(Lời mở đầu: Qua những trao đổi với các chiến hữu thuộc thuỷ thủ đoàn HQ 11, hồi ký Trận Chiến vùng Cà Ná, mũi Dinh Phan Rang được bổ túc thêm dữ kiện. HQ 503 bị bắn vào ngày 18.4.1975 thay vì 19.4.1975. 

Nhớ lại năm xưa, không những riêng tôi mà thiết nghĩ cả thuỷ thủ đoàn HQ 503 đang còn hiện diện trên cỏi đời nầy rất biết ơn tất cả các Hạm trưởng và toàn thể thuỷ thủ đoàn của các chiến hạm như HQ 11, HQ 231, HQ 3, HQ 17, HQ 07 và tất cả chiến hạm hiện diện tại vùng Cà Ná, mũi Dinh đã tham dự trận chiến ngày 18.4.1975, đã cứu nguy HQ 503 ra khỏi vùng chiến đấu. Nếu không có sự tiếp cứu của các chiến hạm, có thể HQ 503 sẽ bị thiệt hại nặng hơn, số tử vong có thể gia tăng và chiến hạm có thể là mục tiêu sẽ bị bắn chìm vì HQ 503 không có đại pháo 76,2 ly hay 127 ly để chống trả đối phương. Xin một phút nghiêng mình tưởng niệm đến các Chiến Sĩ thuộc Thuỷ Thủ Đoàn HQ 503, HQ11 đã Vị Quốc Vong Thân.
Nhân đây tôi cũng xin cảm ơn quý Niên trưởng, quý chiến hữu Hải Quân đã cung cấp cho tôi nhiều dữ kiện hửu ích để cho hồi ký được hoàn hảo hơn.)   

Mời xem lời Tâm Tình 

*****

Kể từ chiều 30 tết Ất Mão tức là ngày 10.02.1975, HQ 503 được lệnh phân tán mỏng, từ Sài Gòn ra thả neo tại Vũng Tàu. Rồi sau đó chiến hạm đi công tác liên tục. Hết ra miền Trung, rồi xuống tận Phú Quốc, Côn sơn. Hết ra Quy Nhơn, rồi đến Nha Trang, Cam Ranh, Hàm Tân, Vũng Tàu. Khi chiến hạm có chuyến công tác di tản quân dân cán chính về Sài Gòn thì còn gì vui hơn cho thuỷ thủ đoàn HQ503 vì họ có dịp về thăm gia đình, bạn bè, người yêu. Ở ngoài biển, trăng đại dương không đủ ánh sáng để viết thư đêm. Lần nầy tàu về bến, lính biển hẹn người tình đi ăn kem, dạo phố. Thế thì tuyệt vời. Nhưng vào đầu Xuân năm ấy tình hình chiến sự ngày càng gia tăng. Quân dân cán chính ở những nơi bị địch xâm chiếm đang mong chờ sự tiếp ứng, cứu vớt, di tản của chiến hạm. Thế là, trong vài ngày ở bến, chiến hạm tiếp nhận nhiên liệu, mua sắm thực phẩm rồi lên đường công tác tiếp.

 
Ngày xưa và bây giờ: Nguyễn văn Phảy

Tình hình Phan Rang:

Phan Rang thất thủ ngày 16.4.1975. Lúc bấy giờ chiến hạm tôi đang hoạt động trong khu vực chiến đấu cùng với nhiều tàu chiến khác ở vùng biển thuộc vịnh Cà Ná, Mũi Dinh tỉnh Phan Rang trong nhiều tuần lễ qua để cứu vớt quân cán chính và đồng bào đang đổ xô ra biển bằng ghe chạy tỵ nạn cộng sản. Chiến hạm tôi cùng với những chiến hạm khác trong vùng còn có nhiệm vụ chận đứng hoặc giảm thiểu tối đa áp lực tấn công của cộng quân hướng vào Phan Thiết.

Lúc bấy giờ Phó Đề Đốc Hoàng Cơ Minh là Tư Lệnh Hải Quân vùng 2 Duyên Hải. 

Tuy nhiên, cho tới trước ngày 17.4.1975, khi những chiến hạm HQ 3 và HQ 17.v.v. chưa đến tăng viện chiến trường vùng Cà Ná, Phan Rang, thì Hạm trưởng HQ 503 là Hải quân Trung tá Nguyễn văn Lộc (K11 SQHQNT) có cấp bậc thâm niên cao nhất tại vùng nhận quyền chỉ huy chiến thuật OTC (officer in tactical command) trong vùng trách nhiệm. 

Vào đêm 16.4.1975 chúng tôi nhìn thấy trên quốc lộ 1 nằm sát bờ biển có rất nhiều ánh sáng di động cách nhau từ khoảng 50m đến 70m từ Phan Rang hướng về Phan Thiết. Trợ chiến hạm HQ 231, Hộ tống hạm HQ 11 cũng như nhiều loại chiến đỉnh khác được lệnh dùng hoả lực chận đứng sự di chuyển của cộng quân bằng các loại quân xa chở bộ đội hướng về Phan Thiết vào ban đêm trên quốc lộ 1 sát biển. 

Hai chiến hạm nầy đã dùng hoả lực mạnh, đại bác 76,2 ly và đại bác 40 ly để tấn công đoàn xe cộng quân. HQ Thiếu tá Nguyễn văn Phước (K15 SQHQNT), Hạm trưởng Trợ chiến hạm HQ 231 đã tham dự trận chiến kể lại:

„…Ban đêm, quốc lộ 1 sáng rực lên, kéo thành một vệt dài như con rắn, uốn khúc theo sườn núi. Quân xa của địch, mở đèn sáng trưng, chạy nườm nượp như vào chỗ không người. Tôi thở dài: Phan Thiết chắc chắn rồi sẽ mất. Nhưng là chiến sĩ là phải chiến đấu đến giờ phút cuối cùng. HQ 11 và HQ 231 tắt đèn tối om, tiến vào bờ và bắn trực xạ vào cái đám lúc nhúc đó. Nghe tiếng đại bác, chúng vội vàng tắt đèn đứng im. Chúng tôi cũng ngừng bắn vì không thấy bọn chúng. Khi chúng mở đèn tiếp tục chạy, chúng tôi lại bắn. Thỉnh thoảng một chiếc xe cháy đỏ rực lên là biết trúng đạn của chiến hạm. Địch hoạt động suốt đêm. Chúng tôi cũng bắn phá suốt đêm không biết mệt vì nghỉ đến sự sống còn của đất nước. Chắc có lẻ địch bị thiệt hại nặng và bị ngăn chận không tiến nhanh được.

    Sáng tờ mờ đã thấy nhiều chiếc T54 của chúng xuất hiện. HQ Thiếu Tá San quả thật là một hạm trưởng gan lì và nhiệt huyết. Ông cho tàu tiến gần sát bờ đấu súng  với T54. Nhưng chiến hạm bị bất lợi vì mục tiêu lồ lộ, còn bọn chúng núp vào khe núi bắn ra. Chúng tôi còn một bất lợi nữa là muốn tác xạ chính xác, chiến hạm phải luôn luôn di chuyển để giữ đúng huớng. Ngừng tại chỗ, gió và sóng biển sẽ làm chiến hạm xoay, không thể bắn chính xác được. Còn nếu tiếp tục chạy đưa mũi tàu vào bờ, đến một lúc nào đó, phải quay ra, lúc đó là mục tiêu cho địch bắn. Cho tàu chạy song song với  bờ thì cũng là mục tiêu tốt cho địch.

Chúng tôi chỉ có hai, còn chúng vô số kể. Tàu HQ 11 bị bắn trúng pháo tháp 40 ly và hầm máy. Một thượng sĩ đứt đầu chết tại chỗ, vài thủy thủ bị thương nặng. Trong khi đó, một trung đoàn của sư đoàn 2 bộ binh, án ngữ mũi Cà Ná, bị VC tràn ngập, các đơn vị của ta rút xuống biển, Dương vận hạm HQ503, Hạm trưởng Trung tá Nguyễn văn Lộc, có nhiệm vụ bốc các chiến sĩ của ta lên. …“

Trợ Chiến Hạm Nguyễn Đức Bổng HQ 231

Đúng vậy, sáng sớm hôm sau 17.4.1975, lúc tôi đang đi phiên và hiện diện trên đài chỉ huy thì được biết Hộ Tống Hạm HQ 11, HQ Thiếu tá Phạm Đình San (K10 SQHQNT) là Hạm trưởng, đang tiến vào bờ để quan sát tình hình.

Hộ Tống Hạm Chí Linh HQ 11

Vì khoảng cách giữa HQ 503 và HQ 11 hơi xa nên tôi không nhận diện rõ vị trí của HQ 11. Qua vô tuyến tôi có nghe các Hạm trưởng liên lạc với nhau. Trong phút chốc chúng tôi nghe đạn pháo từ bờ bắn ra chiến hạm. Theo như nhân viên thuỷ thủ đoàn đã hiện diện trên đài chỉ huy HQ 11 lúc bấy giờ cho biết thì đó là pháo từ những xe tăng T54 của cộng quân trên bờ bắn ra hướng về chiến hạm HQ 11. Cũng qua vô tuyến tôi được nghe từ HQ 11 cho biết rằng chiến hạm HQ 11 đã bị trúng đạn làm cho 1 thượng sĩ tử thương và 2 thuỷ thủ bị thương. Tức thời, tất cả chiến hạm đang hiện diện gần bờ đã nhanh chóng rút ra xa khỏi bờ. Được biết, cộng quân đã dùng cả xe quân sự lẫn xe dân sự để chuyển quân vào Phan Thiết sau khi Phan Rang lọt vào tay cộng quân.

Chiến hạm HQ 503 lúc đó đang thả neo cách xa bờ để cho dễ dàng liên lạc và tiếp nhận quân cán chính từ bờ được chuyển bằng ghe nhỏ ra chiến hạm. HQ 503 cũng vội nhổ neo và di chuyển lên hướng mũi Dinh để tiếp tục cứu vớt quân dân cán chính đang tìm cách di chuyển ra chiến hạm.  

  
Phóng đồ những Trận Chiến tại vùng Cà Ná, mũi Dinh từ ngày 16 đến 18.04.1975

Kể từ chiều ngày 17.4.1975, Tuần Dương Hạm HQ 17, HQ 3 đến tăng viện cho chiến trường. Hải quân Trung tá Trương Hửu Quýnh (K11 SQ HQNT) là Hạm trưởng HQ 17 có cấp bậc thâm niên nhất, nhận quyền chỉ huy chiến thuật (OTC) tại vùng Cà Ná thay thế Hạm trưởng HQ 503. Tuy vậy, lúc bấy giờ Hạm trưởng Tuần Dương Hạm Nhật Duật HQ 3 là HQ Trung Tá Nguyễn Kim Triệu (K7 SQHQNT) và có sự hiện diện của Phó Đề Đốc Hoàng Cơ Minh trên HQ 3 nên HQ 3 được xem như Soái Hạm cho toàn chiến dịch.

Tuần Dương Hạm Ngô Quyền HQ 17

Tuần Dương Hạm Trần Nhật Duyệt HQ 3

Cũng theo như HQ 11 cho biết, khi HQ 17 và HQ 3 nhập vào vùng chiến cũng bị cộng quân từ bờ bắn ra, nhưng may mắn các chiến hạm không bị trúng đạn của cộng quân.

HQ 503 khi còn là OTC, từ những ngày trước, chiến hạm tôi nhận lệnh phải cứu Trung tướng Nguyễn Vĩnh Nghi đang lẩn tránh trong núi và tìm cách lên tàu. Lúc bấy giờ ông dùng biệt hiệu là Vương Hồng và liên lạc qua hệ thống truyền tin bằng âm thoại (máy PRC 25) với chiến hạm của tôi sau khi Phan Rang thất thủ.

