Monday, May 8, 2023

 Đón năm mới trên đỉnh núi lửa Chư B'luk Dak'nong - Đức Lập Quảng Đức

06 Tháng Giêng 201910:04 CH(Xem: 6582)

VĂN HÓA ONLINE - BỘ ẢNH DU LỊCH  - THỨ HAI 07 JAN 2019


image023image024


Núi lửa Chư Pluk, buôn Choah, huyện Krông Nô, tỉnh Đắk Nông - Ảnh: Hà Bình


- Phát hiện núi lửa Krông Nô (Đức Lập-Quảng Đức)


Đón năm mới trên đỉnh núi lửa Chư B'luk Dak'nong - Đức Lập Quảng Đức


TTO - Quần thể hang động dung nham trong Công viên địa chất Đắk Nông được các nhà khoa học khảo sát, đo đạc với hơn 50 hang dung nham, mỗi nơi mang một nét độc đáo khác nhau.


Theo tiếng dân tộc Ê Đê, Chư có nghĩa là núi, B’luk là cội nguồn. Rời thành phố đông đúc, những ngày cuối cùng của năm,...


image025


Đã 4 năm trôi qua kể từ chuyến đi đầu tiên chúng tôi đặt chân đến miệng núi lửa Chư B’luk (huyện Krông Nô, Đắk Nông) với mục đích khảo sát du lịch. Đáng tiếc, vì vấp phải nhiều rào cản nên bao nhiêu kỳ vọng sau đó đành bỏ dở.


Nhưng hình ảnh ngọn núi lửa nổi bật giữa "thảo nguyên đá bazan" bát ngát cùng những hang động mờ sương… vẫn đeo đẳng trong ký ức. Đó cũng là động lực thôi thúc chúng tôi sớm trở lại Chư B’luk.


image026

image027

Cả nhóm rời trung tâm thị trấn Đắk Mâm từ sáng sớm. Cơn bão rớt những ngày cuối cùng của năm khiến bầu trời Tây nguyên ầng ậc nước. Chạy được vài trăm mét trên tỉnh lộ 684 đã thấy một chiếc xe tải "bơi" đi "bơi" lại trên con dốc trơn trượt đầy bùn đất trước mặt.


Sau một hồi thảo luận, mọi người quyết định đi vòng sang con đường băng ngang cánh đồng cách đó khoảng 3km, nhưng rồi cũng thất bại vì vướng cây cầu nhỏ bắc ngang con suối trên đường.


Quay lại đường cũ, tài xế đánh liều leo dốc, nhưng lên được 2/3 dốc cũng đành thoái lui vì bánh xe cứ xoay mòng trong bùn lầy, không tiến thêm được mét nào.


image028image029image030image031image032


Dừng tại ngã ba đường, chúng tôi mất thêm 1 giờ để cuối cùng leo lên chếc xe tải hạng nặng thuê được của một đại lý bán vật liệu xây dựng tiếp tục hành trình.


Trong cơn mưa phùn chợt đi chợt đến, cả nhóm 15 người với mọi lứa tuổi, lớp trong ngồi cabin, lớp "chất" lên thùng xe trong khi chiếc "ben" nhảy như ngựa trên con đường đầy ổ voi, đất đá lổn ngổn lừng lững tiến về phía trước.


Xuống xe gần căn nhà nhỏ của Ban quản lý rừng phòng hộ núi lửa (xã Buôn Choáh, huyện Krông Nô), mọi người trang bị nón bảo hộ, đèn mắt ếch, gậy chống, áo tơi… rồi theo chân anh Nguyễn Thanh Tùng, cán bộ Công ty Phú Gia Phát - đơn vị quản lý rừng phòng hộ núi lửa, vượt qua con đường mòn ngoằn ngoèo đầy đá bazan bọt hình thành từ dòng nham thạch núi lửa phun trào xa xưa tiến vào chân núi.


image022


"Điểm đến" vốn dễ nhận ra bởi dáng hình thang cân đã có thể nhìn thấy từ tỉnh lộ giờ đã cận kề, ấy vậy mà cuốc bộ ngót nghét 5km chúng tôi mới tiếp cận chân núi.


