Giải cứu Huế Tết Mậu Thân (9) * Triệu Phong chuyển ngữ
CHƯƠNG NĂM
Cứu Nguy Thành Nội
Đ/úy Ty Cobb có một công tác quan trọng phải hoàn tất trong ngày 29 tháng Giêng, đó là đi xin thực phẩm về để cho lính VN của đơn vị mình vui ba ngày Tết. Anh quê ở Sparta, New Jersey, là cố vấn quân sự phục vụ cho SĐ1 BB hai, ba tháng trước khi được điều về làm với Tiểu Đoàn 2 Dù NV đang tạm thời đóng quân ở Quảng Điền, nằm về phía Bắc Huế, cách Cây Số 17 khoảng 15 km về hướng Đông. Anh đem theo một xe Jeep và một quân xa nhỏ men theo đường đất để đến Cây Số 17, từ đây anh dùng QL1 đi xuyên qua Huế rồi trực chỉ Phú Bài.
Huế tấp nập xe nhà binh và dân chúng đi sắm sửa chuẩn bị ăn Tết. Cobb say mê chiêm ngưỡng vẻ đẹp và sự yên bình của thành phố. Anh thấy nụ cười trên khuôn mặt những người mà anh bắt gặp trên đường. Sao họ không cười được, họ đang được về ăn Tết với gia đình mà.
Dù đã nhiều lần có dịp đến Huế qua công tác nhưng lần nào anh cũng trầm trồ trước cái vẻ đồ sộ của hoàng thành Huế. Càng tiến gần thành phố anh càng thấy cả tòa kiến trúc như muốn nhảy chồm về phía mình. Dãy tường thành nổi bật hẳn với nhà cửa chen chúc bên ngoài; nó vươn mình cao ngất như các thành lũy bên Âu Châu thời Trung Cổ.
Khi hai xe đến gần cầu Trường Tiền, anh chợt nhớ lại về cuộc hành quân tuần trước đây. Tiểu Đoàn 2 Dù NV được không vận đến một khu vực cách Huế 8 cây số để điều tra về một báo cáo hoạt động của CS ở đây. Nhiều năm sau Cobb kể lại:
“Chúng tôi khám phá được một hầm thật lớn chứa đầy vũ khí mới toanh còn nguyên trong thùng. Gồm có hằng chục cây đại liên, 6 súng cối 60 mm, 27 súng trường SKS có gắn lưỡi lê, dụng cụ giải phẫu và 3 tấn gạo. Đây đúng là cấp số thuộc một bộ chỉ huy cấp trung đoàn. Có điều họ không tìm thấy địch quân nào cả.
“May mắn là chúng tôi không đụng độ vì nếu có thì chắc họ đông hơn chúng tôi nhiều,” Cobb tiếp. “Bấy giờ có lẽ họ đã cải trang làm thường dân và đang dọ thám thành phố Huế.”
Số vũ khí được chuyển về BCH SĐ1, rồi ra vài tuần sau nữa chúng sẽ trở nên hữu dụng khi được đem dùng để chống lại các cuộc tấn công.
“Bây giờ nghĩ lại, tôi thấy việc tịch thu được số lượng lớn vũ khí này đã giúp cho quân trú phòng ở Huế tiên liệu được một cuộc tấn công sẽ xảy đến,” Cobb nói. “Có thể chúng tôi đã góp phần giúp họ cầm cự được lâu hơn.”
Thế rồi Cobb mau mắn xua đuổi những suy nghĩ về số vũ khí bị tịch thu trong khi tiếp tục lái xe về phía Phú Bài, nơi anh đang có một sứ mạng quan trọng hôm nay phải thực hiện cho xong. Dù sao thì giới tình báo của BTL SĐ1 đã tỏ ra không lo lắng cho lắm và Cobb cũng không nghĩ là địch đang có kế hoạch mở một cuộc tấn công qui mô vào khu vực này.