 

Trong suốt thời gian liên lạc với biệt danh Vương Hồng, chúng tôi thấy trên núi gần bờ biển mũi Dinh có tín hiệu bằng gương phản chiếu ánh sáng mặt trời chiếu ra. Chiến hạm tôi tức thời di chuyển đến gần bờ hơn để nhờ các ghe nhỏ chạy ngang qua vào đón ruớc và sẽ trả tiền hoặc đưa dầu Diesel cho họ.

Lần nầy khi chiến hạm vào gần bờ giữa mũi Cà Ná và mũi Dinh thì cứu vớt thêm một số quân Biệt Kích từ trong bờ đi ghe nhỏ ra chiến hạm. Số Biệt Kích cho biết trong bờ còn có bạn bè đồng đội nữa. Vì vậy mà chiến hạm tôi di chuyển chậm chạp gần bờ, gần nơi có gương phản chiếu trên bờ, để chờ những ghe chở quân nhân ra chiến hạm tiếp tục. Mặc dù vậy, ở vùng đó HQ 503 không bị pháo của cộng quân.

Ra hải ngoại nhờ xem bản đồ trên google, qua không ảnh của vệ tinh, tôi mới hiểu, sở dĩ cộng quân không thấy chúng tôi là vì đại bác của cộng quân được đặt trụt vào phía trong vịnh Cà Ná. Ngay tại mũi Cà Ná, thì mõm đá gồ ghề, đại pháo của cộng quân không thể kéo ra được và  đặt tại đó. Ngoài ra, cộng quân sợ ta dễ dàng phát hiện vị trí đặt đại pháo của chúng và có thể bị phá huỷ bởi hải pháo của ta. Vì thế tầm quan sát của cộng quân từ bờ ra vùng biển giữa mũi Cà Ná và mũi Dinh bị giới hạn. Chúng chỉ có thể quan sát ở phía trước vịnh Cà Ná mà thôi. Nhờ vậy, chúng đã không thể phát giác ra HQ 503 khi cứu vớt quân cán chính lên chiến hạm vì tầm nhìn đã bị đồi núi ở mũi Cà Ná che khuất. Nhưng nếu chiến hạm nào chạy đến gần mũi Cà Ná thì cộng quân có thể phát giác được và có thể bị đại pháo của chúng từ bờ bắn ra vì mục tiêu lọt vào tầm quan sát của chúng.

Thật vậy, vào buổi chiều ngày hôm trước, khi HQ 503 còn ở phía Nam mũi Cà Ná, chúng tôi có xem thấy 1 chiếc PCF vừa di chuyển từ mũi Dinh ở phía Bắc xuống phía Nam. Khi chiến đỉnh PCF vừa chạy ngang qua mũi Cà Ná, cách khoảng 3 hải lý, thì bị đại pháo cộng quân bắn ra. Tôi và các sĩ quan HQ 503 có nhìn thấy vài quả đạn của cộng quân bắn rơi gần chiến đỉnh PCF. Tức thời PCF lấy mũi hướng ra khơi và chạy hết tốc lực. Chốc lát đã thấy PCF rời xa mũi Cà Ná. Cũng chính gần chổ biển nầy mà ngày hôm sau HQ 503 bị bắn.      

HQ 503 bị pháo của cộng quân:

Vào sáng ngày 18.4.1975, HQ 503 trở lại vùng biển giữa mũi Cà Ná và mũi Dinh để cứu vớt thêm một số quân cán chính được các ghe đánh cá chở ra chiến hạm. HQ 503 di chuyển lên xuống gần đó.

Khoảng 16:50 giờ chúng tôi, tất cả sĩ quan trên chiến hạm gồm có Hạm trưởng, Hạm phó, sĩ quan đệ nhất cho tới sĩ quan kém thâm niên nhất trên chiến hạm ngoại trừ các sĩ quan đương phiên đều đang hiện diện trong Carre sĩ quan để dùng cơm chiều. Thông thường như mọi ngày, sau khi ăn cơm xong, sĩ quan nào có nhiệm vụ đi ca thì rời khỏi phòng để chuẩn bị lên thay thế ca đương nhiệm trên đài chỉ huy. Số sĩ quan còn lại thì ngồi trò chuyện trong phòng ăn sĩ quan hoặc tự do. 

Trong lúc vừa ăn vừa trò chuyện thì cơ khí trưởng HQ Đại uý Từ Thanh Hà (K18 SQHQNT) cho biết hệ thống nước ngọt của chiến hạm bị hư đang được sửa chữa. Cơ khí trưởng Hà xin phép Hạm trưởng và đề nghị HQ Trung uý Trần Ngọc Điệp (K1 SQOCS) đang trưởng phiên cho tắt máy trong chốc lát để sửa chữa tiếp tục. Đuợc Hạm trưởng chấp thuận, xong bửa ăn, Đại uý Hà rời Carre sĩ quan đi xuống hầm máy. Sau đó Đại uý Hà liên lạc với Trưởng phiên đương nhiệm là Trung uý Điệp và cho ngưng cả 2 máy tả và hửu của chiến hạm. Cá nhân tôi và vài sĩ quan khác cũng sắp sửa rời phòng ăn để chuẩn bị lên đài chỉ huy đổi phiên lúc 17:30 giờ. Trong lúc chiến hạm đang tắt máy và xuôi theo giòng nước khoảng 17:15 giờ, mũi chiến hạm hướng về phía Nam, gần bờ biển mũi Cà Ná, cách bờ khoảng 5-7 cây số thì pháo của địch từ bờ bắn ra.  Thế là nhiệm sở tác chiến được ban hành từ đài chỉ huy khi quả đạn đầu tiên của địch quân rơi gần chiến hạm. Hạm trưởng rời phòng ăn, tức tốc chạy lên đài chỉ huy. Tất cả thuỷ thủ đoàn và sĩ quan trên tàu đều nhanh chóng đến vị trí nhiệm sở tác chiến của mình.

Tôi vội chạy vào phòng ngủ để lấy nón sắt chạy đến nhiệm sở tác chiến. Phòng ngủ của tôi nằm dưới sân thượng và bên phải của chiến hạm. Lúc đó phòng ngủ của tôi nằm hướng bên bờ. Khi tôi vừa rời phòng trong giây lác thì một quả đạn 105 ly rơi trúng ngay phòng tôi nổ tung. Một mảnh đạn bắn xiên lên phòng truyền tin nằm ở chính giữa chiến hạm, phía dưới sân thượng, gần Carre Sĩ quan làm cho HQ Trung uý Nguyễn Anh Kỳ (K21 SQHQNT), trưởng ban Truyền tin, tử thương. Phước lớn cho tôi.

Một quả đạn khác rơi gần khẩu đại bác 40 ly đôi ở phía sau lái của chiến hạm. HQ Trung uý Phạm Nghĩa Vụ (K20 SQHQNT) trưởng khẩu bị thương. May mắn cho Tung uý Vụ thoát khỏi lưởi hái của tử thần.
Loạt đạn pháo kế tiếp của cộng quân được bắn, chiến hạm tôi tiếp tục bị trúng đạn. Một quả pháo 105 ly rơi vào đài chỉ huy, gặp phải ghế ngồi của Hạm trưởng, nổ tung làm cho 3 sĩ quan là HQ Trung uý Trần Ngọc Điệp (K1 SQOCS), HQ Trung uý Nguyễn Độ (tương đương K21 SQHQNT) và HQ Thiếu uý Trần Thanh Nghị (K23 SQHQNT) cùng 2 nhân viên gồm có Hạ sĩ Giám lộ Huỳnh Phi Hùng và Trung Sĩ Nhất Trọng pháo (được bổ sung làm quan sát viên) đương phiên bị tử trận. (Mời xem thêm phần giải thích ). Hạm trưởng HQ Trung tá Nguyễn văn Lộc (K11 SQHQNT)  đang đứng ngay ở ống liên lạc trước đài chỉ huy xuống phòng lái điện ở tầng dưới đài chỉ huy để ra lệnh, thì bị những mảnh kiếng của đài chỉ huy vỡ bể cũng như  mảnh đạn nổ văng trúng vào cổ, vào vai, vào đầu người của Hạm trưởng. Hạm trưởng bị thương và máu chảy ra rất nhiều. May mắn cho Hạm trưởng, đã thoát chết. 

HQ Trung tá  Nguyễn Văn Lộc vừa được thuyên chuyển lên HQ 503 thay thế HQ Trung tá Dương Bá Thế (K10 SQHQNT), nhận quyền chỉ huy và  là tân Hạm trưởng HQ 503 đi chuyến công tác đầu tiên.

Đài chỉ huy của chiến hạm bị hư hại nặng. Hệ thống điện bị trở ngại. Tay lái điện bất khiển dụng. Chiến hạm bị lao đao. Hạm phó là HQ Đại uý Hùng (K16 SQHQNT), từ phòng truyền tin, chạy lên  phòng lái điện nằm trực tiếp phía dưới đài chỉ huy, thay thế Hạm trưởng để hướng dẫn chiến hạm di chuyển ra khỏi tầm đạn pháo. Lúc bấy giờ chiến hạm phải sử dụng lái tay nằm dưới hầm máy và rất khó khăn khi điều chỉnh mũi chiến hạm hướng ra khơi để xa bờ. Thay vì tàu chạy ra khơi thì mũi tàu lại hướng vào bờ. Mặc dù Hạm trưởng bị thương nặng nhưng vẫn cố gắng cùng Hạm phó để chỉ huy thuỷ thủ đoàn đưa chiến hạm thoát khỏi vùng nguy hiểm.

Ngay những loạt đạn của cộng quân pháo đầu tiên, Tuần dương hạm HQ 17, HQ 3 và các chiến hạm khác trong vùng đã nhanh chóng tiến đến gần HQ 503 để tiếp cứu, đồng thời nả hải pháo 127 ly và 40 ly vào vị trí đặt đại pháo của cộng quân. Hạm Trưởng HQ 17 cùng khoá 11 SQHQNT với HT HQ 503.  
Theo như HQ 11 cho biết, lúc đó Hộ tống hạm HQ 11 đang công tác tuần tiểu tại phía Nam mũi Cà Ná, cách đó vài, ba hải lý, vội vàng nhấn còi nhiệm sở tác chiến, hai máy tăng tốc tối đa, vừa chạy đến gần HQ 503 để tiếp ứng, vừa nả hải pháo 76,2 ly vào nơi pháo của cộng quân bắn ra. Đồng thời Hạm trưởng HQ 11 Phạm đình San ra lệnh cho thuỷ thủ đoàn vận chuyển dây thừng cở to từ hầm chứa lên boong để sẵn sàng giòng kéo HQ 503 vì tưởng rằng HQ 503 không thể rời khỏi vùng chiến đấu được.

Tình chiến hữu, tình đồng đội, tình chiến hạm là ở chổ đó!. Mà đúng vậy, Hạm trưởng Phạm Đình San là khoá đàn anh (K10 SQHQNT) và cũng là bố của Hạm trưởng Nguyễn văn Lộc (K11 SQHQNT) khi còn trong quân trường theo truyền thống (bố con) của Hải Quân VNCH.

