Wednesday, February 5, 2020

Trận Đánh Cuối Cùng Của Tiểu Đoàn 58 BĐQ
                                                      


Tác giả: DDT - Trình bày: Ngô Nhật Tùng - Trích đặc san KBC do Tú Quỳnh xuất bản
Ngày 13-3-75, Tiểu đoàn 58 BĐQ của tôi chỉ huy, đang đánh giải tỏa áp lực của địch quân tại quận lỵ Dầu Tiếng. Tiểu đoàn tôi được tùng thiết với Thiết đoàn M-113 của Trung tá Dương chỉ huy trưởng Thiết đoàn. Chúng tôi và ông Dương thật là ăn ý. Nhiệm vụ của Tiểu đoàn tôi tấn công tiền diện. Tôi bàn với Đại úy Phan Xuân Hiệp chia đơn vị ra làm hai cánh. Tôi cánh A, Đại úy Hiệp cánh B. Yểm trợ cho nhau, tiến từng bước, khi cách hàng rào giây thép gai quận 10 mét, cánh A tôi bám sát địa thế. Bắn yểm trợ tối đa cho cánh B xung phong tiền diện. 15 phút cánh B đã xung phong và chiếm lại quận lỵ, giải vây cho một số đồng đội Địa Phương Quân và cứu được Thiếu tá Quận trưởng.
Hai cánh A, B chúng tôi bắt tay nhau và tràn qua MT lùng địch. Đang hăng máu, thì từ trên không, ông Tướng Khôi gọi máy. Ông chỉ thị cho tôi, sau 15 phút rút toàn bộ TĐ ra quốc lộ. Sẽ có trực thăng đến bốc toàn bộ gia đình về căn cứ Long Bình nhận lệnh mới. Tướng Khôi chỉ thị Trung tá Dương nhận mục tiêu của đơn vị tôi vừa chiếm, bàn giao Trung tá Dương và nhờ Trung tá Dương bốc ra và chuyển về chung sự Bình Dương 6 kí lô còn kẹt.
Riêng tôi thì điều động, rút theo thứ tự các đại đội 1, 2, 3, BCH/TĐ và đại đội 4 bao chót. Ra đến quốc lộ, được bốc ngay về căn cứ Long Bình thuộc Liên đoàn 7 BĐQ, Liên đoàn tổng trừ bị cho Bộ TTM. Ngay đêm ấy được lệnh của Bộ TTM điều động toàn bộ Liên đoàn 7. Phải có toàn bộ 3 tiểu đoàn BĐQ gồm 32, 58 và 85 cùng đại đội Pháo binh cơ hữu và trung đội hỏa tiễn TOW có mặt tại sân bay Tân Sơn Nhất lúc 8 giờ ngày 14-3-75.
Đúng 9 giờ, C-130 lần lượt chở từng tiểu đoàn và đại đội Pháo binh và hỏa tiễn TOW.
Tiểu đoàn 58 của tôi di chuyển chót, 16 giờ tiểu đoàn tôi đã có mặt tại phi trường Pleiku toàn bộ. Ngay lúc bấy giờ địch quân pháo dữ dội vào phi trường. Kể từ sau 16 giờ phi trường coi như bị khóa, không còn phi cơ lên xuống nữa cho đến ngày 17-3-75 thì Pleiku bỏ ngỏ luôn.
Ngay khi toàn bộ LĐ7 đến Pleiku, tôi được điều động lên đỉnh núi Chicara thay cho một tiểu đoàn Bộ binh bạn. Tiểu đoàn BB về Pleiku nhận nhiệm vụ khác. Ngay đêm 14-3, sau khi tiểu đoàn tôi lên đỉnh Chicara, tôi vừa báo cáo về BCH/LĐ7 thì địch quân từ hướng Thanh An bắt đầu pháo đủ loại 82, 107 ly. Tôi lệnh cho con cái vào vị trí hầm hố có sẵn. Chịu trận suốt đêm ấy, tiếp tục các ngày và đêm sau. Cứ từ 30 đến 45 phút là chúng pháo. Đơn vị tôi cứ thế chịu trận 3 đêm 2 ngày. Không ngủ nghê được, ông nào ông nấy phờ râu. Tổng cộng đến phút này có 6 chai whisky nhẹ, không cần tăng. Đến sáng ngày 15-3 đơn vị chúng tôi được lệnh bỏ đỉnh đồi Chicara rút về Hàm Rồng, giữ bộ chỉ huy BĐQ Quân đoàn 2. Vỏn vẹn chỉ có 20 giờ xả hơi và ngủ lấy lại sức. Tại quận lỵ Thanh An, Liên đoàn của Trung tá Long "Bao tử" đã bị địch tràn ngập và bao vây.
Chúng tôi lại được lệnh. Đến ngã ba đường vào Thanh An, giữ an ninh cho hai đại đội Pháo binh gồm 155 ly và 105 ly. Hai đại đội Pháo nổ ròng rã suốt đêm vào quận Thanh An do yêu cầu của Trung tá Long để mở đường máu về Hàm Rồng. Nhưng vô hiệu quả, địch bao vây quá kín, chúng xiết chặt vòng vây nên toàn bộ Liên đoàn Trung tá Long không rút ra được ngã ba Thanh An.
7 giờ 25 sáng ngày 17-3-75, tôi nhận được lệnh của Đại tá Nguyễn Kim Tây gọi lên BCH/LĐ họp khẩn. Sau phiên họp bỏ túi cấp tốc là đơn vị tôi TĐ58/BĐQ yểm trợ cho hai đại đội Pháo binh rút về Phú Bổn. Nghĩa là bỏ, không yểm trợ cho Thanh An nữa, mà bỏ Thanh An là bỏ cả Pleiku. Lệnh của Đại tá Tây, TĐ58/BĐQ yểm trợ Pháo binh đi trước, kế đó là BCH/LĐ, TĐ85 tiếp theo, TĐ32 bao chót.
Chúng tôi vừa đi vừa chạy, đến tỉnh Phú Bổn lúc 14 giờ 45. Tại tỉnh Phú Bổn bỏ ngỏ, không có bóng dáng ai cả. Từ Tỉnh trưởng đến một anh lính Địa Phương Quân cũng không thấy, nghĩa là tỉnh Phú Bổn hoàn toàn bỏ ngỏ.
Liên đoàn 7BĐQ tạm dừng chân tại sân bay Phú Bổn, phía sau hai tiểu đoàn 32 và 85 cũng như hai đại đội Pháo binh tạm thời bố trí hai bên đường.
Tôi đích thân đi một vòng trong phạm vi tỉnh Phú Bổn quan sát động tĩnh, thì được biết hướng Tây bắc, Trung tá Biên, Liên đoàn trưởng đang điều động Liên đoàn cơ hữu của ông cộng Chi đoàn M-113 đang ngăn chặn địch từ hướng Tây bắc vào tỉnh Phú Bổn.
Sau khi làm một vòng quan sát, tôi nhớ lại ngày thất nghiệp về BCH/TƯ ngồi phòng binh thư hay nghiên cứu binh thuyết. Tôi chợt nhớ thành bỏ trống, chắc chắn có phục binh và phải có đơn vị chủ lực vận động chiến. điều này phải có.
Trở về BCH/LĐ, tôi trình bày cho Đại tá Nguyễn Kim Tây biết. Sau khi nghe tôi báo cáo tỉ mỉ, Đại tá Tây quyết định phải chiếm đỉnh đèo Cheo Reo làm đầu cầu cho các đơn vị và Pháo binh phía sau tiếp tục lên và đổ đèo, tiến thẳng về quận lỵ Phú Túc.
ĐT NGUYỄN KIM TÂY VÀ ĐAI ÚY ĐẶNG VĂN THỊNH

