Saturday, July 26, 2025

 PACIFIC STARS & STRIPES

Saturday, April 11, 1970

Besieged Dak Seang: 'Scar' That Fights Back

by Spec. 4 Jack Fuller
S & S Vietnam Bureau

TAN CANH, Vietnam -- "They're crazy. You come in there in a gunship and they fire at you, knowing that they'll get a world of fire back, but they fire anyway."

That's how Spec. 4 Robert Barber, 24, who has been flying as a gunship crew chief into the valley where the Dak Seang Special Forces camp lies embattled, describes the North Vietnamese army troops circling the camp.

The Dak Seang camp, under attack was described by pilots as a scar -- charred and flattened by shelling, littered with the green-camouflage canopies of parachutes that eased resupply loads to earth. A landing strip -- unused since March -- stretches just outside the thick perimeter.

Nearby is a burnt-out village that was once the home of relatives of Civilian Irregular Defense Group (CIDG) fighters who help man the camp.

The CIDG dependents are now underground in fortified bunkers. And there are others, including 11 members of a Vietnamese band and drama group who played an engagement there March 31 and never got a chance to leave.

Military sources say the band, an extension of the Saigon government's political warfare campaign, now works as a first-aid unit. "They're working in their secondary MOS (military occupational specialty)," one American said.

Along the wooded ridges and in the tree-specked valley, Vietnamese forces are pressuring the NVA to take the pressure off the camp.

The NVA is fighting back. "You take fire from some trees and slam them with rockets," one chopper pilot said, "then you make another pass and they fire again. They’re dug in. That's all you can say."

Though it was learned [that] U.S. and Vietnamese intelligence sources showed some increased activity in the Dak Seang area before the beginning of the month, the April 1 eruption came as a surprise to some helicopter pilots.

"We got a call to go into the camp as support for a medevac," said 1st Lt. Pat Cooper, 25, who broke in as a gunship pilot over Dak Seang. "We just expected to go in, pelt the positions and never hear about it again. It didn't work out that way."

"When we got there the camp was taking heavy indirect fire and the medevac had to wait to go it. Finally, there was a lull in the shelling and the chopper set down. All hell broke loose. On the radio they were yelling, 'We're taking ground fire. We're taking automatic fire.' That's how it started."

Pilots say it's easier working near Dak Seang now. But as one crewman put it, "it is definitely not 'no sweat'."

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

PACIFIC STARS & STRIPES
Sunday, April 12, 1970

Battle in 11th Day
Viets Bolster Dak Seang Force

by Spec. 4 Jack Fuller
S & S Staff Correspondent

TAN CANH, Vietnam -- Fresh Vietnamese infantry troops slammed into the bitter fighting around Dak Seang Special Forces Camp Saturday as the battle for Dak Seang valley bled into its eleventh day.

A battalion of ARVN infantrymen were air assaulted outside the camp's perimeter to help Vietnamese mobile advisory (MIKE) Forces dig out an estimated 1,500 enemy soldiers who continued to harass the camp, according to II Corps commander Gen. Lu Lan.

Meanwhile, the first group of survivors of the savage bombardments and brutal ground attacks were lifted from the camp and brought to the forward command post here, 13 miles to the southeast.

One Green Beret who had been in the camp since fighting erupted April 1 said 560 Civilian Irregular Defense Group (CIDG) troops and their 700 dependents within the camp were out of direct radio contact with Tan Canh command post for three days after a rocket destroyed part of the radio gear. An emergency radio beamed messages to planes flying above the camp during those three days, he said.

Sgt. Daniel Noonan, 22, a medic in the camp, said people left the camp's bunkers only on medevac, forward observation and resupply missions during the heavy fighting. "The Mike forces," he said, "sat out there for days drawing fire away from us, giving us a little rest."

Even as he left the camp, Noonan again faced enemy fire. "I was on the outside waiting for the chopper, "Noonan said, "when a mortar hit on our east perimeter. The chopper dropped in, I dove on board, and a mortar round hit right under our tail." The chopper returned here safely with no casualties.

Noonan was helping rocket shrapnel victims on a medevac helicopter the first day when the enemy opened up the massive attacks. "That chopper pilot (W.O.1 Danny Floyd) had guts. He was taking hits all over -- mortars, AK-47 rounds, everything." Noonan said. "But he waited there until we got everyone in. If I see that guy again, I'll buy him a beer."

Noonan said that the situation in and around the camp "looked good now."

"I have a feeling that the enemy has exhausted all the potential of his first wave and is preparing a new attack with replacements from across the border," Lan said.

Though fighting continued around the camp Saturday, the pace of activity diminished, according to Lan.

He said he expected the second wave to come within a week.

Lan said the siege of Dak Seang was a typical seasonal move against an isolated Green Beret camp. But he added that this year the siege came sooner than usual.

"Often the enemy seems to want only to get a headline," Lan said. "In this one I think he really wanted to overrun Dak Seang."

Lan said 104 Vietnamese and Mike force troops lost their lives in the battle, 35 of them within the camp's perimeter, while another 430 were wounded.

Lan put enemy casualties at 896 killed in ground actions and 472 killed by air strikes.

The U.S. command said that one American and one Australian adviser were killed in action and 11 Air Force personnel were killed on re-supply runs into the camp.

Friday, July 25, 2025

 https://www.swhchs.org/stories-admin/public/view_story.php?story_id=234

Dak Seang was eight kilometers east of the Laotian border in the Dak Poko Valley. The siege had started on April 1, 1970, when major elements of a North Vietnamese division infiltrated through the mountains between the Laotian border and the Dak Poko valley and tried to take the camp.

In the first few days of the siege, three USAF C- 7s were shot down while trying to parachute food, ammunition, and water into the camp. After those shootdowns, they went to night drops, with AC-119s vectoring the C-7s over the camp and turning their searchlights onto the camp just prior to the drop and extinguishing the light as soon as the parachutes came out of the C-7s.

The bunkers and quarters inside the perimeter fence are still pretty much a mess and hadn’t been cleaned up yet. This photo isn’t of sufficient resolution to show them, but there were still NVA corpses in the fence where they were caught by napalm. (That was where I first heard the term “crispy critters.”) A shot-down Army helicopter can be seen on the runway just north of where the foot trail crosses it.

Most of the air strikes I controlled were one to five kilometers north of the camp, and were in support of the patrols the Special Forces sent out to try and stop the NVA recoilless rifles and mortars that kept pounding them.

After the initial attempts to breach the wire and get inside the camp failed, much of the siege turned into an artillery duel with the NVA shooting into the camp from hidden positions. There was no friendly artillery at the Dak Seang Camp. The nearest friendly artillery was the 105 mm tubes at Dak To about 17 nautical miles to the south. The targets around Dak Seang were out of range for these artillery pieces; so some were relocated to a temporary Fire Support Base ‘Tango’ to support the Dak Seang battles.

On at least two occasions, my mission for the day was to carry an Army forward artillery observer in the right seat to control fire support missions out of Tango. Those weren’t nearly as interesting as controlling air strikes, and I don’t remember them as being particularly effective. Plus, the Army FO got sick each flight.