Những quả đại bác của cộng quân nổ chát chúa khắp nơi xung quanh chiến hạm HQ 503 xảy ra liên tục. Chiến hạm HQ 503, loại Dương vận hạm, vừa to lớn cồng kềnh mà hệ thống điện lại vừa bị hư hại nên di chuyển rất khó khăn. Tưởng rằng chiến hạm khó có thể ra khỏi vùng bị pháo. Mỗi khi chiến hạm bị trúng đại pháo của cộng quân thì khắp nơi trên chiến hạm rung chuyển. Những mảnh đạn pháo trúng vào thành tàu, khung tàu, va chạm lẫn nhau phát ra những âm thanh tử thần vang dội và tưởng rằng chiến hạm có thể bị chìm.

Trong khi chiến hạm chúng tôi đang lạng quạng, mũi đang hướng vào bờ thì bị loạt đạn kế tiếp của cộng quân pháo tới. Nhưng có lẽ xạ thủ của cộng quân tính sai nên nguyên loạt đạn quá tầm. Tất cả rơi ra khơi, rớt xa chiến hạm. Rồi sau đó ngừng hẳn. Có lẽ đại pháo của địch bị trúng đạn hải pháo từ các chiến hạm của ta nên chúng bất khiển dụng.

Sau khoảng 1 giờ 30 phút giao tranh thì cộng quân không còn bắn đại pháo vào chiến hạm tôi nữa, mặc dù chiến hạm tôi vẫn còn nằm trong tầm pháo của cộng quân. Chiến hạm đã bị trúng tổng cộng trên 10 quả pháo. Số lượng đạn cộng quân bắn ra chiến hạm HQ 503 khoảng 40 quả hoặc nhiều hơn. Hầu hết đạn pháo của cộng quân rơi xung quanh chiến hạm. Một số trúng phía sau lái của chiến hạm, từ đài chỉ huy trở về sau. Chỉ có một vài quả đạn trúng bên hông giữa chiến hạm. Nhưng rất may là không quả đạn nào trúng lườn chiến hạm ở dưới mặt nước cả. Chiến hạm không bị vô nước. 

Trên chiến hạm chở khoảng 350 đồng bào chạy tị nạn gồm các quân dân cán chính đã được cứu vớt trước đó mấy ngày nhưng không ai bị thương vì họ tạm trú ở phía trước của boong chiến hạm.

Sau nầy kiểm soát thì thấy những mảnh đạn 105 và 155 ly. Có thể đó là những khẩu đại pháo 105 và 155 ly của quân lực VNCH bị cộng sản tịch thâu được và chúng di chuyển đến bờ biển vùng Cà Ná mũi Dinh, đặt và nguỵ trang tại đó để bắn thẳng vào chiến hạm chúng tôi - Dương Vận Hạm Vũng Tàu HQ 503.

Tất cả thuỷ thủ đoàn và quân dân cán chính trên chiến hạm rất đau buồn và thương tiếc 4 sĩ quan và 2 nhân viên Giám Lộ của chiến hạm đã hy sinh. Thêm vào đó có 18 thuỷ thủ của chiến hạm bị thương. Máu me lai láng ở phòng ăn sĩ quan, phòng ăn đoàn viên được dùng làm nơi để băng bó vết thương cho thương binh ngay cả ở phòng truyền tin và ở nhiều nơi khác trên chiến hạm.

Mặc dù tình hình chiến hạm như vậy, sau khi ngưng tiếng súng, đến vùng an toàn, Hạm trưởng Nguyễn Văn Lộc đã chỉ thị cho nhà bếp nấu cháo cho các em bé và người già có ăn. Thật là một vị hạm trưởng nhân hậu.

HQ 503 trở lại Sài Gòn:

Chiến hạm HQ 503 dần dần ra khỏi vùng chiến đấu và được lệnh trở về Sài Gòn với sự hộ tống của Hộ tống hạm HQ 11. Qua những ngày dài HQ 503 di chuyển một cách chậm chạp, chiến hạm đã về đến Bộ Tự Lệnh Hạm Đội Sài Gòn an toàn. Sau đó chiến hạm được lệnh sửa chữa khẩn cấp.

Sau khi chiến hạm về tới bến, vào những ngày đầu, tất cả sĩ quan và thuỷ thủ đoàn rất bận bịu nhiều công việc. Ngoài việc đi tham dự những buổi Lễ An Táng của 4 Sĩ quan và 2 nhân viên đã Vị Quốc Vong Thân, trên chiến hạm thiếu sĩ quan, tôi được điều động thay thế và trực nhiều ngày ở chiến hạm để chuẩn bị cho chuyến hải hành viễn dương vô thời hạn. Chỉ trong vòng 3 ngày, ban ẩm thực trên chiến hạm đã mua sắm đầy đủ thực phẩm dùng cho 3 tháng. Thuỷ thủ đoàn được thông báo chuẩn bị đi công tác dài hạn.

Trong 2 ngày phép về thăm gia đình từ 28 đến 29 tháng 4 năm 1975, tôi đã cùng với vợ mới cưới vào ngày 30.01.1975 chuẩn bị hành trang để sẵn sàng theo chiến hạm ra đi. Sáng ngày 30.4.1975, hết phép, tôi xuống lại chiến hạm đang đậu tại Bộ Tư Lệnh Hạm Đội Hải Quân Sài Gòn để sửa chữa cấp thời thì mới biết hầu hết những chiến hạm khác đã ra khơi trong đêm 29.4.1975. Vì chiến hạm tôi bất khiển dụng nên không thể rời quân cảng được. Thế là hầu hết thuỷ thủ đoàn của chiến hạm HQ 503 bị kẹt ở lại. Những sĩ quan bị bắt đi tù với mỹ từ „học tập cải tạo“...  

KS Nguyễn Văn  Phảy
(Đệ Nhị Song Ngư)
Cựu Trưởng Ban Giám Lộ kiêm Thám Xuất HQ 503
eMail: vgpgermany@gmx.net
Germany, 18.3.2013

 