ĐT NGUYỄN KIM TÂY VÀ BCH LIÊN ĐOÀN 5 BĐQ
BCH/LĐ chia ra hai thành phần, A và B. Thành phần cánh A do Đại tá Tây trực tiếp chỉ huy. Tiểu đoàn của tôi cũng phân hai thành phần, A và B. Thành phần cánh A do tôi điều động, gồm có ĐĐCV, đại đội 1 và 2. Nhiệm vụ yểm trợ giữ an ninh cho thành phần cánh A của Liên đoàn tiến chiếm đỉnh.
Cánh B của tiểu đoàn do Đại úy Phan Xuân Hiệp, TĐP chỉ huy gồm đại đội 3 và 4. Yểm trợ cho BCH nhẹ LĐ, sẽ lên đỉnh sau, sau khi LĐ và cánh A tôi chiếm xong đỉnh đèo.
Tại tỉnh Phú Bổn dưới chân đèo, gồm cánh B của LĐ7 do Trung tá Nguyễn Hạnh Phúc chỉ huy, gồm có đại đội Pháo binh và hỏa tiễn TOW, tiểu đoàn 85 và 32. Trong lúc đó tôi đang điều động hai đại đội dàn hàng ngang, tiến chiếm đỉnh đèo, theo chiến thuật nấc thang. Khôi hài nhất là khi đơn vị chúng tôi tiến từng bước yểm trợ cho nhau tiến lên đỉnh đèo thì đồng bào từ Pleiku chạy về hướng Tuy Hòa. Đồng bào thì tay xách, tay bồng bế, lưng mang, tranh nhau vượt lên đỉnh, họ lại tranh nhau với chúng tôi tràn lên tiến trước chúng tôi. Nhìn thấy cảnh hổn độn tôi đâm ra hoảng. Phải hò hét, yêu cầu họ lùi về sau cho quân tôi tiến lên. Vừa hò hét vừa giải thích khan cả cổ họng, 20 phút sau họ mới chịu nghe và lùi về phía sau. Cũng may thời gian này không đụng địch. Nếu đụng thì điều chắc chắn là đồng bào không khỏi gục ngã trước họng súng của địch và ta.
Khi chúng tôi chiếm xong và làm chủ tình hình trên đỉnh thì nghe dưới chân đèo hướng Phú Bổn, súng nổ dòn quá. Tôi liền đến chỗ Đại tá Tây để biết tình hình dưới chân đèo. Thì ra địch vận động chiến đến đánh và bao vây chân đèo. Các tiểu đoàn 32, 85, đại đội Pháo binh và hỏa tiễn TOW đang chống trả kịch liệt. Cánh B TĐ tôi do Đại úy Hiệp đang dàn quân giữ an ninh dọc theo dòng suối, có cầu bắt ngang trước khi lên đèo. Nhiệm vụ là mở đường cho LĐ và các đơn vị phía sau tiếp tục tiến lên đỉnh đèo. Trận chiến phía sau càng lúc càng ác liệt. Sau một tiếng đồng hồ giao tranh, Đại tá Tây xin phi pháo đến yểm trợ. 40 phút sau khi phi cơ đến, oanh tạc chung quanh trận tuyến. Đến 18 giờ 50, tiếng súng tạm thưa dần. Nhưng địch quân vẫn còn bao vây, thế nên các đơn vị phải lo hầm hố bố trí tại chỗ chờ sáng. Trong đêm địch vẫn quấy phá. Sáng hôm sau chúng áp dụng chiến thuật cố hữu là tấn công rạng đông vào các mặt. Nhưng các đơn vị đã tiên đoán trước, nên đâu đấy sẵn sàng chờ giờ tấn công.
Quả nhiên lúc 6 giờ 15 sáng chúng mở đợt tấn công. Bên dưới chân đèo BCH nhẹ LĐ do Trung tá Phúc điều động, các đơn vị chống trả kỹ. Sau một tiếng đồng hồ tấn công bất thành, chúng điều động các mặt rút ra xa khỏi tầm súng của ta. Phía trên đỉnh cao, Đại tá Tây và tôi quan sát bao quát tình hình thì thấy chúng đang điều động bao vây chân đèo, không cho LĐ và các đơn vị tiến lên đèo.
Đại tá Tây không chần chờ, lệnh cho Trung tá Phúc điều động cánh B, TĐ 58 do Đại úy Hiệp tháp tùng Chi đoàn Thiết vận xa M-113 mở đường máu lên đỉnh. Sau 20 phút, Đại úy Hiệp phá được vòng vây và lần lượt các đơn vị tiến theo sau, lên đèo. Khi lên đèo, gặp các toán trung cản của địch chận phá. Cách đỉnh 40 mét thì Đại úy Hiệp bị một viên xuyên qua cổ họng. Tôi nghe máy 25 gọi tôi "45, 45, đây Thái Bảo". Tôi vội cầm ống liên hợp trả lời: "Thái Bảo, đây 45 tôi nghe". Bên kia ông Hiệp trực tiếp trả lời tôi trên máy: "45, 45 đây Thái Bảo BC. Tôi "X"- K nhẹ. Giờ phút này 45 điều động hai thằng con mình lên đỉnh". Nghe đến đây thì không còn nghe ông Hiệp nói nữa.
Tôi biết chắc rằng ông Hiệp bị thương nặng. Tôi tiếp tục điều động hai đại đội bám Thiết vận xa M-113 lên đèo. Sau hơn 15 phút, cánh B của TĐ tôi lên đỉnh an toàn, tôi cho tiếp tục qua mặt tôi và tiếp tục đổ đèo tiến thẳng về hướng quận lỵ Phú Túc. Cuối cùng LĐ7 chúng tôi qua được đỉnh Cheo Reo, tiến thẳng về hướng Phú Túc. Phần tôi vừa điều động đơn vị vừa chạy theo lên phía trước để bốc Đại úy Hiệp lên xe jeep tôi. Tôi phải đích thân lái xe chạy hết tốc lực len lỏi qua mặt các đơn vị đang đổ đèo. Cuối cùng bắt kịp đoàn Thiết vận xa, tôi bốc được Đại úy Hiệp qua xe tôi. Tôi cho sĩ quan trợ y trực tiếp săn sóc đồng thời xin được trực thăng đến tản thương ông Hiệp về Quân y viện Nha Trang.
Bây giờ Đại tá Tây điều động đơn vị tôi trực tiếp tiến thẳng đến quận Phú Túc. Theo sau lần lượt là các đơn vị của LĐ. Đến quận Phú Túc lúc 19 giờ 45 cách quận độ 30 mét tôi cho lệnh nằm lại bám sát. Điều động thám báo của TĐ vào nghe ngóng tình hình. Quả nhiên sau đó 10 phút, thám báo trở lại báo cáo cho tôi biết là quân lỵ bị địch chiếm và đang cố thủ. Tôi báo cáo cho Đại tá Tây biết tình hình phía trước. Ông không cho tiến vào ngay bây giờ, mà cho lệnh bố trí chu vi nằm phòng thủ chờ sáng, quyết định sau.
Sáng hôm sau, lúc 7 giờ ngày 19-3, Đại tá Tây bảo tôi cho thám báo bám sát theo dõi tình hình bào cáo về BCH/LĐ quyết định. Nhưng tôi đã cho lệnh thám báo nằm sát hàng rào kẻm gai quận từ đêm hôm qua, tôi liền báo cáo ngay, khi nhận lệnh của Đại tá Tây. Tình hình địch không đông lắm, có 57SKZ đã đặt sẵn trên pháo đài ngay chính diện cửa ngỏ vào quận lỵ.
15 phút sau, Đại tá Tây tăng phái cho tôi 3 chiến xa M-48 và phải đích thân tôi ngồi trong xe của một trong ba xe để tiến vào chánh diện, bắn trực xạ vào pháo đài. Trái, phải đã có hai TĐ 85 và 32 hai bên cạnh sườn. Sau khi tôi điều động tiến thẳng vào cổng và bắn đại bác cơ hữu trong chiến xa M-48, hai phút sau pháo đài sập, tất cả ba đơn vị đồng loạy xung phong chiếm quận Phú Túc dễ như trở bàn tay. Địch bỏ xác tại chỗ 6 tên, số còn lại bỏ rút chạy về hướng Đông bắc. Lệnh Đại tá Tây tiếp tục tiến thẳng về hướng Tuy Hòa.
Chiều ngày 19-3-75 lúc 17 giờ chúng tôi đến Sông Ba. Tại Sông Ba vì suối sâu rộng khoảng 200m nước chảy như cắt. Tại đây xe cộ ứ động qua sông không được, đồng bào di tản và đủ các binh chủng đông nghẹt tại bờ sông. Anh em Công binh đang hì hụt bắc cầu phao. Tôi báo cáo tình hình cho Đại tá Tây biết và đề nghị: Ta di chuyển cặp theo dòng suối. Mục đích khám phá sự bám sát địch và tìm khúc cạn hẹp cho đơn vị vượt sông. Được sự chấp thuận của Đại tá Tây. Di chuyển cặp sát bờ suối, đi độ 500m đến khúc sông hẹp tôi cho thiết lập đầu cầu và căng giây vượt suối. Đến 21 giờ đêm LĐ đã qua sông an toàn. Lệnh Đại tá Tây cho tôi nằm lại án ngữ Trung cảng, cho LĐ và các đơn vị vượt qua tiến thẳng về phía quận Sơn Hà. Đơn vị tôi đi sau cùng, khi các đơn vị khác đã qua hết. Đến quận Sơn Hà 4 giờ sáng ngày 19-3-75. Tại đây BCH/LĐ7 được trực thăng đến bốc về Nha Trang. Riêng tiểu đoàn tôi còn nguyên vẹn, nên Đại tá Tây cho lệnh tôi điều động TĐ58 về Tuy Hòa.
