y, I Trung đoàn máy bay trực thăng (e9 trực thăng thuộc fI không vận) được không quân kể cả B52 chi viện mạnh.

-Mục đích: tập kích sâu vào hậu phương ta nhằm tiêu diệt hoặc tiêu hao I bộ phận lực lượng ta, đánh phá hành lang kho tàng, trinh sát phaát hiện mục tiêu dùng pháo binh và không quân oanh tạc quy mô hơn..

- Bố cục và hành động: Sau khi đổ bộ Lữ 3 hình thành 3 cụm chiến đấu – Tiểu đoàn và một cụm pháo binh (trận địa pháo): cụm d1 e7 ở đông Chu Pong 02-09, cụm d1-e5 ở tây Ba Bỉ 06-95, trận địa pháo binh và phân đội bảo vệ pháo ở tây Quênh Kla 06-00, 08-98, 06-02.

Chỉ huy sở Lữ ở Bầu Cạn.

Bầu Cạn là căn cứ hậu phương gần và là căn cứ xuất phát của Lữ 3, có tính chất là tuyến 2 của Lữ. Trung đoàn 9 TT ở PleiKu có I bộ phạn ở Bầu Cạn.

-Ghi chú: Do đó khả năng cơ động cao (chủ yếu nói về vận chuyển bằng TT) nên có thể tập kích nhanh chóng và bất ngờ vào bên sườn và hậu phương sâu của ta (còn khả năng cơ động đổ bộ ở mặt đất rất kém).

II - Vài hành động chiến thuật

a) Trước khi đổ bộ.

Bãi hạ cánh (ở địa hình rừng núi Cao Nguyên)

- Khi đổ bộ tập kích nhỏ, bãi hạ cánh không quân cần rộng, có thể hạ xuống rãy nhỏ, đỉnh đồi hoặc sườn đồi dốc chừng 15 độ; chiều rậng trên dưới 30 mét đã có thể xuống được như đã đổ bộ xuống rẫy làng Quênh Xom, đỉnh đồi cao điểm 475).

- Khi đổ bộ Tiểu Đoàn cần có rẫy tương đối lớn, bãi cỏ tranh (cao ngập đầu cũng xuống được), bãi trống giữa rừng hoặc thung lũng. Chiều rộng bãi, hạ cánh trên dước 200 mét. Nơi đổ bộ thường chọn gần ngay đường mòn ven rừng (Plei The, đông Chu Pong, ngã ba Bả Bì). Địch không dựa vào nguần nước mà chủ yếu tiếp tế nước bằng trực thăng.

c) Đổ bộ.

- Tập kích nhỏ mỗi đợt có thể xuống từ 2 đến 6 trực thăng, có khi hạ từng chiếc. Đổ bộ lớn, mỗi đợt hạ cánh từ 2 đến 5 phút rồi lên ngay. Máy bay có thể hạ cánh xuống đất hoậc bay là mặt đất chừng I đến 2 mét cho lính nhảy từ máy bay xuống đất.

- Đổ bộ có từ 2 đến 4 trực thăng vũ trang chi viện. Đổ bộ lớn có thêm khu trục và phản lực bay trên không phận chi viện. Đội hiành trực thăng bay theo một hàng dọc hoặc 2 hàng dọc. Có khi bay thẳng đến mục tiêu hạ cánh (đổ bộ nhỏ) hoặc lượng ở hướng khác để ngụy binh rồi mới quay đến mục tiêu đổ bộ cánh (đổ bộ lớn).

Đổ bộ nhỏ được yểm trợ bởi 2-4 trực thăng vũ trang. Đổ bộ lớn được yểm trợ bởi phi cơ chiếm đấu và phi cơ phản lực. Các đội hình bay xử dụng bởi trực thăng là một hay 2 hàng. Trong đổ bộ nhỏ, các trực thăng bay thẳng tới các mục tiêu. Trong đổ bộ lớn chúng thường lơ lửng trên một vùng khác trước khi bay tới các mục tiêu.

Biệt Cách Dù ngụy hay các đơn vị thám sát Mỹ luôn đổ bộ trước để giữ an ninh bãi đổ bộ trước khi bộ binh, đơn vị yểm trợ và sở chỉ huy đổ bộ.

d) Sau khi đổ bộ quân.

- Ngay sau khi đổ bộ, địch có thể tấn kích ngay tức khắc vào mục tiêu: ruồng bắt các nhóm bộ đội cô lập của ta, phá hủi các trạm thông tinh của ta, các trạm cứu thương. Hai lần, chúng tấn kíck vào tiểu đoàn 2 thuộc trung đoàn 33 ngày 6 tháng 11 và tiểu đoàn 9 ngày 14 tháng 11.

- Chúng có thể di chuyển vào các vị trí ngăn chận hay vào quanh các trục dẫn đến hậu cứ của ta (Kuenh Xom, Lang Ga, Đồi 475).

- Chúng luôn thiết lập các vị trí, hoặc khi phục kích hay khi phòng thủ, gần bãi đổ quân để dễ tiếp vận và rút lui.

- Biệt Cách Dù ngụy thường tiến xa tuần tiễu.

e) Không yểm.

- Trong cuộc giải tỏa tại Pleime, trung bình các phi xuất tổng cộng từ 200 một ngày (tối đa 240 phi xuất)

- Không yểm thường xuyên được bảo đảm bởi từ 10 đến 20 phản lực cơ và 8 đến 10 phi cơ chiến đấu.

- Trong trận tại Chu Prông và Ia Drang, trung bình các phi xuất địch là 120 một ngày (không kể ban đêm) với tối đa 162 phi xuất một ngày. Tối đa phi xuất B52: 18 một ngày.

III - Quân Cụ

(Xem đồ thị của Sư Đoàn Không Kỵ và các tiểu đoàn đã phân phát)

- Sư Đoàn này được trang bị với nhiều trực thăng và có tính di động cao. Sư Đoàn có thể thực hiện những cuộc tấn kích chớp nhoáng và bất ngờ và thọc sâu vào hậu cứ của ta. Sư Đoàn có từ 450 đến 600 trực thăng. Phi đoàn của Sư Đoàn có 250 phi cơ, trong số đó là 220 trực thăng. Các tiểu đoàn không kỵ có 88 trực thăng và đại đội không kỵ ̣ có 27 trực thăng tùy theo bảng cấp số (các tiểu đoàn bộ binh của Sư Đoàn không được trang bị với trực thăng).