Trận Chiến tại vùng Cà Ná, Mũi Dinh Phan Rang ngày 18.04.1975 KS Nguyễn văn Phảy

(Lời mở đầu: Qua những trao đổi với các chiến hữu thuộc thuỷ thủ đoàn HQ 11, hồi ký Trận Chiến vùng Cà Ná, mũi Dinh Phan Rang được bổ túc thêm dữ kiện. HQ 503 bị bắn vào ngày 18.4.1975 thay vì 19.4.1975.  Nhớ lại năm xưa, không những riêng tôi mà thiết nghĩ cả thuỷ thủ đoàn HQ 503 đang còn hiện diện trên cỏi đời nầy rất biết ơn tất cả các Hạm trưởng và toàn thể thuỷ thủ đoàn của các chiến hạm như HQ 11, HQ 231, HQ 3, HQ 17, HQ 07 và tất cả chiến hạm hiện diện tại vùng Cà Ná, mũi Dinh đã tham dự trận chiến ngày 18.4.1975, đã cứu nguy HQ 503 ra khỏi vùng chiến đấu. Nếu không có sự tiếp cứu của các chiến hạm, có thể HQ 503 sẽ bị thiệt hại nặng hơn, số tử vong có thể gia tăng và chiến hạm có thể là mục tiêu sẽ bị bắn chìm vì HQ 503 không có đại pháo 76,2 ly hay 127 ly để chống trả đối phương. Xin một phút nghiêng mình tưởng niệm đến các Chiến Sĩ thuộc Thuỷ Thủ Đoàn HQ 503, HQ11 đã Vị Quốc Vong Thân. Nhân đây tôi cũng xin cảm ơn quý Niên trưởng, quý chiến hữu Hải Quân đã cung cấp cho tôi nhiều dữ kiện hửu ích để cho hồi ký được hoàn hảo hơn.)    Mời xem lời Tâm Tình  ***** Kể từ chiều 30 tết Ất Mão tức là ngày 10.02.1975, HQ 503 được lệnh phân tán mỏng, từ Sài Gòn ra thả neo tại Vũng Tàu. Rồi sau đó chiến hạm đi công tác liên tục. Hết ra miền Trung, rồi xuống tận Phú Quốc, Côn sơn. Hết ra Quy Nhơn, rồi đến Nha Trang, Cam Ranh, Hàm Tân, Vũng Tàu. Khi chiến hạm có chuyến công tác di tản quân dân cán chính về Sài Gòn thì còn gì vui hơn cho thuỷ thủ đoàn HQ503 vì họ có dịp về thăm gia đình, bạn bè, người yêu. Ở ngoài biển, trăng đại dương không đủ ánh sáng để viết thư đêm. Lần nầy tàu về bến, lính biển hẹn người tình đi ăn kem, dạo phố. Thế thì tuyệt vời. Nhưng vào đầu Xuân năm ấy tình hình chiến sự ngày càng gia tăng. Quân dân cán chính ở những nơi bị địch xâm chiếm đang mong chờ sự tiếp ứng, cứu vớt, di tản của chiến hạm. Thế là, trong vài ngày ở bến, chiến hạm tiếp nhận nhiên liệu, mua sắm thực phẩm rồi lên đường công tác tiếp.   Ngày xưa và bây giờ: Nguyễn văn Phảy Tình hình Phan Rang: Phan Rang thất thủ ngày 16.4.1975. Lúc bấy giờ chiến hạm tôi đang hoạt động trong khu vực chiến đấu cùng với nhiều tàu chiến khác ở vùng biển thuộc vịnh Cà Ná, Mũi Dinh tỉnh Phan Rang trong nhiều tuần lễ qua để cứu vớt quân cán chính và đồng bào đang đổ xô ra biển bằng ghe chạy tỵ nạn cộng sản. Chiến hạm tôi cùng với những chiến hạm khác trong vùng còn có nhiệm vụ chận đứng hoặc giảm thiểu tối đa áp lực tấn công của cộng quân hướng vào Phan Thiết. Lúc bấy giờ Phó Đề Đốc Hoàng Cơ Minh là Tư Lệnh Hải Quân vùng 2 Duyên Hải.  Tuy nhiên, cho tới trước ngày 17.4.1975, khi những chiến hạm HQ 3 và HQ 17.v.v. chưa đến tăng viện chiến trường vùng Cà Ná, Phan Rang, thì Hạm trưởng HQ 503 là Hải quân Trung tá Nguyễn văn Lộc (K11 SQHQNT) có cấp bậc thâm niên cao nhất tại vùng nhận quyền chỉ huy chiến thuật OTC (officer in tactical command) trong vùng trách nhiệm.  Vào đêm 16.4.1975 chúng tôi nhìn thấy trên quốc lộ 1 nằm sát bờ biển có rất nhiều ánh sáng di động cách nhau từ khoảng 50m đến 70m từ Phan Rang hướng về Phan Thiết. Trợ chiến hạm HQ 231, Hộ tống hạm HQ 11 cũng như nhiều loại chiến đỉnh khác được lệnh dùng hoả lực chận đứng sự di chuyển của cộng quân bằng các loại quân xa chở bộ đội hướng về Phan Thiết vào ban đêm trên quốc lộ 1 sát biển.  Hai chiến hạm nầy đã dùng hoả lực mạnh, đại bác 76,2 ly và đại bác 40 ly để tấn công đoàn xe cộng quân. HQ Thiếu tá Nguyễn văn Phước (K15 SQHQNT), Hạm trưởng Trợ chiến hạm HQ 231 đã tham dự trận chiến kể lại: „…Ban đêm, quốc lộ 1 sáng rực lên, kéo thành một vệt dài như con rắn, uốn khúc theo sườn núi. Quân xa của địch, mở đèn sáng trưng, chạy nườm nượp như vào chỗ không người. Tôi thở dài: Phan Thiết chắc chắn rồi sẽ mất. Nhưng là chiến sĩ là phải chiến đấu đến giờ phút cuối cùng. HQ 11 và HQ 231 tắt đèn tối om, tiến vào bờ và bắn trực xạ vào cái đám lúc nhúc đó. Nghe tiếng đại bác, chúng vội vàng tắt đèn đứng im. Chúng tôi cũng ngừng bắn vì không thấy bọn chúng. Khi chúng mở đèn tiếp tục chạy, chúng tôi lại bắn. Thỉnh thoảng một chiếc xe cháy đỏ rực lên là biết trúng đạn của chiến hạm. Địch hoạt động suốt đêm. Chúng tôi cũng bắn phá suốt đêm không biết mệt vì nghỉ đến sự sống còn của đất nước. Chắc có lẻ địch bị thiệt hại nặng và bị ngăn chận không tiến nhanh được.     Sáng tờ mờ đã thấy nhiều chiếc T54 của chúng xuất hiện. HQ Thiếu Tá San quả thật là một hạm trưởng gan lì và nhiệt huyết. Ông cho tàu tiến gần sát bờ đấu súng  với T54. Nhưng chiến hạm bị bất lợi vì mục tiêu lồ lộ, còn bọn chúng núp vào khe núi bắn ra. Chúng tôi còn một bất lợi nữa là muốn tác xạ chính xác, chiến hạm phải luôn luôn di chuyển để giữ đúng huớng. Ngừng tại chỗ, gió và sóng biển sẽ làm chiến hạm xoay, không thể bắn chính xác được. Còn nếu tiếp tục chạy đưa mũi tàu vào bờ, đến một lúc nào đó, phải quay ra, lúc đó là mục tiêu cho địch bắn. Cho tàu chạy song song với  bờ thì cũng là mục tiêu tốt cho địch. Chúng tôi chỉ có hai, còn chúng vô số kể. Tàu HQ 11 bị bắn trúng pháo tháp 40 ly và hầm máy. Một thượng sĩ đứt đầu chết tại chỗ, vài thủy thủ bị thương nặng. Trong khi đó, một trung đoàn của sư đoàn 2 bộ binh, án ngữ mũi Cà Ná, bị VC tràn ngập, các đơn vị của ta rút xuống biển, Dương vận hạm HQ503, Hạm trưởng Trung tá Nguyễn văn Lộc, có nhiệm vụ bốc các chiến sĩ của ta lên. …“ Trợ Chiến Hạm Nguyễn Đức Bổng HQ 231 Đúng vậy, sáng sớm hôm sau 17.4.1975, lúc tôi đang đi phiên và hiện diện trên đài chỉ huy thì được biết Hộ Tống Hạm HQ 11, HQ Thiếu tá Phạm Đình San (K10 SQHQNT) là Hạm trưởng, đang tiến vào bờ để quan sát tình hình. Hộ Tống Hạm Chí Linh HQ 11 Vì khoảng cách giữa HQ 503 và HQ 11 hơi xa nên tôi không nhận diện rõ vị trí của HQ 11. Qua vô tuyến tôi có nghe các Hạm trưởng liên lạc với nhau. Trong phút chốc chúng tôi nghe đạn pháo từ bờ bắn ra chiến hạm. Theo như nhân viên thuỷ thủ đoàn đã hiện diện trên đài chỉ huy HQ 11 lúc bấy giờ cho biết thì đó là pháo từ những xe tăng T54 của cộng quân trên bờ bắn ra hướng về chiến hạm HQ 11. Cũng qua vô tuyến tôi được nghe từ HQ 11 cho biết rằng chiến hạm HQ 11 đã bị trúng đạn làm cho 1 thượng sĩ tử thương và 2 thuỷ thủ bị thương. Tức thời, tất cả chiến hạm đang hiện diện gần bờ đã nhanh chóng rút ra xa khỏi bờ. Được biết, cộng quân đã dùng cả xe quân sự lẫn xe dân sự để chuyển quân vào Phan Thiết sau khi Phan Rang lọt vào tay cộng quân. Chiến hạm HQ 503 lúc đó đang thả neo cách xa bờ để cho dễ dàng liên lạc và tiếp nhận quân cán chính từ bờ được chuyển bằng ghe nhỏ ra chiến hạm. HQ 503 cũng vội nhổ neo và di chuyển lên hướng mũi Dinh để tiếp tục cứu vớt quân dân cán chính đang tìm cách di chuyển ra chiến hạm.      Phóng đồ những Trận Chiến tại vùng Cà Ná, mũi Dinh từ ngày 16 đến 18.04.1975 Kể từ chiều ngày 17.4.1975, Tuần Dương Hạm HQ 17, HQ 3 đến tăng viện cho chiến trường. Hải quân Trung tá Trương Hửu Quýnh (K11 SQ HQNT) là Hạm trưởng HQ 17 có cấp bậc thâm niên nhất, nhận quyền chỉ huy chiến thuật (OTC) tại vùng Cà Ná thay thế Hạm trưởng HQ 503. Tuy vậy, lúc bấy giờ Hạm trưởng Tuần Dương Hạm Nhật Duật HQ 3 là HQ Trung Tá Nguyễn Kim Triệu (K7 SQHQNT) và có sự hiện diện của Phó Đề Đốc Hoàng Cơ Minh trên HQ 3 nên HQ 3 được xem như Soái Hạm cho toàn chiến dịch. Tuần Dương Hạm Ngô Quyền HQ 17 Tuần Dương Hạm Trần Nhật Duyệt HQ 3 Cũng theo như HQ 11 cho biết, khi HQ 17 và HQ 3 nhập vào vùng chiến cũng bị cộng quân từ bờ bắn ra, nhưng may mắn các chiến hạm không bị trúng đạn của cộng quân. HQ 503 khi còn là OTC, từ những ngày trước, chiến hạm tôi nhận lệnh phải cứu Trung tướng Nguyễn Vĩnh Nghi đang lẩn tránh trong núi và tìm cách lên tàu. Lúc bấy giờ ông dùng biệt hiệu là Vương Hồng và liên lạc qua hệ thống truyền tin bằng âm thoại (máy PRC 25) với chiến hạm của tôi sau khi Phan Rang thất thủ.   Trong suốt thời gian liên lạc với biệt danh Vương Hồng, chúng tôi thấy trên núi gần bờ biển mũi Dinh có tín hiệu bằng gương phản chiếu ánh sáng mặt trời chiếu ra. Chiến hạm tôi tức thời di chuyển đến gần bờ hơn để nhờ các ghe nhỏ chạy ngang qua vào đón ruớc và sẽ trả tiền hoặc đưa dầu Diesel cho họ. Lần nầy khi chiến hạm vào gần bờ giữa mũi Cà Ná và mũi Dinh thì cứu vớt thêm một số quân Biệt Kích từ trong bờ đi ghe nhỏ ra chiến hạm. Số Biệt Kích cho biết trong bờ còn có bạn bè đồng đội nữa. Vì vậy mà chiến hạm tôi di chuyển chậm chạp gần bờ, gần nơi có gương phản chiếu trên bờ, để chờ những ghe chở quân nhân ra chiến hạm tiếp tục. Mặc dù vậy, ở vùng đó HQ 503 không bị pháo của cộng quân. Ra hải ngoại nhờ xem bản đồ trên google, qua không ảnh của vệ tinh, tôi mới hiểu, sở dĩ cộng quân không thấy chúng tôi là vì đại bác của cộng quân được đặt trụt vào phía trong vịnh Cà Ná. Ngay tại mũi Cà Ná, thì mõm đá gồ ghề, đại pháo của cộng quân không thể kéo ra được và  đặt tại đó. Ngoài ra, cộng quân sợ ta dễ dàng phát hiện vị trí đặt đại pháo của chúng và có thể bị phá huỷ bởi hải pháo của ta. Vì thế tầm quan sát của cộng quân từ bờ ra vùng biển giữa mũi Cà Ná và mũi Dinh bị giới hạn. Chúng chỉ có thể quan sát ở phía trước vịnh Cà Ná mà thôi. Nhờ vậy, chúng đã không thể phát giác ra HQ 503 khi cứu vớt quân cán chính lên chiến hạm vì tầm nhìn đã bị đồi núi ở mũi Cà Ná che khuất. Nhưng nếu chiến hạm nào chạy đến gần mũi Cà Ná thì cộng quân có thể phát giác được và có thể bị đại pháo của chúng từ bờ bắn ra vì mục tiêu lọt vào tầm quan sát của chúng. Thật vậy, vào buổi chiều ngày hôm trước, khi HQ 503 còn ở phía Nam mũi Cà Ná, chúng tôi có xem thấy 1 chiếc PCF vừa di chuyển từ mũi Dinh ở phía Bắc xuống phía Nam. Khi chiến đỉnh PCF vừa chạy ngang qua mũi Cà Ná, cách khoảng 3 hải lý, thì bị đại pháo cộng quân bắn ra. Tôi và các sĩ quan HQ 503 có nhìn thấy vài quả đạn của cộng quân bắn rơi gần chiến đỉnh PCF. Tức thời PCF lấy mũi hướng ra khơi và chạy hết tốc lực. Chốc lát đã thấy PCF rời xa mũi Cà Ná. Cũng chính gần chổ biển nầy mà ngày hôm sau HQ 503 bị bắn.       