Tôi điều động đơn vị. Băng rừng (cắt rừng theo phương giác đã dựng). Đơn vị di chuyển 5 ngày 5 đêm, sáng Thứ Sáu ra đến Tuy Hòa. Sáng ngày 25-3 toàn bộ tiểu đoàn 58 và một số sĩ quan và binh sĩ hai tiểu đoàn 32 và 85 không còn đơn vị theo tôi về đến Tuy Hòa lúc 11 giờ 45.
Lý do hai tiểu đoàn 32 và 85 không còn đơn vị là vì khi đụng địch tại chân đèo Cheo Reo đã bị thiệt hại gần như tan rã. Tiểu đoàn trưởng TĐ 32 Thiếu tá Hà Mộng Thúy bị sập cầu rớt chiến xa xuống suối sâu tử trận. TĐ85/BĐQ Thiếu tá Hoàng Đình Độc bị thương được trực thăng bốc về Nha Trang Số quân của hai TĐ không còn bao nhiêu lại hỗn quan hỗn quân mạnh ai nấy tự động rời đơn vị, tự động tìm đường về Sàigòn. Đặc biệt là đại đội Pháo binh cơ hữu LĐ tan hàng tại chân đèo. (Sau này gặp lại một số anh em trong đại đội trọng pháo kể lại). Khi VC tràn ngập, chúng bắt sống một số rất đông, trong đó có Thiếu tá Đào Văn Khôi, trưởng phòng 3 BCH/BĐQ Quân đoàn 2.
Tiểu đoàn tôi tập trung tại sân bay Tuy Hòa, chờ lệnh của BCH trung ương. Đến 15 giờ 30 thì trực thăng của Thiếu tướng Đỗ Kế Giai Chỉ huy trưởng BCH trung ương đáp xuống phi trường. Thiếu tướng Giai gọi tôi đến tại trực thăng chỉ thị lệnh: TĐ 58 của tôi còn nguyên vẹn, trở về giữ Trung tâm huấn luyện BĐQ Dục Mỹ và chờ lệnh của BCH trung ương điều động sau.
Tiểu đoàn được di chuyển về Trung tâm Dục Mỹ bằng đoàn xe của Quân vận có sẵn tại phi trường Tuy Hòa. Khi đến Trung tâm Dục Mỹ vào lúc 19 giờ 45 phút, tôi vào trình diện Đại tá Đại, Chi huy trưởng TTHL. Tại đây tiểu đoàn được nghỉ quân tại khán đài và chung quanh vũ đình trường.
Sáng ngày 28-3-75 tôi phân bốn phía bốn nơi các đỉnh cao quanh Trung tâm. BCH/TĐ và đại đội Y tế về đóng trên đỉnh đèo. Ngày ngày tôi cho tuần thám theo các đội hình đặc biệt của BĐQ để tìm và phát giác tình hình địch. Đơn vị tôi nằm tại đây 5 ngày, không ngày nào mà không hoạt động tuần thám.
Đùng một cái, đêm 29-3-75 tại quận Diên Khánh, Chiến đoàn Nhảy Dù bị vỡ vì áp lực của địch quá mạnh. Quận Diên Khánh coi như bỏ ngỏ. TTHL/BB Lam Sơn, TTHL/BĐQ và TTHL/Pháo Binh lần lượt rút ra hướng ngã ba Ninh Hòa.
Trong khi bỏ ba TTHL rút ra Ninh Hòa, mạnh ai nấy bắn bừa bãi lên các tiền đồn của các đại đội và BCH/TĐ58/BĐQ. Tôi tưởng là địch từ hướng quận Diên Khánh tràn xuống. Một mặt điều động các đại đội cố thủ, một mặt liên lạc về BCH. Nhưng liên lạc mãi không được, khàn cả cổ khi gào thét trên máy AN/PRC25.
Tưởng là Trung tâm Truyền tin của BCH/TTHL bị hư nên trở ngại liên lạc, tôi quyết định bỏ đỉnh núi Đèo, điều động BCH/TĐ và đại đội Công vụ vào Trung tâm xem động tĩnh. Từ núi Đèo vào TTHL 4 cây số. Khi đến nơi tôi nhìn vào thấy TTHL đang cháy. Tôi liền đi thẳng vào BCH quân trường thì không còn một ai cả, đến phòng truyền tin cũng trống không. Mọi người đều bỏ Trung tâm rút chạy. Thấy hướng đang cháy tôi đến xem, thì ra kho Quân tiếp vụ, sau khi bị tẩu tán, bị đốt kho.
Tôi lần về hướng các kho đạn và kho xăng, thấy còn nguyên. Tôi liền cho lệnh đại đội Công vụ đốt trước khi rút. Chúng tôi và đại đội CV rút đi. Di chuyển đến núi Đèo, tôi liền cho lệnh bốn đại đội 1, 2, 3, và 4 bỏ các điểm cao chung quanh TTHL, rút quân toàn bộ ra giữ ngã ba Ninh Hòa.
Từ núi Đèo ra ngã ba Ninh Hòa 8 cây số, tôi cho lệnh các đại đội vẫn giữ đội hình sẵn sàng tác chiến, với đội hình tùy nghi Đại đội trưởng áp dụng tùy theo từng địa thế. Khi toàn bộ TĐ ra đến ngã ba Ninh Hòa, thì thấy từ hướng bắc Quốc lộ 1, từ Tuy Hòa, đủ các binh chủng mạnh ai nấy chạy bộ về hướng Nha Trang. Đủ cả dân chúng, quân đội lẫn lộn tranh dành nhau chạy. Tôi xét thấy cảnh hỗn quân hỗn quan nhưng cũng có liên lạc vô tuyến về Nha Trang nhưng liên lạc mãi không được. Chẳng thấy ma nào trên hệ thống hành quân cả.
Tôi quyết định giải tán TĐ58/BĐQ ngay tại Ninh Hòa. Đến giờ phút này nhận thấy binh sĩ nhốn nháo đã muốn rời đơn vị chạy theo làn sóng quân dân từ hướng Tuy Hòa về Nha Trang. Tôi nhìn đồng hồ đã 19 giờ 45. Liền tập trung các đại đội trưởng đến và cho lệnh giải tán đơn vị. Toàn bộ vũ khí máy móc truyền tin tập trung phá hủy. Mạnh ai nấy tìm đường về Long Bình, Biên Hòa, nếu còn tập trung về BCH Liên đoàn 7 BĐQ.
Riêng tôi vẫn giữ lại hai máy AN/PRC25 và một chú tà lọt. Mấy thày trò tôi đi bộ về Nha Trang. Đến Nha Trang đúng 23 giờ đêm, thày trò mò vào Phòng Thông tin để biết tình hình tại Sàigòn. Nhưng khi tôi đến một ngã tư gần Phòng Thông tin thì nghe loa phóng thanh gọi sĩ quân và binh sĩ bỏ súng đến trình diện chính quyền cách mạng. Biết Nha Trang đã có địch, thày trò chuồn thẳng về hướng Phan Rang.
Đến Phan Rang tôi lần mò chen chúc vào cổng phi trường Cam Ranh, gần tiếng đồng hồ không sao vào được. Vì tại đây dân quân đông như kiến cỏ, họ chen nhau vào phi trường, hy vọng nhờ phi cơ chở về Sàigòn. Vì tại Cam Ranh vẫn còn chưa có VC mà vẫn còn nghe thấy máy bay đủ loại C47, C123 và C130 vẫn còn cất cánh. Chiếc lên chiếc xuống đều đều, chở đồng bào và quân nhân về Sàigòn.
Khi tôi lọt đến cổng sắt phi trường thì có tin từ trong ra là hết phi cơ rồi. Quả thật lucù bấy giờ mới sực nhớ là không có còn phi cơ lên và xuống nữa. Nhìn lại đồng hồ tay chỉ đã 5 giờ sáng ngày 1-4-75. Lại chen để ra ngoài cũng gần tiếng mới ra được quốc lộ. Mệt quá, bốn thày trò chúng tôi ngồi tại chính giữa quốc lộ nghỉ mệt. Tôi bảo hai chú truyền tin: "Thôi bây giờ hai chú hủy hai máy đi, xong ráng tìm đường về Sàigòn (Long Bình) được càng sớm càng tốt. Tôi bảo hai chú ấy lột hai máy PRC-25 ở lưng ra, chính tôi phá hủy bằng súng Colt. Xong đâu đấy bốn thày trò chúng tôi chia tay. Từ Cam Ranh cuốc bộ đến Phan Rí xem lại đồng hồ đã 13 giờ. Bụng đói và quá mệt, tôi và chú tà lọt tìm đến nhà dân tá túc đại trước hành lang mà ngủ một giấc lấy sức. Sau khi ăn xong gói mì tôm ngâm nước dừa, ngủ một giấc dài ngon lành đến chạng vạng, thày trò tôi đã tỉnh và lại tiếp tục cuốc bộ đến Phan Thiết.
Đại Tá Nguyễn Kim Tây và Đại Uý Đặng Văn Thạnh
Tại Phan Thiết, nơi bãi biển người đông như kiến. Ghe nào ghe ấy chật như nêm. Đủ mặt anh hùng Bộ Binh, Nhảy Dù, Thủy Quân Lục Chiến, dân chúng, đàn ông đàn bà trẻ con đầy cứng trên các ghe sẵn sàng ra khơi trước khi thủy triều lên. Tôi loanh quanh tại Phan Thiết cho đến ngày 4-4-75 không tìm được ghe nào mà họ cho xuống cả. Cũng may gặp được một ghe nhỏ của một ông đánh cá. Ông ta bảo tôi: "Ghe tôi nhỏ, chỉ chở hai bộ ván gõ, nhưng cho hai ông quá giang mỗi người $3000." Tôi đồng ý, vào nhà ông ta nghỉ chờ, sáng mới ra khơi.