Hai quân xa vào đến Phú Bài và Cobb chất đầy số thực phẩm anh xin được gồm 60 cân đường (người Việt rất hảo ngọt), 10 cân cà-phê, hai két đào lon, vài hộp corned beef (thịt ức bò đã nấu chín và được ướp muối), và ít hộp bánh ngọt. Chuyến trở về chậm hơn nhưng cũng không có chuyện gì xảy ra.
Hôm sau Cobb và Th/tá Thạch đến viếng bốn đại đội của tiểu đoàn để phân phát thức ăn. Buổi trưa có cuộc liên hoan tân niên tại bộ chỉ huy tiểu đoàn. Cuộc vui kéo dài đến khuya, lúc nửa đêm vài người xách M16 ra bắn lên trời, có người đốt pháo.
Sau đó thì lặng yên như tờ.
*
Hôm trước Tết, Đ/úy Jack Chase cũng có một công tác tương tự. Anh quê ở Jericho Center, Vermont, là cố vấn quân sự cho ĐĐ3, Tiểu Đoàn 7 (3/7) Kỵ Binh NV đóng tại Cây Số 17 ở Tây Bắc thành phố Huế. Chase kể:
“Tôi xin cho lính VN loại phụ trội của khẩu phần lương khô C vì họ thích ăn kẹo cao su và kẹo ngọt, có điều là đồ cạo râu thì họ không xài vì họ khoái dùng tay bứt từng sợi hơn.”
ĐĐ 3/7 vừa có một cuộc tống cựu nghinh tân; Tr/úy Trần Văn Minh mới thay thế cho Đ/úy Nguyễn Văn Thi hồi tháng trước, nay ông đang làm quen dần với đơn vị mới. Chase thuật lại:
“Anh em binh sĩ đều nễ phục Đ/úy Thi như thần thánh còn Tr/úy Minh vì mới về nên cần thời gian để tạo uy tín.”
Chiều Mồng Một, đơn vị ăn mừng năm mới với lễ nghi rình rang và trao đổi nhau quà cáp. Minh tặng Đ/úy Chase một album đựng ảnh có bìa tráng sơn mài mà đến giờ anh ta vẫn còn thích. Bàn dọn đầy thức ăn nấu theo truyền thống và một số món cầu kỳ khác nữa. Tiếng cười nổ rang trong tinh thần huynh đệ chi binh.
“Họ hạ một con trâu để làm tiệc,” Chase nhớ lại. “Suốt đời tôi chưa bao giờ được ăn qua một thứ thịt nào dai như thế.”
Đêm đó mọi người hả hê đi ngủ bụng đầy căng.
*
Một trong những nhiệm vụ Đ/úy Chuck Jackson phải làm để chuẩn bị đón Xuân với Tiểu Đoàn 7 Dù NV là kiếm đồ uống.
“Thứ ưng ý của chúng tôi là whisky Nhãn Đen (Black Label), kẹt lắm mới uống Nhãn Đỏ (Red Label).” Jackson nói. “Còn thứ hợp ‘gu’ khác nữa là rượu cognac Hennessy.”
Jackson, con dân của Macungie, Pennsylvania, vì lí do an ninh nên mới cùng đơn vị Dù này di chuyển về An Lỗ ở phía bắc Cây Số 17 vài ngày trước Tết, sau đó họ được rải đều khắp miền thôn quê. Anh cùng Th/tá Lê Văn Ngọc đi thăm hết 4 đại đội để chia xẻ niềm vui đầu năm. Về đồ ăn Việt, anh có ý kiến:
“Một số đồ ăn tôi thấy ngán quá nuốt không nổi, điển hình là thịt heo do làm chưa kỹ còn đầy cả lông. Duy chỉ có nem là tôi ăn được thôi. Phải công nhận là ngon. Về sau tôi mới biết họ bọc lá để thịt heo lên men cho chín tới.”
Đêm ấy Jackson cũng như Cobb và Chase ai cũng đi ngủ ngon lành không hay biết gì đến cuộc tổng tấn công đang sắp sửa diễn ra. Sáu giờ sau, định mệnh sẽ đưa ba đơn vị này lại gần nhau, trong trận đụng độ đẫm máu với lực lượng hùng hậu của địch, trong nỗ lực cố ngăn chận không cho địch tiến vào Huế; đồng thời họ được triệu về đây để cứu nguy cho BCH SĐ1 đang bị vây khốn.