- Sư Đoàn được trang bị với một số lượng lớn phương tiện hiện đại để trinh sát (trực thăng trinh sát) khiến địch có thể phát giác các mục tiêu cách nhanh chóng.

- Hoả lực của các Lữ Đoàn và của Sư Đoàn rất mạnh, tăng cường bởi các trực thăng vũ trang, pháo binh và Không Lực.

28 tháng 12 năm 1965
Trưởng Ban 2

generalhieu

Nét Ngây Ngô của Tướng Schwarzkopf

Trong Trận Đánh Ia Drang

Trong cuốn hồi ký It Doesn't Take a Hero, có một đoạn Tướng Schwarzkopf kể khi còn là một thiếu tá cố vấn cho Lữ Đoàn Dù VN - tháng 12 năm 1965 binh chủng Dù mới được nâng cấp lên thành một sư đoàn - ông tham dự vào một trận đánh tại thung lũng Ia Drang cuối năm 1965. Xin trích dịch lời tường thuật của ông:

Quân Dù được lệnh ngăn chận các trung đoàn Bắc Việt bị đánh bại ở Thung Lũng Ia Drang đang lẩn trốn trở qua Cam Bốt. Tôi đang chập chờn ngủ sau một bữa ăn no nê đánh chén cà ri gà và rượu bia thì bị đánh thức phải đi ra phi trường. Trưởng đã tụ tập một lực lượng to tát khác thường với khoảng chừng 2000 binh sĩ Dù để đi tới Ia Drang sáng hôm sau, và đã chọn tôi làm cố vấn cho ông.
Chúng tôi được máy bay vận tải đưa tới sân bay vùng đất đỏ Đức Cơ, nơi tôi đã từng đồn trú trước đây, và từ đó trực thăng chở chúng tôi xuôi Nam xuống vùng thung lũng. Ngay khi chúng tôi nhảy xuống khỏi trực thăng, chúng tôi liền đụng độ giao tranh với địch. Thung lũng rộng khoảng 12 mile tại địa điểm Thung Lũng Ia Drang chảy theo hướng Tây về phiá Cam Bốt - và đâu đó trong vùng rừng già đó đại đơn vị địch quân đang di động lẩn trốn. Chúng tôi đã đáp xuống phiá Bắc, và Trưởng ra lệnh cho các tiểu đoàn băng qua sông Ia Drang và đóng chốt dọc theo rặng núi Chu Prong với những sườn núi cao chạy hướng về phiá Nam. Thật là hấp dẫn quan sát cách Trung Tá Trưởng hành quân. Đang khi chúng tôi lần bước, ông bỗng ngừng lại nghiên cứu bản đồ, và thỉnh thoảng ông lại chỉ ngón tay trên bản đồ và nói, "tôi muốn anh cho nã pháo vào đây." Thoạt tiên tôi ngờ vực, nhưng vẫn cứ kêu gọi pháo binh bắn theo lời yêu cầu; khi chúng tôi tới vùng đó, chúng tôi thấy xác địch nằm ngổn ngang. Chỉ bằng cách hình dung địa thế và dựa vào 15 năm kinh nghiệm đánh giặc, ông chứng tỏ khả năng đặc biệt tiên đoán ý đồ địch.
Khi bộ chỉ huy lập trại đóng quân đêm đó, Trưởng mở bản đồ ra, châm một điếu thuốc, và phác họa kế hoạch chiến trận của mình. Khoản rừng giữa vị trí chúng tôi đang đóng quân tại các sườn núi và con sông, Trưởng giải thích, tạo nên một hành lang thiên nhiên - con đường Bắc Quân thể nào cũng chui đầu vào. Trưởng nói, "Tảng sáng, chúng ta sẽ phái một tiểu đoàn tới địa điểm này, về phiá trái, làm lực lượng nút chận giữa sườn núi và con sông. Vào khoảng 8 giờ sáng ngày mai, tiểu đoàn này sẽ đụng độ mạnh với địch quân. Tiếp đó tôi sẽ gửi một tiểu đoàn khác tới địa điểm này, về phiá phải. Tiểu đoàn này sẽ chạm địch vào khoảng 11 giờ. Tôi muốn anh ra lệnh pháo binh sẵn sàng nã vào vùng này, về phiá trước mặt chúng ta," Trưởng nói, "và rồi chúng ta sẽ tấn công với tiểu đoàn thứ ba và thứ tư của chúng ta đánh xuống mạn sông.
Tôi chưa từng nghe thấy điều lạ lùng như vậy tại West Point. Tôi nghĩ bụng, "Cái gì mà 8 giờ rồi 11 giờ? Làm sao mà có thể hoạch định thời khóa biểu cho trận đánh như vậy được?" Nhưng tôi cũng nhận ra kế hoạch của Trưởng: Trưởng đã tái tạo chiến thuật Hannibal đã dùng vào năm 217 trước tây lịch, khi Hannibal bao vây và tiêu diệt các đơn vị viễn chinh La Mã tại bờ sông Trasimene.
Nhưng, Trưởng nói thêm, chúng ta có một điều khó xử: quân Dù Việt Nam được đưa vào chiến dịch này vì cấp trên lo ngại các lực lượng Mỹ khi đuổi theo địch quân có thể mạo hiểm tiến tới quá sát ranh giới Cam Bốt. Trưởng nói, "Theo bản đồ của anh, biên giới Căm Bốt nằm tại đây, 10 cây số về phiá Đông nếu so với bản đồ của tôi. Để có thể thực hiện kế hoạch của tôi, phải dùng bản đồ của tôi thay vì của anh, nếu không chúng ta không tài nào đánh vòng sâu đủ để đặt lực lượng nút chận đầu tiên của chúng ta. Như vậy, Thiếu Tá Schwarzkopf, anh cố vấn sao đây?"
Viễn ảnh để địch quân chạy thoát trở lại khu an toàn, để rồi khi hồi phục lại sức, chúng lại tấn công trở lại khiến tôi sôi gan lên cũng giống mọi quân sĩ khác. Một số địch quân này đã đụng độ với tôi bốn tháng trước đây tại Đức Cơ; tôi không muốn phải giao tranh lại với chúng bốn tháng tới đây. Như vậy tội gì tôi phải cho là bản đồ của tôi chính xác hơn bản đồ của Trưởng cơ chứ?
"Tôi cố vấn chúng ta dùng lằn biên giới vạch theo bản đồ của Trung Tá."
Sau khi ban bố các lệnh tấn công, Trưởng ngồi nghiên cứu bản đồ với điếu thuốc lá trên môi. Chúng tôi duyệt đi duyệt lại kế hoạch thâu đêm, mường tượng mọi diễn tiến của trận đánh. Khi trời hừng sáng, chúng tôi phái Tiểu Đoàn 3 tiến quân. Họ tới vị trí và, y như là, đúng 8 giờ sáng, họ gọi điện về báo cáo đụng địch mạnh. Trưởng phái Tiểu Đoàn 5 tiến về hướng phải. Vào 11 giờ, họ báo cáo chạm địch mạnh. Đúng như Trưởng tiên đoán, trong khu rừng phiá dưới chúng tôi, địch đụng đầu với Tiểu Đoàn 3 tại ven bờ và quyết định, "Tụi mình không thể thoát ngã này. Tụi mình sẽ lộn trở lui." Quyết định này trái nguyên tắc căn bản của thế tháo lui và lẩn tránh, tức là chọn con đường bất tiện nhất để giảm thiểu nguy cơ chạm trán với địch quân đang nằm chờ. Nếu chúng chọn leo rặng núi Chu Prong ra khỏi thung lũng thì có lẽ chúng thoát được nạn. Trái lại, chúng đã lần theo thung lũng, đúng như Trưởng tiên đoán, và do đó bị chúng tôi đóng vào hộp. Trưởng nhìn tôi và nói, "Hãy cho nã pháo của anh." Chúng tôi pháo nửa tiếng. Tiếp đó Trưởng ra lệnh hai tiểu đoàn còn lại đánh xuống sườn đồi; súng ống khai hỏa rất nhiều trong khi chúng tôi theo đoàn quân tiến xuống.
Vào khoảng 1 giờ trưa, Trưởng tuyên bố, "Ô-kê, chúng ta dừng chân tại đây." Trưởng chọn một bãi quang xinh xắn, và chúng tôi ngồi xuống ăn trưa cùng với ban tham mưu! Đang ăn nửa chừng , Trưởng bỗng đặt bát đũa xuống và ra lệnh vào máy phát thanh. "Trung Tá làm gì vậy?" tôi hỏi. Trưởng ra lệnh cho binh sĩ lục lạo chiến trường để thu lượm súng ống: "Chúng ta triệt hạ nhiều địch quân, những đứa thoát chết vứt bỏ lại súng ống khi tháo chạy."
Lạ nhỉ, Trưởng có nhìn thấy cái quái gì đâu! Mọi điều đều bị rừng cây che đậy. Nhưng chúng tôi ở nán lại bãi quang trọn ngày còn lại, và quân lính ôm về từng bó súng ống chất thành đống trước mặt chúng tôi. Tôi khoái quá - chúng ta đã gặt hái một chiến công hiển hách! Nhưng Trưởng thì lại ngồi yên, thản nhiên hút thuốc.