The NVA recoilless rifles were pretty easy to spot when they went off because of their back-blast, but it was almost impossible to spot enemy mortars unless you happened to be looking right at one when it went off.

One day a broadcast in the blind on Guard channel advised, “Heavy Artillery Warning. All aircraft move immediately, east of the blue line.” Two minutes later a B-52 Arc Light mission was put in to the west of the camp on a north-to-south run-in line. Tom Stump, an A-1 Skyraider “Spad” pilot from DaNang, (quoted below) was airborne over the Dak Seang valley and heard that same ‘Heavy Artillery Warning.’

After the initial NVA attempts to overrun the camp failed, most of the battle hinged on taking out the NVA units on the slopes of Nui Ek Mountain, and between Dak Seang and Laos. As we became familiar with the area, the FACs kept working the same general areas, and almost all of the air strikes I controlled were around Nui Ek Mountain. In fact on some days I put in as many as 16 flights of fighters on the same set of coordinates. It was also not uncommon to work with the same F-100 flight lead from Phan Rang or Tuy Hoa twice during a four- hour mission. That made briefings simple, “Didn’t I work with you about 90 minutes ago?”

“Yes.”

“Well, we’re still working the same target.”

One air strike I recall stands out as testimonial to the durability of NVA soldiers. I was working on the west slope of Nui Ek supporting a Mike Force reaction company when a helicopter trying to resupply them was shot down. The chopper made a forced landing close to the top of Nui Ek. The crew got out of the chopper and made it into the perimeter of the Mike Force.

The 12.7 mm gun that had shot down the Huey was about 100 meters east of the downed chopper, and the chopper lay between the 12.7 mm and the Mike Force. My next flight was a set of F-4s from DaNang (“Gunfighters”) and it was very easy to get their eyes on the downed helicopter. I told them where the 12.7 mm gun was in relation to the helicopter and lead dropped his bombs about 15 meters west of the gun-pit. I watched the NVA crew on the gun continue shooting until they saw the bombs come off the F-4’s wings, then they dived for cover in the gun pit. After lead’s bombs exploded, I watched as the gun crew immediately jumped out of the pit and disappeared into the jungle to the east. Somehow, they had survived a 15-meter bomb blast! They probably had internal injuries and broken eardrums, but I was flabbergasted to see them get up and run into the jungle. It’s true they had protection from the shrapnel, but it’s also surprising the blast didn’t at least knock them out, or at least senseless. The second F-4 put his bombs right into the gun pit. The Gunfighters then used their guns to destroy the downed helicopter.

I also made the best rocket shot of my FAC tour at Dak Seang. I was working a flight of F-100s trying to knock out a mortar position. We were kind of groping for it because I didn’t have a visual on the mortar, and I was going by the description of the guy on the ground who was taking fire into his position. He couldn’t see the mortar either, but could hear it each time it fired. As the lead F-100 came off target, I was just getting into position to mark for his wingman when a 12.7 mm we hadn’t seen before opened up on lead. By pure luck, my eyes were right on the 12.7 mm when it fired. I pulled my nose over to it, rolled the wings level and shot a rocket that landed right in the middle of the gun pit. I then told ‘two’ to hit my smoke and he put two Mk-117s right on top of the gun. I’m not sure we ever did get the mortar, but there was only a big, smoking hole where the 12.7 mm had been.

Another interesting item I learned at Dak Seang is how disruptive the noise of jets can be to a commander on the ground trying to control his troops and talk to either me or to an artillery battery. There were several times when a ground commander asked me to hold my fighters high and dry so he could have relative quiet to finish shouting instructions to his maneuvering troops. That was something I had never thought of before, and something I don’t remember our instructors covering at Hurlburt or Holley.

On one of those occasions I was talking to a ground commander as an AK-47 round hit him. That voice is still etched in my memory. He was talking in a normal tone of voice, telling me where I needed to put the bombs. I could hear many, many gunshots in the background whenever he keyed the mike, when all of a sudden he started screaming. “I’ve been hit. I’ve been hit. Get us out of here. I’ve been hit. Help us. You’ve got to help us.” He then quit talking and his radio operator came up on the radio. We got the air in. He survived. And I later got to meet him at the hospital in Kontum. He was very grateful, and I felt pretty good.

Tom Stump, the A-1 Skyraider ‘Spad’ pilot, mentioned above, added the following to the author’s story.

“You bring back some not-so-fond memories of a very bad valley. Speaking of radio calls, there is one over Dak Seang that I remember very vividly. The weather was not good but my wingman and I managed to get there under the overcast. The bad guys were taking advantage of the cloud cover and were in an all-out attack. As usual, the FAC that morning, in spite of the weather, beat us there and had been trying for about half an hour to get some assets. The weather was too marginal to bring the fast movers in close to the camp. Anyway, after we made several napalm passes, the guy on the radio in the compound yelled, “Shit hot! I can hear them screaming!” This was testimony to the effectiveness of napalm, the close proximity of the bad guys and the great work of the FACs pinpointing the bad guys’ location so close to the good guys while they were under heavy fire. Many of the enemy that morning were stopped in the perimeter wire. I have been in contact with John Liner who was, on occasion, the radioman in the camp during that first week.

The folks at Dak Seang owe their lives to the FACs that stayed over them every day and night, keeping the bad guys at bay until the siege was broken. I am surprised there isn’t more written about this battle that produced a Medal of Honor winner and cost so many lives.”


 sđ 4 đã lập 1 cchl tại 1 núi lớn gần trại. họ rút quân, csbv đã chiếm vị trí này dùng nó làm đài quan sát để điều khiển pháo. sau khi không thám, người ta có kế hoạch đổ 1 toán SOG Hatchel để bảo vệ bãi đáp này trước khi dùng Mike Force. 

theo hồi ký của Wade, 1 cựu llđb mỹ, thì 1 trực thăng khổng lồ hh-3 (Jolly Green Giant) chở toán Hatchet force

 Vietnam War Siege of Dak Seang


https://www.swhchs.org/stories-admin/public/view_story.php?story_id=234

Dak Seang was eight kilometers east of the Laotian border in the Dak Poko Valley. The siege had started on April 1, 1970, when major elements of a North Vietnamese division infiltrated through the mountains between the Laotian border and the Dak Poko valley and tried to take the camp.

In the first few days of the siege, three USAF C- 7s were shot down while trying to parachute food, ammunition, and water into the camp. After those shootdowns, they went to night drops, with AC-119s vectoring the C-7s over the camp and turning their searchlights onto the camp just prior to the drop and extinguishing the light as soon as the parachutes came out of the C-7s.

The bunkers and quarters inside the perimeter fence are still pretty much a mess and hadn’t been cleaned up yet. This photo isn’t of sufficient resolution to show them, but there were still NVA corpses in the fence where they were caught by napalm. (That was where I first heard the term “crispy critters.”) A shot-down Army helicopter can be seen on the runway just north of where the foot trail crosses it.