Ghe đã sẵn sàng đậu ngoài khơi, đúng 3 giờ khuya ngày 5-4-75 ông chủ ghe dánh thức hai thày trò chúng tôi dậy lội từ trong bãi ra nơi ghe đậu. Lên ghe xong nhưng cũng phải chờ nước lên mới ra khơi được. Đúng 5 giờ, ghe cho nổ máy, thì súng từ trong cứ bắn ra đủ loại. Vì số quân nhân các binh chủng trên bãi không có ghe để đi, nên bực tức bắt cứ ghe nào cho nổ máy là trong bãi bắn ra. Ghe tôi từ từ ra khơi, các ghe khác cũng nổ máy và cũng từ từ theo ra khơi. Ngồi dưới hầm ghe nghe máy nổ tưởng chừng như một trận ác chiến lớn lao.
Chiều ngày 5-4-75 ghe cặp bến Long Hải lúc 19 giờ. Khi lội lên bãi gặp An Ninh Quân Đội Phước Tuy chận lại và yêu cầu vứt bỏ vũ khí và máy móc mới được lên bãi. Xong đâu đấy lại tìm vào nhà dân lo cơm nước ngủ một giấc chờ sáng, cuốc bộ ra Bà Rịa. Từ Bà Rịa tìm phương tiện quá Giang về đến Long Bình nghỉ ngơi mấy ngày chờ gôm bị đến ngày 15-4-75 Tiểu đoàn về đầy đủ chỉ thiếu 15 chú. Sau khi gôm bị xong thì được tăng cường một số đông sĩ quan binh sĩ của Quân khu I và III. Tiểu đoàn nhảy vọt từ bảng cấp số cũ 365 tăng vọt 836 theo bảng cấp số mới.
Thành lập Sư đoàn BĐQ. Gồm hai sư đoàn 104 và 106. LĐ7BĐQ nằm trong sư đoàn 106 BĐQ, đóng tại Phú Thọ (ngay trong trường đua Phú Thọ), Liên đoàn 7 BĐQ trách nhiệm mặt Phú Lâm, từ xa cảng miền Tây đến Cây Da Xà. Tiểu đoàn 58 của tôi trách nhiệm chiếm các cao ốc, chận địch từ hướng Long An lên, hai tiểu đoàn bạn, 32/BĐQ trách nhiệm từ Mũi tàu dọc theo Xa lộ Đại Hàn, 85/BĐQ tăng phái cho Tiểu khu Gia Định.
Chiều ngày 28-4-75, lúc 19 giờ, địch quân từ hướng Long An tràn vô Xa cảng miền Tây và hướng Cây Da Xà. Tôi cho lệnh các khẩu đội đại bác SKZ75 và 57 cũng như 6 khẩu đại liên gồm đại liên 30 đại liên M-60 (lấy hết trong kho đem ra bố trí sẵn sàng tiếp địch).
Ý định tôi chờ địch càng gần càng đẹp. Một mặt tôi chỉ thị cho sĩ quan CTCT khẩn yêu cầu đồng bào lui về hướng trường Minh Phụng (trường học của người Hoa), tại nơi đây đã có BCH/LĐ7 đang đóng quân.
Đúng 21 giờ 17 phút, Việt cộng xung phong ồ ạt vào tuyến phòng thủ của đơn vị tôi, trong khi còn cách xa tuyến phòng thủ 200m. Đứng trên nóc bằng tầng lầu 3, tôi nhìn xuống thấy rõ mồn một nhưng chưa đúng tầm sát hại của các loại vũ khí cầm tay như M16 và lựu đạn ném tay M67. Địch quân không quen tấn công thành phố, nên chúng chạy vào như là đàn vịt rất ngon sơi. Suốt đời binh nghiệp 22 năm quân ngũ, chưa trận nào tôi thấy địch đông như vậy. Đã có kinh nghiệm xem phim quân đội Hoa Kỳ phản công trận Nhật tấn công ngọn đồi Bataan, Philippines, nên tôi chờ địch quân vào cận tuyến mới cho lệnh nổ súng. Khi còn cách 30m rồi 20m rồi 10m. Rất hồi hộp và sướng run, tôi nổ súng Colt cầm tay khai hỏa và bồi tiếp một quả lựu đạn Mini. Đồng loạt một tuyến dài từ xa cảng miền Tây đến gàn Cây Da Xà, tất cả đều bóp cò vang. Súng nổ dón, đứng trên cao ốc nhìn xuống địch quân ngã như sung rụng. 2/3 ngã tại chỗ, số còn lại rút chạy ra xa tầm súng.
Enlarge this imageReduce this image Click to see fullsize
Đại Tá Nguyễn Kim Tây và BCH Liên Đoàn 5 BĐQ
Tôi đứng cạnh khẩu súng cối 81 ly đặt trên cao ốc, cho lệnh bắn chận bít chúng lại. Sáu con gà cồ đại liên 50 và M-60 gáy rộ, địch ngã trông thấy khoái mắt. Chỉ 10 phút sau không còn thấy bóng và nghe súng chúng bắn trả vào. Tôi cho lệnh ngưng tác xạ.
Từ khi ấy cho đến sáng ngày 29-4-75, đúng 6 giờ sáng đại đội báo cáo có 7 binh sĩ ta bị thương. Tôi cho lệnh Đại úy Huỳnh Lập Quốc, Trưởng ban 3 xin tản thương về Tổng y viện Cộng Hòa.
Đúng 7 giờ tôi điều động các đại đội tung quân ra trước tuyến tuần tiểu rẽ quạt, tìm và tiêu diệt số địch quân chém vè tại chỗ. Các đại đội báo cáo đã tịch thu một số lớn trên xác chết địch trên trăm khẩu đủ loại.
Vũ khí tịch thu tôi cho chất thành đống trong nhà thờ Phú Lâm. Suốt cả ngày 29-4-75 địch không dám mở đợt tấn công nào cả. Đứng trên cao ốc đặt ống nhòm nhìn ra hướng Tân an thấy địch rõ ràng, chúng đang bố trí các hỏa tiễn. Tôi cho lệnh các đại đội dàn quân ngoài tuyến. Một binh sĩ một hố cá nhân, phải sâu đến cổ. Đích thân tôi và Đại úy Hiệp đi kiểm soát hố đến 18 giờ thì hố cá nhân hoàn tất.
Đến 22 giờ đêm 29-4-75, địch lại tràn vào tấn công. Tôi và Đại úy Hiệp cho lệnh các đơn vị chống trả mãnh liệt, địch không sao tiến đến tuyến TĐ chúng tôi được. Tôi để Đại úy Hiệp lo việc đốc thúc TĐ chống trả. Tôi lo gọi Pháo binh từ trong sân bay Tân Sơn Nhất bắn ra chận hậu địch, nhưng đến nay địch đông quá, lớp này ngã lớp khác bám vào, có cả dân chúng bị VC lùa đi trước quân của chúng. Đây là một trở ngại cho chúng tôi. Trọn đêm 29 rạng ngày 30-4-75 Pháo binh Tân Sơn Nhất bắn yểm trợ cho TĐ thật là chính xác. Địch chết và bị thương vì Pháo binh khá nhiều. Đến 5 giờ sáng ngày 30-4-75 chúng không thể tấn công tuyến dàn quân của TĐ được. Chúng lui ra xa và điều quân đến bao vây đồn Bà Hôm.
Tuy nhiên, chúng vẫn còn một thành phần khá hùng hậu yểm trợ cho đơn vị súng nặng của chúng. Chúng cho pháo lai rai vào tuyến phòng thủ của chúng tôi. Giờ phút cuối cùng của trận đánh để đời. Điều đặc biệt cho đơn vị chúng tôi, là suốt một đêm phòng thủ, cho đến sáng ngày 30-4-75, mặc dù chúng tung quân tấn công TĐ, nhưng TĐ chống trả đến bốn đợt tấn công của địch rất ư là mãnh liệt, và cả TĐT cho đến giờ phút chót, không một binh sĩ nào trong đơn vị bị thương và tử trận cả. Điểm đặc biệt trong đời quân ngũ của tôi, đây đúng là một phép lạ.
Nhưng đến mười giờ ngày 30-4-75, TT Dương Văm Minh kêu gọi trên đài phát thanh Sàigòn: "Buông súng xuống chờ lệnh tại chỗ". Từ lúc ấy chúng tôi không còn được chiến đấu nữa. Sau đó bị chúng đưa đi các trại tù cải tạo. Trong miền Nam thì tại Long Giao, Long Khánh, Suối Máu, Biên Hòa, Rồi chúng đưa ra Bắc, Sơn La, Yên Bái, Hà Nam Ninh.
Rồi giờ đây sống lang thang nơi xứ lạ quê người. Nhưng điểm đặc biết của tôi hằng mong mỏi khi còn đang ở tù Cộng Sản là: Tự Do, Tự Do và Tự Do.
DDT
Phụ chú bổ túc của MN Huỳnh Lập Quốc
Đại đội trưởng Đại đội 1 là Tr/Uý Lê văn Em ( Võ bị khóa ....)
Đại đội trưởng Đại đội 2 là Tr/Uý Tín ( khoá đặc biệt năm 68 )
Đại đội trưởng Đại đội 3 là tôi, Đ/Uý Quốc ( khoá 25/TĐ, sau khi đơn vị về tới Saigon , đầu tháng 4, mới về Bộ chỉ huy TĐ , giử chức vụ Trưởng ban 3 )
Đại đội trưởng Đại đội 4 là Tr/Uý Lý hữu Nghĩa, khóa .../68 )
TĐT là Th/Tá Phan văn Kết, vượt biên, năm 95, 96 về VN chết ở đó, vì bị Bác sỹ chê ! )
TĐP là Đại Uý Phan Xuân Hiệp, khoá 15 TĐ, nay không thấy tăm hơi !
Webmaster: Anh Phan Xuân Hiệp ở San José có thời kỳ về cư ngụ tại Santa Ana và làm báo với Lê Tử Hùng. Vết thương ở cổ làm ảnh hưởng giọng nói của ánh vì dây phát âm (vocal cord) bị hư. Ngày cố Thiếu tướng Phan Xuân Nhuận chết, Hội BĐQ/NC làm lễ phủ quốc kỳ và hỏa thiêu tại Peek Family, anh Phan Xuân Hiệp có mặt cầm di ảnh. Khi đó MN Nguyễn Phương Hùng là Hội Trưởng. Cách đây 3 năm có gặp lại anh Phan Xuân Hiệp. Nay ở đâu không biết. Có tin đồn anh đã chết (?)