Tướng Schwarzkopf rất đỗi ngạc nhiên, sao Trung Tá Trưởng chẳng trông thấy gì mà cứ mỗi lần sai ông cho đại bác nã đạn vào đâu là trúc phóc lên đầu địch quân lẩn trốn trong rừng rậm. Rồi ông không thể hiểu được làm sao mà Trung Tá Trưởng lại có thể tiên đoán địch quân sẽ lẻn trốn theo ngõ ngách nào để mà đưa quân chận đàng đầu rồi chận đàng đuôi, để rồi "đóng hộp" địch quân tại ngay bờ sông Ia Drang. Thiếu Tá Schwarzkopf thủa năm 1965 và ngay cả Tướng Schwarkopf ngày hôm nay - lúc ông viết sách là năm 2002 - cứ đơn sơ ngỡ là Trung Tá Trưởng, chỉ bằng cách hình dung địa thế và dựa vào 15 năm kinh nghiệm đánh giặc, ông chứng tỏ khả năng đặc biệt tiên đoán ý đồ địch.

Nếu quả thật Trung Tá Trưởng, khi nhận được lệnh đưa quân dù từ Sài Gòn lên Cao Nguyên lùng kiếm địch quân đang rút lui sang Căm Bốt, tự chọn lựa lấy bãi đáp đổ quân tại khu rừng bát ngát của rặng núi Chu Prong, tự đánh hơi lấy bóng hình địch quân trên đường di chuyển, tự chẩn đoán lấy đường rút lui của địch quân để rồi quyết định lấy đặt các nút chận phục kích địch quân, đúng theo cảm tưởng của Thiếu Tá Schwarzkopf, thì quả thật Trung Tá Trưởng là mẫu người chỉ huy xuất chúng với một giác quan thứ sáu quỉ khốc thần sầu, độc nhất vô nhị. Nhưng sự thật không phải vậy.

Tướng Schwarzkopf đã tỏ ra ngây ngô cho là Trung Tá Trưởng hoàn toàn đơn phương chủ động khi chỉ huy các tiểu đoàn dù thuộc Lữ Đoàn Dù trong cuộc hành quân Thần Phong 7^(*). Sự thật là Trung Tá Trưởng chỉ tuân hành theo các lệnh phát xuất từ Bộ Tham Mưu của Bộ Tư Lệnh Quân Đoàn II, từ đầu chí cuối cuộc hành quân này. Chứ làm sao mà Trung Tá Trưởng có thể tài tình đến độ đánh hơi bóng dáng địch quân trong khu rừng rậm bát ngát tại rặng núi Chu Prong như vậy được.

Sau đây, xin vén lên bức màn bí ẩn của pha ảo thuật hộ giúp Tướng Schwarzkopf, ngõ hầu ông tỏ tường sự việc từng khiến ông ngỡ ngàng quá đỗi trong trận chiến tại thung lũng Ia Đrang ông chứng kiến năm 1965, bằng cách bổ khuyết lời thuật trích dẫn dựa trên trí nhớ ở phần trên của ông, với các chi tiết chính xác về ngày tháng, giờ giấc, tọa độ cùng các con số do Tham Mưu Trưởng Quân Đoàn II cung cấp trong bản tường trình cuộc hành quân Why Pleime

Ngày 17 tháng 11 năm 1965, BTL QĐII phân tích các tin tức quân báo thu thập được và ước tính là sau các trận đánh tại Pleime và Chu Prong kéo dài từ 29/10 đến 16/11, gần 2/3 lực lượng địch đã bị loại khỏi vòng chiến. BTL QĐII cũng đã cậy nhờ Mỹ cho các phóng pháo cơ B-52 thả bom trải thảm suốt năm ngày từ 15 đến 19/11, khắp vùng rặng núi Chu Prong từ tây chí đông, để khóa cửa hậu rút lui của địch quân sang Căm Bốt, chỉ chừa lại một hành lang eo hẹp hai tiểu đoàn sống sót 635 và 334 thuộc Trung Đoàn 32 BV còn khả dĩ xử dụng tới được để mà tháo lui. Đồng thời BTL QĐII cũng đã tiếp tục bí mật cho các toán Biệt Kích Dù âm thầm xâm nhập sâu trong lòng địch để dò thám hành tung địch quân. Các toán Biệt Kích Dù này là tai mắt của Trung Tá Trưởng.