Most of the air strikes I controlled were one to five kilometers north of the camp, and were in support of the patrols the Special Forces sent out to try and stop the NVA recoilless rifles and mortars that kept pounding them.

After the initial attempts to breach the wire and get inside the camp failed, much of the siege turned into an artillery duel with the NVA shooting into the camp from hidden positions. There was no friendly artillery at the Dak Seang Camp. The nearest friendly artillery was the 105 mm tubes at Dak To about 17 nautical miles to the south. The targets around Dak Seang were out of range for these artillery pieces; so some were relocated to a temporary Fire Support Base ‘Tango’ to support the Dak Seang battles.

On at least two occasions, my mission for the day was to carry an Army forward artillery observer in the right seat to control fire support missions out of Tango. Those weren’t nearly as interesting as controlling air strikes, and I don’t remember them as being particularly effective. Plus, the Army FO got sick each flight.

The NVA recoilless rifles were pretty easy to spot when they went off because of their back-blast, but it was almost impossible to spot enemy mortars unless you happened to be looking right at one when it went off.

One day a broadcast in the blind on Guard channel advised, “Heavy Artillery Warning. All aircraft move immediately, east of the blue line.” Two minutes later a B-52 Arc Light mission was put in to the west of the camp on a north-to-south run-in line. Tom Stump, an A-1 Skyraider “Spad” pilot from DaNang, (quoted below) was airborne over the Dak Seang valley and heard that same ‘Heavy Artillery Warning.’

After the initial NVA attempts to overrun the camp failed, most of the battle hinged on taking out the NVA units on the slopes of Nui Ek Mountain, and between Dak Seang and Laos. As we became familiar with the area, the FACs kept working the same general areas, and almost all of the air strikes I controlled were around Nui Ek Mountain. In fact on some days I put in as many as 16 flights of fighters on the same set of coordinates. It was also not uncommon to work with the same F-100 flight lead from Phan Rang or Tuy Hoa twice during a four- hour mission. That made briefings simple, “Didn’t I work with you about 90 minutes ago?”

“Yes.”

“Well, we’re still working the same target.”

One air strike I recall stands out as testimonial to the durability of NVA soldiers. I was working on the west slope of Nui Ek supporting a Mike Force reaction company when a helicopter trying to resupply them was shot down. The chopper made a forced landing close to the top of Nui Ek. The crew got out of the chopper and made it into the perimeter of the Mike Force.

The 12.7 mm gun that had shot down the Huey was about 100 meters east of the downed chopper, and the chopper lay between the 12.7 mm and the Mike Force. My next flight was a set of F-4s from DaNang (“Gunfighters”) and it was very easy to get their eyes on the downed helicopter. I told them where the 12.7 mm gun was in relation to the helicopter and lead dropped his bombs about 15 meters west of the gun-pit. I watched the NVA crew on the gun continue shooting until they saw the bombs come off the F-4’s wings, then they dived for cover in the gun pit. After lead’s bombs exploded, I watched as the gun crew immediately jumped out of the pit and disappeared into the jungle to the east. Somehow, they had survived a 15-meter bomb blast! They probably had internal injuries and broken eardrums, but I was flabbergasted to see them get up and run into the jungle. It’s true they had protection from the shrapnel, but it’s also surprising the blast didn’t at least knock them out, or at least senseless. The second F-4 put his bombs right into the gun pit. The Gunfighters then used their guns to destroy the downed helicopter.

I also made the best rocket shot of my FAC tour at Dak Seang. I was working a flight of F-100s trying to knock out a mortar position. We were kind of groping for it because I didn’t have a visual on the mortar, and I was going by the description of the guy on the ground who was taking fire into his position. He couldn’t see the mortar either, but could hear it each time it fired. As the lead F-100 came off target, I was just getting into position to mark for his wingman when a 12.7 mm we hadn’t seen before opened up on lead. By pure luck, my eyes were right on the 12.7 mm when it fired. I pulled my nose over to it, rolled the wings level and shot a rocket that landed right in the middle of the gun pit. I then told ‘two’ to hit my smoke and he put two Mk-117s right on top of the gun. I’m not sure we ever did get the mortar, but there was only a big, smoking hole where the 12.7 mm had been.

Another interesting item I learned at Dak Seang is how disruptive the noise of jets can be to a commander on the ground trying to control his troops and talk to either me or to an artillery battery. There were several times when a ground commander asked me to hold my fighters high and dry so he could have relative quiet to finish shouting instructions to his maneuvering troops. That was something I had never thought of before, and something I don’t remember our instructors covering at Hurlburt or Holley.

On one of those occasions I was talking to a ground commander as an AK-47 round hit him. That voice is still etched in my memory. He was talking in a normal tone of voice, telling me where I needed to put the bombs. I could hear many, many gunshots in the background whenever he keyed the mike, when all of a sudden he started screaming. “I’ve been hit. I’ve been hit. Get us out of here. I’ve been hit. Help us. You’ve got to help us.” He then quit talking and his radio operator came up on the radio. We got the air in. He survived. And I later got to meet him at the hospital in Kontum. He was very grateful, and I felt pretty good.

Tom Stump, the A-1 Skyraider ‘Spad’ pilot, mentioned above, added the following to the author’s story.

“You bring back some not-so-fond memories of a very bad valley. Speaking of radio calls, there is one over Dak Seang that I remember very vividly. The weather was not good but my wingman and I managed to get there under the overcast. The bad guys were taking advantage of the cloud cover and were in an all-out attack. As usual, the FAC that morning, in spite of the weather, beat us there and had been trying for about half an hour to get some assets. The weather was too marginal to bring the fast movers in close to the camp. Anyway, after we made several napalm passes, the guy on the radio in the compound yelled, “Shit hot! I can hear them screaming!” This was testimony to the effectiveness of napalm, the close proximity of the bad guys and the great work of the FACs pinpointing the bad guys’ location so close to the good guys while they were under heavy fire. Many of the enemy that morning were stopped in the perimeter wire. I have been in contact with John Liner who was, on occasion, the radioman in the camp during that first week.

The folks at Dak Seang owe their lives to the FACs that stayed over them every day and night, keeping the bad guys at bay until the siege was broken. I am surprised there isn’t more written about this battle that produced a Medal of Honor winner and cost so many lives.”

Cố vấn Rosendo Montana của TĐ 3/42 tử trận tại Dak Seang

https://www.virtualwall.org/dm/0MontanaRx01a.htm

Rosendo là 1 người lính chuyên nghiệp, quê ở Big Spring, Texas, vào lính từ 1964, từng phục vụ 1 nhiệm kỳ tại VN từ 1966-67.