Sunday, February 2, 2020



https://www.facebook.com/photo.php?fbid=4108616842485444&set=a.197514143595753&type=3&eid=ARC5hvnmXvZDRMNP_nBXeG6xRYMYaxfmcBOoB6VitlLV6Ydira7VGBEH8fyd6_XsWKn2FvdFnH0yjCYF



https://www.facebook.com/photo.php?fbid=4108616842485444&set=a.197514143595753&type=3&eid=ARC5hvnmXvZDRMNP_nBXeG6xRYMYaxfmcBOoB6VitlLV6Ydira7VGBEH8fyd6_XsWKn2FvdFnH0yjCYF

Saturday, February 1, 2020

Văn hóa Pháp qua vài thông tin
Vì là đất nước sản sinh rất nhiều nghệ sĩ nổi tiếng thế giới nên chúng ta cần tìm hiểu về họ.
1/ Ngân sách của bộ VH vào khoảng 10 tỉ đô năm trong khi Quỹ Quốc gia Bảo trợ Nghệ thuật (American Endowment Foundation) của Mỹ khoảng 146 triệu.
2/ Giữ gìn triệt để ngôn ngữ nên họ ko ủng hộ việc "Anh hóa" (Anglicization) tiếng Pháp: như khuyên dùng "couriel" thay vì "email".
3/ Họ coi trọng lễ nghi (étiquette) hơn dân Mỹ. Điều đó có thể thấy hàng ngày trong tiệm ăn hay cửa hàng cũng như trong ngôn ngữ. Ví dụ sẽ ko thích hợp khi bạn dùng "tu" với ai đó bạn gặp trừ phi bạn được y yêu cầu hay y trẻ hơn bạn.
4/ Hôn khi gặp nhau.
Mọi người bạn biết và gặp trong buổi họp mặt đều được hôn trên má: có khi hôn tới 4 lần.
5/ Ở công ty/công sở, thường là thứ sáu, còn gọi là ngày "journée décontractée" (dress down day /ngày ăn mặc tự do) thì cũng phải gọn ghẻ, màu sắc phù hợp (ton sur ton). Phụ nữ, đặc biệt ở Paris, có khuynh hướng ko mặc quần bằng vải "jean" hay quần áo len thung (survêtement/sweatsuit, dùng khi tập thể dục) hình 1.