Bù lại, hai bên đường, chen lẫn bãi ngô cháy xém sau mùa thu hoạch của bà con người dân tộc trỉa "nhờ" là những bạt ngàn cỏ lau và hoa, cỏ dại.


Thỉnh thoảng lại bắt gặp những bụi cà chua rừng đầy quả chín mọng mời gọi khiến ai cũng "xao lòng", hết chụp ảnh lại sà vào hái và cứ thế cho ngay vào miệng để thưởng thức hương vị ngon ngọt thơm lừng mùi núi, mùi rừng.


image033image034image035image036image037image038


Núi lửa Chư B’luk đón chúng tôi bằng vạt rừng đầy cây gai, cỏ dại phủ kín sườn núi nghiêng hơn 40 độ.


image039image040image041image042image043


Để mở đường, anh Tùng phải đi trước dùng dao phạt từng cây le, dây leo mở lối vừa đủ cho người sau leo lên hoặc gập mình luồn lách qua các bụi gai rậm rạp trên đầu.


Trời lạnh nhưng áo ai cũng ướt đẫm, người đi trước kéo người đi sau, người đi sau nữa thì túm cả thắt lưng người… yếu đi trước cứ thế đẩy lên…


Cuộc "hành xác" chỉ chấm dứt khi trước mặt, lẩn trong đám cây rừng rậm rạp là miệng núi lửa hình tròn với đường kính 600m.


image044


Từ miệng núi lửa xuống đáy lòng chảo sâu 60m phủ kín bởi dầu và vô số bụi le mọc trên lớp đất bị phong hóa từ đá bazan bọt.


Dù dốc cao trắc trở vắt kiệt sức lực, nhưng đứng trên đỉnh núi, mọi mệt nhọc bỗng chốc tan biến, ai cũng nhìn nhau cười rồi reo lên sung sướng: "Tuyệt vời!"


image045


Chúng tôi rời khỏi núi lửa khi trời đã quá trưa, tiếp tục băng qua đồng cỏ lau bạt ngàn và những bụi cây dại mọc trên bãi đá bazan bọt gập ghềnh để đến hang C8 cách đó khoảng 2km theo đường chim bay.


Tưởng gần, nhưng cũng phải đi miệt mài mất hơn 1 giờ mới đến được miệng hang âm sâu dưới lòng đất khoảng 10m ẩn hiện sau đám môn rừng và dương xỉ xanh rì.


Mọi người men theo những bãi đá to chồng chất do đá trần hang sụt đổ để leo xuống cửa hang sau khi bị một ổ kiến vàng động tổ "quần" cho ra trò.

image046

Hang C8 độc đáo và khác biệt so với những hang dung nham trong khu vực Công viên địa chất Đắk Nông (trước là Công viên địa chất núi lửa Krông Nô - Đắk Nông) bởi 3 hang động có hình dạng ống trong hệ thống hang dung nham rẽ nhánh.


Chưa kể trong từng hang còn có nhiều nhánh nhỏ do khi núi lửa phun trào, dòng nham thạch chảy qua gặp nhiều khe rãnh tạo thành nhiều hang động.


Đây là trường hợp rất hiếm trong hệ thống hang động dung nham trên thế giới.


Ngồi trên những phiến đá gập ghềnh ngay cửa hang thưởng thức "bữa ăn trưa ngon nhất trong đời" lúc 2h giờ chiều, mọi người còn nghe câu chuyện kể của người người gác rừng.


image047


Chuyện rằng, xa xưa người Ê Đê theo tập quán sống dưới hang sâu tăm tối, lạnh lẽo. Một hôm, có người đàn ông vì phạm tội nên bị trục xuất ra khỏi hang. Sinh sống ngoài trời, kẻ bị trừng phạt này ngày ngày đi săn bắn, hái lượm, canh tác nên dần dần của cải dư dật.