Sáng ngày 18/11, trong vài tiếng đồng hồ, BTL QĐII cấp tốc huy động các vận tải cơ khổng lồ C-130 của 7th US Air Force chở Bộ Tư Lệnh Lữ Đoàn Dù, Bộ Chỉ Huy Chiến Đoàn 1 Dù với 3 Tiểu Đoàn 3, 5, 6 Dù, và Bộ Chỉ Huy Chiến Đoàn 2 Dù với 2 Tiểu Đoàn 7 và 8 Dù, rải rác từ Sài Gòn, Biên Hòa, Vũng Tàu và Phú Yên lên đến Pleiku. Tại BTL QĐII, Đại Tá Hiếu phác họa cho Trung Tá Trưởng biết kế hoạch Hành Quân Thần Phong 7^(*) truy kích địch, chỉ cho ông thấy con đường mòn duy nhất còn lại Việt Cộng sẽ dùng để tháo lui sang Căm Bốt và trao cho Trung Tá Trưởng bản đồ hành quân do Phòng 3 QĐII thiết kế - cái bản đồ với lằn ranh biên giới khác biệt với bản đồ của Thiếu Tá Schwarzkopf đem theo từ Sài Gòn. Đại Tá Hiếu cũng cho Trung Tá Trưởng biết là cuộc hành quân được pháo binh của Sư Đoàn 1 Kỵ Binh Mỹ đặt ở bãi đáp Columbus và bãi đáp Crooks yểm trợ, bãi thứ nhất đặt tại 11 cây số hướng đông nam và bãi thứ nhì đặt tại 7 cây số hướng tây bắc của vùng hành quân.

Chiều ngày 18/11, từ 3 giờ đến 6 giờ chiều, Bộ Chỉ Huy Chiến Đoàn 1 Dù và các Tiểu Đoàn 3, 5, 6 Dù được trực thăng vận đến bãi đáp (X84, Y09) tại phía bắc của sông Ia Drang. Tiểu Đoàn 3 Dù và Tiểu Đoàn 6 Dù liền được phái đi lục soát địch quân trên hai trục lộ tuyến song song hướng về phía tây. Trên đường di chuyển, Tiểu Đoàn 3 Dù được các toán Biệt Kích Dù âm thầm thông báo là có một lực lượng địch cỡ một tiểu đoàn thuộc Trung Đoàn 32 BV bám sát theo.

Ngày 19/11, vào lúc 11 giờ sáng, Tiểu Đoàn 3 Dù được lệnh từ từ tiến xuống hướng nam để dụ dẫm đưa địch quân đang bén gót mình lọt vào ổ phục kích do Tiểu Đoàn 6 Dù thiết lập tại địa điểm (X80, Y08).

Ngày 20/11, vào lúc 2 giờ 40 chiều, địch quân lọt vào tầm xạ kích của Tiểu Đoàn 6 Dù. Khoảng 200 địch quân bị giết hại tại địa điểm giao tranh này. Ngoài ra trên trục lộ lục soát, Tiểu Đoàn 3 Dù và Tiểu Đoàn 6 Dù triệt hủy 3 trung tâm huấn luyện, một kho tàng chôn cất quân cụ và 75 căn nhà.

Chiều ngày 20/11, vào lúc 5 giờ 45 chiều, Tiểu Đoàn 8 Dù được trực thăng vận tới địa điểm (X82, Y07), chuẩn bị bãi đáp cho Bộ Chỉ Huy Chiến Đoàn 2 Dù cùng Tiểu Đoàn 7 Dù nhập cuộc vào lúc 11 giờ sáng ngày 22/11. Các đơn vị sẵn có mặt tại chiến trường - Bộ Chỉ Huy Chiến Đoàn 1, Tiểu Đoàn 3 Dù, Tiểu Đoàn 5 và Tiểu Đoàn 6 Dù cũng lần bước hội tụ về cùng với các đơn vị của Chiến Đoàn 2 Dù và tề tựu đầy đủ tại địa điểm tập hợp quân (X82, Y07) vào lúc 1 giờ 50 trưa ngày 22/11. Từ đây, toàn thể Lữ Đoàn Dù vượt qua sông Ia Drang tiến về phía nam nhắm leo lên một đỉnh núi và tới đích tại tọa độ (X81, Y06) vào lúc 11 giờ 15 ngày 23/11 và đóng trại qua đêm trên đỉnh núi chuẩn bị phục kích địch tại hành lang BTL QĐII tiên liệu địch sẽ dùng tới trên đường rút lui ngày hôm sau. Trên lộ trình di chuyển leo núi, mỗi lần được các toán Biệt Kích Dù chỉ điểm, Trung Tá Trưởng ra lệnh cho Thiếu Tá Schwarzkopf kêu pháo nã lên đầu địch quân lẩn trốn phía trước mặt.

Sáng sớm ngày 24/11, Trung Tá Trưởng phái Tiểu Đoàn 3 Dù sang bên trái chận địch trên đường rút lui. Tiểu Đoàn này đụng độ địch quân vào lúc 8 giờ 45 sáng; địch quân lộn đầu trở lui bước. Trung Tá Trưởng phái Tiểu Đoàn 5 Dù sang bên phải chận địch quân. Tiểu đoàn này đụng độ địch vào lúc 10 giờ 50 sáng. Thế là địch quân bị kẹt giữa hai nút chận. Trung Tá Trưởng ra lệnh cho Thiếu Tá Schwarzkopf kêu pháo nã lên đầu địch một chập - khoảng chừng nửa tiếng - rồi tung Tiểu Đoàn 7 Dù và Tiểu Đoàn 8 Dù dồn địch quân xuống tới mạn sông Ia Drang. Trong cuộc phục kích này, địch quân thiệt hại khoảng 65 chết và vứt bỏ lại 58 khẩu súng đủ loại.