*
Tướng Ngô Quang Trưởng gọi cứu viện lúc 4g30, ông kêu Trung Đoàn 3 đang tản mác bên ngoài Huế và Tiểu Đoàn 7 Kỵ Binh về tiếp ứng; đồng thời ông thỉnh cầu Trung Ương xin được phép chỉ huy trực tiếp Lực Lượng Đặc Nhiệm Dù số 1 (gồm 3 Tiểu Đoàn 2, 7 và 9). Sau khi được chấp thuận, cả ba đơn vị này liền lập tức có lệnh kéo ngay về Huế. Riêng Tiểu đoàn 9 Dù và ĐĐ2, Tiểu Đoàn 7 Kỵ binh đang bận phải chống trả cuộc tấn công ác liệt của địch đánh vào căn cứ ở Quảng Trị cách Huế 50 km về phía Bắc nên không thi hành lệnh cứu viện được ngay.
Tình hình Huế hôm 31.1.68. Các mũi tên xanh lục là đường viện binh NV đến tiếp cứu BTL. Mũi tên xanh là của TQLC Mỹ từ Phú Bài lên giải vây cho MACV. Những chỗ kẻ sọc là nơi bị quân cs chiếm. Các đường kẻ đứt quãng là đường tiếp tế của Cộng quân. (FMFPac Headquarters)
Chase kể lại: “Chúng tôi nhận lệnh lúc 4 giờ 30, và vì chưa bị tấn công nên nghĩ là chuyện chắc không lấy gì làm ghê gớm lắm nên chỉ chuẩn bị đủ cho một cuộc hành quân 3 ngày.”
Trong khi ấy ở cách Cây Số 17 tám cây số về hướng Bắc quân Dù của Tiểu Đoàn 7 bị đánh thức vì địch pháo kích từng chặp. Một giờ rưỡi sau họ nhận lệnh nhập chung với đơn vị của Chase để lên Huế.
Hai đơn vị gặp nhau ở Cây Số 17, rồi cùng tiến dọc theo QL1 lúc 9g20. 12 xe thiết vận xa của Phân Đội 3/7 dẫn đầu dưới nắng mai rực rỡ. 375 binh sĩ Tiểu Đoàn 7 Dù tỏa ra hai bên đường, mỗi bên hai đại đội. Đường hỏa xa chạy song song với quốc lộ bên tay phải. Nhiều người cất nón sắt để đội bê-rê đỏ truyền thống của mình.
Khi cách Huế chỉ còn 5 km, đường sắt chạy gần sát với quốc lộ hơn và khoảng cách chỉ còn 100m khiến lính mủ đỏ phải đi lệch xa thêm về bên phải để dễ kiểm soát mặt kia của đường rầy.
Đến trưa lúc có thể thấy Hoàng Thành hiện rõ trong tầm mắt thì chiếc thiết giáp dẫn đầu bị ăn ngay một trái hỏa tiễn làm nổ luôn đạn chứa trong xe gây cho 8 người tử thương. Đoàn xe bị ngưng lại.
Chase thuật lại: “Từ khoảng đất nằm giữa Quốc Lộ và đường rầy, họ đặt súng B40 chờ xe đến gần chừng 5, 6 m mới khai hỏa, không ai ngờ họ dám nằm lộ liễu ra đó để phục kích, chỉ cần một bụi tre nhỏ họ có thể núp được rồi.”
Tất cả trong đoàn xe kinh hoàng trố mắt nhìn chiếc xe bị ăn đạn nổ tiếp đợt hai. Không ai dám đến gần cứu người bị kẹt bên trong vì sợ còn nổ nữa. Chiếc xe thứ hai lại gần để quan sát cho rõ hơn thì bị trúng một quả khác. Nhiều người liền nhảy xuống xe kiếm chổ núp. Những xe thiết giáp còn lại bắt đầu cày nát hai bên vệ đường bằng những tràng đại liên 30 và 50.