Ngược lại người dân dưới hang thì cơ cực, thường xuyên đói khát nên dần dần họ rời hang lập làng trên mặt đất để mưu cầu cuộc sống sung túc. Dù thế, họ vẫn đặt tên chung cho ngọn núi lửa và những hang động xung quanh như lời nhắc nhở cho con cháu lịch sử, nguồn gốc của mình.


image048image049image050image051image052image053


Nội dung:


TRẦN THẾ DŨNG


Hình ảnh:


TRẦN THẾ DŨNG, HOÀI TRANG


Thiết kế:


KIỀU NHI


Concept:


BẢO SUZU


https://tuoitre.vn/don-nam-moi-tren-nui-lua-chu-bluk-dak-nong-2019010610530853.htm


image054image055


​Khám phá miệng núi lửa Chư B’luk


11/01/2015


image056

​Khám phá miệng núi lửa Chư B’luk


TT - Rời khu du lịch thác Đraysap, men theo tỉnh lộ 684 vào huyện Krông Nô (Đắk Nông), rồi vượt qua 20km đường cấp phối đầy bụi bặm và dốc cao, trước mắt chúng tôi là ngọn núi lửa Chư B’luk.

image057

Đoàn du khách vào hang C3 - Ảnh: Trần Thế Dũng.


Hệ thống hang động núi lửa vùng Krông Nô hội tụ đầy đủ các tiêu chí để thành lập công viên địa chất cấp quốc gia và hướng tới đề nghị UNESCO công nhận công viên địa chất toàn cầu nên rất cần bảo vệ nguyên trạng như một bảo tàng ngoài trời. Vì vậy trong khi chờ quy hoạch, chưa thể khuyến khích du lịch.


Ông La Thế Phúc (giám đốc Bảo tàng Địa chất VN)


Ngọn núi nổi bật giữa triền đồi cằn cỗi, hoang vắng thuộc địa phận xã Buôn Choah.


Từ đây vào chân núi chủ yếu là lối nhỏ trên nền đá gập ghềnh dài khoảng 2km và không ít lần phải băng qua những ngọn đồi thấp toàn đá bazan bọt (bọt khí nằm trong đá) được hình thành từ dòng nham thạch trong núi lửa tuôn trào xưa kia.


Ánh nắng chói chang, gió núi thỉnh thoảng thổi qua nhưng không đủ xua đi bức bối của cái nóng từ bãi đá bốc lên. Không gian yên vắng, hoang hóa như buổi chiều tà.


Thật may, trên đường đi rất dễ bắt gặp những bụi cà chua chi chít trái chín đỏ, kích thước chỉ lớn hơn ngón tay cái nhưng hương vị chẳng khác cà chua vườn đã giúp chúng tôi vượt qua cơn khát và tạm quên bao nỗi mệt nhọc.


Huyền ảo những hang động


Rời khỏi bãi đá là nối tiếp con dốc thẳng đứng đến tận miệng núi lửa. Chúng tôi tiếp tục đi, một vài đoạn phải leo trèo đồng thời vừa nhoài người nắm bắt rễ cây hoặc mỏm đá hầu làm điểm tựa tiến lên đỉnh núi.


Chúng tôi đặt chân tới đỉnh núi cao 593m so với mặt biển khi trời đứng bóng cũng là lúc sức đã cạn, mồ hôi chảy đầm đìa trên mặt. Biết bao cảm xúc lạ lùng liên tiếp dâng trào khi lần đầu tiên chiêm ngưỡng miệng núi lửa hình nón, đang hiện hữu trước mặt chúng tôi.


Lần theo những vách đá lòng chảo, chúng tôi từng bước xuống đáy miệng núi lửa với tâm trạng hồi hộp, lo lắng những tai ương khôn lường bất chợt xảy ra. Không gian càng lúc càng tối dần, âm u, tĩnh mịch. Lúc này chỉ cần một cánh chim tình cờ vụt bay cũng khiến khách phải giật mình, hoảng hốt.


Tuy nhiên, những gì chúng tôi nhìn thấy khi dừng chân dưới đáy lòng chảo thật thú vị. Đó là bãi đá bazan bọt nằm chồng chất trong khu vực chừng 100m2, xung quanh là những hang hốc tối om. Nhìn lên miệng núi lửa toàn là tán lá, cây rừng tranh tối tranh sáng che khuất tầm nhìn.