6/ Cha mẹ dạy con.
Tại Pháp, trẻ em được phép tự lo liệu (se débrouiller pour) ngay từ rất sớm, và hơn nữa, sự dạy dỗ từ bất cứ người lớn nào được tương đối chấp nhận. Ở Mỹ, một bà mẹ rất ngại khi chỉ dạy một đứa nhỏ ko phải con bà.
7/ Người Pháp ko thích "fast food" như "hot dog", khoai tây chiên như người Mỹ. Họ thích kéo dài bữa ăn để hưởng thụ.
8/ Quan điểm về tự do tôn giáo.
CP Pháp cấm đội mũ chùm đầu và che mặt gọi là "hijab" hình 2, của phụ nữ Hồi giáo, cũng như nón "kippa", hình 3, của Do Thái giáo, vì cho rằng điều đó đối mặt với những giá trị của xã hội.
                     

Hơn 80/100 dân Pháp ủng hộ cấm đoán này, xem đó là một bước quan trọng tới cộng đồng tập thể.
9/ Hoạt động chính trị
Đối với người Pháp, người Mỹ đặc biệt thờ ơ, lãnh đạm (apathetic) về vai trò cá nhân của họ trong chính quyền và thay đổi. Ví dụ, trong bầu cử TT tại Mỹ chưa tới 50/100 cử tri đi bầu. Nếu so sánh với 80/100 cử tri Pháp đi bầu, thật dễ hiểu tại sao dân Mỹ được xem như lãnh đạm, thờ ơ. Hơn nữa, dân Pháp đã được dạy từ nhỏ rằng nên thắc mắc mọi thứ, và hành động (move) nhanh chóng để thay đổi chính quyền và luật pháp khi họ ko đồng ý.
10/ Ảnh hưởng văn hóa của lịch sử.
Khi thăm viếng Pháp, bạn lập tức được bao quanh bởi một lịch sử phong phú và lâu dài đã khiến văn hóa và thái độ chung (general attitude) bao phủ đối với tất cả những gì thuộc Pháp. Đó là một sự tôn kính ko thể phủ nhận về di sản (legacy) và truyền thống Pháp, và hậu quả là một ước muốn bảo vệ những gì thuộc về thuộc về Pháp. Trái lại, nước Mỹ tương đối mới, dễ dàng thay đổi.
Tác giả: Valorie Delp
Bachelor of Arts.
Nguồn: http://french.lovetoknow.com/Slideshow:American and French

Wednesday, January 29, 2020

Trương Điện Thắng - "Ông Gìa Hâm" Thanh Tịnh
Đăng bởi: Tiểu Nhi on Thứ Tư, 2 tháng 1, 2019 | 2.1.19

