Tưởng Niệm Cố Trung Tướng Ngô Quang Trưởng,
Một Danh Tướng của Quân Lực Việt Nam Cộng Hòa
Phan Đức Minh, Jan 24, 2007
A/- Đột dòng suy nghĩ:
Viết xong những loạt bài cho Báo Xuân phát hành ở nhiều nơi, báo in cũng nhƣ báo
“online” nhiều nơi xa gần, trong và ngoài Hoa Kỳ, tôi đã định nghỉ xả hơi 1 thời gian ví
tuổi đã cao (76, cộng thêm trên 12 năm đi tù cải tạo tại nhiều vùng rừng núi âm u, kinh
hoàng, bây giờ mới thấy hậu quả của nó ghê gớm, mà mấy tay Bác Sĩ Mỹ cũng nhƣ Việt
quen thuộc thƣờng nói đùa là Ông hay Bác coi nhƣ ... 76 + 12 là 88 tuổi, sức khỏe nhƣ
thế này là tốt quá rồi ). Vậy mà vừa đọc tin trên “ Net “, check e-mail thấy bạn bè, báo “
online “ loan báo cựu Trung Tƣớng Ngô Quang Trƣởng vừa mới qua đời.
Tôi thật bất ngờ và xúc động ví tôi từng sống rất gần, hiểu khá nhiều về vị Tƣớng này,
đã 2 lần đƣợc tiếp chuyện với ông trong tính “ huynh đệ chi binh “, và tôi rất kình trọng,
khâm phục ông về nhiều điểm.
Lần gặp và nói chuyện đầu tiên với vị Tƣớng này là chuyện : Trung Tá Nguyễn Minh Đ., 1
Sĩ Quan rất giỏi, can trƣờng, xuất thân trƣờng Võ Bị Đà Lạt, từng làm Trung Đoàn
Trƣởng (Regiment commander) đánh giặc gan lí, lên lon từ Thiếu Úy tới Trung Tá hầu
hết tại mặt trận, đƣợc ân thƣởng 2 Bảo Quốc Huân Chƣơng (Đệ Ngũ và Đệ Tứ đẳng) với
nhành Dƣơng Liễu, rồi làm Quận Trƣởng Quận Thăng Bính , tỉnh Quảng Ngãi là nơi Việt
Cộng đánh phá ghê gớm thí ông ra sức bính định lãnh thổ chịu trách nhiệm . Có khi ông
đi hành quân không giống ai: xin pháo binh sẵn sàng yểm trợ, rồi ông và lình mang súng
đạn, dùng xe gắn máy tiến vào những làng hẻo lánh, xa xôi mà tin tính báo cho hay có
những đơn vị không lớn của địch về đây lấy lƣơng thực, tuyển quân vv... quân xa của ta
không vào đƣợc, ông Trung Tá Đ. vẫn đem lình vào để đánh địch và bắt sống hay tiêu
diệt địch nhiều phen, nhờ ông đã có công xây dựng cơ sở, dân chúng tin tƣởng và hợp
tác với ông, với quân đội Cộng Hòa. Ấy vậy mà ông Trung Tá này lại giống ngài Tổng
Thống họ Nguyễn hồi đó, y nhƣ Trung Tƣớng Hoàng Xuân L. và vài Tƣớng Lãnh, Sĩ Quan
cao cấp khác rất cả tin vào cái vụ... tƣớng số, tử vi để đến nỗi bị truy tố ra Tòa Án Quân
Sự Mặt Trận Quân Khu I – Vùng I Chiến Thuật, về tội “ Đào ngũ – Desertion “ mới chết
chớ.
Ví tin vào ông Thầy tƣớng số mà ông Trung Tá lại né 1 cuộc hành quân cỡ lớn, trong đó
có Trung Đoàn của ông tham dự,ï để vào Tổng Y Viện Duy Tân, Đà Nẵng nằm nghỉ chữa
bệnh ìt ngày, nhƣng không làm đúng thủ tục hành chánh khi nhập viện . Ông Thầy
Tƣớng số nói : “ ông đi hành quân chuyến này không chết cũng ...bị thƣơng nặng... “.