Rosendo là 1 người lính dò đường và là thành phần của toán an ninh của đoàn 17 không vận. (Lính dò đường thuộc BĐQ Mỹ, có nhiệm vụ tìm và an ninh bãi đáp -- ND). Ngày 15/4/1970, Rosendo đã bị trúng đạn tử thương khi ông tìm cách đổ quân VNCH vào bãi đáp Orange để đối phó với việc tập trung quân csbv chung quanh trại LLĐB ở Dak Seang, khoảng 20 dặm bắc của Dak to. Ông là âm thoại viên và cùng với 1 lính Mỹ và 1 toán lính vnch là toán đầu tiên đổ xuống và sau đó bảo vệ an ninh bãi đáp cho những toán khác khi đột nhiên 1 chiếc trực thăng thứ hai cũng đến để đổ quân nhưng bị trúng đạn từ dưới đất bắn lên. Chiếc này bị bắn rơi. Chuyên viên Montana bị thương và tiếp tục tái lập liên lạc truyền tin. Ông đã tử trận khi 1 loạt đạn bắn vào ông.

===

Tình hình tại trại LLĐB Dak Seang thì hơi phức tạp 1 chút so với mô tả trên. Trại này đang bị tấn công và người ta quyết định đổ quân với TĐ 3/42 VNCH, vào 1 nơi hơi cao khoảng 1 dặm từ trại để giảm áp lực cho trại này. Như đã nói, đại đội 170 trực thăng tấn công, viết tắt là AHC, nhận trách nhiệm này. Dù cơ bản Bắc quân đã bao vây bãi đáp dự trù này nhưng phi công ko thấy vì chúng núp trong công sự ngụy trang kỹ lưỡng - và khi chúng để cho chiếc UH-1 đáp xuống mà ko nổ súng khiến phi công nghĩ rằng đây là 1 bãi đáp "nguội". (Đại đội 170 AHC đóng tại Pleiku với 8 chiếc gunship UH-1 B và 20 chiếc chở quân UH-1D, ngoài ra còn tăng phái bởi 1 toán vận chuyển, 1 toán truyền tin, và 1 toán quân y. Đại đội này từng đổ toán biệt kích sang Lào và KPC-- ND). 

Chiếc Huey đầu tiên chở 2 lính dò đường Mỹ (Chuyên viên bậc 5 Rosendo Montana và hạ sĩ Herndon Bivens) và 6 lính VN. Chiếc Huey thứ hai, UH-1H số đuôi 68-16203, trúng đạn và rơi giữa bãi đáp. Dù 2 lính VN chết do máy bay rơi, 4 phi hành đoàn Mỹ và 4 lính VNCH khác chỉ bị thương nhẹ và chạy khỏi máy bay. Viên phi công, chuẩn úy Albert Barthelme, bị thương nặng nhưng được khiêng tới 1 một hố bom gần đó. Chuẩn úy Roger Miller (copilot), chuyên viên 4 Vincent Davis và chuyên viên 5 Donald Summers, và 4 lính VN ở với Barthelme; những người lính vn sống sót từ chiếc đầu tiên ở gần đó. Tất cả đều bị hỏa lực mạnh của bắc quân. Các cố gắng cấp thời để triệt xuất họ đều bị cản trở bởi 3 yếu tố:

- Trừ chiếc Huey chở Montana và Bivens, các chiếc trực thăng trong khu vực đều đầy lính VNCH hay gunship - vì mang nhiều rocket và đạn 7.62 ly cho hai khẩu M-60 nên ngoài phi hành đoàn 4 người, gunship ko thể chở thêm người như loại chở quân (slick) -- ND). 

- Bãi đáp nằm trên đỉnh đồi này phần nào tắc nghẽn bởi xác chiếc 68-16203; và

- Toàn khu vực bãi đáp giờ đây dưới hỏa lực từ lính csbv núp trong công sự bao gồm đại liên 4 nòng 12.8 ly và 23 ly phòng không.

Một lực lượng tìm và cấp cứu, gọi tắt là SAR, gồm 1 chiếc A-1 Skyraider và hai chiếc trực thăng khổng lồ HH-3, biệt danh Giant Jolly Green, xem hình, (tốc độ tối đa của máy bay là 164 dặm/giờ, phi hành đoàn 4 người, chở được 28 người hay 6.500 cân Anh). 



3 chiếc này đã vội vả xuất phát từ Đà Nẳng và bay đến khu vực. Trong khi chiếc A-1 Skyraider tìm cách khống chế các khẩu đại liên, chiếc HH-3H (Jolly Green 27, số đuôi 66-13280) dẫn đầu, định đáp xuống nhưng 2 lần đầu ko thành công. Ở lần đáp thứ 3, 1 khẩu 12.8 ly từ 1 nơi kín đáo nào đó đã nổ súng và bắn rơi chiếc này. Phi công Travis Scott, chết tại chỗ. Thiếu tá Travis Wofford, copilot, bị thương tương đối nhẹ, kéo 2 phi hành đoàn bị phỏng nặng rời xa chỗ máy bay rơi. Chỗ chiếc HH-3 này rơi ko xa hai chiếc kia, tuy ko bị hỏa lực dữ dội của csbv, nhưng lại ko thể yểm trợ lẫn nhau. May mắn thay, chiếc HH-3E thứ hai, số đuôi 68-10360, có thể đáp xuống kế nơi máy bay rơi và cứu Wofford và 2 phi hành đoàn bị thương từ chiếc 66-13280 trước khi bị trúng đạn phòng không 23 ly, xem hình và buộc phải rời chiến trường.

Hai chiếc UH-1D, ko chở quân, của đại đội 170 trực thăng tấn công đã đến. Một chiếc, lái bởi chuẩn úy Bill McDonald, đáp xuống dưới hỏa lực dữ dội của địch và mang chuyên viên 4 Davis và chuyên viên 5 Summer từ chiếc UH-1H số đuôi 68-16203 lên máy bay. Dù chiếc của McDonald bị hư hại do hỏa lực địch, phi công đã cố gắng đáp vào bên trong trại. Chiếc UH-1 thứ hai, đáp xuống kế chiếc của McDonald, cứu phi hành đoàn, và cất cánh với những kẻ bị thương khác. Vào lúc này, Davis và Summers được báo rằng 1 trong 2 người lính dò đường Mỹ đã chết và chuẩn úy Barthelme bị thương nặng.

Khi trời tối, trại LLĐB lại bị tấn công, và ko còn hy vọng nào để triệt xuất lính Mỹ và VN trên đỉnh đồi kể trên. Trong đêm tối, vài lính VNCH cố gắng vào trại và 2 người thành công. Miller và Bivens được yêu cầu ở lại chỗ chiếc UH-1 bị rơi với chuẩn úy Barthelme, vì ông này ko thể di chuyển, và chờ đợi sáng. Những cố gắng của toán SAR (tìm và cấp cứu) đã bắt đầu từ sáng sớm, nhưng vô ích - vì ko thấy nơi ẩn núp của những người lính Mỹ Việt trên đây. 

Tới ngày 29/4/1970 quân bạn đã tới bãi đáp này và tìm thấy xác của chuẩn úy Barthelme và chuyên viên 5 Montana. Ko có dấu vết của chuẩn úy Miller và hạ sĩ Bivens. 

Sau này người ta biết chuẩn úy Miller bị bắt, và được thả bởi bắc quân ngày 5/3/1973. Ông cho biết rằng trong đêm đó, sau khi Barthelme chết, cả hai cố gắng vào trại nhưng bị phục kích dọc đường. Bivens đã trúng nhiều phát ở ngực, và Miller được kể lại rằng Bivens đã chết 2 giờ sau khi bị bắt.