Từ đỉnh núi Chư B’luk, bấm máy định vị cầm tay GPS có thể thấy hệ thống hang động hình thành bởi dòng nham thạch phun, trong đó hang A1 được xem là gần núi lửa nhất. Riêng dòng chảy về hướng tây nam (thác Đraysap) khá mạnh nên hình thành vô số hang động lớn nhỏ khác nhau dài 25km. Và hang gần núi lửa nhất được đánh số là C9.


Phần lớn các hang dung nham có hình dạng ống nhưng mỗi nơi mang một nét độc đáo khác nhau. Nếu hang A1 nổi tiếng vì nhiều ngóc ngách, ngã rẽ trổ ra các hướng, thì cửa hang C9 xuất lộ trên ngọn đồi có độ cao 530m so mới mặt biển, hang cao nhất quần thể.


Điều thú vị là hang này dài vỏn vẹn 200m thông nhau từ hai cửa luôn được ánh sáng trời rọi vào nên dễ tạo ảo giác là lòng hang rất ngắn. Ngoài ra nó còn sở hữu những vách đá đầy vết đá trượt trông khá ấn tượng.


Với hang C6, mới được đoàn chuyên gia Nhật Bản khảo sát vào dịp đầu năm 2015, lại mang vẻ đẹp rất riêng. Đây là một trong những hang hiếm hoi có hố khí tựa như giếng trời do khối khí thoát ra trong quá trình dòng nham thạch tuôn chảy. Nhờ thế, trong động được ánh nắng chiếu vào nên cảnh quan luôn lung linh, huyền ảo.


image058

Đu dây để xuống hang C7 - Ảnh: Trần Thế Dũng.


Trong hang động đẹp nhất Đông Nam Á


Trong ba ngày lặn lội vùng Krông Nô, tâm điểm mà chúng tôi muốn khám phá là hang C7 (dài 1.066,5m), được công nhận dài và đẹp nhất khu vực Đông Nam Á, rất hiếm người đặt chân tới vì xa xôi hiểm trở.


Dù được anh Nguyễn Thanh Tùng - hướng dẫn viên đoàn hỗn hợp Việt - Nhật khảo sát hang động núi lửa vùng Krông Nô - Đắk Nông cảnh báo về những hiểm nguy có thể gặp phải trong hành trình dài hơn 6km trong rừng đặc dụng Dray Sap trước khi đến C7, nhưng chuyến đi rừng không hẳn chỉ mang đến sự mệt nhọc và căng thẳng, ngược lại cực kỳ thú vị.


Bởi đây là dịp đắm mình vào thiên nhiên trong lành yên ả, lắng nghe âm thanh chim hót thánh thót trên cây và thi thoảng bắt gặp những chú sóc chuyền cành thoắt ẩn thoắt hiện như trêu chọc các vị khách đang hướng ống kính chờ bấm máy.


Ngay từ giây phút đầu tiên tiếp cận hang C7, tôi rất ấn tượng bởi hình dáng cửa hang tựa như miệng núi lửa: tròn trịa, bằng phẳng không như những hang khác thường thẳng đứng theo vách đá, cách hơn 10m về phía dưới là mảng xanh của cây môn rừng và dương xỉ phủ kín.


Nhưng nghiệt ngã là nếu muốn xuống hang, chúng tôi buộc phải dùng thang dây loại nhỏ, ngoài ra không còn cách thứ hai.


Cuối cùng chúng tôi cũng lần lượt đạp lên thang dây và trải qua những giây phút căng thẳng tận cùng lúc đu mình đong đưa trong không trung do vụng về, thao tác sai kỹ thuật trước khi giẫm chân lên nền hang.


Trước đó, khi tình cờ gặp chúng tôi ở hang C3 (chiều dài 594,4m, xếp thứ hai về độ dài khu vực Đông Nam Á), nhiều người trong đoàn khách đến từ TP.HCM cứ trầm trồ về vẻ đẹp hiếm có của cảnh quan dung nham trong hang.