Tướng Schwarzkopf hiện diện trong cuộc Hành Quân Thần Phong 7 thật đấy. Tuy vậy ông vẫn hầu như tham dự như một người bàng quan. Ông chỉ nhìn thấy những gì xảy ra trên sân khấu, nhưng không hay biết đến những gì xảy ra trong hậu trường. Tuy ông là một quân nhân, lúc đó và kể cả hiện giờ, coi bộ ông không phân biệt được hai yếu tố điều khiển và chỉ huy trong một cuộc hành quân: Trung Tá Trưởng chỉ huy cuộc hành quân, nhưng Bộ Tư Lệnh Quân Đoàn II điều khiển ông từ đàng xa. Hơn nữa, ông không hay biết đến sự tham gia tích cực của các Biệt Kích Dù trong cuộc hành quân. Họ luôn hành quân cách tối mật và các tài liệu quân sự chính thức Mỹ lẫn Việt ít khi nhắc tới sinh hoạt tàng hình của binh chủng này. Chẳng vậy mà phải nhờ tới một tài liệu của Việt Cộng mới hay biết đến vai trò tàng hình của Biệt Kích Dù tại trận Pleime-ChuProng-IaDrang.

(*) Trước đó, Quân Đoàn II đã thực hiện các cuộc hành quân

- Thần Phong 1 nhằm giải tỏa Quốc Lộ 19 từ 16/07 đến 25/07/1965 và

- Thần Phong 3 nhằm giải tỏa Quốc Lộ 21 từ 19/08 đến 02/09/1965.

- Thần Phong 6 khởi sử tại tỉnh Bình Định khoảng trung tuần tháng 10 năm 1965 và kết thúc tại tỉnh Quảng Đức ngày 24 tháng 10 năm 1965, trong khi trận đánh Pleime đang tiếp diễn.

Nguyễn Văn Tín
14 tháng 04 năm 2008

Ghi chú:
- bổ túc ngày 11/05/2011: Nhật ký Ban 3/IFFV, ngày 19 tháng 11 năm 1965 lúc 16:55G, cho thấy là Lữ Đoàn Dù nằm dưới quyền điều khiển tác chiến trực tiếp của Ban 3 Tham Mưu/Bộ Tư Lệnh Quân Đoàn II trong khi thi hành cuộc hành quân Thần Phong 7: "BCH tiền phương nói là các đơn vị trong vùng Chiến Đoàn Dù được phối hợp tại các cấp bậc cao hơn là Ban 3 Tiền Phương. Chiến Đoàn Dù biết rõ điều này."
- bổ túc ngày 17/01/2015: tin tức tình báo chính yếu cung cấp tình hình địch từng giờ bắt nguồn từ bộ phận kiểm thính nghe ngóng các điện đàm bạch thoại bằng tiến Quan Thoại của các cố vấn Tàu. Chính nhờ vậy mà Đại Tá Hiếu đã có thể dẫn dắt Trung Tá Trưởng đi từng bước trong việc sắp đặt phục kích địch quân hai lần rất là gọn gàng).
-bổ túc ngày 12/01/2019: Tìm hiểu thêm các tài liệu cho thấy là nguồn tin tức tình báo chính xác về các vị trí của các toán VC là từ các kiểm thính điện đàm giữa các cố vấn Tàu kèm theo các đơn vị chiến đấu và nằm tại bản doanh được thiết lập tại Nam Vang, Căm Bốt, hơn là các toán Biệt Kích: ''TCác hành lang thiên nhiên mà Tướng Delange đã bao lần nhắc nhở đến vào năm 1951 sẽ không hiệu nghiệm nếu không có xứ chùa Tháp, nếu không có gạo Biển Hồ, nếu không có sự che đậy giả tạo của các cố vấn Trung Cộng được ở đầy đủ tiện nghi quanh thành phố Nam Vang, nếu không có liên lạc hoàn bị điện thoại, điện tín mật thiết giữa Nam Vang và Hà Nội. " (Pleime, Trận Chiến Lịch Sử, trang 172).

Tài liệu tham khảo

- Chính

- Sách báo

* Pleiku, the Dawn of Helicopter Warfare in Vietnam, J.D. Coleman, St. Martin's Press, New York, 1988.

* We Were Soldiers Once… and Young, General Harold G. Moore and Joseph L. Galloway, Random House, New York, 1992.

* "First Strike at River Drang", Military History, Oct 1984, pp 44-52, Per. Interview with H.W.O Kinnard, 1st Cavalry Division Commanding General, Cochran, Alexander S.

* The Siege of Pleime, Project CHECO Report, 24 February 1966, HQ PACAF, Tactical Evaluation Center.

* Silver Bayonet, Project CHECO Report, 26 February 1966, HQ PACAF, Tactical Evaluation Center.

- Việt Cộng

generalhieu

Tại Sao Tổng Thống Thiệu Giết Tướng Hiếu?

Sau khi sai tùy viên hạ sát Tướng Hiếu, Tướng Toàn trình báo lại cho Tổng Thống là đã thi hành xong lệnh của Tổng Thống giết Tướng Hiếu (xem Vén Màn Bí Mật về cái Chết Tướng Hiếu). Tại sao Thiệu lại ra lệnh này? Có một cựu Đại Úy thuộc Sư Đoàn 2 cật vấn Thiệu trong một buổi ra mắt đồng bào ở quận Cam, California ngày 16/6/1990.

Lý do là nhằm bao che tập đoàn tham nhũng ? Không , lý do là Thiệu nghi Tướng Hiếu đảo chánh. Thiệu đã từng giết Tướng Nguyễn Viết Thanh và Tướng Đỗ Cao Trí khi nghi hai người này âm mưu đảo chánh.

Theo tin tình báo Mỹ, Tướng Thanh không chết vì một chiếc trực thăng Cobra đụng phải chiếc trực thăng C&C chỉ huy đang khi Tướng Thanh bay trên vòm trời thị sát chiến trường hành quân ngoại biên Căm Bốt, mà là do đầu đạn của một đơn vị pháo binh Việt Nam thuộc Vùng IV - chứ không phải của Việt Cộng - từ dưới mặt đất bắn lên. Vụ này giới chức Mỹ bực mình vì Thiệu đổ lỗi cho Mỹ gây nên tai nạn.