Tóm lại, 2 lính bộ binh Mỹ, 8 phi hành đoàn Mỹ, và 12 lính vnch đã xuống đất, nhưng chỉ có 6 người sống sót.

- Chiếc UH-1 số đuôi 68-16203: chuẩn úy Barthelme tử trận. Chuẩn úy Miller, tù binh, thả ngày 5/3/1973. Chuyên viên 5 Summers, bị thương, được tìm thấy. Chuyên viên 4 Davis, bị thương, được tìm thấy.

- Chiếc Huey thứ hai: chuyên viên 5 Montana, chết. đại úy Bivens, bị thương, nhưng chết sau khi bị bắt, ko thấy xác.

- Chiếc trực thăng khổng lồ HH-3E, thuộc đệ Thất Không lực: Đại úy Scott, phi công, tử trận. Thiếu tá Wofford, copilot, bị thương. Trung sĩ nhất (SSGT) Davis, chết vì thương tích ngày 25/5/1970. Trung sĩ kỹ thuật Hartzel, chết vì thương tích ngày 20/4/1970/

- Thuộc TĐ 3/42 VNCH: có 10 chết, ko rõ tên. Hai sống sót, ko rõ tên.

Tham khảo thêm từ các nguồn sau:

- https://macvsog.cc/1970.htm

- https://www.defense.gov/News/Feature-Stories/Story/Article/2549011/medal-of-honor-monday-army-command-sgt-maj-gary-littrell/

===

San Jose ngày 25/7/2025

Tài Trần

 

 

Thursday, July 24, 2025


BÃI ĐÁP RẤT "HOT" CỦA TĐ 3/42 TRONG TRẬN DAK SEANG 

Lời nói đầu: Theo những thông tin trên mạng, trong trận Dak Seang 1970, có khoảng 4 hay 5 TĐ tiếp viện cho trại gồm 2 TĐ của MIKE Force quân đoàn 2, TĐ 23 BĐQ, 1 hay 2 TĐ của trung đoàn 42 bộ binh (trong đó có TĐ 3/42 trong bài này). Theo sắp xếp của phòng 3 sđ 22 hay ban 3 trung đoàn 42, mỗi TĐ có bãi đáp, viết tắt là LZ khác nhau. Thời đó bãi đáp nào mà khi đổ quân mà gặp ngay hỏa lực địch thì bãi đáp đó "hot", còn ko gặp hỏa lực địch thì gọi là bãi đáp "cold". Bài dưới đây mô tả về tổn thất  trong lúc đổ quân của TĐ 3/42.

- Trong những phút đầu tiên của đợt đổ quân này, trong số 22 người gồm phi hành đoàn Mỹ, lính Mỹ và lính VNCH, đã có 16 người chết do máy bay rớt, do hỏa lực dữ dội của địch. Chỉ có 6 người sống sót. Chưa kể 1 trực thăng khổng lồ HH-3H, chuyên cấp cứu phi công lâm nạn và một chiếc UH-1 đổ quân bị rơi tại bãi đáp này.

https://www.virtualwall.org/dm/0MontanaRx01a.htm

Rosendo là 1 người lính chuyên nghiệp, quê ở Big Spring, Texas, vào lính từ 1964, từng phục vụ 1 nhiệm kỳ tại VN từ 1966-67.

Rosendo là 1 người lính dò đường và là thành phần của toán an ninh của đoàn 17 không vận. (Lính dò đường thuộc BĐQ Mỹ, có nhiệm vụ tìm và an ninh bãi đáp -- ND). Ngày 15/4/1970, Rosendo đã bị trúng đạn tử thương khi ông tìm cách đổ quân VNCH vào bãi đáp Orange để đối phó với việc tập trung quân CSBV chung quanh trại LLĐB ở Dak Seang, khoảng 20 dặm bắc của Dak to. Ông là âm thoại viên và cùng với 1 lính Mỹ và 1 toán lính VNCH là toán đầu tiên đổ xuống và sau đó bảo vệ an ninh bãi đáp cho những toán khác khi đột nhiên 1 chiếc trực thăng thứ hai cũng đến để đổ quân nhưng bị trúng đạn từ dưới đất bắn lên. Chiếc này bị bắn rơi. Chuyên viên Montana bị thương và tiếp tục tái lập liên lạc truyền tin. Ông đã tử trận khi 1 loạt đạn bắn vào ông.

===

Tình hình tại trại LLĐB Dak Seang thì hơi phức tạp 1 chút so với mô tả trên. Trại này đang bị tấn công và người ta quyết định đổ quân với TĐ 3/42 VNCH, vào 1 nơi hơi cao khoảng 1 dặm từ trại để giảm áp lực cho trại này. Như đã nói, đại đội 170 trực thăng tấn công, viết tắt là AHC, nhận trách nhiệm này. Dù cơ bản Bắc quân đã bao vây bãi đáp dự trù này nhưng phi công ko thấy vì chúng núp trong công sự ngụy trang kỹ lưỡng - và do chúng để cho chiếc UH-1 đáp xuống mà ko nổ súng khiến phi công nghĩ rằng đây là 1 bãi đáp "nguội". (Đại đội 170 AHC đóng tại Pleiku với 8 chiếc gunship UH-1 B và 20 chiếc chở quân UH-1D, ngoài ra còn tăng phải bởi 1 toán vận chuyển, 1 toán truyền tin, và 1 toán quân y. Đại đội này từng đổ toán biệt kích sang Lào và KPC-- ND). 

Chiếc Huey đầu tiên chở 2 lính dò đường Mỹ (Chuyên viên bậc 5 Rosendo Montana và hạ sĩ Herndon Bivens) và 6 lính VN. Chiếc Huey thứ hai, UH-1H số đuôi 68-16203, trúng đạn và rơi giữa bãi đáp. Dù 2 lính VN chết do máy bay rơi, 4 phi hành đoàn Mỹ và 4 lính VNCH khác chỉ bị thương nhẹ và chạy khỏi máy bay. Viên phi công, chuẩn úy Albert Barthelme, bị thương nặng nhưng được khiêng tới 1 một hố bom gần đó. Chuẩn úy Roger Miller (copilot), chuyên viên bậc 4 Vincent Davis và chuyên viên bậc 5 Donald Summers, và 4 lính VN ở với Barthelme; những người lính VN sống sót từ chiếc đầu tiên ở gần đó. Tất cả đều bị hỏa lực mạnh của bắc quân. Các cố gắng cấp thời để triệt xuất họ đều bị cản trở bởi 3 yếu tố:

- Trừ chiếc Huey chở Montana và Bivens, các chiếc trực thăng trong khu vực đều đầy lính VNCH hay gunship - vì mang nhiều rocket và đạn 7.62 ly cho hai khẩu M-60 nên ngoài phi hành đoàn 4 người, gunship ko thể chở thêm người như loại chở quân (slick) -- ND). 