Chị Thương (Q.10, TP.HCM) - một du khách trong đoàn - cho biết từng nghe nhiều về núi lửa, dung nham nhưng đây là lần đầu tiên trong đời chị tận mắt chiêm ngưỡng một hang động kỳ vĩ ngay trên đất nước mình, đồng thời bày tỏ hi vọng địa điểm này sớm được đưa vào tour du lịch Tây nguyên.


Tuy nhiên, so với hang C3, hang C7 mà chúng tôi được khám phá còn đẹp và kỳ vĩ hơn nhiều.


Cách Chư B’luk - nơi nó tuôn trào - khoảng 5.030m theo đường chim bay và nằm ở độ cao 428m so với mặt nước biển, hang C7 hội tụ những nét đặc sắc hiếm thấy: từ hình dáng cửa hang, chiều dài, sự rộng lớn của lòng hang, những tầng địa mạo, họa tiết, nhũ đá, dấu vết cuộn xoắn phun ngược trên tường, trên nền hang hệt bề mặt dòng chảy dung nham cho đến hố khí, thảm thực vật thảy đều đẹp đến ngỡ ngàng. TRẦN THẾ DŨNG (Hiệp hội Lữ hành VN)

 Núi lửa ở Kontum (Gia Lai) và Quảng Đức (DakNong)


Ảnh sưu tầm


image037Bản đồ 4 Vùng chiến thuật thời VNCH trước năm 1975. Source Vietnam War


Núi lửa Chư Đăng Ya ở Gia Lai chìm trong biển mây


Zing 09/9/2020

image038image039image040image041image042

Núi lửa triệu năm tuổi ở Gia Lai chìm trong biển mây


Dưới góc máy flycam, núi lửa Chư Đăng Ya (Gia Lai) nổi tiếng càng thêm phần huyền ảo khi ẩn hiện giữa biển mây trắng xóa.


+++++++++++++++++++++++++++++++++


Núi lửa Nâm Kar? Chư Pluk? (Krong Nô) ở Đức Lập Quảng Đức (DakNong)

 

image043Mộ du khách đi bộ lên núi lửa Đức Lập cao khoảng 600-700mét. Ảnh Hà Bình 12/25/2014.


image044Núi lửa Krông nô Đức Lập nằm cạnh Quốc lộ 14. Ảnh Trịnh Minh Nhựt.


image045Núi lửa Đức Lập tựa như cái bát cơm khổng lồ úp xuống.


image036Núi lửa Đức lập và bạt ngàn rẫy cà phê. Cà phê Đức Lập nổi tiếng thơm tho. Ảnh Trần An.


image046image047Tấm ảnh trên cho thấy các lô cốt phòng thủ của quân đội Mỹ đang xây dựng bao quanh dưới chân ngọn núi lửa phía xa xa hình bát úp.Trận núi lửa nổ ra năm 1968 giữa quân đội Mỹ và bộ đội chính quy CS. Dường như bức ảnh chụp sau trận đánh Núi lửa năm 1968, đất đá lô cốt ngổn ngang, quân Mỹ đang xây dựng lại. Năm 1969, Mỹ bàn giao Đức lập cho quân đội VNCH trấn giữ. Hy vọng người lính Mỹ đứng trước cửa hầm lô cất còn sống nhìn thấy bức ảnh Bổn báo VH từng là sĩ quan chỉ huy đóng quân một thời gian ngắn trên đỉnh Núi lửa Đức Lập.


Vài hàng nhớ về Núi lửa và tiền đồn Doris


Núi lửa mọc ở phía nam trung tâm bộ chỉ huy quân sự Chi khu quận Đức Lập thuộc tỉnh Quảng Đức (nay gọi là tỉnh Dak'Nong), cách thị xã Ban Mê Thuột khoảng 50 km phía nam. Trước năm 1975, dân ở quận Đức Lập thường gọi là Núi lửa Đức Lập (nay đọc báo trong nước thấy có nhiều tên gọi, lúc thì là Nâm Kra, lúc thì Krông Nô, lúc thì Chư B'luk, tốt nhất cứ gọi núi lửa Đức Lập).