Những ngày dự Hội nghị các nhà văn trẻ toàn quốc lần thứ 3 vào cuối tháng 12 năm 1985, hôm nào bọn chúng tôi ở miền Nam ra cũng được các nhà thơ, nhà văn đàn anh đến thăm và nói chuyện ở khu nhà khách của Tổng cục Chính Trị. Nhà thơ Nguyễn Xuân Sanh của thời Xuân Thu nhã tập, nhà văn Bùi Hiển tác giả Nằm Vạ, Vũ Cao của Núi Đôi...Nhưng có lẽ nhà văn Thanh Tịnh là người để lại ấn tượng mạnh nhất với tôi lúc đó. Mỗi lần đến nhà khách, ông cũng nói chuyện tới khuya, dù trời Hà Nội đêm cuối năm rét căm căm...
Một hôm, sau lễ tang nhà thơ Xuân Diệu, ông đến chơi cùng chúng tôi ở phòng số 9 đến khuya. Dường như ông cố che giấu nỗi buồn mất bạn, nên cứ ngồi kể chuyện tiếu lâm ta, tiếu lâm Tây, rồi tiếu lâm cổ làm cho cả phòng rộn tiếng cười.Từ chuyện tiếu lâm, ông lại nói về Kim Thánh Thán, về văn hoá Ấn Độ, rồi quay lại Tuồng Việt Nam lúc nào không hay...Trong tấm áo dày và chiếc khăn quàng cổ đã thẩm màu, nhưng trông ông không có vẻ gì yếu đuối. Là nhà văn đi nhiều, đọc nhiều, rất tâm huyết với giới trẻ và lại cũng là lần đầu tiên sau hoà bình, những người viết trẻ cả nước tụ họp ở đây, nên như lời ông nói : “là một cơ hội hiếm có để một ông già như tớ tâm sự, cả những chuyện trong lẫn ngoài trang viết...”
Vào lúc ông dừng lại uống nước, tôi nhìn thẳng vào ông và đọc: "Mỗi năm cứ vào cuối thu, lá ngoài đường rơi rụng nhiều và trên không có những đám mây bàng bạc...", rồi nói với ông đó là bài học thuộc lòng của bất cứ học sinh tiểu học nào ở miền Nam trước đây.Ông hết bắt tay tôi lại bắt tay các bạn ngồi bên, ra vẻ rất cảm động. Ông kể một hôm sang chiến trường Campuchia cũng đã một lần chảy nước mắt khi nghe một anh lính trẻ đọc lại bài văn đó. “Hạnh phúc của người viết là thế đấy, các cậu ạ!”, ông nói. Chúng tôi tranh thủ lúc đó để xin ông ký tên và viết lưu bút làm kỷ niệm. Thanh Tịnh viết cho tôi ngay trên mặt sau tấm giấy mời dự hội nghị. Đó là hai câu: Dễ trăm lần không dân cũng chịu, khó vạn lần dân liệu cũng xong...( Bút tích này sau tôi đưa nhà văn Đoàn Thạch Biền mượn, không biết anh còn giữ không!)
Thấy chúng tôi ngơ ngác,ông giải thích:
-“Vào những năm sau năm 1954 ở ngoài Bắc, tớ được phân công viết ca dao để tuyên truyền chính sách. Nhân việc phổ biến chính sách thu mua lương thực cho cách mạng, tớ đã viết những câu này. Khi viết xong bài tớ đưa cho Đại tướng Nguyễn Chí Thanh đọc. Anh Thanh chê câu: Dân no thì lính cũng no và cho rằng đó là ý của Lênin (?), nhưng không rõ sao sau đó anh lại trình cho Bác xem. Rồi trong một lần nói chuyện đi thăm cơ sở, Bác đã nhắc lại hai câu đó nên ai cũng tưởng là của Bác. Sau này Đại tướng Hoàng Văn Thái đã trả lại nó cho chính tác giả là tớ rồi...Chứ hồi đó dễ gì được gặp Bác...”.
Từ chuyện ca dao,Thanh Tịnh lại nói chuyện du lịch.
Ông kể :
-“Tớ đi nhiều nơi, cũng từng được tháp tùng nhiều đoàn đi các nước, thấy ở đâu cũng có các nền văn hoá hai, ba ngàn năm cả chứ không riêng gì ở ta. Do vậy, khó mà hiểu biết hết.Tốt nhất, nếu được ra nước ngoài, các bạn nên tranh thủ làm 3 việc: thăm bảo tàng lịch sử, nghe vài câu ca dao tục ngữ,vài làn điệu dân ca và cuối cùng là nên...đi chợ. Chợ là nơi diễn ra cuộc sống văn hoá, kinh tế của mỗi cộng đồng rõ nhất. Ở chợ, cái ăn cái mặc của từng dân tộc được biểu lộ rất chân thật ...”
Đến đây, một người trong chúng tôi hỏi: “Thế còn ở ta, bác từng viết ăn Bắc, mặc Kinh chắc cũng vì mục đích quảng bá du lịch Việt Nam?”.
Nhà văn Thanh Tịnh cười, kể:
-“ Năm ngoái, báo Nhân Dân đặt tớ viết một bài về Thủ đô ngàn năm văn vật.Trong bài, tớ nhắc đến 5 cái ăn của người Hà Nội: ăn nói, ăn mặc, ăn làm, ăn học và ăn ở. Riêng ăn mặc thì tớ viết ma mặc áo vàng, quan mặc áo xanh, thường dân mặc áo đen, con gái mặc áo trắng, nhưng con gái chưa chồng thì mặc áo tím...Không ngờ sau đó hơn nửa tháng, một anh bạn đại tá đã gởi cho tớ một lá thư trách rằng nhà văn không biết 5 cái ăn đó giờ đã thay đổi; hoặc là biết nhưng không dám viết vì sợ bài không được đăng! Rồi anh ta kể ra 5 cái ăn mới là: ăn trộm, ăn cắp, ăn xin, ăn gian và ăn...hối lộ! Lá thư ấy làm tớ mất ngủ và nghĩ đến một anh bạn khác từng tập kết ra Bắc hồi năm 1954. Sau khi trở về Nam năm 1975, anh ta trở lại Hà Nội vài lần thăm bạn cũ.Gặp nhau, anh ta đã nói với tớ: “Cái gì trước đây là bình thường thì bây giờ bị cho là lập dị, cái gì trước đây là lập dị thì bây giờ lại bình thường.Và anh ta ví dụ: Ngày trước, ra đường thấy vòi nước ai mở bỏ quên, ta đến đóng lại. Bây giờ việc đó bị bọn trẻ gọi ngay là ông già hâm. Thấy cụ già hay phụ nữ lên xe buýt đã hết chỗ, ta đứng dậy mời họ ngồi vào chỗ mình, cũng bị cho là hâm tuốt!”
Bất ngờ nhà văn Thanh Tịnh đứng dậy, nhìn đồng hồ rồi bắt tay từng người:
- Thôi tớ về nhé! Không chừng tớ cứ nói lung tung thế này cũng sẽ bị các cậu coi là ông già hâm mất!
Và ông mở cửa, bước nhanh ra ngoài không chờ chúng tôi đứng lên tiễn. Nhà văn Thanh Tịnh (năm ấy bảy mươi tuổi) đã đi rồi, nhưng chúng tôi cứ ngỡ tấm lòng nhiệt huyết, trẻ trung của ông vẫn ở mãi bên chúng tôi.
Trương Điện Thắng
Hà Nội- Đà Nẵng, 1986
Về nhà văn Thanh Tịnh:
1. Thanh Tịnh có truyện ngắn nổi tiếng “Tôi đi học”. Ông từng đoạt giải nhất cuộc thi Thơ do Hà Nội Báo tổ chức năm 1936.
Năm 1941 ông sáng tác hai bài thơ nổi tiếng "Mòn mỏi" và "Tơ trời với tơ lòng". Năm 1942 thơ ông cùng với thơ của 43 thi sĩ tên tuổi khác vinh dự được Hoài Thanh - Hoài Chân giới thiệu trong “Thi nhân Việt Nam”.
2. Thời tập kết ở Miền Bắc nhà văn Thanh Tịnh thường nói: “Thống nhất sớm tôi về Văn Lâu (Phu Văn Lâu – Huế), thống nhất lâu tôi về Văn Điển” (nghĩa trang ở Hà Nội).
3.Thanh Tịnh là người dường như suốt đời gắn bó với việc ăn cơm tập thể nằm giường cá nhân. Sau bao nhiêu năm mòn mỏi đợi chờ trên đất Bắc mong ngày sớm trở lại quê hương để gặp mặt gia đình và người thân, vậy mà năm 1975 khi trở về Huế do cuộc đời đưa đẩy và trớ trêu, ông đã không thể gặp lại người vợ và đứa con trai thân yêu của mình. Thất vọng não nề ông đành phải quay ra miền Bắc tiếp tục cuộc đời ăn cơm tập thể, nằm giường cá nhân. Thật buồn cho một phận người ba chìm bảy nổi chín lênh đênh.
4. Hai câu thơ của Thanh Tịnh nhưng rất nhiều người nhầm là của cụ Hồ: “Dễ trăm lần không dân cũng chịu. Khó vạn lần dân liệu cũng xong”.
Hai câu thơ trên nằm trong bài thơ “Dân no thì lính cũng no” của nhà thơ Thanh Tịnh, được sáng tác vào năm 1948 trong cuộc vận động nhân dân đóng thuế nông nghiệp. Nguyên văn bài thơ như sau:
Trông lên thì thấy đầy sao
Nhìn quanh thì thấy đồng bào mến than
Dễ trăm lần không dân cũng chịu
Khó vạn lần dân liệu cũng xong
Thóc thuế mà có dân đong
Trăm công nghìn việc ngược dòng cũng xuôi
Đêm nằm nghĩ lại mà coi
Liệu còn thằng giặc đứng ngồi sao yên?
Nhân dân là bậc mẹ hiền
Cơm gạo áo tiền thì mẹ phải lo
Dân no thì lính cũng no
Dân reo lập nghiệp, lính hò lập công.
* Bài đăng trên tạp chí Đất Quảng năm 1986 và mới đăng trong tập "Bẻ đôi củ khoai..." mới xuất bản.
(FB Trương Điện Thắng)
Vài nét về NH Nông nghiệp của VNCH để nhớ về một Thiên Đàng đã mất đối với nông dân miền Nam .
- Nông dân dưới chế độ VNCH , dù có chiến tranh , vẫn có đời sống sung túc . Trong khi , dù là hòa bình nhưng ND bây giờ lại khổ hơn (theo báo Đảng) dù đứng hàng đầu hay thứ 2 thế giới về xuất khẩu gạo . Vì VNCH BIẾT LO CHO DÂN với các chính sách khuyến nông thích đáng , trong khi hiện nay Tổng công ty lương thực lại là thứ "cai đầu dài" , sống trên mồ hôi và nước mắt của ND . Họ là người hưởng lợi nhất , chứ ko phải là ND (theo GS Võ tòng Xuân) .
Tuy chiến tranh ác liệt , nhưng VNCH đã lập được hệ thống Ngân hàng Nông nghiệp trên toàn quốc . (Dưới đây tôi nói về điều mắt thấy tai nghe ở vùng 4 vì từng hành quân ở nhiều tỉnh của vùng này) .
Ở các tỉnh vùng 4 chiến thuật , vựa lúa của cả nước , gần như quận nào cũng có chi nhánh của NH này . Ở vùng này , tuy có chiến tranh , đôi khi cũng ác liệt , vì hai bên đều cố gắng chiếm giử do nhiều lúa gạo và đông dân ; nhưng ko ác liệt bằng vùng 1 và 2 chiến thuật .
Có vài lần đi hành quân ở tỉnh Vỉnh Bình , tôi thấy tuy ở nông thôn mà cuộc sống của dân khá sung túc . Nhà gạch lợp ngói , xài giếng đóng vì vùng này nước sông bị nhiễm mặn . Trong nhà có máy may , TV , radio , xe gắn máy hay máy cày loại nhỏ . Ở các chợ xã , hàng hóa vãi vóc không thiếu thứ gì , ko thua gì Sài gòn .
Ở vùng Đồng Tháp Mười , do ruộng cò bay thẳng cánh nên dân đã dùng máy cày loại lớn . Cũng do có mùa lúa nổi , khi nước lên cao , dân vùng này phải để máy cày trên bè để máy khỏi bị ngập nước gây hư hỏng . Vùng ĐTM rất lạ là ko bị ảnh hưởng bởi thủy triều mỗi ngày bởi sông Cửu Long , nước bị chua nên thời ông Diệm và Thiệu đã đào nhiều kinh để xả chua .
Người nông dân sau khi bán lúa thì gửi tiền ở NH nông nghiệp quận . Họ có nhu cầu mua sắm hay sửa chữa nhà cửa thì ra NH rút tiền . Không giử tiền trong nhà có nhiều lợi : khỏi sợ trộm cướp , đồng tiền họ gữi sẽ lưu thông chứ ko chết cứng trong nhà , v.v... Trong khi đó , các bạn có tin vào NH bây giờ ko sau sự kiện Quỳnh Như (BGĐ ko nhận trách nhiệm của cấp dưới của mình dù mọi giao dịch đều diễn ra tại các chi nghánh của họ) . Một số bạn bè của tôi ở SG đã rút tiền trong NH để mua vàng hay đô la .
Tôi còn nhớ , một số quận của tỉnh Vĩnh Bình và Vĩnh Long năm 1973-74 thường xuyên bị đào đường hay đấp mô nên lưu thông thường xuyên bị gián đoạn mà NH đã hoạt động như vậy thì đáng cho ta nể phục !
Thời TT Thiệu đã có chương trình NGƯỜI CÀY CÓ RUỘNG : CP mua ruộng của các ĐẠI ĐIỀN CHỦ (có ng có tới hàng ngàn mẫu ruộng) và bán trả góp cho tá điền . Do vậy , năm 1975 , khi ng CS "giải phóng" miền Nam , trong Nam gần như KHÔNG có tá điền mà chỉ có các TIỂU NÔNG . Ông Thiệu rất tâm đắc với CT này khi tuyên bố : "Hôm nay là NGÀY VUI NHẤT CỦA ĐỜI TÔI " trong buổi lễ phát giấy - xác nhận sở hửu ruộng - cho các tân tiểu nông , mà trước đó họ là tá điền .
Trong khi đó , bây giờ , đất đai vẫn thuộc sở hửu của "toàn dân" . Mới dẫn đến việc các quan mua đất của nông dân với giá nông nghiệp rẻ mạt và bán lại cho nhà đầu tư với giá GẤP TRĂM LẦN !
Những con người đang có quyền lực tại VN , còn TỆ HƠN các con thú hoang dã này !
Hình 1 : Đàn sói và gấu trẻ đang chia xẻ bửa ăn (một con nai sừng tấm Alaska) ; khi đã có phần (để khỏi chết đói) chúng không đấu đá nhau như con người (vì lòng tham của con người VÔ ĐÁY) . Sau khi no căng bụng một con sói bỏ đi , hình 2 .
NHẬN XÉT : Sống ở công viên quốc gia Daneli lạnh và cằn cỗi thuộc bang Alaska , để sinh tồn , các thú dữ phải giết con yếu hơn để ăn thịt ; đó là qui luật của thiên nhiên . Chúng ko độc ác hay tham lam như đảng viên các cấp của ĐCSVN , đang dựa QUYỀN LỰC để lấy sạch của cải của kẻ khác , bất chấp sự oán than cao ngất trời . . .
Càng thấy sự LẠM QUYỀN và THAM NHŨNG của họ , tôi càng yêu quí loài vật , kể cả thú dữ : vì chúng chỉ giết con vật khác giống khi đói , ko tham lam , tích trử của cải như con người , v,v... Chúng tôn trọng công bằng : để kiếm ăn chúng đều lao động như nhau , ko có con mập như cha con ông Phùng q. Thanh , Nguyễn x. Phúc , Nguyễn Hòa Bình , v.v... ko có con ốm trơ xương như dân nghèo Quảng Ngải ! . . . Khi về già và bịnh nặng , chúng sẽ lủi vào xó xỉnh nào đó để chết , ko cần lăng tẩm như các quan CSVN , v.v... (Ngoài HCM có lăng , rất nhiều người cũng có mộ phần vĩ đại như Võ Nguyên Giáp , Phạm văn Đồng,v.v... làm bằng tiền thuế của dân) .