- Bãi đáp nằm trên đỉnh đồi này phần nào tắc nghẽn bởi xác chiếc 68-16203; và

- Toàn khu vực bãi đáp giờ đây dưới hỏa lực từ lính csbv núp trong công sự bao gồm đại liên 4 nòng 12.8 ly và 23 ly phòng không.

Một lực lượng tìm và cấp cứu, gọi tắt là SAR, gồm 1 chiếc A-1 Skyraider và hai chiếc trực thăng khổng lồ HH-3, biệt danh Giant Jolly Green, xem hình, (tốc độ tối đa của máy bay là 164 dặm/giờ, phi hành đoàn 4 người, chở được 28 người hay 6.500 cân Anh). 



3 chiếc này đã vội vả xuất phát từ Đà Nẳng và bay đến khu vực. Trong khi chiếc A-1 Skyraider tìm cách khống chế các khẩu đại liên, chiếc HH-3H (Jolly Green 27, số đuôi 66-13280) dẫn đầu, định đáp xuống nhưng 2 lần đầu ko thành công. Ở lần đáp thứ 3, 1 khẩu 12.8 ly từ 1 nơi kín đáo nào đó đã nổ súng và bắn rơi chiếc này. Phi công Travis Scott, chết tại chỗ. Thiếu tá Travis Wofford, copilot, bị thương tương đối nhẹ, kéo 2 phi hành đoàn bị phỏng nặng rời xa chỗ máy bay rơi. Chỗ chiếc HH-3 này rơi ko xa hai chiếc kia, tuy ko bị hỏa lực dữ dội của csbv, nhưng lại ko thể yểm trợ lẫn nhau. May mắn thay, chiếc HH-3E thứ hai, số đuôi 68-10360, có thể đáp xuống kế nơi máy bay rơi và cứu Wofford và 2 phi hành đoàn bị thương từ chiếc 66-13280 trước khi bị trúng đạn phòng không 23 ly, xem hình và buộc phải rời chiến trường.

Hai chiếc UH-1D, ko chở quân, của đại đội 170 trực thăng tấn công đã đến. Một chiếc, lái bởi chuẩn úy Bill McDonald, đáp xuống dưới hỏa lực dữ dội của địch và mang chuyên viên bậc 4 Davis và chuyên viên bậc 5 Summer từ chiếc UH-1H số đuôi 68-16203 lên máy bay. Dù chiếc của McDonald bị hư hại do hỏa lực địch, phi công đã cố gắng đáp vào bên trong trại. Chiếc UH-1 thứ hai, đáp xuống kế chiếc của McDonald, cứu phi hành đoàn, và cất cánh với những kẻ bị thương khác. Vào lúc này, Davis và Summers được báo rằng 1 trong 2 người lính dò đường Mỹ đã chết và chuẩn úy Barthelme bị thương nặng.

Khi trời tối, trại LLĐB lại bị tấn công, và ko còn hy vọng nào để triệt xuất lính Mỹ và VN trên đỉnh đồi kể trên. Trong đêm tối, vài lính VNCH cố gắng vào trại và 2 người thành công. Miller và Bivens được yêu cầu ở lại chỗ chiếc UH-1 bị rơi với chuẩn úy Barthelme, vì ông này ko thể di chuyển, và chờ đợi sáng. Những cố gắng của toán SAR (tìm và cấp cứu) đã bắt đầu từ sáng sớm, nhưng vô ích - vì ko thấy nơi ẩn núp của những người lính Mỹ Việt trên đây. 

Tới ngày 29/4/1970 quân bạn đã tới bãi đáp này và tìm thấy xác của chuẩn úy Barthelme và chuyên viên 5 Montana. Ko có dấu vết của chuẩn úy Miller và hạ sĩ Bivens. 

Sau này người ta biết chuẩn úy Miller bị bắt, và được thả bởi bắc quân ngày 5/3/1973. Ông cho biết rằng trong đêm đó, sau khi Barthelme chết, cả hai cố gắng vào trại nhưng bị phục kích dọc đường. Bivens đã trúng nhiều phát ở ngực, và Miller được kể lại rằng Bivens đã chết 2 giờ sau khi bị bắt.

Tóm lại, 2 lính bộ binh Mỹ, 8 phi hành đoàn Mỹ, và 12 lính vnch đã xuống đất, nhưng chỉ có 6 người sống sót.

- Chiếc UH-1 số đuôi 68-16203: chuẩn úy Barthelme tử trận. Chuẩn úy Miller, tù binh, thả ngày 5/3/1973. Chuyên viên 5 Summers, bị thương, được tìm thấy. Chuyên viên 4 Davis, bị thương, được tìm thấy.

- Chiếc Huey thứ hai: chuyên viên 5 Montana, chết. đại úy Bivens, bị thương, nhưng chết sau khi bị bắt, ko thấy xác.

- Chiếc trực thăng khổng lồ HH-3E, thuộc đệ Thất Không lực: Đại úy Scott, phi công, tử trận. Thiếu tá Wofford, copilot, bị thương. Trung sĩ nhất (SSGT) Davis, chết vì thương tích ngày 25/5/1970. Trung sĩ kỹ thuật Hartzel, chết vì thương tích ngày 20/4/1970/

- Thuộc TĐ 3/42 VNCH: có 10 chết, ko rõ tên. Hai sống sót, ko rõ tên.

Tham khảo thêm từ các nguồn sau:

- https://macvsog.cc/1970.htm

- https://www.defense.gov/News/Feature-Stories/Story/Article/2549011/medal-of-honor-monday-army-command-sgt-maj-gary-littrell/

===

San Jose ngày 24/7/2025, cập nhật ngày 7 Aug 25.

Tài Trần

TRUNG SĨ MỸ ĐIỀU ĐỘNG TĐ BĐQ MỞ ĐƯỜNG MÁU 

- Đó là trung sĩ nhất Gary Littrel cố vấn của TĐ 23 BĐQ VNCH dự trận Dak Seang tháng 4/1970 (với quân số ban đầu là 476 người). Sau 4 ngày bị bao vây bởi trung đoàn 28 CSBV, nhờ phi pháo yểm trợ, TĐ đã mở đường máu phá vòng vây, chỉ còn 41 người sống sót trở về. Trước đó do pháo kích, TĐ trưởng và cố vấn trưởng chết, 2 người kia bị thương nặng nên ông là cố vấn duy nhất còn lành lặn.                

Ông sanh năm 1944, nếu còn sống tới giờ thì 81 tuổi. 

- Theo bài số 2: "...Tại điểm phục kích cuối cùng, Littrel ngừng lại để giúp 3 thương binh BĐQ. Mang người bị thương nặng nhất trên lưng và kéo theo 2 người khác bằng cách để họ bám vào dây ba chạc, xem hình, của mình, Littrel và phần còn lại của TĐ bơi qua sông Dak Poko để tới nơi an toàn. Trong trận này, TĐ 23 BĐQ có 218 vừa chết vừa bị thương và 19 mất tích...".