Từ năm 1965-1968, quân đội Mỹ thiết lập các căn cứ hỏa lực quy mô, có trọng pháo, quân trú phòng, bãi đáp trực thăng, căn cứ lớn có sân bay C130, chạy dọc theo biên giới Việt - Miên án ngữ đường mòn HCM dẫn từ Bắc xuống Cao nguyên nam Trung phần.


Sau trận Đức Lập tháng 8 năm 1968, năm 1969 Mỹ bàn giao căn cứ Đức Lập cho quân đội VNCH lập thành Chi khu Đức Lập thuộc Tiểu khu Quảng Đức. Chi khu Đức Lập do một sĩ quan từ Đại úy đến Trung tá làm Chi khu trưởng kiêm Quận trưởng. Núi lửa Đức Lập cạnh quốc lộ 14 cách biên giới Miên khoảng 8 km, gần Chi khu Đức Lập vài cây số phía nam. Núi lửa là con mắt quan sát, tiền đồn yết hầu trấn giữ đường di chuyển bộ đội CSBV theo đường mòn HCM xâm nhập vào cao nguyên Ban Mê Thuột, Quảng Đức, Cheo Reo, Đà Lạt, Lâm Đồng.


Do vị trí Núi lửa và Chi khu Đức Lập có tính chiến lược quân sự nên thường diễn ra các trận đánh lớn giữa các sư đoàn, trung đoàn chính quy CSBV và quân chủ lực Mỹ, biệt đoàn mũ nồi bê rê xanh, sau này là quân dội VNCH.


Sau trận Mậu Thân 1968, quân đội Bắc Việt tấn công Núi lửa và Đức Lập vào tháng 8 năm 1968, nhưng họ không chiếm cứ, đánh xong rồi rút. Tuy lực lượng Mặt trận Dân tộc GPMN kiệt quệ, nhưng các quân đoàn chủ lực Bắc Việt vẫn còn nguyên.


Thật khó mà đoán được sau khi tấn công các tiền đồn quan trọng rải dọc theo đường mòn HCM, chiến lược Mặt trận Tây nguyên của CSBV sẽ tấn công sâu vào các tỉnh lỵ nào nằm dọc theo biên giới Việt-Miên là Kontum, Pleiku, Ban Mê Thuột, Quảng Đức, điểm cuối Tây nguyên là Phước Long.


Cuối cùng, ngày 10 tháng 3 năm 1975, các sư đoàn chính quy của CSVN đã tiến chiếm thị xã Ban Mê Thuột, quyết định của TT Thiệu bỏ Ban Mê Thuột tạo ra cuộc "di tản chiến thuật" khổng lồ tang thương cho hàng triệu người sinh sống ở các tỉnh cao nguyên Trung phần.


Trận Ban Mê Thuột 10/3/1975 là trận kết liễu chế độ VNCH và cũng là trận cuối cùng Vietnam War.


image048Green Beret camp Duc Lap, A239, September 1969. 8 kilometers East of the Cambodian Border sanctuaries.

 


5 Dec 1969, Vung Tau
Vung Tau, South Vietnam: Students raise and lower radar aerials form a tower and raise a radio antenna at the ARVN Signal School, the largest technical school in Vietnam with between 3 and 4000 students. The school is located at the seaside resort of Vung Tau, 60 miles south of Saigon. Students learn how to operate and maintain telephone, radios and sensory devices. There are 300 instructors, most of whom trained in Vietnam, but did refresher course sin the US. --- Image by © Bettmann/CORBIS


15 Dec 1969, Vung Tau
Vung Tau, South Vietnam: Female Teletype operators are shown in the classroom at the ARVN Signal School, the largest technical school in Vietnam with between 3 and 4000 students. The school is located at the seaside resort of Vung Tau, 60 miles south of Saigon. Students learn how to operate and maintain telephones, radios and sensory devices. There are 300 instructors, most of whom trained in Vietnam, but did refresher courses in the US. --- Image by © Bettmann/CORBIS

                 
Lính LLĐB của trại Đức Lập quan sát hố bom bên ngoài trại.