HQ 503 bị pháo của cộng quân: Vào sáng ngày 18.4.1975, HQ 503 trở lại vùng biển giữa mũi Cà Ná và mũi Dinh để cứu vớt thêm một số quân cán chính được các ghe đánh cá chở ra chiến hạm. HQ 503 di chuyển lên xuống gần đó. Khoảng 16:50 giờ chúng tôi, tất cả sĩ quan trên chiến hạm gồm có Hạm trưởng, Hạm phó, sĩ quan đệ nhất cho tới sĩ quan kém thâm niên nhất trên chiến hạm ngoại trừ các sĩ quan đương phiên đều đang hiện diện trong Carre sĩ quan để dùng cơm chiều. Thông thường như mọi ngày, sau khi ăn cơm xong, sĩ quan nào có nhiệm vụ đi ca thì rời khỏi phòng để chuẩn bị lên thay thế ca đương nhiệm trên đài chỉ huy. Số sĩ quan còn lại thì ngồi trò chuyện trong phòng ăn sĩ quan hoặc tự do.  Trong lúc vừa ăn vừa trò chuyện thì cơ khí trưởng HQ Đại uý Từ Thanh Hà (K18 SQHQNT) cho biết hệ thống nước ngọt của chiến hạm bị hư đang được sửa chữa. Cơ khí trưởng Hà xin phép Hạm trưởng và đề nghị HQ Trung uý Trần Ngọc Điệp (K1 SQOCS) đang trưởng phiên cho tắt máy trong chốc lát để sửa chữa tiếp tục. Đuợc Hạm trưởng chấp thuận, xong bửa ăn, Đại uý Hà rời Carre sĩ quan đi xuống hầm máy. Sau đó Đại uý Hà liên lạc với Trưởng phiên đương nhiệm là Trung uý Điệp và cho ngưng cả 2 máy tả và hửu của chiến hạm. Cá nhân tôi và vài sĩ quan khác cũng sắp sửa rời phòng ăn để chuẩn bị lên đài chỉ huy đổi phiên lúc 17:30 giờ. Trong lúc chiến hạm đang tắt máy và xuôi theo giòng nước khoảng 17:15 giờ, mũi chiến hạm hướng về phía Nam, gần bờ biển mũi Cà Ná, cách bờ khoảng 5-7 cây số thì pháo của địch từ bờ bắn ra.  Thế là nhiệm sở tác chiến được ban hành từ đài chỉ huy khi quả đạn đầu tiên của địch quân rơi gần chiến hạm. Hạm trưởng rời phòng ăn, tức tốc chạy lên đài chỉ huy. Tất cả thuỷ thủ đoàn và sĩ quan trên tàu đều nhanh chóng đến vị trí nhiệm sở tác chiến của mình. Tôi vội chạy vào phòng ngủ để lấy nón sắt chạy đến nhiệm sở tác chiến. Phòng ngủ của tôi nằm dưới sân thượng và bên phải của chiến hạm. Lúc đó phòng ngủ của tôi nằm hướng bên bờ. Khi tôi vừa rời phòng trong giây lác thì một quả đạn 105 ly rơi trúng ngay phòng tôi nổ tung. Một mảnh đạn bắn xiên lên phòng truyền tin nằm ở chính giữa chiến hạm, phía dưới sân thượng, gần Carre Sĩ quan làm cho HQ Trung uý Nguyễn Anh Kỳ (K21 SQHQNT), trưởng ban Truyền tin, tử thương. Phước lớn cho tôi. Một quả đạn khác rơi gần khẩu đại bác 40 ly đôi ở phía sau lái của chiến hạm. HQ Trung uý Phạm Nghĩa Vụ (K20 SQHQNT) trưởng khẩu bị thương. May mắn cho Tung uý Vụ thoát khỏi lưởi hái của tử thần. Loạt đạn pháo kế tiếp của cộng quân được bắn, chiến hạm tôi tiếp tục bị trúng đạn. Một quả pháo 105 ly rơi vào đài chỉ huy, gặp phải ghế ngồi của Hạm trưởng, nổ tung làm cho 3 sĩ quan là HQ Trung uý Trần Ngọc Điệp (K1 SQOCS), HQ Trung uý Nguyễn Độ (tương đương K21 SQHQNT) và HQ Thiếu uý Trần Thanh Nghị (K23 SQHQNT) cùng 2 nhân viên gồm có Hạ sĩ Giám lộ Huỳnh Phi Hùng và Trung Sĩ Nhất Trọng pháo (được bổ sung làm quan sát viên) đương phiên bị tử trận. (Mời xem thêm phần giải thích ). Hạm trưởng HQ Trung tá Nguyễn văn Lộc (K11 SQHQNT)  đang đứng ngay ở ống liên lạc trước đài chỉ huy xuống phòng lái điện ở tầng dưới đài chỉ huy để ra lệnh, thì bị những mảnh kiếng của đài chỉ huy vỡ bể cũng như  mảnh đạn nổ văng trúng vào cổ, vào vai, vào đầu người của Hạm trưởng. Hạm trưởng bị thương và máu chảy ra rất nhiều. May mắn cho Hạm trưởng, đã thoát chết.  HQ Trung tá  Nguyễn Văn Lộc vừa được thuyên chuyển lên HQ 503 thay thế HQ Trung tá Dương Bá Thế (K10 SQHQNT), nhận quyền chỉ huy và  là tân Hạm trưởng HQ 503 đi chuyến công tác đầu tiên. Đài chỉ huy của chiến hạm bị hư hại nặng. Hệ thống điện bị trở ngại. Tay lái điện bất khiển dụng. Chiến hạm bị lao đao. Hạm phó là HQ Đại uý Hùng (K16 SQHQNT), từ phòng truyền tin, chạy lên  phòng lái điện nằm trực tiếp phía dưới đài chỉ huy, thay thế Hạm trưởng để hướng dẫn chiến hạm di chuyển ra khỏi tầm đạn pháo. Lúc bấy giờ chiến hạm phải sử dụng lái tay nằm dưới hầm máy và rất khó khăn khi điều chỉnh mũi chiến hạm hướng ra khơi để xa bờ. Thay vì tàu chạy ra khơi thì mũi tàu lại hướng vào bờ. Mặc dù Hạm trưởng bị thương nặng nhưng vẫn cố gắng cùng Hạm phó để chỉ huy thuỷ thủ đoàn đưa chiến hạm thoát khỏi vùng nguy hiểm. Ngay những loạt đạn của cộng quân pháo đầu tiên, Tuần dương hạm HQ 17, HQ 3 và các chiến hạm khác trong vùng đã nhanh chóng tiến đến gần HQ 503 để tiếp cứu, đồng thời nả hải pháo 127 ly và 40 ly vào vị trí đặt đại pháo của cộng quân. Hạm Trưởng HQ 17 cùng khoá 11 SQHQNT với HT HQ 503.   Theo như HQ 11 cho biết, lúc đó Hộ tống hạm HQ 11 đang công tác tuần tiểu tại phía Nam mũi Cà Ná, cách đó vài, ba hải lý, vội vàng nhấn còi nhiệm sở tác chiến, hai máy tăng tốc tối đa, vừa chạy đến gần HQ 503 để tiếp ứng, vừa nả hải pháo 76,2 ly vào nơi pháo của cộng quân bắn ra. Đồng thời Hạm trưởng HQ 11 Phạm đình San ra lệnh cho thuỷ thủ đoàn vận chuyển dây thừng cở to từ hầm chứa lên boong để sẵn sàng giòng kéo HQ 503 vì tưởng rằng HQ 503 không thể rời khỏi vùng chiến đấu được. Tình chiến hữu, tình đồng đội, tình chiến hạm là ở chổ đó!. Mà đúng vậy, Hạm trưởng Phạm Đình San là khoá đàn anh (K10 SQHQNT) và cũng là bố của Hạm trưởng Nguyễn văn Lộc (K11 SQHQNT) khi còn trong quân trường theo truyền thống (bố con) của Hải Quân VNCH. Những quả đại bác của cộng quân nổ chát chúa khắp nơi xung quanh chiến hạm HQ 503 xảy ra liên tục. Chiến hạm HQ 503, loại Dương vận hạm, vừa to lớn cồng kềnh mà hệ thống điện lại vừa bị hư hại nên di chuyển rất khó khăn. Tưởng rằng chiến hạm khó có thể ra khỏi vùng bị pháo. Mỗi khi chiến hạm bị trúng đại pháo của cộng quân thì khắp nơi trên chiến hạm rung chuyển. Những mảnh đạn pháo trúng vào thành tàu, khung tàu, va chạm lẫn nhau phát ra những âm thanh tử thần vang dội và tưởng rằng chiến hạm có thể bị chìm. Trong khi chiến hạm chúng tôi đang lạng quạng, mũi đang hướng vào bờ thì bị loạt đạn kế tiếp của cộng quân pháo tới. Nhưng có lẽ xạ thủ của cộng quân tính sai nên nguyên loạt đạn quá tầm. Tất cả rơi ra khơi, rớt xa chiến hạm. Rồi sau đó ngừng hẳn. Có lẽ đại pháo của địch bị trúng đạn hải pháo từ các chiến hạm của ta nên chúng bất khiển dụng. Sau khoảng 1 giờ 30 phút giao tranh thì cộng quân không còn bắn đại pháo vào chiến hạm tôi nữa, mặc dù chiến hạm tôi vẫn còn nằm trong tầm pháo của cộng quân. Chiến hạm đã bị trúng tổng cộng trên 10 quả pháo. Số lượng đạn cộng quân bắn ra chiến hạm HQ 503 khoảng 40 quả hoặc nhiều hơn. Hầu hết đạn pháo của cộng quân rơi xung quanh chiến hạm. Một số trúng phía sau lái của chiến hạm, từ đài chỉ huy trở về sau. Chỉ có một vài quả đạn trúng bên hông giữa chiến hạm. Nhưng rất may là không quả đạn nào trúng lườn chiến hạm ở dưới mặt nước cả. Chiến hạm không bị vô nước.  Trên chiến hạm chở khoảng 350 đồng bào chạy tị nạn gồm các quân dân cán chính đã được cứu vớt trước đó mấy ngày nhưng không ai bị thương vì họ tạm trú ở phía trước của boong chiến hạm. Sau nầy kiểm soát thì thấy những mảnh đạn 105 và 155 ly. Có thể đó là những khẩu đại pháo 105 và 155 ly của quân lực VNCH bị cộng sản tịch thâu được và chúng di chuyển đến bờ biển vùng Cà Ná mũi Dinh, đặt và nguỵ trang tại đó để bắn thẳng vào chiến hạm chúng tôi - Dương Vận Hạm Vũng Tàu HQ 503. Tất cả thuỷ thủ đoàn và quân dân cán chính trên chiến hạm rất đau buồn và thương tiếc 4 sĩ quan và 2 nhân viên Giám Lộ của chiến hạm đã hy sinh. Thêm vào đó có 18 thuỷ thủ của chiến hạm bị thương. Máu me lai láng ở phòng ăn sĩ quan, phòng ăn đoàn viên được dùng làm nơi để băng bó vết thương cho thương binh ngay cả ở phòng truyền tin và ở nhiều nơi khác trên chiến hạm. Mặc dù tình hình chiến hạm như vậy, sau khi ngưng tiếng súng, đến vùng an toàn, Hạm trưởng Nguyễn Văn Lộc đã chỉ thị cho nhà bếp nấu cháo cho các em bé và người già có ăn. Thật là một vị hạm trưởng nhân hậu. HQ 503 trở lại Sài Gòn: Chiến hạm HQ 503 dần dần ra khỏi vùng chiến đấu và được lệnh trở về Sài Gòn với sự hộ tống của Hộ tống hạm HQ 11. Qua những ngày dài HQ 503 di chuyển một cách chậm chạp, chiến hạm đã về đến Bộ Tự Lệnh Hạm Đội Sài Gòn an toàn. Sau đó chiến hạm được lệnh sửa chữa khẩn cấp. Sau khi chiến hạm về tới bến, vào những ngày đầu, tất cả sĩ quan và thuỷ thủ đoàn rất bận bịu nhiều công việc. Ngoài việc đi tham dự những buổi Lễ An Táng của 4 Sĩ quan và 2 nhân viên đã Vị Quốc Vong Thân, trên chiến hạm thiếu sĩ quan, tôi được điều động thay thế và trực nhiều ngày ở chiến hạm để chuẩn bị cho chuyến hải hành viễn dương vô thời hạn. Chỉ trong vòng 3 ngày, ban ẩm thực trên chiến hạm đã mua sắm đầy đủ thực phẩm dùng cho 3 tháng. Thuỷ thủ đoàn được thông báo chuẩn bị đi công tác dài hạn. Trong 2 ngày phép về thăm gia đình từ 28 đến 29 tháng 4 năm 1975, tôi đã cùng với vợ mới cưới vào ngày 30.01.1975 chuẩn bị hành trang để sẵn sàng theo chiến hạm ra đi. Sáng ngày 30.4.1975, hết phép, tôi xuống lại chiến hạm đang đậu tại Bộ Tư Lệnh Hạm Đội Hải Quân Sài Gòn để sửa chữa cấp thời thì mới biết hầu hết những chiến hạm khác đã ra khơi trong đêm 29.4.1975. Vì chiến hạm tôi bất khiển dụng nên không thể rời quân cảng được. Thế là hầu hết thuỷ thủ đoàn của chiến hạm HQ 503 bị kẹt ở lại. Những sĩ quan bị bắt đi tù với mỹ từ „học tập cải tạo“...   KS Nguyễn Văn  Phảy (Đệ Nhị Song Ngư) Cựu Trưởng Ban Giám Lộ kiêm Thám Xuất HQ 503 eMail: vgpgermany@gmx.net Germany, 18.3.2013 Mời xem tiếp: Dương Vận Hạm LST Vũng Tàu HQ50