Đánh giặc hoài hoài, anh dũng, can trƣờng hàng chục năm liên tục, không biết sợ cái
chết mà bữa nay lại tin lời ông Thầy Tƣớng Số để né trận này, thật đáng ... đánh đòn.
Trung Tƣớng Trƣởng cần Trung Tá Đ. để đƣa vào phái đoàn 4 bên Quốc Tế kiểm soát
đính chiến tại khu vực trách nhiệm của ông. Tƣớng Trƣởng gọi điện thoại về Sƣ Đoàn thí
29 Trung Tướng Ngô Quang Trưởng – Nam Phong tổng hợp - www.vietnamvanhien.net
đƣợc báo cáo là ông Trung Tá đi nằm bệnh viện Duy Tân. Còn đang phân vân chọn ngƣời
khác thí chiếc xe Beaulieu, gắn bảng đỏ có 3 sao trắng, của Tƣớng Trƣởng chạy dọc 1
đƣờng phố Đà Nẵng. Ông Tƣớng và Sĩ Quan tùy viên trông thấy rõ ràng Trung Tá Đ. nhà
ta đang đi thong dong trên đƣờng phố, chẳng có chi là “ bệnh nhân “ cả. Thế là ông
Tƣớng Tƣ Lệnh Quân Đoàn I và Vùng I Chiến Thuật ra lệnh cho Đại Tá Tham Mƣu Trƣởng
liên lạc hỏi Trung Tá Bác Sĩ Chỉ Huy Trƣởng Tổng Y Viện Duy Tân về vụ “ bệnh nhân cao
cấp “ dạo chơi ngoài phố, rồi gọi điện thoại sang Tòa Án Quân Sự Mặt Trận Quân Khu I
và Vùng I Chiến Thuật (Field Court Martial of the Ist military zone & Ist Tactical Area)
yêu cầu Trung Tá Ủy Viên Chình Phủ tới văn phòng Tƣ Lệnh Vùng có việc cần. Bữa đó
Trung Tá Ủy Viên Chình Phủ đi công tác, tôi là Phó “ Xử lý thƣờng vụ – Interim “ nên vội
lái xe Jeep sang Bộ Tƣ Lệnh Quân Đoàn, tới Văn Phòng Trung Tá Đức, chánh văn phòng.
Trung Tá Đức mời tôi ngồi và nói: Trung Tƣớng vừa lái trực thăng đi kiểm soát bất thần
1 đơn vị ở xa, Thiếu Tá chờ cho ìt phút.
Vài phút sau Trung Tá Đức sang gặp Tƣớng Trƣởng rồi trở lại: Trung Tƣớng mời Thiếu Tá
sang. Tôi bƣớc vào và chào Tƣớng Trƣởng theo quân cách. Ông bắt tay rồi mời tôi ngồi
ngay chiếc ghế bên cạnh bàn làm việc của ông. Ông nói nhỏ nhẹ và vắn tắt: Chắc Thiếu
Tá đã rõ việc tôi cho gọi điện thoại mời Thiếu Tá sang đây? – Tôi đáp : Thƣa Trung
Tƣớng tôi đã rõ. Tƣớng Trƣởng nói tiếp: Tôi không bao giờ can thiệp vào công việc
chuyên môn của Tòa Án, của Thiếu Tá, nhƣng với tƣ cách là Tƣ Lệnh 1 đại đơn vị, tôi chỉ
mong muốn Thiếu Tá cũng nhƣ các anh em khác bên Tòa Án luôn luôn tìch cực giúp tôi
hoàn thành nhiệm vụ đối với Quân Đội, giữ vững kỷ luật Quân Đội ví đó là sức mạnh của
chúng ta nếu chúng ta muốn thắng cộng sản. Một Ông Tƣớng đánh giặc giỏi, lừng danh
mà ăn nói thật nhẹ nhàng, nhỏ nhẹ, từ tốn đến mức dễ thƣơng. Tôi đáp: Trung Tƣớng an
tâm, chúng tôi sẽ hết sức làm việc để góp sức xây dựng quân đội nhƣ Trung Tƣớng
mong muốn. Sau vài câu chuyện hỏi thăm về công việc, ông đứng dậy bắt tay tôi, tiễn
vài bƣớc ra phìa cửa rồi mới quay trở lại. Hôm xử vụ án Trung Tá Đ., bị can đào ngũ cao
cấp nhất từ ngày tôi làm việc ở đây, tôi ngồi ghế Công Tố Viên ( prosecutor ), Chánh
Thẩm ( Chánh Án – Presiding judge ) là Ông Võ Nhất Minh, Chánh Án Tòa Sơ Thẩm