SAU ĐÂY LÀ MỘT SỐ ẢNH LIÊN QUAN ĐẾN LLĐB HAY QUÂN ĐỘI ÚC TẠI VIỆT NAM.
GIẤY BÁO TỬ GỬI ĐẾN GIA ĐÌNH CỦA QUÂN NHÂN ÚC CHẾT ĐẦU TIÊN VÀO NĂM 1966.

ĐÔ TRẬN CỦA BIỆT KÍCH ÚC HAY SAS.


NHỮNG KỶ VẬT CỦA ĐẠI ÚY SHILSTON LÚC CÒN LÀM CỐ VẤN CHO MIKE FORCE TẠI VN.

- Ảnh dưới: "đồ nghề" của 1 xạ thủ M-79 của đ.đ. Papa BĐQ (thuộc trung đoàn 75 BĐQ) tại VN trước khi HQ kéo dài 7 ngày. Đồ nghề có thể nặng quá 85 cân hay 38.5 kí.




LỜI NÓI ĐẦU: Hai bài sau đây nói về hoạt động của TĐ 23 BĐQ khi tiếp viện trại Dak Seang tháng 4/1970. Ghi chú: Bài viết dùng giờ quân sự hay giờ liên tục, mỗi ngày chia làm 24 giờ, bắt đầu từ 00:00 và chấm dứt lúc 23:59, rất tiện lợi và chính xác vì ko cần chữ am, pm, hay dễ gây hiểu nhầm.

Sau đây chuyển ngữ từ 2 bài về TĐ 23 BĐQ.

Bài thứ nhất 

"Dù nhiệm vụ chỉ là cố vấn, nhưng có những tình huống đã khiến 1 số cố vấn BĐQ hành động vượt quá trách nhiệm của họ. Sau đây là 1 ví dụ.

 Ngày 4/4/1970, trung sĩ nhất (SFC) Gary Littrel là người cố vấn BĐQ duy nhất ko bị thương sau một đợt pháo bằng cối của trung đoàn 28 csbv vào vị trí phòng thủ của TĐ 23 BĐQ VNCH trên đỉnh đồi 763 tại tỉnh Kontum. Một chiếc trực thăng định xuống tải thương theo yêu cầu của Littrel nhưng ko thể thực hiện do hỏa lực súng nhỏ. Lúc đó người cố vấn BĐQ này đang đứng ngoài đồng trống giữa trời tối, cầm đèn nhấp nháy. Để bảo vệ thương binh, Littrel tiếp tục hướng dẫn không trợ tiếp cận suốt đêm và tới sáng hôm sau.

Khi trời sáng, một đợt pháo kích nặng nề vào TĐ BĐQ bị vây hãm này. Littrel di chuyển tới lui trong (move about) chu vi phòng thủ để sơ cứu, hướng dẫn không kích, và di chuyển thương binh. Một trực thăng tiếp tế đáp xuống khoảng 1000 sáng. Littrel đưa ba cố vấn BĐQ bị thương lên máy bay cùng với vài lính BĐQ trong khi 1 cố vấn BĐQ khác, chuyên viên bậc 5 Raymond Dieterle, được tăng cường HQ, nhảy xuống từ máy bay với đạn tiếp tế.

Trong phần còn lại của ngày, hai cố vấn BĐQ này di chuyển tới lui trong chu vi phòng thủ, gọi không yểm, điều chỉnh pháo binh (bắn từ các căn cứ hỏa lực (CCHL) như Tango, nằm trên bờ tây Sông Poko và kế cận QL-14, cách đó khoảng 6-7 km đường chim bay, theo hồi ký Trận Dak Seang 1970 của Vương mộng Long -- ND), và cổ võ tinh thần cho các chiến hữu BĐQ VN của họ. Áp lực vào chu vi phòng thủ càng lúc càng tăng khi trời sắp tối. Các tấn công thăm dò của đặc công bị đẩy lui bởi súng nhỏ, pháo binh và không quân.

Sáng ngày 6/4/1970 mở đầu bởi 1 đợt tấn công của bắc quân nhưng bị đẩy lui. Suốt ngày đó, bắc quân tiếp tục pháo dữ dội vào lực lượng bị bao vây (beleaguered) trong khi 2 cố vấn tiếp tục kiểm tra (make his round) chu vi phòng thủ, nâng cao tinh thần lính VN (snore up). Lúc 0630 ngày kế, một đợt pháo kích dữ dội rơi xuống đỉnh đồi. Một đợt xung phong xuất phát từ khu rừng, đã bị các trực thăng, do Littrel hướng dẫn, chặn đứng. Dù bị không kích, nhưng sau đó nửa giờ, đợt tấn công biển người đã gần như chọc thủng chu vi. Sự chiến đấu quả cảm của những người lính mệt mỏi và can đảm của cố vấn đã đẩy lui chúng. 

Lính BĐQ VN đã cố thủ trước những đợt tấn công đêm đó. Cuối cùng, lúc 1030 ngày 8/4/1970, TĐ kiệt quệ này được lịnh rút xuống đồi, đi xuyên rừng, vượt sông Dak Poko, để bắt tay với TĐ 22 bđq. Hai cố vấn này bắt đầu tổ chức việc di chuyển, phân phối súng đạn, và chăm lo thương binh và người chết mà họ phải mang theo (to be brought). 

TĐ di chuyển lúc 1100, dưới quyền của TĐ trưởng đang trong tình trạng bàng hoàng hay mê mụ (dazed). Ông này bắt đầu di chuyển TĐ xuống 1 nhánh núi (spur), dù 2 cố vấn cảnh báo vì quá gần vị trí địch. Ở chân núi, ông này lại ra lịnh dừng quân 5 phút để nghỉ ngơi (tea break).

Ngay lập tức, TĐ đã bị pháo cối dồn dập. Tuy nhiên Littrel vẫn có thể liên lạc với TĐ 22 BĐQ và hướng dẫn phản pháo chống lại địch. Yêu cầu gunship yểm trợ ko được thỏa đáng vì họ ưu tiên phục vụ nơi khác khiến ông TĐ trưởng hoảng loạn và bỏ chạy. Thấy ông này bỏ chạy, lính BĐQ chạy tán loạn (scatter), bỏ người chết và bị thương ở lại.

Với câu nói "Hãy đội mũ và tiến lên", Littrel cùng với Dieterle từ từ tập hợp những BĐQ đang phân tán. Với đám tàn quân này, hai cố vấn bắt đầu hướng dẫn đội hình xuyên rừng trong vài giờ tới 1 nơi an toàn. Vì bắc quân truy đuổi, cố vấn BĐQ đã hướng dẫn cối bắn cản đường. Trong lúc đẩy lùi 1 đợt tấn công, Littrel và bạn ông đã ngả xuống đất vì sức ép của quả bom 500 cân mà cố vấn này đã yêu cầu thả gần đó. 