Lính Úc Đại Lợi trên đường về trại sau khi đến Việt Nam.


LIỀU MẠNG THẢ TIẾP TẾ XUỐNG BÃI THẢ CHỈ RỘNG 18.5 MÉT VUÔNG - DƯỚI HỎA LỰC PHÒNG KHÔNG DÀY ĐẶC.

Dịch từ bài "Valor: The 'Stadium' at Duc Lap" của John Frisbee đăng ngày 1/8/1994.


"Sau thất bại của tổng tấn công Tết của Hà Nội vào đầu năm 1968, CSBV đã bắt đầu tập trung quân cho một cuộc tấn công khác khắp nơi ở Nam Việt Nam. Một trong những mục tiêu của tướng Võ Nguyên Giáp là Đức Lập, một trại LLĐB ở vùng đất đầy đồi núi và rừng rậm gần biên giới Cam-bốt, (xem bản đồ). 


Bắc quân đã tập hợp hơn 4.000 quân để tấn công trại này. Ngày 23/8, họ đã chọc thủng hàng rào bên ngoài của trại, khiến quân phòng thủ ko thể dùng sân bay nằm ở phía bắc của trại, xem hình.

Ở giữa trại là một khoảng trống rộng khoảng 18.5 m2 để đồ tiếp tế có thể thả xuống. Để thả xuống một bãi thả nhỏ như vậy đòi hỏi máy bay phải bay ở độ cao 60.9m. Chưa kể, để thả hàng tiếp tế với tình hình như vậy ở Đức Lập ko khác gì bay vào một sân vận động mà các khán đài chung quanh toàn là kẻ thù, trang bị AK-47. Nhưng đây lại là công việc của chiếc C-7 Caribou tuy thô kệch nhưng rất hữu dụng của Không quân Mỹ.

C-7 là một máy bay nhẹ, hai động cơ có thể cất và hạ cánh trên đường bay ngắn, được sản xuất bởi hãng de Havilland Aircraft ở Canada; được bán cho Lục quân Mỹ năm 1962, và giao lại cho Không quân Mỹ tháng 1/1967.

Không quân đã lập sáu phi đoàn C-7 Caribou tại Đông Nam Á. Họ có một vài đặc điểm như: Khoảng 50/100 phi công mới tốt nghiệp từ trường bay. Phần lớn những người còn lại là phi công lớn tuổi, một số từng phục vụ ở Đệ Nhị Thế Chiến hay chiến tranh Triều Tiên. Vào mùa xuân 1968, hơn 50 phi công C-7 Caribou là TRUNG TÁ, có hai người từng bắn rơi máy bay Đức trong đệ Nhị thế chiến và sáu người có bằng Ph.D. (tiến sĩ). Với tài năng đa dạng và kinh nghiệm như vậy, đây là những đv đáng tin cậy.

Một trong những phi công C-7 lành nghề như vậy là thiếu tá Hunter Hackney. Có bằng lái từ 1955, ông đã tích lũy vài ngàn giờ bay khi là huấn luyện viên của máy bay T-33. (Nói thêm: Tiền thân của chiếc T-33 là chiến đấu cơ phản lực P-80 Shooting Star (Sao Băng), có tốc độ dưới siêu thanh, sản xuất bởi hãng Lockheed và bay lần đầu năm 1948. Đã được dùng tại chiến trường Ý trước khi chấm dứt đệ Nhị thế chiến. Được dùng rộng rải trong Không quân Mỹ tại chiến tranh Triều Tiên dưới danh hiệu F-80. Sau đó nó đã bị thay thế bởi máy bay siêu thanh F-86 Sabre (Lưởi Kiếm), xem hình. Từ đó về sau được cải biến thành máy bay huấn luyện với danh hiệu T-33, xem hình -- người dịch). Ông cũng là trưởng phi cơ và huấn luyện viên của máy bay chỡ dầu KC-97 và KC-135, xem hình. (Nói thêm: Chiếc KC-135 cải biến từ Boeing 367-80, mà phiên bản dân sự là Boeing 707. Đây là máy bay phản lực chỡ dầu ĐẦU TIÊN của Mỹ, bay lần đầu tháng 8/1965, có thể tiếp dầu trên không, đã xử dụng liên tục trên 60 năm. Dùng rộng rải trong chiến tranh VN và sau đó trong Chiến dịch Bão Sa Mạc -- người dịch). Ông đã từng tiếp dầu trên không cho chiến đấu cơ tại Vịnh Bắc Bộ và Lào, nhưng ông cảm thấy chưa đủ. Ông xin một nhiệm kỳ tại VN và bắt đầu bay C-7 Caribou vào tháng 1/1968 với phi đoàn vận tải chiến thuật 458, đặt tại Vịnh Cam Ranh. Bay 4 tới 6 phi xuất mỗi ngày, chẳng bao lâu ông có vài trăm giờ với Caribou.