 

Lần lại vụ bê bối lớn nhất lịch sử hải quân Mỹ

Hồ sơ

KHIÊM ĐỖ 10/11/2021 15:00 GMT+7

TTCT - Một tay nhà thầu quân sự giỏi quan hệ và ăn chơi đã thao túng cả Hạm đội Thái Bình Dương của Mỹ ra sao, trong vụ bê bối mà gần một thập niên sau vẫn còn để lại những hệ quả ghê gớm.

Đề đốc chỉ huy quân báo Hải quân Hoa Kỳ bước vào bàn giấy của một thiếu tá thuộc quyền. Thiếu tá này thấy sếp vào bèn vội vã cất tập hồ sơ đề chữ “Mật” trên bàn vào ngăn kéo!

Tại sao lại như thế? Là vì thiếu tá sợ đề đốc cầm tập hồ sơ lật ra xem thì khó ăn khó nói. Đề đốc chỉ huy quân báo không được quyền xem hồ sơ (!) vì ông đang bị điều tra, và hồ sơ này có thể dính dáng đến cá nhân ông. 

Leonard Mập (thứ hai từ trái sang) là bạn ăn chơi hợp cạ của nhiều tướng tá Hải quân Mỹ. Ảnh: Washington Post

 

Tuy nhiên, ông vẫn giữ chức vụ vì chỉ còn một năm nữa là về hưu và hải quân không nỡ bắt ông bỏ tù, chuyện có gì đâu. Khi về hưu, ông chỉ bị giáng xuống hàng phó đề đốc và vẫn ăn lương hưu tướng lãnh. 

Ngoài những ngày điều binh khiển chiến hạm oai hùng trên biển, tội của ông là lỡ ăn cơm uống rượu và cặp kè với mấy cô gái Á cùng lúc, muốn bao nhiêu được bấy nhiêu, rồi nhận đồng hồ vàng cho mình hay giỏ đầm hàng hiệu cho vợ, du lịch 5 sao cho con... để tiết lộ tin tình báo cho một nhân vật mà giới sĩ quan cao cấp Hải quân Mỹ gọi là “Leonard huyền thoại”, tên tục là “Leonard Mập” - người Mã Lai, cao 1,90m và nặng 160kg, tổng giám đốc Công ty GDMA cung cấp dịch vụ tại cảng cho các tàu chiến.

Chuyện sĩ quan Hải quân Hoa Kỳ thứ 20 (trong 29 vị cả thảy), trưởng phòng điều hợp tập trận với hải quân nước ngoài, nhận tội trong vụ bê bối Leonard Mập vừa rồi khiến tôi giật mình khi phát hiện trong danh sách có cả một bạn tên “Khiem”.

Ông này tên Mỹ là Michael V. Misiewicz, và do gốc Cam Bốt nên tên đúng ra là “Khem”, cũng hạm trưởng chỉ huy tàu Mỹ, về thăm nhà tại cảng Sihanoukville và được xứ sở cũ vinh danh như ông hạm trưởng gốc Việt Lê Bá Hùng. Nhưng hạm trưởng Hùng chưa thấy bê bối gì, Việt kiều Mỹ nào có thế bao giờ.

Vụ bê bối này dính líu tới hai đề đốc, một lô đại tá và trung tá hải quân. Họ được chiêu đãi “chân dài” mang từ tận Mông Cổ sang, kèm ăn nhậu và quà cáp hàng chục triệu, bởi một nhà thầu Singapore để điều tàu tập trận đến các cảng mà công ty này có dịch vụ bảo trì. 

Thành ra, tin tức Hải quân Mỹ tập trận tại Biển Đông khiến một số nơi mừng húm vì tưởng Mỹ sắp đánh Trung Quốc. Có biết đâu nguyên nhân có khi là do công ty của Leonard Mập mới tổ chức tiệc chân dài cho mấy ông tướng tá Bộ tư lệnh Hải quân Thái Bình Dương!

Tuy nhiên, đề đốc tư lệnh tình báo hải quân không mất chức mà được cho an vị đến khi về hưu. Thời gian này ông làm sếp nhưng không được xem hồ sơ mật vì sợ ông biết thông tin về điều tra vụ án. Phó tư lệnh của ông cũng dính chàm và tướng lên thay cũng bị điều tra luôn, về chuyện bê bối khác!

Chuyện tham ô giữa Leonard Mập và Hải quân Hoa Kỳ, bị phanh phui từ năm 2013, mấy tuần qua lại rôm rả vì cuộc “đả hổ diệt ruồi” trong Hải quân Mỹ kéo dài 8 năm đến nay chưa kết thúc và vừa cán mốc mới: sĩ quan thứ 20 bị truy tố vừa nhận tội trước tòa.

Đây là đại án làm trong sạch lực lượng của Hải quân Mỹ: 60 tướng lãnh bị điều tra, 6 tướng bị kỷ luật và 2 tướng bị truy tố ra tòa (nhưng lại khá im ắng trên báo chí vì dính dáng mấy đời tư lệnh Thái Bình Dương).

Phải nói là nhân vật Leonard Mập rất đáng ngưỡng mộ, chẳng hiểu sao mà Nga hay Trung Quốc không biết đường tin dùng những tay có thể điều được cả chiến hạm Hoa Kỳ vào cảng này cảng kia để họ phải dùng dịch vụ của GDMA như vậy. 

Tối về vợ hỏi, sao hôm nay công việc thế nào, thì bình thường thôi, chẳng có gì, à, anh thay nhớt cho một hàng không mẫu hạm Mỹ.

Võ khí của Leonard Mập là tiền, quà cáp và những biệt đội “nữ hải kích Thái Lan” gửi đến tận phòng ngủ của các tướng tá để tra tấn họ bằng nghiệp vụ đặc biệt. Leonard Mập bị lừa sang Mỹ và bắt giam năm 2015. 

Tuy nhiên, năm 2018 Leonard được cho ra trại, quản thúc tại gia ở nhà riêng tại San Diego vì lý do bệnh nặng (cân ?). Không hiểu biệt đội nữ hải kích ngày xưa có phụ trách phần canh giữ?

Phải nói thêm, Leonard Mập không có thân thế gì, cũng chẳng phải đại gia giàu sẵn, mà là nhờ quen biết một hạ sĩ quan quân báo ở Nhật rồi leo dần đến thao túng cả Bộ tư lệnh Hạm đội 7 bằng cách gặp ai anh cầm tay mấy phút là cổ tay người đó có ngay đồng hồ vàng! 

Thêm nữa, Leonard Mập không hối lộ kiểu hợp đồng ăn chia phần trăm cố định, mà chỉ vui chơi kiểu “trọng nghĩa khinh tài” rất Lương Sơn Bạc, nên không dễ kết tội ở một xứ mà pháp luật rành mạch và chặt chẽ như Mỹ, dù Leonard rành rành dính dáng đến 60 tướng tá hải quân.

Tàu cặp bến là party ngày đêm. Hạm trưởng đến Tokyo là thấy vợ con ở khách sạn 5 sao ra đón, do GDMA trả tiền bay sang, vợ con về Mỹ rồi thì phòng đang đêm có biệt đội nữ hải kích gõ cửa. 

Chuyện tiền trao tay bắt được là những khi gặp khó khăn cho con đi học hay trả góp tiền nhà, còn phần lớn là vui chơi bạn bè, nghĩa khí là chính, cứ cầm cái đồng hồ về làm quà cho phu nhân đô đốc vui. 

Không khó hiểu vì sao trong giới Hải quân Mỹ, Leonard Mập từng có thời được gọi là “Leonard huyền thoại”!■

Leonard Mập là ai? Leonard Glenn Francis, 57 tuổi, sinh ở Malaysia và trải qua một thời thơ ấu vất vả. Năm 21 tuổi, ông bắt đầu làm việc cho một công ty nhà thầu quân sự và xây dựng các mối quan hệ với Hải quân Mỹ từ đó.  Tờ Washington Post nói ông đã “quyến rũ cả Hạm đội 7” và thu lợi bất chính không biết bao nhiêu tiền từ các hợp đồng với hải quân nhờ những mối quan hệ mờ ám của mình. Ở đỉnh điểm sự nghiệp, Leonard Mập sống trong một biệt thự trị giá 130 triệu đôla ở Singapore, có một hải đội gần 200 tàu các loại và thậm chí có một chiếc tàu chiến cho riêng mình - Braveheart.  Chiếc tàu chiến cũ chuyên phục vụ hậu cần của Anh này được Leonard mua lại và tân trang thành “trung tâm giải trí trên biển” với lính đánh thuê Gurkha và gái mại dâm phục vụ chuyện ăn chơi cho các sĩ quan ông cần lấy lòng.  “Tất cả bị tôi bỏ túi - Leonard nói trong một podcast vừa được công bố tuần trước - Tôi nắm họ trong lòng bàn tay”. Quy mô vụ GDMA lớn tới mức gây ra một cuộc khủng hoảng trong giới lãnh đạo Hải quân Mỹ, đúng nghĩa “kỷ luật hết lấy cán bộ đâu làm việc”.  Sự nghiệp của hàng trăm sĩ quan cấp cao cũng bị ảnh hưởng do mọi quyết định bổ nhiệm sau đó đều cần “điều tra lý lịch” lại xem họ có dính líu tới vụ Leonard Mập không.  Ray Mabus, lúc đó là bộ trưởng Hải quân Mỹ, thừa nhận: “Nếu Loenard Francis nhắc tới tên một người nào đó, hay nếu chúng tôi thấy một người từng đảm nhiệm chức vụ cấp cao ở Thái Bình Dương trong giai đoạn đó, tức là rất nhiều người, thì chúng tôi phải đảm bảo mọi chuyện minh bạch hoàn toàn cho tới khi quá khứ người đó được làm rõ”.  Liên quan tới vụ việc, phó đề đốc Robert Gilbeau trở thành đề đốc Hải quân Mỹ đầu tiên trong lịch sử bị truy tố với một tội danh hình sự liên bang. Những đơn vị tư nhân cung cấp đủ loại dịch vụ cho Hải quân Mỹ cũng điêu đứng.  Từ khi Leonard bị bắt giữ vào năm 2015 tới cuối năm 2016, Hải quân Mỹ đã đình chỉ hợp đồng với 566 nhà cung cấp và thanh lý vĩnh viễn 548 hợp đồng khác, bao gồm GDMA và 55 chi nhánh, công ty con, đối tác các loại của hãng này khắp khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Chủ nhân của podcast về Leonard vừa được công bố, Tom Wright, cho rằng vụ việc phản ánh những vấn đề cấu trúc sâu xa của Hải quân Mỹ chứ không chỉ là hành vi sai trái của một vài “con sâu làm rầu nồi canh”.  Một vấn đề như vậy là việc Hải quân Mỹ không thể tự kiểm tra rất nhiều khiếu nại tố cáo về hành vi sai trái ở các cấp cao qua công tác thanh kiểm tra nội bộ, mà nhất thiết phải có sự giám sát từ các điều tra viên độc lập bên ngoài.  “Câu hỏi giờ là liệu Mỹ có muốn nhìn nhận vụ việc đầy đủ hay muốn cho chìm xuồng”, Wright nói. Một vấn đề nữa là việc chi tiêu của quân đội, nhất là trong các giao dịch có dính líu đến tư nhân như với GDMA. Các tiến trình đấu thầu, minh bạch hóa, giám sát và giải trình đã được cải cách mạnh mẽ trong nội bộ Hải quân Mỹ từ sau vụ Leonard Mập.  Nhưng vấn đề khó lòng giải quyết được chỉ từ phía Mỹ, do nhiều nước châu Á vẫn tồn tại dai dẳng nền văn hóa “có đi có lại” và tham nhũng lan tràn, đồng nghĩa những bê bối tương tự hoàn toàn có thể lặp lại trong tương lai.  Thật ra là mới tháng trước, Bộ Tư pháp Mỹ vừa phát lệnh dẫn độ một nhà thầu đang bỏ trốn, Frank Rafaraci, giám đốc Công ty Multinational Logistics Services - công ty hậu cần đã vươn lên nắm nhiều hợp đồng của Hải quân Mỹ sau khi đế chế Leonard sụp đổ!  H.MINH

 NHỮNG CÚ LỪA NGOẠN MỤC

Cứ tưởng chuyện lừa đảo chỉ thường xảy ra ở các nước chậm phát triển, nhưng xét cho cùng và theo kinh nghiệm bản thân, chuyện lừa đảo còn khiếp đảm hơn ở Mỹ. Lừa đảo kiểu mánh mung là chuyện nhỏ; lừa đảo qua khoa học, kỹ thuật thì rất khó mà tránh.