Trong lúc chỉ huy lính BĐQ thoát 2 cuộc phục kích, hai người Mỹ này tiếp tục cổ võ tinh thần lính BĐQ, và mang theo thương binh. Tại điểm phục kích cuối cùng, Littrel ngừng lại để giúp 3 thương binh BĐQ. Mang người bị thương nặng nhất trên lưng và kéo theo 2 người khác bằng cách để họ bám vào dây ba chạc, xem hình, của mình, Littrel và phần còn lại của TĐ qua sông Dak Poko để tới nơi an toàn. Trong trận này, TĐ 23 BĐQ có 218 vừa chết vừa bị thương và 19 mất tích. Do hành động dũng cảm và vượt quá trách nhiệm, trung sĩ nhất Gary Littrel được trao tặng Anh dũng Bội tinh.                     

Dây ba chạc

Chú thích: Vào lúc cuối của sự dính líu của Mỹ tại VN năm 1973, đ.đ. A và B của trung đoàn 75 bộ binh là hai đ.đ. duy nhất về BĐQ/Viễn Thám vẫn còn hoạt động. Đây là những đv cung cấp cố vấn cho LLĐB hay BĐQ VNCH.

===

Bài thứ hai 

Ngày 4/4/1970 TĐ 23 BĐQ tiến về nam hướng tới biên giới Cam bốt để tìm và diệt kẻ thù. Tối hôm đó, khi tới 1 đỉnh đồi, họ nhận ra rằng bị bao vây bởi khoảng 5 ngàn Bắc quân. Trong khi đó, đ.v. này của Littrel, quân số chỉ có 473 lính nam VN với 3 cố vấn Mỹ khác.

Ngay khi họ lập xong 1 chu vi phòng thủ, địch đã pháo dữ dội bằng cối làm chết TĐ trưởng và 1 cố vấn, 2 cố vấn bị thương nặng.

Littrel, 25 tuổi, là người Mỹ duy nhất có thể chiến đấu.

Rất may, ông nói được tiếng Việt nhờ học ở Viện Ngôn ngữ Quốc phòng, hình như ở tp Monterey ven biển của bang California - ND, trước khi sang VN, do vậy có thể giao tiếp với lính BĐQ.

Trong 4 ngày kế, Littrel và TĐ BĐQ này đã chiến đấu vì sự sống còn của họ. Theo bản tuyên dương công trạng, ông đã chứng tỏ "sức mạnh gần như siêu nhân" bằng cách nhiều lần đi vào tuyến lửa (line of fire) để hướng dẫn phi pháo suốt ngày. Ban đêm, ông làm như vậy để đánh dấu vị trí của đv. Sự dũng cảm, tài lãnh đạo chỉ huy và ý chí của ông đã truyền cảm hứng cho các chiến hữu BĐQ tiếp tục chiến đấu.

"Công việc chánh của tôi là chỉ huy và kiểm soát, bằng cách cố gắng cổ võ anh em BĐQ tiếp tục chiến đấu," Littrel đã nói trong 1 phỏng vấn của Dự án Lịch sử Cựu Chiến binh.

TĐ đã đẩy lui nhiều đợt xung phong trong khi Littrel tiếp tục di chuyển tới những vị trí nguy hiểm nhất để phân phối đạn, củng cố 1 vài phòng tuyến đang bị chao đảo (falter), chăm sóc thương binh và tiếp tục cổ võ các chiến hữu tiếp tục chiến đấu.

Littrel nói cơn khổ nạn (ordeal) này và thiếu ngủ đã làm ông kiệt sức khiến ông chỉ nhớ 1 phần những gì xảy ra trong 1 thời gian dài.

Trong ngày cuối cùng mắc kẹt trên đồi, chỉ huy của Littrel cho ông biết phi pháo sẽ liên tục chuyển xạ để bảo vệ đường rút lui cho TĐ.

Dù bị phục kích vài lần, nhưng họ thoát được (stave off) nhờ gunship bảo vệ cạnh sườn.

Littrel liên tục nhận lịnh giữa cơn hỗn loạn và hướng dẫn máy bay tấn công kẻ thù, vài lần chỉ cách vị trí của ông 50 m.

Sau 8 km đầy nguy hiểm, TĐ đã bắt tay quân bạn. Sau này Littrel biết rằng, từ quân số 476 người, kể cả cố vấn, chỉ còn 41 sống sót trở về. Nhờ can đảm và tài lãnh đạo chỉ huy, ông đã cứu nhiều người.

Ngày 15.10.73, Littrel được trao tăng huy chương cao quý nhất của đất nước.

"Tôi mang huy chương này cho khoảng hơn 400 người đã chết trong 4 ngày," ông nói trong 1 phỏng vấn.

"Tôi chỉ là người đại diện của họ. Họ đã được trao tặng huy chương này. Tôi đã được chọn đã nhận cho họ".

Ông đã phục vụ trong QĐ tới khi hồi hưu tháng 10/1973. Ông từng phục vụ kỳ 2 ở VN năm 1974.

Littrel và vợ sống tại St Pete Beach, Florida. Trong năm 2015, một cây cầu ở đây được đặt theo tên ông để vinh danh.

BÀI THỨ 3 - ĐỠ ĐẺ TẠI TRẠI ĐAK SEANG 

- Xảy ra khoảng cuối năm 1970, được đăng trong hồi ký của Mũ Nâu Nguyễn công Minh, cựu trưởng ban 3 của TĐ 82 BĐQ, từng dự trận Plei Me 1974. 

...

"Câu chuyện thứ 2 này cũng là chuyện lạ: vợ một người lính Thượng đẻ khó, y sĩ (medic) của 2 toán VN và Mỹ không đủ phương tiện can thiệp, 12 giờ đêm xin 1 trực thăng cấp cứu … Máy bay lên nhưng do gặp sương mù dày đặc, đâm vô núi phi hành đoàn gồm: 2 phi-công, một y-sĩ quân-y, 2 xạ thủ đại liên tất cả tử nạn...Tôi chia xẻ nỗi buồn cùng Hat (trưởng toán A ở trại Dak Seang), ông ta nói: cái giá đắt quá, để cứu người phụ nữ và cháu bé người dân tộc Sedang ra đời, nước Mỹ đã hy sinh 5 quân nhân ưu tú … và Hat vẫn gọi về BCH/LLĐB Mỹ tại Nha-Trang xin tiếp phi cơ cấp cứu. Hơn 2 giờ sáng một trực thăng “cán gáo” (OH-6, xem hình) đã an toàn đáp xuống và làm tròn nhiệm vụ tản thương, cũng cần nói thêm loại trực thăng này chỉ dành cho những “ca” rất đặc-biệt và nó cũng chỉ dành cho các VIP… Tôi không ca tụng người Mỹ, nhưng với riêng tôi, những quân nhân Mỹ mà tôi có dịp tiếp-xúc cùng họ trong chiến-cuộc, tôi có nhận xét: tinh thần trách nhiệm là rất cao, họ thượng tôn kỷ luật, sự tự do cá nhân là tiêu chuẩn số 1…


=====

SJ ngày 25/7/25, cập nhật ngày 27/7/25.

Tài Trần

========

1/ https://armyranger.com/vietnam-war/

2/ Medal of Honor Monday: Army Command Sgt. Maj. Gary Littrell > U.S. Department of Defense > Story