Thiệu nghi Tướng Thanh đã kết cấu với Tướng Trí bàn định kế hoạch sẽ thực hiện đảo chánh sau cuộc hành quân ngoại biên và ra tay hành động trước.

Về trường hợp của Tướng Trí, Võ Long Triều viết:

- Nếu moa làm một cuộc đảo chánh, toa thấy có nên không? Thú thật với toa từ khi mới có binh quyền trong tay cho đến ngày nay moa chưa hề đánh thua một trận nào. Tụi Mỹ kính phục moa về vấn đề nầy và chúng nó luôn luôn thỏa mãn mọi yêu cầu của moa.
Tôi giật mình suy nghĩ, Đỗ Cao Trí nhìn tôi ngạc nhiên vì không thấy tôi trả lời. Trong khi tôi nghĩ rằng: thằng bạn mình muốn dấn thân vào đại sự. Trước kia như tôi đã viết trong hồi ký tập I, Phó Tổng Thống Nguyễn Cao Kỳ có đề nghị với tôi hai lần nhưng tôi không thấy lòng mình có chút lo lắng nào. Lần nầy có lẽ vì Đỗ Cao Trí với tôi thân thiết nhiều nên tôi có phần lo cho anh nhiều hơn là lo cho tôi. Sự im lặng của tôi gần cả phút làm nặng nề cho cả đôi bên. Tôi hỏi lại?
- Liệu toa có thể đảo chánh thành công không?
- đó là chuyện chơi đối với moa.
- đừng có đùa. Bộ toa đang lên cơn sốt nên nói sảng phải không?
- Ê, toa quên rằng moa là Tư lệnh quân đoàn III và Trung Tướng Minh là em út ruột của moa, hiện đang nắm quyền Tổng Trấn Saigon sao? Còn bao nhiêu em út khác rải rác mà toa chưa biết. đời binh nghiệp của moa toa có biết sơ rồi. Phần toa, liệu có khả năng đảm nhận trọng trách lèo lái con thuyền quốc gia không?
- Khả năng thì chắc chắn có, hơn nữa bạn bè đông, thừa sức hành xử đối phó với mọi vấn đề. Nhưng moa đề nghị tụi mình nên suy nghĩ kỷ việc nầy. Khi toa hết bệnh mình sẽ gặp lại bàn rộng hơn.
(...)
Theo chủ quan của Trung Tướng Đỗ Cao Trí thì ông có thể tạo được sự đoàn kết trong quân đội và cũng theo chủ quan của tôi thì đông đảo bạn bè có thừa khả năng đặt nhiều kế hoạch kích thích toàn dân tham gia xây dựng kinh tế, thực hiện công bằng xã hội, phá vỡ môi trường hoạt động và tuyên truyền của cộng sản. Chúng tôi bàn thảo sâu rộng, đắn đo cũng nhiều. Cuối cùng quyết định thực hiện kế hoạch thay Tổng Thống Thiệu. Tướng đỗ Cao Trí âm thầm và khéo léo chuẩn bị hành động, nhưng dường như Nguyễn Văn Thiệu đánh hơi thấy một điều gì đó, tôi chưa biết rõ nhưng tôi có linh cảm như thế.
Rồi có một ngày Trung Tướng Trí có vẻ lo ngại vừa thông báo vừa hỏi ý tôi về đề nghị của cố vấn Mỹ, yêu cầu anh đưa trực thăng của mình vào bãi đáp của Mỹ để họ giữ an ninh giùm. Tôi hỏi ngược Tướng Trí: “Toa giữ an ninh cho cả một vùng III được mà giữ anh ninh cho một chiếc trực thăng của toa không được sao?” Liền sau đó, Trung Tướng Trí đổi hết phi đoàn trực thăng của ông thay bằng những bà con xa gần trong đó có Thiếu Tá Đẳng vai chú của Đỗ Cao Trí. Một tuần lễ sau Trí lại hỏi: “Mỹ bảo moa không chịu đưa trực thăng vào bãi đậu cho nó giữ an ninh giùm mình không chịu vậy thì trước khi bay đưa cho tụi nó kiểm máy lại giùm, ý toa nghĩ sao?
Bất cứ một người bình thường nào cũng phải đánh hàng trăm dấu hỏi, trừ hai người chúng tôi mù mờ, u mê vì ý trời xui khiến hay là số mạng của Đỗ Cao Trí đến hồi sắp tận, chúng tôi đồng ý nghĩ rằng: Trực thăng do Mỹ sản xuất, thợ sửa máy bay của mình do Mỹ huấn luyện, thì bây giờ đưa trực thăng cho họ kiểm máy là hợp lý và bình thường. Hai ngày sau trực thăng nổ cháy. Toàn bộ phi hành đoàn theo Trung Tướng Đỗ Cao Trí đều tử nạn.

Giới chức Mỹ đã cảnh báo Tướng Trí Thiệu có thể tạo tai nạn trực thăng do trục trặc cơ khí gây nên, không ngờ Thiệu ranh mãnh dùng phóng viên Pháp Francois Sully đưa bom nổ lên phi cơ. Võ Long Triều kể tiếp:

Thông báo chính thức của chính phủ trên đài phát thanh và truyền hình là trực thăng của vị Tư Lệnh Quân Đoàn III bị hỏa tiễn Việt Cộng bắn rơi. Mãi về sau này, anh ruột của Đỗ Cao Trí là nha sĩ Đỗ Cao Minh, hiện định cư tại Pháp, to nhỏ cho tôi biết về một lời tâm sự của Đại Tá Chiêm, đàn em của Tướng Trí, Phụ trách ban anh ninh phủ Tổng Thống tường thuật với Đỗ Cao Minh như sau: Sáng hôm đó ký giả tuần báo Newsweek, ông Francois Sully, diện kiến Tổng Thống Thiệu đúng 8 giờ, sau đó ký giả nầy có hẹn với Trung Tướng Đỗ Cao Trí lúc 9 giờ để tháp tùng đi thi sát mặt trận Campuchia. Theo thông lệ mọi người vào diện kiến các cấp lãnh đạo cũng phải để xách tay lại văn phòng bí thư hay tùy viên. Francois Sully giã từ Tổng Thống xách cặp của ông ra đi. Không hiểu giữa thời gian đó, có ai bỏ bom nổ chậm trong cặp không?