Chase kể tiếp, “Đến khi tới gần được để quan sát chiếc xe dẫn đầu mới thấy thịt xương của những người chết bị tan nát ước chừng hốt lại không đầy một nón sắt.”
*
Đại đội đi đầu của Tiểu Đoàn 7 Dù ở sườn trái bắt đầu bị ăn đạn từ phía một nghĩa địa lớn ở trước mặt bắn qua. Sau khi thảo luận vắn tắt với Tr/úy Minh, đại đội trưởng 3/7 Kỵ Binh, quyết định được đưa ra là Dù số 7 sẽ tấn công thẳng vào nghĩa địa trong khi những thiết xa còn lại bắn yểm trợ vì các xe này không hoạt động trong nghĩa địa được do có những mô đất và bia đá.
Địch chờ quân Dù tiến sâu được nửa đường rồi mới bắt đầu đốn ngã toán dẫn đầu bằng đại liên, trung liên, tiểu liên lẫn đạn cối.
“Một trăm năm mươi người chạy băng qua nghĩa địa, sau khi vượt được 300 m rồi thì không nhìn thấy ai còn đứng vững nữa,” Chase ngồi trên một chiến xa chứng kiến cuộc xung phong kể. “Tôi thấy từng người một ngã xuống. Cảnh tượng y như trong cuộc chiến tranh thời Nội Chiến Mỹ (Civil War)”
Đ/úy Jackson chết trân vì sửng sốt. Về sau, ở BCH tiểu đoàn, ông hồi tưởng lại:
“Quả là một ngày xui xẻo, quá sức xui xẻo!”
*
Trong khi đó Tiểu Đoàn 2 Dù được báo động từ lúc tinh mơ, chuẩn bị cho cuộc hành quân vào Huế. Gần Cây Số 17 họ phải dừng quân vì một cây cầu bị giật sập. Sau hai lần chạm súng với địch, tiểu đoàn 350 người đến được Cây Số 17 lúc buổi trưa; họ đã đi mất năm tiếng đồng hồ. Đ/úy Cobb nói:
“Không ai rõ chuyện gì đang xảy ra ở Huế và mức độ nghiêm trọng đến đâu. Trong ấy chỉ cho biết là cần viện binh vài ngày.”
Xin được quân xa để di chuyển rồi, đến 2 giờ trưa Tiểu Đoàn 2 Dù mới khởi hành từ Cây Số 17. Được biết chỉ hành quân ngắn ngày nên đơn vị để lại phần lớn quân cụ cho gọn nhẹ. Cobb tiếp: “Lúc đến gần Huế điều đầu tiên tôi thấy là một đống quân dụng bị bỏ lại bên vệ đường. Đó là đồ tháo ra từ những xác chết hoặc bị thương của đơn vị VN vừa mới đụng độ lúc sớm. Bao tử tôi thắt lại và linh cảm một ngày xấu sắp xảy ra. Tôi lượm một ít lựu đạn để rồi đây thế nào cũng cần đến.”
Lính mủ đỏ Dù số 2 bèn lập kế hoạch tấn công khu vực nghĩa địa, lần này vào mạn sườn chứ không trực diện. Phụ tá cố vấn trưởng của đơn vị là Đ/úy Donald C. Erbes đi theo đại đội tiền đạo cùng viên sĩ quan tiểu đoàn. Erbes nhớ lại:
“Tiến quân chưa được 100 m thì viên sĩ quan tiểu đoàn bị một loạt AK vào nón sắt chết ngay tại chỗ.”
Điếng người, Erbes lôi xác viên sĩ quan vào nằm cạnh một tấm mộ bia rồi ra hiệu tiếp tục tiến. Đại đội khác có Đ/úy Cobb và tiểu đoàn trưởng đi cùng, thấy vậy liền ào tới phụ lực tấn công địch.