Quảng Nam – Đà Nẵng (đƣợc mời và bổ nhiệm bởi Liên Bộ Quốc Phòng & Tƣ Pháp từng
kỳ hạn 1 năm, còn Chánh Thẩm dự khuyết là 1 Đại Tá thuộc ngành Quân pháp chúng
tôi), Phụ Thẩm Đoàn là 4 Thẩm Phán quân sự (military judges) hầu hết là Luật Sƣ dân
sự trƣớc khi động viên vào quân đội, hoặc là Sĩ Quan tốt nghiệp Đại Học Luật Khoa rồi
thêm trung bính 3 năm tập sự để trở thành Thẩm Phán. Thành phần xét xử của các Tòa
Án Quân Sự Mặt Trận thuộc 4 Vùng chiến thuật là hùng hậu nhất, 5 Thẩm Phán thực thụ,
sau vụ xét xử Dân Biểu Quốc Hội Trần Ngọc Châu có liên lạc với anh em ruột thịt là cán
bộ cộng sản Trần Ngọc Hiền. Luật Sƣ của bị can nêu vấn đề tổ chức Tòa Án xét xử bị can
phạm tội chình trị Trần Ngọc Châu là vi hiến ví Hiến Pháp hồi đó quy định là trƣờng hợp
nhƣ trên, bị can phải đƣợc xét xử bởi các Thẩm Phán chuyên nghiệp (chớ không có mời
phụ thẩm nhân dân hay các Sĩ Quan đang tại ngũ nhƣ Tòa Án Quân Sự Thƣờng trực
(Permanent military court). Bốn Tòa Án loại này của Nam Việt Nam phải tạm thời ngƣng
họat động 6 tháng để sắp xếp lại cơ cấu tổ chức. Theo bản cáo trạng, tôi lên tiếng buộc
tội nghiêm khắc bị can Trung Tá Đ., một Sĩ Quan thuộc hàng cao cấp, từng giữ những
chức vụ chỉ huy quan trọng, hiểu biết rõ ràng về quân kỷ, thủ tục hành chánh khi nhập
bệnh viện, đã cố tính trốn tránh trách nhiệm trong vụ này nên bị coi là can tội đào ngũ
trong thời chiến. Tôi yêu cầu Tòa phạt thật nặng để làm gƣơng cho các Sĩ Quan khác.
Tuy nhiên, tôi nói tiếp : Công tố viên là ngƣời bảo vệ Luật Pháp, truy tố tội phạm, nhƣng
không có nghĩa là chỉ biết buộc tội bằng cách nhín về một phìa, mà không biết nhín sang
phìa khác với những công trạng, thành tìch của 1 quân nhân đã hàng chục năm chiến
đấu anh dũng, chỉ huy tài giỏi, thành công to lớn trong binh nghiệp, xin lƣu ý Thẩm Phán
Đoàn về những điều đó để quý vị tùy nghi quyết định. Với 1 quân nhân, nhất là Sĩ Quan,
có tội cần phải trừng phạt nặng để làm gƣơng cho cấp dƣới, cho bạn đồng ngũ, nhƣng
Luật Pháp, Quân Đội không bao giờ bỏ quên những quân nhân anh hùng, dám hi sinh
thân mính cho đại cuộc. Không khì phiên Tòa, xét xử duy nhất 1 bị can đào ngũ mang
cấp bậc Trung Tá, thật là căng thẳng. Luật Sƣ Vƣơng Thị Thúy tiếp lời bào chữa cho bị
can một cách rất khôn khéo, hợp lý, hợp tính... Tòa tuyên bố tạm nghỉ để vào phòng
nghị án. Phòng xử án hôm đó rất đông, có nhiều Sĩ Quan, thân nhân, bạn bè của bị can,
30 Trung Tướng Ngô Quang Trưởng – Nam Phong tổng hợp - www.vietnamvanhien.net
tất nhiên có cả quan sát viên của Bộ Tƣ Lệnh Quân Đoàn đến theo dõi để về báo cáo lên
Trung Tƣớng Trƣởng. Anh em Quân Cảnh đi lại bên ngoài phòng xử. Không khì đợi chờ
bản án thật là yên lặng, tƣởng nhƣ con ruồi bay qua, ngƣời ta cũng nghe thấy tiếng ...