Thiệu vốn sợ Tướng Hiếu từ hồi Tướng Hiếu làm Tư Lệnh Sư Đoàn 5. Một dạo Tướng Trí bị bứng ra khỏi Quân Đoàn III. Sự thể như sau: Vào tháng 10 năm 1970, Thiệu khéo léo đẩy Tướng Trí ra khỏi chức Tư Lệnh Quân Đoàn III và Tướng Trí bị đầy ải qua Pháp với lý do chính thức đi chữa bệnh và Tướng Nguyễn Văn Minh được cử thay thế. Trong lá thư đề ngày 6/10/1970, Đại Úy Wayne T. Stanley, thư ký phòng 3 tham mưu cố vấn Mỹ QĐ3, viết cho Trung Tá John L. Huestis, Fort Braggs, North Carolina: "General Tri continues to rule the land with fire and determination. He is now on vacation in Europe and he continues to plan on being CG, III Corps until he retires in 18 months." Sau khi Tướng Trí vận động thành công được phép hồi hương, ông liền xuống nằm tại Bộ Tư Lệnh Sư Đoàn 5 với Tướng Hiếu. Tướng Trí hăm dọa làm dữ với lực luợng hùng hậu của Sư Đoàn 5. Tổng Thống Thiệu buộc phải nhượng bộ và trả lại ghế Tư Lệnh Quân Đoàn III cho Tướng Trí.

Sau khi Tướng Trí chết, Thiệu tìm cách bứng Tướng Hiếu ra khỏi Sư Đoàn 5. Thiệu càng sợ Tướng Hiếu hơn nữa khi, sau cuộc triệt thoái Snoul cuối tháng 5 năm 1971, Tướng Nguyễn Văn Minh rỉ tai Thiệu là Tướng Hiếu lợi dụng Lực Lượng Xung Kích Quân Đoàn III được tăng phái cho Chiến Đoàn 8 rút về Lộc Ninh, toan tính dùng lực lượng thiết giáp đem về Sài Gòn đảo chánh, theo lời kể của Chuẩn Tướng Trần Quang Khôi.

Tháng 6 năm 1971, Tướng Hiếu bị đẩy ra Vùng I với một chức vụ ngồi chơi xơi nước, phụ tá cho Tướng Hoàng Xuân Lãm. Sau đó, vào tháng 2 năm 1972, Tướng Hiếu được đưa ra khỏi lãnh vực quân sự với chức phụ tá cho Phó Tổng Thống Hương đặc trách bài trừ tham nhũng.

Bỗng dưng, vào tháng 12 năm 1973, trước sự ngạc nhiên của mọi người kể cả của đương sự, Tướng Hiếu được bổ nhiệm làm Tư Lệnh Phó Hành Quân Quân Đoàn III, do sự yêu cầu của Tướng Phạm Quốc Thuần. Tướng Thuần cần một tướng giỏi về chiến thuật và chiến lược để cáng đáng việc trọng yếu bảo vệ vùng thủ đô Sài Gòn. Thiệu cẩn trọng không cho Tướng Hiếu có quân trong tay trong chức vụ tư lệnh phó dưới quyền của ba Tư Lệnh mà ông nắm chắc không tạo phản: Thuần, Đống và Toàn.

Nhưng rồi khi thấy giới chức Mỹ lân la gần gũi thân mật đặc biệt với Tướng Hiếu, Thiệu bắt đầu đa nghi, nhất là khi bị chính phủ Mỹ áp lực từ chức đến ba lần.

Tướng Hiếu thường lui tới nhà lầu Frankbleau của Tòa Tổng Lãnh Sự Mỹ, một câu lạc bộ dùng làm nới hội họp và tiêu khiển dành cho các giới chức cao cấp Mỹ. Các sĩ quan cao cấp Việt Nam tại Quân Đoàn III cũng được phép xử dụng câu lạc bộ này, đặc biệt là các sĩ quan thuộc Không Đoàn 3 Biên Hòa, tỉ như Chuẩn Tướng Huỳnh Bá Tính, Tư Lệnh, Đại Tá Nguyễn Văn Tường, Tư Lệnh Phó, Đại Tá Nguyễn Văn Lê, Tham Mưu Phó Hành Quân cũng thường tới đây xem chiếu bóng, uống rượu và nhẩy đầm. Các sĩ quan không quân thường uống rươu đến say mèm; Tướng Hiếu thì tuyệt đối không khi nào thấy uống hơn một ly rượu mạnh. Tướng Hiếu thích xem phim loại Hawaii Five-O và đặc biệt là đã yêu cầu trình chiếu phim Cầu Sông Kwai, đến năm lần và tấm tắc khen viên sĩ quan chỉ huy trưởng Anh quả là có khí khái anh hùng. Ngoài ra, Tướng Hiếu rất thường xuyên được ông Tổng Lãnh Sự Mỹ Richard Peters mời về tư dinh dùng cơm tối, đánh cờ, uống trà và bàn bạc tán gẫu.

Với Tổng Lãnh Sự Mỹ Walkinshaw tại câu lạc bộ Frankbleau

Tướng Hiếu thường đáp lễ rủ ông Peters đi bắn súng tại xạ trường ở Lai Khê. Ông Peters có dịp chứng kiến Tướng Hiếu trổ tài thiện xạ và khả năng xử dụng được cả hai tay trái phải.

Tướng Hiếu dư biết là những lần giao dịch với các giới chức Mỹ của mình đều bị cơ quan an ninh của Thiệu theo dõi sát nút.

Khi thấy Tướng Đống trao toàn quyền hành sử tại Quân Đoàn III cho Tướng Hiếu và nhất là khi Tướng Đống đòi đem Sư Đoàn Dù từ Vùng I về cứu nguy Phước Long, Thiệu thay Tướng Đống với Tướng Toàn cho chắc ăn.

Ngày 2 tháng 4 khi cần thiết lập Bộ Tư Lệnh Tiền Phương tại Phan Rang, thoạt đầu Thiệu cử Tướng Hiếu ra gặp Tướng Phú tại Lầu Ông Hoàng để sát nhập tàn quân của Quân Đoàn II vào Quân Đoàn III, nhưng rồi khi sực thấy Tướng Hiếu có quân trong tay, liền rút Tướng Hiếu rút trở về lại chức vụ không quân, thay vào đó Tướng Vĩnh Nghi được đề cử ra lập phòng tuyến Phan Rang. Khi gặp lại Tướng Hiếu ở Biên Hoà, Tướng Phạm Quốc Thuần lấy làm ngạc nhiên hỏi: "Ủa, mới đây vừa thấy toa được đổi ra Phan Rang mà lại sao lại trở về đây vậy?" Tướng Hiếu chỉ trả lời với một cái cười trừ muốn hiểu sao thì hiểu.