Cobb kể: “Khi xông qua khu nghĩa địa có chuyện buồn cười xảy ra. Đang chạy cách sau toán quân dẫn đầu chừng 100 m thì tôi thấy một cụm khói trắng bốc lên rồi liền ngay khi đó một trái đạn cối rớt ngay giữa hai chân tôi, lúc đó tôi nghĩ cuộc đời của Đ/úy Cobb này đến đây coi như tàn rồi; may thay nhờ đất ở đó hơi mềm nên trái đạn đi xuyên sâu xuống đất, đồng thời tôi đánh lộn mèo một cái 360 độ. Kết quả tôi bị long đầu tí chút và một mảnh nhỏ cắt xém qua mũi. Tôi quay nhìn toán chỉ huy thì thấy họ đang khúc khích cười tôi. Đang giữa trận tiền người ta chết la liệt khắp nơi vậy mà họ có thể đem tôi ra mà cười khiến tôi cũng bật cười theo.”
Lúc ấy Đ/úy Erbes mới xin pháo binh tác xạ vào khu vực nghĩa địa nhưng rốt cục không liên lạc được ai. Anh quay qua xin SĐ1 Kỵ Binh cho gunship yểm trợ. Cuối cùng anh liên lạc được một chiếc đang bay gần đó. Erbes nói:
“Viên phi công bảo rằng anh sẽ lượn qua một vòng để xem rõ quân bạn đang nằm đâu trước khi tác xạ. Kế đó anh bị bắn hạ. Đó là chiếc trực thăng gunship cuối cùng tôi còn thấy trong thời gian ở Huế.”
*
Chúng tôi quyết định nằm lại đêm tại chỗ chờ đến mai sẽ vào Thành Nội. Binh sĩ được cắt đặt nhiệm vụ canh gác trong khi ba toán khác đi thu nhặt vũ khí cùng gom về những người chết và bị thương.
“Nhiều xác địch quân mặc thường phục khiến tôi nghĩ rằng nhờ vậy họ có thể xâm nhập vào Huế một cách dễ dàng,” Chase thuật lại. “Tôi nhận thấy địch không quan tâm đến việc thu lượm vũ khí đạn dược từ xác chết của đối phương, điều này khiến tôi tin tưởng rằng địch đã có đủ tất cả những gì họ cần. Họ vào Huế với trang bị đầy đủ đến tận răng, sợ không có sức mà mang.”
“Từ giờ đến nửa đêm không ai hi vọng mình có thể chợp mắt được một chút,” Cobb nói. “Lúc ấy trời lạnh lắm và chung quanh vẫn còn nghe đủ thứ âm thanh. Tôi tiếc đã để bớt đồ lại ở Cây Số 17, mà rút cuộc phải chịu run bần bật suốt đêm.”
Sau nửa đêm Jackson nói anh nghe như có ai đang tìm cách đề máy chiếc thiết giáp bị bắn hư bỏ lại trên đường Quốc Lộ. Anh tiếp:
“Chắc địch đang cố đoạt một chiếc để quay lại đánh chúng tôi.”
Đ/úy Erbes gốc ở Gainesville, Florida nói, anh nhớ có nghe hằng chục tiếng nổ từ Thành Nội vọng ra. Anh nghĩ có thể địch đang phá hủy những gì họ chiếm được.
*
Sáng hôm sau ngày 1 tháng Hai, tất cả khá yên tĩnh. Quân cứu viện tiếp xúc được với BTL SĐ1, nơi đây liền gởi một trung đội thuộc ĐĐ Hắc Báo ra đón. Họ đi vòng qua hướng Đông dọc theo bờ thành Tây Bắc mang theo cả người bị thương lẫn người chết. Đến lúc này thì toán quân chỉ còn gặp ít đụng độ với địch. Dọc đường, nhiều người gặp gì ăn nấy cho đỡ đói. Sau cùng đến trưa, 3 đơn vị vừa mới bị đánh tan tác vào đến bên trong an toàn.