Một hồi chuông rung. Ông Chánh Thẩm và Thẩm Phán Đoàn trở lại vị trì. Mọi ngƣời hồi
hộp. Ông Chánh Thẩm long trọng đọc những điều có tình cách thủ tục rồi tuyên án... Tòa
quyết định: phạt bị can Nguyễn Minh Đ. 5 năm tù ở về tội đào ngũ trong thời chiến... Có
tiếng thở dài đâu đó và có ngƣời trong phòng xử xỉu ngã, chắc chắn là thân nhân của bị
can, nhƣng tiếp theo liền đó, Ông Chánh Thẩm tuyên bố : căn cứ theo hồ sơ, bị can là 1
Sĩ Quan có nhiều công trạng, thành tìch , tinh thần chiến đấu cũng nhƣ chỉ huy trong
quá khứ, cùng với những bằng chứng khen thƣởng quý giá nhƣ thăng cấp liên tục tại
mặt trận, đƣợc ban thƣởng nhiều huy chƣơng cao quý, nhất là Đệ Tứ Đẳng Bảo Quốc
Huân Chƣơng với nhành dƣơng liễu gắn tại chiến trƣờng... lần đầu tiên phạm Quân Luật,
cho nên Tòa khoan hồng cho bị can đƣợc hƣởng ... án treo! Không khì trong phòng xử
nhƣ sống lại trong khi phiên Tòa bế mạc... Trung Tá Nguyễn Minh Đ., viên Sĩ Quan rất
tài giỏi, nhƣng chỉ phải cái tội quá tin vào vụ Tử Vi, tƣớng số tào lao mà suýt nữa khổ cả
một đời. Trung Tá Đ. tạm thoát đƣợc án tù 5 năm, nhƣng sau đó bị mất quyền chỉ huy
đơn vị tác chiến nhƣ xƣa, chỉ đƣợc làm những công việc có tình cách chuyên môn buồn
tẻ. Thỉnh thoảng gặp lại tôi tại Bộ Tƣ Lệnh Quân Đoàn, khi các Sĩ Quan đi ăn cơm trƣa
tại Câu Lạc Bộ Sĩ Quan Quân Đoàn, ông tuy là Trung Tá, nhƣng thƣờng giơ tay chào tôi
trƣớc, và có lần không quên nhắc lại: May mà gặp đƣợc Thiếu Tá ngồi ghế Công Tố Ủy
Viên bữa đó, biết rõ hoàn cảnh anh em, tội thí phạt, công thí thƣởng nên tôi mới thoát,
chớ nếu gặp tay khác... cực đoan, chỉ nhín 1 phìa con ngƣời thí cuộc đời tôi chắc đã ...
tàn rồi. Anh em bắt tay nhau vui vẻ, tôi hỏi: Ông Tƣớng Tƣ Lệnh có gọi lên trính diện
quở trách chi không ? Trung Tá Đ. nói: thí phải có chớ! Nhƣng Ổng chỉ khuyên bảo đôi
điều nhẹ nhàng rồi ra lệnh từ nay trở đi không đƣợc tái phạm. Tòa khoan hồng chỉ 1 lần,
không thể lần thứ 2. Thí ra Ông Tƣớng Ngô Quang Trƣởng đã biết hết sự việc của phiên
Tòa, kết quả ra sao, và luôn tỏ ra rộng lƣợng, tha thứ cho thuộc cấp có nhiều công
trạng, thành tìch mà lần đâu tiên vi phạm Quân Luật .