Thiệu càng hoảng sợ hơn nữa khi thấy Tướng Weyand, sứ thần Tổng Thống Ford phái sang nhận định tình hình, chỉ gặp Tướng Hiếu suốt cả buổi sáng ngày 4 tháng 4 năm 1975, có sự hiện diện của Tướng Smith và Đại Tá LeGro, Tư Lệnh và Sĩ Quan Tình Báo DAO, mà không gặp Tướng Toàn (xem Phúc Trình Lượng Định Tình Hình Việt Nam). Chỉ có ông Clinton E. Granger, một thành viên của phái đoàn Weyand, gặp Tướng Toàn thôi (xem Tình Hình Việt Nam Tháng 4/1975).

Ngày 6 tháng 4, đang trên lộ trình đi thị sát các đơn vị chiến đấu, Tướng Hiếu được Tướng Toàn thông báo là Tổng Thống muốn gặp ngay lập tức tại dinh Độc Lập. Liên quan đến buổi họp này, Thu Lâm kể trong cuốn Fallen Leaves: Bác Hướng đã nói với Xuân là sáng hôm đó anh Hiếu đã từ chối che đậy cho hành vi tầm bậy của một trong những đàn em của ông Thiệu. Anh Hiếu cũng công khai chống đối chính sách rút quân ra khỏi những vùng chiến thuật của ông Thiệu, "nhượng bỏ đất đai cho Cộng Sản". Trong buổi họp này, theo Charles Lahiguera, Phó Tổng Lãnh Sự Biên Hòa, Tướng Hiệu “khuyến cáo, nếu Mỹ không chịu can thiếp trở lại theo lời hứa của Tổng Thống Nixon thì nên đầu hàng để tránh đổ máu quân lính cách vô ích”.

Về phía giới chức Mỹ khi thấy Thiệu manh nha muốn loại khử Tướng Hiếu, họ đề nghị nhiều lần đưa Tướng Hiếu và gia đình bằng trực thăng ra Đệ Thất Hạm Đội. Nhưng Tướng Hiếu đều từ chối và nói với thân phụ: “Con sẽ không ngừng chiến đấu, con sẽ không để ông Thiệu bịt miệng, con sẽ chết trong tư thế chiến đấu, ngoài mặt trận hay ngay tại văn phòng, con sẽ không bỏ cuộc đến khi đổ giọt máu cuối cùng. Con thề danh dự như vậy."

Các di chuyển đường bộ của Tướng Hiếu được các nhân viên an ninh của cơ quan tình báo Mỹ âm thầm đi theo bảo vệ. Mỗi khi từ Biên Hòa về Sài Gòn thăm gia đình, Tướng Hiếu thường tự lái xe ẩn tế với chỉ duy viên tài xế trung sĩ ngồi bên cạnh mà không sợ Việt Cộng ám sát; Tướng Hiếu được khuyến cáo tạm đình chỉ lối di chuyển đầy bất trắc này. Anh em bên Không Đoàn 3 cũng đặc biệt cẩn mật về mặt bảo trì và canh giữ trực thăng riêng của Tướng Hiếu.

Mặc dù biết là vận mạng mình có bề nguy cơ, nhưng Tướng Hiếu vẫn thản nhiên lo công việc chuẩn bị đối ứng với thế tấn công áp đảo của Cộng Quân, Tướng Hiếu hé mở cho giới chức Mỹ khái niệm phản công của mình : “Ông đã nghiên cứu học hỏi chi tiết chiến trận Hồng Quân đánh bại cuộc xâm lăng của các lực lượng Đức Quốc Xã tại Nga trong Đệ Nhị Thế Chiến và ông hiển nhiên thán phục thành quả của Quân Đội Nga.”

Một người thì lo cứu nước, người kia thì lo giữ lấy ghế tổng thống.

Tướng Hiếu - Tướng Lữ Lan - Tướng Toàn
BTL/QĐIII tháng 4 năm 1975

Khi thấy không thuyết phục được Tướng Hiếu cùng gia đình đi lánh nạn, giới chức Mỹ đề nghị Tướng Hiếu đeo cây bút viết mực hiệu Cross có cài đặt bộ phận điện tử truyền âm thanh trong túi áo để phòng thân. Chính nhờ cây bút này mà giới tình báo Mỹ biết được thời điểm và cách thức Tướng Hiếu bị sát hại. Đâu ngờ là quân gian dùng tới một tay sát thủ có điều kiện hành động giữa thanh thiên bạch nhật, ngay tại văn phòng, trong lúc các sĩ quan làm việc tại Bộ Tư Lệnh có mặt đông đủ tại bản doanh trước giờ ăn trưa.

Ghi chú: Cơ quan tình báo Mỹ có lập một hồ sơ thu thập các dữ liệu về vụ "trừ khử các tướng lãnh quân đội bạn trên căn bản chính trị". Hồ sơ này thuộc loại "tối mật" được lưu trữ tại cơ quan tình báo gốc, chứ không được chuyển qua các Văn Khố Quốc Gia, nơi lưu trữ các tài liệu đã được tự động giải mật sau hạn định 25 năm. Nếu có vụ kiện cáo, may ra quan tòa có thể buộc cơ quan tình báo trưng ra các dữ liệu tang chứng này chăng?

Nguyễn Văn Tín
Ngày27 tháng 6 năm 2015
Cập nhật ngày 13/7/2015

- Cựu Tổng Thống Thiệu Trả Lời Về Cái Chết Của Tướng Hiếu
- Vén Màn Bí Mật về cái Chết Tướng Hiếu
- Tại Sao Tổng Thống Thiệu Giết Tướng Hiếu?
- Một Số Bàn Tán về Tin Thủ Phạm Giết Tướng Hiếu
- Con Cờ Tướng Hiếu Trong Thế Cờ Tổng Thống Nhà Nam
- Nỗi Khổ Tâm Của Tướng Hiếu
- Một Cái Chết Bí Ẩn

generalhieu

MỌI NGƯỜI ĐỀU BÌNH ĐẲNG TRƯỚC PHÁP LUẬT

Sunday, January 15, 2023

Pages

Followers

Blog Archive