Quân tăng viện báo cáo tổn thất có 40 chết và 90 bị thương hầu hết thuộc Tiểu Đoàn 7 Dù. Tuy vậy họ cho biết đã giết được 270 địch quân, bắt sống 5 tù binh, tịch thu 71 súng cá nhân và 25 súng cộng đồng. Đ/úy Cobb cũng báo cáo thiệt hại 4 thiết giáp trong tổng số 12 chiếc. Cobb nói, chỉ cần nhìn vẻ mặt của quân trú phòng ở BTL cũng thừa biết chuyện gì ghê gớm vừa xảy ra nơi đây. Anh tiếp:
“Trông người nào cũng lộ vẻ lo sợ; một cố vấn Mỹ nói với tôi họ vừa trải qua một cơn ác mộng kinh hoàng.”
Sau hai giờ báo cáo tình hình, cả ba đơn vị mới về liền được phân công tăng cường bảo vệ chu vi phòng thủ của Bộ Tư Lệnh.
*
Trong số các đơn vị kéo về tăng viện, Tiểu Đoàn 1, Trung Đoàn 3 (1/3) đã thực hiện một cuộc di hành kỳ công nhất. Họ bị địch chận đánh và bao vây cách Huế vài cây số về hướng Đông. Đơn vị trưởng, Đ/úy Phan Ngọc Lương, tốt nghiệp khoá 1960 Võ Bị Đà Lạt là một trong những sĩ quan tiên phong của Tướng Trưởng, một người có kỷ luật nghiêm minh. Ông ta chỉ huy lính bằng đôi tay sắt. Do không hài lòng với tác phong lè phè của một số thuộc cấp nên đêm 30 Tháng Giêng ông ra lệnh mở một cuộc hành quân càn quyét như là một hình thức phạt kỷ luật.
“Toán quân chúng tôi rơi ngay vào đám hậu quân của một tiểu đoàn đối phương và thế là đụng độ lớn,” Đ/úy Lương kể lại. “Không mấy chốc chúng tôi bị vây trong khi mỗi binh sĩ chỉ còn đủ ba băng đạn. Bấy giờ tôi nghĩ phải tìm cách thoát mới sống được.”
Viên cố vấn là Th/tá Lục Quân Gary Webb tìm cách liên lạc được vài chiếc gunship lúc trời sáng; nhờ các trực thăng xạ kích yểm trợ nên họ phá được vòng vây và chạy xa hơn về phía Đông, hướng về thị trấn duyên hải Ba Làng; đồng thời Webb gọi xin thêm tiếp liệu và tải thương. Lương tiếp:
“Chúng tôi hạ được hơn một trăm địch quân và lấy được vô số vũ khí không thể mang theo hết.” Về sau ông báo cáo bị thiệt mất 15 cùng 33 bị thương.
Nhận tiếp tế xong, ngày hôm sau họ đi vòng qua mấy chốt địch để vào Ba Làng. Ở đây họ theo ba thuyền máy của dân đi ngược dòng sông Hương lên đến Thành Nội lúc ba giờ chiều. Đơn vị này liền được bố trí giữ an ninh mặt Tây Bắc hoàng thành. Th/tá Webb, trong lần phục vụ ở VN trước đây từng làm cố vấn quân sự cho một đơn vị người Thượng, về sau được tưởng thưởng huân chương Distinguished Service Cross.
*
Cùng lúc ấy, hai đại đội thuộc Tiểu Đoàn 4, Trung Đoàn 2 vừa được trực thăng vận từ căn cứ của họ ở Đông Hà, gần khu Phi Quân Sự, lúc 3 giờ trưa; họ lập tức được triển khai giữ an ninh mặt Đông Nam thành phố, dọc theo tường thành Đông Bắc. Thành phần còn lại của tiểu đoàn này cùng một đại đội của Tiểu Đoàn 1, Trung Đoàn 1, ngày hôm sau cũng được chở đến bằng trực thăng. Cùng đến hôm 2 tháng Hai còn có Tiểu Đoàn 9 Dù, đơn vị này vừa mới ác chiến với địch ở Quảng Trị xong thì được trực thăng của TQLC Mỹ chở đến Huế; lập tức họ phối hợp với Tiểu Đoàn Dù 2 và Dù 7 tái chiếm lại phi trường Tây Lộc trong cùng ngày.