Chắc chắn những ai đã từng ở Mỹ một thời gian ngắn cũng đã chiêm nghiệm rất nhiều cách người lừa đảo người từng giờ, từng ngày.

Tôi không dám lạm bàn vô vàn trường hợp của người khác; trong phạm vi bài nầy tôi chỉ muốn chia sẻ với quý vị kinh nghiệm bản thân. Có ngu ngơ, có cả tin, có tính toán… sai lầm, và phần nhiều là do người ta khai thác lòng tham ẩn giấu trong tôi.

* * *

1.

Năm 1980. Vâng 1980, có nghĩa là tôi đã ở Mỹ 5 năm chưa kể gần 2 năm du học trước kia, tôi bị cú lừa đầu tiên ở thành phố Oakland, California.

Đó là một buổi xế chiều, ngày tôi tốt nghiệp college. Tôi về nhà trong tâm trạng cao hứng mà nhà tôi đi làm không có ở nhà. Đang ngồi trong nhà thì nghe gõ cửa. Ra mở cửa thấy một thanh niên Mỹ đen, mắt láo liêng ngó quanh ngó quẩn trước sau, kề tai tôi nói nhỏ:
– Tao có cái TV mới toanh, chưa bóc hộp, thằng bạn tao chôm trong chỗ làm Walmart, giá rất rẻ, mầy mua không?
Tôi nhìn nó đầy nghi ngờ. Có lẽ nó hiểu được nên lại ngó lức láo chung quanh trước khi kề tai nói nhỏ:
– Mầy ra xe coi đi. Xe tao đậu bên hông nhà.

Nói xong nó đi trước tôi theo sau ra xe. Đến xe nó lại ngó trước nhìn sau đầy vẻ bí hiểm của lũ ăn trộm, mở nắp sau xe… quả nhiên một thùng đựng TV Sony mới toanh, to lớn chật thùng, có nhãn hiệu đàng hoàng. Tôi xoay trở khó khăn để xem thêm vài bên khác nhau của thùng, đúng là chưa có dấu vết bị bóc. Ngay lập tức nó đóng sập cốp xe và hỏi tôi tính sao?
– Mầy muốn bán bao nhiêu?
– $300 tiền mặt.

Thời đó với TV cỡ đó đã có giá cả ngàn đồng, trong khi nhà thuê của tôi chưa có. Thấy giá quá rẻ nên cũng ham.
– Tao không có sẵn tiền mặt.
– Vậy thì đành thôi.
– Mầy chờ tao một lát, tao chạy tới nhà bank gần đây lấy tiền được không?
– Tao không tiện chờ lâu; mầy đi bao lâu?
– Khoảng 10 phút thôi!
– Okay, tao chạo loanh quanh chờ mầy. Nhớ nhé, nếu lâu hơn 15 phút là tao không bán nữa.

Xong tôi lại lo nếu nó ở quanh nhà mình, biết mình đi thì đập cửa vào nhà ăn trộm thì sao:
– Hay là mầy chạy theo tao đi.
Nó có vẻ ngần ngừ rồi gật đầu:
– Nhưng khi tới nhà bank tao đứng xa chờ mầy nha.

Nghe nó nói vậy vững lòng tin, lấy xe chạy tới nhà bank chỉ cách nhà hơn dặm đường. Lấy đúng $300 rồi chạy về nhà. Tôi và nó đồng ý làm chớp nhoáng. Có nghĩa là nó đậu xe ngay cửa nhà chờ tôi mở cửa xong nó sẽ mở cốp mang thùng TV vào nhà, lấy tiền và chạy đi ngay.

Mọi sự diễn tiến êm xuôi, nhanh chóng; nó chạy biến đi và tôi khoá cửa hào hứng mở thùng để rồi… sững sờ nhìn bên trong là một chiếc TV hư hỏng, cũ kỹ bất khả dụng! Có kêu trời thì cũng chỉ nghe ông trời bật cười! Tôi vội vàng đem vất thùng rác trước khi nhà tôi đi học về, và nhất định sẽ không hé môi cho vợ nghe chuyện cười của một gã to đầu còn dại.

* * *

2.

Khoảng đầu thế kỷ 21, tôi bỗng nghĩ tới một lúc nào đó, không xa lắm, khi mấy đứa con đã khôn lớn xa rời tổ ấm, hai con khỉ già chắc sẽ thấy đời rất thênh thang. Rồi một ngày, chắc có lẽ trời đẹp lắm, tình lắm tôi nổi hứng nhận lời mời, rủ vợ đi tới một “Resort” để nghe thuyết trình về “Làm cách nào để đi du lịch đó đây ít tốn kém nhất.” Nghĩ chỉ còn 5, 10 năm nữa mình cũng đã tới lúc về hưu, con cái đứa nào cũng sẽ có gia đình riêng, trong lúc bàn chân có nốt ruồi của tôi càng lúc càng ngứa ngáy nên nghe đề tài cũng rất hợp lý. Giấy mời có ghi rõ là người tham dự không bị bắt buộc mua bất cứ thứ gì. Đi để tìm hiểu về những dịch vụ hữu ích thiết thực và sẽ được tặng quà gồm những món quà giá trị tuỳ ý chọn một, trong đó có cả tặng vé máy bay cho hai người đi chơi ở Las Vegas. Họ chỉ đòi hỏi ở người tham dự là cần phải đi cả hai vợ chồng.

Biết rằng ở đất nước nầy không có gì cho không; khi họ cho mình một cái gì chắc chắn đã tính toán sắc xuất rất kỹ. Dù vậy, tôi cũng thuyết phục vợ, “Kể như tới ‘resort’ xem chơi cho vui vậy mà, biết đâu cũng học hỏi được những điều hay.” Vợ ngần ngừ dặn, “Đi cũng được nhưng với điều kiện là anh không mua bất cứ thứ gì họ rao bán nha.”

Giờ hẹn xế chiều. Cách nhà hơn một tiếng lái xe về hướng tây bắc của khu rừng Kingwood. Vào một resort rộng mênh mông, hoa lá, nhà cửa dinh thự rất đẹp. Có rất đông người, dĩ nhiên phần đông là Mỹ trắng; vài ba cặp anh chị Mỹ đen chen lẫn Mỹ nâu và Mỹ vàng là chúng tôi, đủ mọi hạng tuổi từ những cặp vợ chồng rất trẻ đến các ông bà đã nghỉ hưu. Người ta tiếp đã rất lích sự; cà phê, nước uống thoải mái có mặt khắp nơi; có vài ba máy bắp rang để rải rác. Rất đông nhân viên ăn mặc lịch sự, còn khách mời trang phục đủ loại… Giống như buổi họp chợ cao cấp. Chúng tôi ghi tên theo lời hướng dẫn cùng với giờ mời ghi trên giấy hẹn. Xong được đưa vào một phòng họp đông người ngồi, cùng nhau như chờ đợi “giảng viên” đến lớp. Người người thân thiện bắt tay nhau, cười nói làm quen kiểu lịch sự qua đường. Lúc nầy thì chúng tôi biết buổi họp mặt hôm này là để nghe giới thiệu về “TimeShare”. Và đây cũng là lần đầu tiên biết về Timeshare.

“Timeshare” ra đời ở Vương quốc Anh vào đầu thập niên ’60; du nhập vào Mỹ năm 1974. Và nở rộ trên đất nước nầy. Đó là một chương trình chia sẻ phòng trọ trong khu nghỉ dưỡng (vacation home) cao cấp. Xây cất hoàng loạt theo lối khách sạn. Mỗi một căn nhà sang trọng với đầy đủ tiện nghi, ở những nơi nghỉ dưỡng nổi tiếng trên thế giới được bán ra từng phòng, từng tuần cho nhiều người trong giới hạn.

Chia sẻ thời gian là một hình thức sở hữu theo phân đoạn, trong đó người mua có quyền chiếm giữ một đơn vị bất động sản trong những khoảng thời gian xác định. Ví dụ: mua một tuần chia sẻ thời gian có nghĩa là người mua sở hữu 1/52 đơn vị. Mua một tháng tương đương với quyền sở hữu một phần mười hai. Chia sẻ thời gian là phổ biến trong ngôn ngữ kỳ nghỉ. Các loại tài sản bao gồm nhà ở, chung cư và khu nghỉ dưỡng.

Người có quyền sở hữu có thể sử dụng bất cứ thời gian nào khi nó khả dụng. Có nghĩa là ai ghi danh trước được dùng trước và thay phiên. Nếu không đi được chỗ nầy thì đi nơi khác, luân phiên các mùa trong năm, theo khế ước mua bán của từng sở hữu chủ. Vì vậy, mỗi sở hữu chủ đều được hưởng các mùa chính như nhau ngoại trừ những ai là nhân viên trực thuộc các công ty đang quản trị nhà đất của cơ sở trực thuộc.

Sau khi nghe thuyết trình riêng, nhân viên của họ chia nhau họp riêng với từng gia đình. Ở lần họp nầy, người ta cố gắng tối đa giảng giải, chiêu dụ người mua. Nghe rất hấp dẫn, rất dễ cho những ai yếu lòng. Họ sẽ đưa ra một giá, khi mình lắc đầu thì họ mời một người cao cấp hơn để cho mình một giá dễ chịu hơn; không được nữa thì họ bớt đi một vài chi tiết rồi cho một giá thấp nhất… Vì đã quyết định với nhau trước khi tới đây nên chúng tôi “lắc đầu” cho mọi mời mọc. Họ đành gửi chúng tôi qua phòng nhận quà… Quà từ những món cần thiết trong đời sống hằng ngày, là những giấy chứng nhận các bữa ăn giá trị cho hai người ở các nhà hàng sang trọng trong vùng và sau cùng là vé máy bay đi/về Las Vegas cho hai người. Chúng tôi chọn vé máy bay. Hai người mất gần nửa ngày ngồi nghe họ nói rã họng mà không bán được lại mất cho mình hai vé máy bay nghĩ cũng không bõ công. Tôi âm thầm nghĩ vậy.

Khi đã nhờ được chị vợ, nhà gần bên, giúp chăm sóc ba đứa con đang đi học, cả hai xin được phép nghỉ làm mấy hôm, nhà tôi liên lạc lấy vé máy bay theo chỉ dẫn trong giấy chứng nhận. Trong tiến trình điền chi tiết, có một chỗ nói rằng, qua Las Vegas có thể được ở khách sạn 5 sao miễn phí 3 hôm nếu chúng tôi đồng ý ghi tên tham dự một buổi thuyết trình có đề tài tương tự nhưng bảo đảm hay hơn nhiều. Vẫn không ai bắt buộc mua bán bất cứ thứ gì. Tôi bàn với nhà tôi, “Có lẽ cũng là ‘bổn cũa soạn lại’ là cùng, và như vậy mình cũng sẽ say NO như đã; cứ nhận lời để khỏi tốn chi phí khách sạn. Một chuyến đi chơi vui ở Las Vegas mà không tốn tiền máy bay, không tốn tiền khách sạn thì tại sao không.” Nhà tôi nghe bàn cũng xuôi tai. Thế là chúng tôi chuẩn bị đi Las Vegas để… hấp hôn.