Tuesday, January 28, 2020

Trận đánh đồn Phước Quả

Chị Tố Lan thân mến,
Đây là anh bạn của tôi kể lại trận đánh đồn Phước Quả. Nếu có thể chị post cho các bạn đọc biết đâu có bạn biết.
Lý Mỹ Hạnh
************************************
Nguyễn Ngọc Thạch
Ghi lại để tưởng nhớ đến các chiến hửu thuộc Tiểu đoàn 3/9 Sư đoàn 5 Bộ Binh






https://www.flickr.com/photos/13476480@N07/14033173560


Vào năm 1967 Tiểu đoàn được lệnh hành quân lên vùng Phước Long, lúc đó tôi là sĩ quan Ban 3 Tiểu đoàn, chuyên lo về hành quân và huấn luyện. Sau khi đặt chân xuống sân bay Phước Bình, Tiểu đoàn được lệnh di chuyển vào vùng hành quân với nhiệm vụ được giao phó là thực hiện kế hoạch Bình định Xây dựng vùng phía đông quận lỵ Phước Bình qua các xã Phước Sơn, Phước Quả, Phước Lộc và Hiếu Phong. Tiểu đoàn được phối trí như sau: BCH/TĐ + ĐĐCHCV + ĐĐ11 đóng tại đồn Phước Quả, ĐĐ10 đóng tại đồn Phước Lộc cách Phước Quả ba cây số, và ĐĐ9 hoạt động lưu động trong vùng trách nhiệm.
Tỉnh Phước Long nằm về hướng Đông Bắc của Sài Gòn. Đường quốc lộ 13 chạy về phía Bắc sẽ qua Lái Thiêu, Thủ Dầu Một, Bến Cát rồi tới quận Chơn Thành. Ở đây là ngả ba, nếu rẽ về phải thì sẽ đi Đồng Xoài, Phước Bình, Phước Long và từ Đồng Xoài có ngả rẽ để đi Bù Đăng và Ban Mê Thuột. Còn nếu từ ngả ba Chơn Thành chạy thẳng thì sẽ đến An Lộc, Bình Long, Lộc Ninh. Khi đến gần biên giới Việt Miên xã Lộc Tấn, nếu chạy thẳ̉ng thì sẽ qua biên giới và tới thị trấn Snuol của Campuchia, còn ở ngả ba Lộc Tấn rẽ phải thì sẽ đi qua Bù Đóp (Bố Đức), con đường này nằm xong xong và cách biên giới 3 cây số. Đi tiếp tới sẽ đến quận lỵ Phước Bình và quẹo trái sẽ lên tỉnh lỵ Phước Long. Đây là vùng biên giới Việt Miên nằm trong hai tỉnh Bình Long và Phước Long với những đồn điền cao su bạt ngàn, đồn điền Michelin Dầu Tiếng, đồn điền Terre Rouge Hớn Quản, Lộc Ninh, Xa Cam, Xa Cát, Xa Trạch, Bồ Com, Văn Hiến v.v...
Phước Long là một tỉnh lỵ mới được thành lập từ thời Tổng Thống Ngô Đình Diệm, nằm cách quận lỵ Phước Bình 8 cây số và gần núi Bà Rá. Đây là môt vùng rừng xanh đất đỏ sương lam chướng khí rừng thiêng nước độc, sốt rét rừng, ngày xưa ai mà bị đổi lên Bà Rá tức là coi như bị đày. Theo kinh nghiệm của dân địa phương cho biết là không nên ăn măng le, uống nước suối và ngủ̉̃ trưa, nên ăn nhiều ớt để tránh bệnh sốt rét rừng.
Tình hình chiến sự tỉnh Phước Long lúc đó rất là căng thẳng, bị áp lực rất nặng vì cách mật khu +Bù Gia Mập của VC không xa về phía Đông Bắc núi Bà Rá. Mật khu của VC ở bên kia biên giới Việt Miên rất là an toàn vì quân lực VNCH cũng như Hoa Kỳ không được quyền xâm phạm vào lảnh thổ của Miên. Nhưng trái lại thì quân CSBV lợi dụng thế trung lập thân cộng của Miên và Lào để làm hành lang xâm nhập qua đường mòn Hồ Chí Minh và xây dựng các mật khu an toàn của chúng ở bên kia biên giới. Quân CSBV tập trung ở các mật khu an toàn ở bên kia biên giới, đợi thời cơ thuận tiện để xâm nhập đánh phá, với mục tiêu và thời điểm là hoàn toàn do chúng lựa chọn, quân ta không có quyền gì khác hơn là ra sức chống đở tự vệ mà thôi.
Trong thời gian này chúng tôi đã chứng kiến một sự tàn ác dã man của VC khi chúng tấn công vào làng Dakson của người Thượng, ở phía đông bắc thị xã Phước Long và cách mật khu Bù Gia Mập không xa lắm. Khi Tiểu đoàn chúng tôi đến nơi thì VC đã rút đi để lại một cảnh hết sức đau lòng, VC đã giết sạch, đốt sạch nguyên cả làng sau khi toán nghĩa quân giữ làng bỏ chạy. Nhìn những thân hình mà đa số là đàn bà con trẻ bị đâm bị giết một cách hết sức dã man bị đốt cháy đen nằm trong các đống than hồng còn đang bốc khói làm liên tưởng đến bọn giặc Tàu phương Bắc đã từng đối xử với dân tộc ta trong thời kỳ Bắc thuộc: “nướng dân đen trên ngọn lửa hung tàn, vùi con đỏ xuống dưới hầm tai vạ”.
Ngày 26 tháng 10, 1967 CSBV mở cuộc tấn công đại quy mô vào đồn Phước Quả. Vào khoảng 11 giờ đêm tôi nghe một loạt súng bắn báo động, lập tức tôi nhảy xuống hầm Trung tâm Hành quân để liên lạc với các toán tiền đồn phục kích bên ngoài. Phản ứng của tôi rất là nhanh, chổ tôi nằm trong căn nhà tranh sát cạnh hầm nên tôi phóng nhanh vô hầm. Vừa ngay lúc đó VC bắt đầu pháo kích dử dội, pháo như mưa đều khắp mọi nơi trong đồn. Ngay chổ tôi nằm, ở phía đầu nằm tôi có treo một tấm poncho để che mưa che nắng, sau này nhìn lại tấm poncho rách nát, không còn một chổ nào lớn hơn bàn tay. Trung úy Nhơn, Tiểu đoàn phó, có nuôi một con két nhỏ xíu cũng bị đứt đầu, nếu như tôi chỉ chậm chân chừng vài giây đồng hồ thì chắc đã nát thây. Những người chạy xuống hầm sau tôi đa số đều bị thương, trong số đó có Trung sĩ Võ Đà ban 5 Tiểu đoàn bị thương rất nặng, bị đứt mạch máu ở cổ quị ngay dưới chân tôi, máu phun ra có vòi, y tá đến băng nhưng không cứu kịp vì máu ra quá nhiều, ngồi chết dưới chân tôi. Số người bị thương nằm la liệt trong hầm, trong toán cố vấn Mỹ cũng có người bị thương nặng nằm ở một góc hầm.
Trong lúc đó thì các đại đội trưởng báo cáo tình hình ở các phòng tuyến đang bị tấn công với một hỏa lực rất là mạnh. Tôi gọi báo về Tiểu khu để xin pháo binh yểm trợ, nhưng tình hình ở BCH/Tiểu khu lúc đó cũng đang lúng túng vì đang bị pháo kích. Bởi vì khi địch mở một cuộc tấn công lớn, thường thì nó pháo kích khắp nơi để cho ta không biết đâu là điểm đâu là diện, chổ nào là mục tiêu chính, chổ nào là mục tiêu phụ. Và vì tôi nắm vững tình hình ở đây nên tôi quyết chắc là nó đánh điểm chính là ở đây, đồn Phước Quả. Tôi báo cho Tiểu khu biết rõ tình hình đang nghiêm trọng để tập trung yểm trợ về đây và đồng thời báo về BCH/Trung đoàn 9 ở Chơn Thành biết để theo dỏi.
Có một sự việc đáng nhớ là trước đó chừng một tháng có một Lao công Đào binh bỏ trốn. LCĐB là những quân nhân đào ngủ bị phạt đưa ra chiến trường để làm lao dịch, cho nên Thiếu tá Tôn Văn Lượng, Tiểu đoàn trưởng, liền cho thay đổi ngay kế hoạch phòng thủ. Lúc trước súng đại liên đặt ở các pháo đài góc, sau thay đổi lại đặt vào giửa các cạnh tuyến. Vì vậy khi VC mở các cuộc tấn công biển người vào giửa các cạnh tuyến, liền bị hỏa lực hùng hậu của các khẩu đại liên của ta chận đứng. Một điều đáng nói là vào năm 1967, quân đội ta vẫn còn dùng súng Garant, Carbine, Thompson, Trung liên đầu bạc, Đại liên 30 có từ thời Đệ nhị Thế chiến. Trong khi đó thì phía VC đã có súng AK47, B40, B41, Thượng liên nồi, súng phun lửa rất là tối tân.
Quân ta chống trả quyết liệt, nhưng vì hỏa lực địch quá mạnh nên độ nửa giờ sau thì một pháo đài góc đã bị tràn ngập. Không chần chờ Thiếu tá Lượng liền quyết định tung ra Trung đội Quân báo để tái chiếm lại pháo đài góc đó. Trung đội Quân báo là một lực lượng để bảo vệ BCH và là lực lượng trừ bị duy nhất của Tiểu đoàn, chỉ được sử dụng trong tình huống thật lâm nguy. Sau khi Quân báo đi rồi thì thành phần còn lại trong hầm TTHQ lo bố trí phòng thủ lại cho kỹ, những thùng lựu đạn cho mở nắp sẵn sàng để sử dụng khi địch tới gần và tôi cũng đã gọi pháo binh để chuẩn bị sẵn các loại đạn đầu nổ cao. Nếu trong trường hợp bị địch tràn ngập thì sẽ xin pháo binh bắn đạn nổ cao ngay trên đầu, tiêu diệt địch ở bên ngoài, còn bên ta tất cả ở trong hầm sẽ vô hại. Tuy nhiên đây là một quyết định cuối cùng khi đã lâm vào tình thế tuyệt vọng.
Chừng 10 phút sau Trung đội Quân báo báo cáo là đã chiếm lại được pháo đài góc, chận đứng sự xâm nhập của địch, giữ vững được phòng tuyến. Chúng tôi rất mừng, nhưng với áp lực địch quá mạnh tôi sợ các đợt xung phong kế tiếp sẽ dữ dội hơn nên tôi nói với Cố vấn Mỹ xin phi cơ chiến đấu phản lực lên yểm trợ. Cố vấn Mỹ đi theo Tiểu đoàn thường là họ chỉ lo giúp đở xin phương tiện tản thương hay yểm trợ hỏa lực, họ gọi rất là nhanh qua hệ thống liên lạc tối tân và trực tiếp bên phía Mỹ.
Một lúc sau Đại úy Cố vấn cho biết là máy bay đã cất cánh và yêu cầu ngưng tác xạ các loại súng bắn vòng cầu để máy bay vào vùng. Tôi gọi ngưng các loại súng cối và pháo binh và cho đốt mũi tên lửa lên để cho máy bay thấy. Mũi tên lửa là một tấm ván lớn cắt theo hình mũi tên, trên đó có gắn các lon sửa bò trong nhét vải bố tẩm dầu cặn và quay trên một trục. Khi đốt lửa lên và quay mũi tên chỉ về hướng địch đang tấn công, thì máy bay sẽ thấy rõ vị trí của địch mà đánh. Tôi xin dội bom theo hướng mũi tên và cách xa 500 thước. Sau khi dội trái bom đầu tiên, Đại đội trưởng ở ngoài tuyến báo cáo cho biết là xa quá vì địch quân đang bám sát hàng rào rồi, phải đánh gần lại. Tôi liền yêu cầu gần lại 200 thước và các quả bom sau đã đánh trúng mục tiêu. Sáng ra thấy các bộ phận con người bay văng tung tóe lên nóc nhà trông rất là ghê rợn.
VC tiếp tục mở thêm nhiều đợt tấn công nữa nhưng không thành công nên đành phải chịu rút lui trước khi trời rạng sáng. Chiếc máy bay trực thăng tản thương đã đáp xuống khi trời còn chưa sáng hẳn. Chúng tôi vô cùng biết ơn và cãm phục những người phi công chiến đấu cũng như phi cơ trực thăng tản thương đã can đãm băng mình trong lửa đạn, trong đêm tối cực kỳ nguy hiểm để cứu nguy cho quân bạn, một điều rất khó khăn và nguy hiểm cho không quân yểm trợ là vị trí đồn Phước Quả nằm gần chân núi Bà Rá.
Sáng ra thu dọn chiến trường địch quân chết quá nhiều trên 200 xác trong và ngoài hàng rào đầy mìn bẩy và tịch thu được một số rất lớn vũ khí tối tân đủ mọi loại như K54, AK47, CKC, B40, thượng liên nồi và đặc biệt là hai cây súng phun lửa với hai bình hơi trông rất là lạ. Có một lính Quân báo chui ra hàng rào để lấy chiến lợi phẩm bị mìn nỗ cụt chân. Và vì không thể nào lấy hết xác để chôn cất được, cho nên sau cùng phải dùng dầu tưới lên để thiêu đốt tất cả.
Sau chiến thắng to lớn này tưởng đâu là sẽ được yên ổn trong một thời gian dài nhưng không ngờ chỉ vài ngày sau là chúng liền mở ngay một trận kế tiếp để phục thù. Đại đội 9 đang hoạt động lưu động bên ngoài giữ nhiệm vụ an ninh lộ trình từ Phước Quả ra Phước Bình. Thì vào lúc 12 giờ trưa bị VC dùng vận động chiến mở cuộc tấn công chớp nhoáng tràn ngập Đại đội 9. Tôi nghe tiếng thều thào trong máy của Lê Sĩ Linh khóa 20 Đà Lạt ĐĐT/ĐĐ9 cho biết là VC đông lắm yêu cầu cho bắn ngay trên đầu, rồi im bặt. Chúng tôi tức tốc điều động lực lượng ra tiếp cứu nhưng vì địch quá mạnh nên báo cáo lên Tiểu khu xin tiếp viện.
Sau đó Khu 32 Chiến thuật liền cho tăng viện Tiểu đoàn 31 Biệt Động Quân do Đại úy Trắng chỉ huy, đổ quân từ nhà thờ Phước Sơn đi xuống. Khi đến cua Phước Quả thì chạm địch rất mạnh, chiếc commando car bị bắn cháy, TĐ31/BĐQ bị áp đão vì địch quân quá đông và vì chiến trận là do họ sắp đặt phục kích sẳn. Vì vậy sau cùng TĐ31/BĐQ phải dạt ra, rút về phía chân núi Bà Rá khi trời tối và tìm đường về đến đồn Phước Quả. Qua ngày hôm sau được tăng viện thêm TĐ36/BĐQ mới giải tỏa xong. Khi ra thu dọn chiến trường, Trung úy Linh đã hy sinh bên hố chiến đấu kiến bu đầy người và bên cạnh đó còn có mâm cơm với ba quả trứng luột còn nguyên chưa kịp ăn. Ngoài ra còn có hai sĩ quan Trung đội trưởng đã anh dũng hy sinh đó là Thiếu úy Sến, khóa 21 Đà Lạt và một Chuẩn úy mà tôi quên tên, là cháu ruột của Đại tá Woong A Sáng, Tư lệnh phó Sư đoàn 5 Bộ Binh lúc đó.
Một tuần sau VC lại mở một cuộc tấn công kế tiếp nhằm vào đồn Phước Lộc do ĐĐ10 trấn giử, Trung úy Trần Hửu Tâm khóa 21 Đà Lạt làm ĐĐT. Tâm mới vừa được thăng cấp đặc cách ngoài mặt trận. Trước kia Tâm học khóa Biên tập viên Cảnh sát, nhưng sau đó đổi ý, không thích ngành Cảnh sát mà tình nguyện vào trường Võ Bị Quốc Gia. Đồn Phước Lộc nằm trên ngọn đồi bên cạnh liên tỉnh lộ Phước Bình – Quảng Đức, cách đồn Phước Quả ba cây số.
Trong đêm đó VC kéo đại lực lượng tới tấn công, Tâm cho biết là địch rất đông, hỏa lực địch rất mạnh, cho nên tôi đã gọi Pháo binh yểm trợ ngay. Sau đó vì địch mở các đợt xung phong quá dử dội cho nên tôi phải nhờ Cố vấn Mỹ gọi chiến đấu cơ lên yểm trợ gấp. Nhờ vào sự yểm trợ vô cùng hửu hiệu của các phi tuần phản lực mà đã chận đứng được các đợt xung phong biển người của địch. Và vì theo lời Tâm yêu cầu cho yểm trợ sát cạnh cho nên có một quả bom rớt quá gần, gây cho bên ta một số bị thương, trong số đó tôi nhớ có Thượng sĩ Hồ Hến Lòng, là một Trung đội trưởng người Nùng rất dày dạn chiến trường, đã bị thương nặng và sau này phải bị giải ngủ.
ĐĐ10 đã chống trả vô cùng anh dũng, giử vững phòng tuyến cho đến sáng buộc địch quân phải rút lui để lại trên 100 xác chết và la liệt súng đạn đủ loại. Sau đó phải dùng xe ủi đất mới thu dọn sạch hết được. Một đặc điểm của đồn Phước Lộc là nằm trên đỉnh đồi cao, phía trước bằng phẳng gần liên tỉnh lộ, còn mặt sau là triền dốc cao rất khó tấn công. Vì vậy hệ thống mìn bẩy cũng như các hỏa tập tiên liệu của súng cối và pháo binh đều tập trung vào mặt trước của đồn. Khi VC tấn công vào phía trước chúng đã bị lọt vào vòng vây hỏa lực rất mạnh của đồn.
Đây là những chiến thắng lẩy lừng của Quân đoàn III, đã ghi lên những chiến tích vẽ vang trong quân sử của QL/VNCH. Và đã có bản nhạc để ca ngợi 72 tay súng oai hùng giử đồn Phước Lộc, cũng như bài ca Phước Quả và trước đó là bài ca Chiến thắng Lộc Ninh của Trung đoàn 9 Sư đoàn 5 Bộ Binh trong trận tái chiếm quận lỵ Lộc Ninh vào năm 1966. Chiến thắng Phước Quả cũng đã được nhắc lại trong quyển "Chiến thắng bị bỏ lở" của giáo sư Stephen Young và trong bộ sách "Một thời nhiễu nhương" của Bạch Hạc Trần Đức Minh ./.
Nguyễn Ngọc Thạch khóa 20 trường Võ Bị Quốc Gia Việt Nam