*
Tiểu Đoàn 9 Dù vừa mới dọn đến hôm 30 Tết và đang tạm đóng quân ở khu doanh trại ngay tại Quảng Trị. Hầu hết 650 binh sĩ của đơn vị này đều mang tâm trạng thất vọng như 2 đơn vị anh em, Dù 2 và Dù 7, là không được về Sài Gòn ăn Tết với gia đình. Nhưng rồi họ cũng phải cam chịu chấp nhận với hoàn cảnh. Đ/úy cố vấn Dick Blair nói:
“ Chúng tôi không được ăn Tết gì cả. Một số anh em ra đường múa lân giúp vui; ngoài ra thì không có tiệc tùng ăn uống mừng tân niên. Đêm giao thừa mọi người đều đi ngủ sớm.”
Một phần của Quảng Trị cũng có tường thành bao bọc như Huế nhưng nhỏ hơn. Thành phố này nằm chắn ngang QL1 trên đoạn cách Huế 50 km về hướng Tây Bắc; nơi đặt BCH của 2 đơn vị là Trung Đoàn 1 thuộc SĐ1 BB và Phân Đội 2, Trung Đoàn 7 Kỵ Binh. Đây cũng là nơi làm việc của Toán cố vấn quân sự MACV số 4.
Đại đội chỉ huy của Tiểu Đoàn 9 Dù cùng hai đại đội tiên phong của tiểu đoàn này đều nằm trong khu nội thành của Quảng Trị. Một đại đội thứ ba đóng ở bên ngoài về hướng Nam và một đại đội khác nữa ở hướng Bắc. Phân đội Kỵ Binh 2/7 thì nằm cách Quảng Trị 1 cây số về hướng Tây.
Đêm 30 tháng Giêng, hai cố vấn của Tiểu Đoàn 9 Dù là Tr/sĩ Mike Smith của Dahlonega, Georgia, cùng Tr/sĩ nhất John Church, là hai bạn cũ từ Tiểu Đoàn 82 Dù HK kéo nhau đến uống bia ở hội quán hạ sĩ quan tại Quảng Trị. Hai người ngồi nhắc lại kỷ niệm xưa hồi ở đơn vị trước, rồi cụng ly chúc mừng Tết. Đó là lần cuối cùng Smith gặp Church còn sống.
*
Ba giờ sáng ngày 31, Đ/úy Blair bị Th/tá Nguyễn Tế Nhã lay dữ dội, đánh thức anh dậy báo tin quân BV đang tấn công thị xã, phải nai nịt sẵn sàng. Blair kể lại:
“Điều đầu tiên là tôi gọi ngay cho Tr/sĩ nhất Church vì đại đội anh này đóng gần thành phố trên phía Bắc. Không nghe trả lời nên tôi biết ngay họ có sự chẳng lành.”
Lợi dụng đêm tối và sương xuống dày đặc quân BV lén được vào bên trong đại đội của Church và dứt đẹp. Quân Dù bị giết 40 người trong đó có Church, 65 người khác bị thương.
Đ/úy Blair thuộc Centerville, Virginia mở máy liên lạc vô tuyến lên và chỉ nghe lỏm bỏm được những mẫu điện đàm đứt quảng của đại đội này. Ông nghe vị đại đội trưởng ra lệnh binh sĩ không dùng súng nữa mà dùng lựu đạn để chiến đấu; ông này còn xin pháo binh tác xạ ngay trên đầu nhưng bị từ chối vì quá nguy hiểm.
Phân đội 2/7 Kỵ Binh cũng chịu chung số phận nhưng may mắn hơn vì khi địch lọt vào thì họ đã di chuyển ra nằm ngoài chu vi của căn cứ từ đêm trước. Cố vấn Mỹ, Đ/úy Jim Zimmerman, thì đang ở trong cơ quan MACV khi địch tấn công. Trong vòng một tiếng đồng hồ họ đưa một xe thiết giáp tới đón ông về sau đó cùng sát cánh đẩy lui địch.