Với chức vụ Phó Ủy Viên Chình Phủ Tòa Án Quân Sự Mặt Trận Quân Khu I, Cố Vấn Pháp
Luật cho Nghiệp Đoàn ký giả miền Trung Việt Nam cho nên tôi đã có nhiều dịp gặp gỡ
chuyện trò trong khung cảnh thân mật với 1 số Tƣớng Lãnh nhƣ Trung Tƣớng Hoàng
Xuân L., Thiếu Tƣớng Nguyễn Duy Hinh vv... cùng nhiều Sĩ Quan cao cấp khác trong
Quân Khu tôi làm việc, nhƣng hính ảnh Trung Tƣớng Ngô Quang Trƣởng kể trên làm tôi
khó bao giờ quên đƣợc.
Lần thứ 2 tôi gặp và tiếp chuyện với Trung Tƣớng Trƣởng là lần Ông sang thăm Tòa Án
của chúng tôi, mà Đại Tá Tham Mƣu Trƣởng Quân Đoàn chỉ điện thoại báo trƣớc có 10
phút. Lần này, Trung Tá Ủy Viên của tôi cũng đi vắng, tôi lại “ xử lý thƣờng vụ “ nghĩa là
tạm thời thay mặt ông giải quyết mọi việc, trừ việc thật đặc biệt quan trọng. Khi xe
Quân Cảnh dẫn trƣớc chiếc xe gắn bảng đỏ với 3 ngôi sao trắng của Tƣớng Trƣởng đậu
trƣớc cửa, tôi ra đón chào và mời Ông vào. Tƣớng Trƣởng mặc quân phục bộ binh, đội
mũ sắt 2 lớp ( Ông luôn làm gƣơng cho các Sĩ Quan là lúc nào cũng trong tính trạng sẵn
sàng tác chiến), đeo súng ngắn bên thắt lƣng dã chiến) đứng nói chuyện với tôi vài ba
phút ngay trƣớc cửa, rồi ông bảo tôi dẫn đi thăm anh em nhân viên làm việc của Tòa Án.
Sau khi đi thăm lòng vòng 1 lúc, ông trở lại văn phòng của tôi và nói : Thiếu Tá nhớ luôn
luôn nhắc nhỡ anh em về tinh thần làm việc và tôn trọng kỷ luật quân đội. Chợt ông hỏi
tôi : trƣớc khi làm việc ở đây, Thiếu Tá có phục vụ ở 1 đơn vị nào khác không ? Tôi hơi
ngạc nhiên, nhƣng chợt hiểu ra và trả lời: thƣa Trung Tƣớng , trƣớc kia tôi phục vụ tại
Tiểu Đoàn Truyền Tin Quân Đoàn 1, dƣới quyền chỉ huy của Thiếu Tá Nguyễn Hữu Viên,
và trƣa nào chúng tôi cũng sang Câu Lạc Bộ Sĩ Quan Quân Đoàn ăn cơm, thƣờng có sự
hiện của Trung Tƣớng. Ông à! một tiếng, không nói gí thêm rồi bắt tay tôi từ giã ra xe,
rời Toà Án. Khi Ông đi rồi, tôi có hỏi một vài nhân viên đứng phìa sau gần đó: anh em có
hiểu tại sao ông Trung Tƣớng hỏi tôi câu đó không? Có anh em đoán đúng ý tôi: Tại
Trung Tƣớng thấy coi bộ cả Tòa chỉ có một mính Thiếu Tá mặc quân phục, đầu tóc giống
Trung Tƣớng nhiều hơn, còn lại không mấy ai giống Trung Tƣớng cả. Ông Tƣớng Trƣởng
thông cảm cho 1 cơ quan chuyên môn là Tòa Án cho nên nhiều anh em đầu tóc không
31 Trung Tướng Ngô Quang Trưởng – Nam Phong tổng hợp - www.vietnamvanhien.net
cắt cao kiểu “lình“, quân phục là đồ tác chiến nhƣng thƣờng không bỏ ống vào trong giầy
cao cổ, Sĩ Quan thí hầu hết là Luật Sƣ dân sự động viên đi học Trƣờng Sĩ Quan trừ bị Thủ
Đức hay Sĩ Quan tốt nghiệp Đại Học Luật Khoa, tập sự mấy năm thành phán rồi về thẳng
đây phục vụ cho nên đầu tóc, quân phục làm sao mà giống ông Trung Tƣớng gốc nhẩy
dù này đƣợc !
B/- Trích Báo Calitoday online: (Ngày 22 -1 - 2007 )