Mọi sự diễn ra như hứa hẹn. Phòng khách sạn tuyệt vời, nằm ngay đại lộ chính, trong một khách sạn sòng bài rất sang trọng. Trong phòng có cả cà phê, nước ngọt thừa dư, nằm trên tầng 10 ngó bao quanh khu Las Vegas. Nhất là về đêm, trăng sao vằng vặc. Còn nữa, lúc ghi danh lấy phòng lại được chiêu đãi hai vé ăn buffet đồ biển miễn phí tại nhà hàng lầu. Chúng tôi thuộc dạng không ham bài bạc nên chẳng đoái hoài. Buổi tối sau khi ăn, chúng tôi đi dạo chơi mải miết tới rã chân mới về phòng ngủ. Trong lòng thoải mái, vui vẻ lắm, nghĩ rằng mình hên quá là hên.

Buổi sáng ngủ vùi trong chăn êm nệm ấm, mãi tới 9g mới đi ăn sáng và chuẩn bị tới nơi hẹn. Ánh nắng dịu dàng như tấm lụa mỏng trải đều trên các biệt thự, hoa lá đó đây; cảnh trí thơ mộng, người người với quần là áo lượt tấp nập dọc hai bên đại lộ. Tôi nắm tay nhà tôi hoà nhập cùng dòng người và lòng tôi cảm thấy phơi phới trong niềm vui chứa chan.

Nơi hẹn cũng là một căn phòng sang trọng, rộng rãi. Có rất đông người tham dự. Chúng tôi gi danh và biết đúng Timeshare, y hệt hình thức cũ… chỉ khác chương trình ở đây hấp dẫn hơn nhiều. Những chỗ Timeshares cao cấp hơn, ở những thắng cảnh nổi tiếng thế giới. Giá cuối cùng họ cho chúng tôi chọn lựa là 15 năm, mỗi năm 3 tuần, bất cứ chỗ nào trong 10 địa điểm trong danh sách có sẵn. Nhìn vào thấy hơn chục địa điểm khác nhau trên thế giới, mùa nào cũng đươc tuỳ lúc ghi danh, giá $2,995 cộng chi phí quản trị $395/năm, trả trước $595, phần còn lại trả góp trong vòng 5 năm với phân lời 5.25% và năm đầu không tính tiền lời; hoặc 40 năm, 4 tuần/năm, bất cứ mùa nào, nơi nào trong 20 danh lam thắng cảnh trong danh sách, giá $9,995 và chi phí quản trị $550/năm, có thể gia tăng chút đỉnh theo vật giá. Trả trước $1,595; phần còn lại trả góp với phân lời vẫn 5.25%. Cũng vậy, nếu trả hết trong vòng 1 năm không tính tiền lời. Tất cả những chi tiết vừa kể nếu so với văn phòng Texas thì thuận lợi hơn nhiều. Cả hai chọn lựa đều có thể sang nhượng cho con hoặc người thụ hưởng đặc biệt nào đó.

Trước khi chúng tôi quyết định, thấy có rất nhiều cặp đã mua. Mỗi lần có ai đó ký giấy mua thì cả hội trường vang lời chúc mừng. Tôi thầm nghĩ, “Không lẽ những ông bà lịch sự thế kia mà nhẹ dạ sao.” Cuối cùng chúng tôi quyết định chọn một trong hai giải pháp.

Chúng tôi xin được thảo luận riêng với nhau một lúc. Người hướng dẫn lịch sự đứng dậy ra khỏi phòng. Chúng tôi đồng ý với nhau rằng, không bao lâu nữa chúng tôi sẽ nghỉ hưu, sẽ có nhiều thì giờ rộng rãi để du lịch đó đây. So hai giải pháp, chúng tôi chọn giải pháp thứ hai vì tính ra với giá trung bình $800 gồm chi phí bảo trì cho 4 tuần lễ/năm; vị chi mỗi tuần nghỉ chỉ tốn có $200 ở những nơi sang trong tột bực thì cũng không cần phải đắn đo gì cho lắm. Về phần tiền lời trả góp, chúng tôi không bận tâm vì quyết định sẽ trả hết trong vòng một năm. Khi người saleman trở lại, chúng tôi quyết định ký giấy tờ, dùng thẻ tín dụng để trả số tiền đặt cọc. Lúc nầy người hướng dẫn mới nói cho biết là tiền bảo trì phải trả cùng lúc khi ký giấy mua. Có nghĩa là chúng tôi phải trả ngay $2,145. Nhà tôi đưa mắt nhìn tôi như thăm dò ý kiến; với chỉ mấy giây ngần ngừ, tôi gật đầu đồng ý… Và chúng tôi được tuyên dương ầm ĩ trước hội trường là cặp Á châu đầu tiên tham dự chương trình. Người hướng dẫn chúc mừng chúng tôi với câu nói, “Chúc mừng các bạn, ngay từ lúc nầy các bạn có thể bắt đầu cho những chuyến du lịch thú vị mà các bạn đã từng mong đợi.”

Kết thúc chuyến đi vui vẻ, chúng tôi trở lại nhà đi cày tiếp. Thỉnh thoảng công ty Timeshares lại gửi email giới thiệu những khu du lịch sang trọng trong danh sách đang không có ai cư ngụ; thế nhưng, chúng tôi đang đi làm đâu có muốn đi lúc nào thì đi… nên tiếp tục làm lơ; dự định sẽ sử dụng đến “sở hữu chủ” nầy khi có cơ hội.

Tôi vốn không thích nợ nần khi mình có thể. Dù một năm không tiền lời nhưng tôi nghĩ trước sau gì cũng trả, mang nợ trong người khó chịu lắm, tôi quyết định trả dứt nợ bằng thẻ tín dụng; mà trả bằng thẻ cũng sẽ phải trả dứt cho họ vào đúng hạn kỳ nhưng bù lại mình lại được điểm bonus.

Rồi cơ hội nghỉ cũng đã đến, đó là dịp kỷ niệm ngày cưới của chúng tôi. Nhà tôi liên lạc tìm kiếm nơi muốn đi nhưng khi ghi tên đặt cọc lại không hữu dụng. Hết chỗ nầy tới chỗ khác đều trả lời giống nhau, phải đặt cọc trước, vì có rất nhiều sở hữu chủ nên ai ghi tên trước người đó sẽ được. Và họ cho biết thời gian tới chỗ nầy chỗ kia sẽ hữu dụng, nhưng thời gian họ có thì chúng tôi lại không thể đi. Tình trạng nầy cứ lặp đi lặp lại vài ba lần nữa, tôi nổi sùng cự nự thì họ biểu xem lại trong khế ước có nói, “…đi bất cứ lúc nào, chỗ nào cũng được trên căn bản ghi trước được trước…” (first come first serve basic). Biết rằng nếu có trách thì phải tự trách mình vì đã không chịu đọc kỹ khế ước có hàng tá điều khoản với chữ li ti – mà điều nào cũng dành cái lợi cho người bán – trong môi trường áp lực mua bán rất căng thẳng của cuộc họp mặt.

Không mấy chốc, giấy nợ trả cho việc bảo trì đã tới, chúng tôi lại phải móc túi gửi chi phiếu $550 đi mà vẫn chưa có cơ hội sử dụng “sở hữu chủ” của mình. Sau bao nhiêu lần hụt, cuối cùng chúng tôi cũng đi được tới New York trong một dịp rất tình cờ. Thấy họ gửi giới thiệu vài chỗ đang hữu dụng, dù không dự định trước nhưng cũng muốn thử một lần xem sao. Chúng tôi vội ghi danh liền, dù chỉ một tuần nhưng… vẫn chậm chân hơn người khác, chỉ còn chỗ New York. Chúng tôi có thể dùng 4 tuần lễ như trong khế ước; tuy nhiên, vì thời gian không cho phép nên chỉ xin lấy hai phòng đôi cho một tuần vì là dịp nghỉ hè nên các con cùng đi với chúng tôi.

Phải công nhận phòng ốc quá sang trọng. Tiếc là chúng tôi ở chỉ có thể nghỉ một tuần thôi vì ngày nghỉ không còn nhiều. Sau một tuần rong chơi đây đó với sinh hoạt quá đắt đỏ của thành phố nổi tiếng nầy, chúng tôi trở về lại với công việc.

Làm sao chúng tôi có thể biết được đây là lần đầu và cũng là lần duy nhất chúng tôi dùng tới sở hữu chủ Timeshares của mình! Vì thay đổi công việc làm ăn, thay đổi nơi ăn chốn ở, con cái đua nhau lớn, đứa nhập trường, đứa tốt nghiệp… Những cơ hội nghỉ dưỡng sức mà hai vợ chồng có thể sắp đặt xin nghỉ việc cùng lúc, các con không bận trường lớp rất hiếm; thế nhưng những lần thu xếp được lại không thể tìm được những chỗ muốn đi vì không ghi tên giữ chỗ đủ sớm. Dù rất mệt mỏi và bất mãn nhưng chúng tôi vẫn nghĩ thời gian làm chủ của Timeshares còn dài nên bền lòng chờ đợi đến lúc nghỉ hưu thì sẽ dùng tối đa cũng không mất mát gì nhiều lắm.Và cứ như thế hết năm nầy tới năm khác mà chi phí bảo trì mỗi năm cứ tăng lên. Lần sau cùng chúng tôi phải trả gần $1,000 thì đã gần 10 năm!

Đến lúc nầy thì chúng tôi không còn đủ sức theo nữa! Tính ra đã mất gần trọn $20,000 mà chỉ có vỏn vẹn dùng được 1 tuần lể ở New York thì đau quá! Chúng tôi tìm cách bán lại. Khi tìm kiếm “nguồn cội” trên intetnet thì mới biết rằng có hàng hà sa số người cũng ở tình cảnh như chúng tôi nhưng ít ai đã trả dứt và vô số người cũng đang tìm cách sang nhượng. Các công ty lo cho việc nầy thì lại đòi phải trả phí tổn quảng cáo từ $400 đến cao hơn. Hoặc phí luật sư can thiệp cũng không ít… Trước tình cảnh nầy, chúng tôi không dám tin vào ai nữa nên nhắm mắt bỏ liều…

Dĩ nhiên, mỗi năm đáo hạn giấy nợ bảo trì vẫn đến, chúng tôi vẫn không trả. Vài năm sau thì nhận giấy “collection”, hăm doạ đưa ra toà… nghe cũng rét nên lại phải tìm tòi học hỏi. Thấy nhiều người cũng không trả nợ hàng tháng, cũng bỏ cuộc giữa chừng, cũng bị hăm doạ collection đầy rẫy trên net. Chúng tôi bèn làm mặt lì, chấp nhận thêm một cái ngu đáng giá!

Bài học không đọc những hàng chữ “fine prints” (chữ li ti) trong tất cả mọi giao kèo, khế ước không phải chấm dứt ở đó và cũng không phải chỉ có chúng tôi. Sự cả tin, khờ dại cộng với tham lam cũng không phải chỉ riêng chúng tôi độc chiếm mà là nhan nhản ngoài xã hội. Thế cho nên sự lừa lọc vẫn sống mạnh, sống hùng trong thế giới loài người cho đến hôm nay và không chắc có bao giờ chấm dứt. Cũng không biết bao giờ hầu hết kẻ mua người bán mới “chậm lại… slow down” để đọc thiệt kỹ trước khi đặt bút ký!

7/11/2021
Còn tiếp…