Đường tiến của CSBV vào Quảng Trị hôm 31 Tháng Giêng năm 1968. (Photo courtesy army.mil)
Trong hai giờ đầu địch rót vào Quảng Trị 200 quả đạn cối buộc mọi người phải kiếm chỗ núp. Khi cường độ pháo thưa bớt, Đ/úy Blair và Th/tá Nhã leo lên nóc nhà ở nội thành để quan sát tình hình. Nhờ sương tan dần họ có thể thấy quân BV trong đồng phục ka-ki đang di chuyển về hướng thành phố. Blair quay sang hỏi Nhã bây giờ phải làm gì. Nhã đáp:
“Chúng ta sẽ phản công; Quân Dù không chết khi núp dưới hầm hố mà chỉ chết lúc đang xung phong.”
Tiểu Đoàn 9 Dù đã làm đúng y như vậy. Đại Đội của Smith dẫn đầu mũi phản công; mặc dù kém hẳn về quân số nhưng họ đã đẩy lui được cuộc tấn kích. Sau đó gunship thuộc Không Kỵ số 1 HK xuất hiện và tác xạ vào bất cứ vật gì trong tầm thấy không phân biệt bạn hay thù.
“Tôi đang quan sát hoạt động của các gunship, đột nhiên chúng quay về hướng chúng tôi, tôi liền la lên kêu mọi người tránh đạn,” Smith thuật lại. “Ớn thật, các binh sĩ đều bổ nhào xuống các hầm hố hoặc bờ đất để núp. Tôi liên lạc với Blair hỏi thử xem anh có bảo họ ngưng bắn được không… Nhưng vô ích, họ vẫn cứ tiếp tục.”
Tiểu Đoàn 9 Dù với sự trợ lực của 2/7 Kỵ Binh đẩy lui được tất cả mũi tấn công trong ngày 31 tháng Giêng. Đêm đó, ngoài hai trung đoàn được tung ra để mở màn cuộc tấn công, địch đưa thêm quân chi viện từ hướng Tây để tạo cú thốc cuối cùng. Trong khi họ biển người tràn vào thành phố từ một nghĩa địa lớn ở khu ngoại vi thì Blair liên lạc với một chiếc Douglas AC-47 gunship, một thứ máy giết người từ trên trời mà dân nhà binh quen gọi là ‘quỷ quái’ (Spooky) hay ‘Rồng phun lửa’ (Puff the Magic Dragon) vì nó được trang bị với những đại liên Vulcan có sức bắn nhanh ghê hồn.
“ ‘Con rồng’ khạc lửa suốt đêm,” Smith kể. “Sáng hôm sau nơi khu nghĩa địa xác chết nhiều đến độ không thấy đất. Tôi không biết con số là bao nhiêu. Tôi chưa đếm thử bao giờ.”
Các mũi phản công của quân đồng minh nhằm đẩy quân CS ra khỏi Quảng Trị trong hai ngày 31/1 và 1/2 năm ’68. (Photo courtesy of army.mil)
Qua ngày 2 Tháng Hai, khi tình hình có vẻ khả quan rồi, Dù 9 mới trao trọng trách bảo vệ Quảng Trị lại cho 2/7 Kỵ Binh rồi lo thu xếp để vào Huế. Họ được chuyển vận bằng hai lượt trực thăng Sea Knight của TQLC Mỹ. Trọn tiểu đoàn đến Thành Nội lúc chập tối và lập tức được gởi đến mặt Tây, nơi đây họ phụ lực để chiếm lại phi trường Tây Lộc.
Về phần 2/7 Kỵ Binh, họ phải mất thêm 4 ngày nữa mới có thể rời Quảng Trị để đi Huế. Sau một tuần lễ giao tranh ác liệt, nhiều nơi phải cận chiến để chiếm lại từng căn nhà, từng khu phố; cuối cùng Quảng Trị được tuyên bố là hoàn toàn an ninh. Quân trú phòng báo cáo tiêu diệt được 1.450 địch quân và tịch thu được 485 súng.