Ngày 24/8 tại Đức Lập, quân VNCH và cố vấn Mỹ đang sắp hết thuốc men, đạn dược, và nước. Để thả dù vào ban đêm, bạn cùng phòng của Hackney, thiếu tá George Finck, tình nguyện lái Caribou vào ban đêm-một phi vụ vào ban đêm ĐẦU TIÊN của loại máy bay này. Ông sẽ được hướng dẫn bởi đạn chiếu sáng và một đèn trắng giúp nhận dạng bãi đáp nhỏ bé này. Ông đã được huy chương Anh Dũng Bội Tinh của Không Quân nhờ phi vụ này.

Vào trưa ngày 25/8, sĩ quan LLĐB cho biết tình hình Đức Lập rất nguy kịch nếu ko được tiếp tế. Thiếu tá Hackney và phi hành đoàn cất cánh từ Phan Rang, nhận hàng ở Nha Trang, và phải đáp xuống Ban Mê Thuột và chờ đợi cho tới khi cuộc chiến tại Đức Lập tạm lắng dịu (subside) hầu quân trú phòng có thể lấy được hàng tiếp tế. Vài giờ sau, Hackney lại cất cánh và bay vòng vòng ở phía đông của trại cho tới khi cuộc oanh kích chấm dứt. Ông bắt đầu cho máy bay hướng tới bãi thả hàng tiếp tế của trại ở độ cao 60.9 m.

Ở cách bãi thả chừng 3.2 km, phòng không địch bắn lên dữ dội. Chiếc C-7 trúng vài trăm phát đạn nhưng đã thả trúng mục tiêu trong "pass" đầu. Thiếu tá Hackney, đã thả đợt 2 từ hướng khác, và thả trúng bãi này, bất chấp lưới đạn phòng không dày đặc của địch. Không thể tin được, khi không có ai trong phi hành đoàn 3-người trúng đạn, và chiếc Caribou an toàn trở về tp Ban Mê Thuột. 

Vì chiếc này đã bị trúng đạn nhiều chỗ và ko an toàn để bay tiếp nên Hackney và phi hành đoàn chọn một chiếc Caribou khác, chở bốn pa-lét đạn và nước uống, và trở lại Đức Lập. Dù bị bắn từ tứ hướng, họ đã thả những pa-let này vào giữa của bãi thả nhỏ xíu này. Như một phép lạ, phi hành đoàn đã an toàn bay về Vịnh Cam Ranh, với thân máy bay đầy lổ đạn. Chỉ vài ngày sau đó, địch quân đã ngưng tấn công Đức Lập. 

Do hành động anh hùng đầy táo bạo này khi liều mạng thả tiếp tế ba lần cho trại Đức Lập, ông được huy chương Anh Dũng Bội Tinh của Không Quân Mỹ và Anh Dũng Bội Tinh với Ngôi Sao Bạc của VNCH. 

Tháng 12/1968, nghĩa là 4 tháng sau đó, ông đã lái trở lại KC-135 để tiếp dầu cho các chiến đấu cơ. Ông hồi hưu ở cấp đại tá, sau khi ở nhiều chức vụ cao, như phó giám đốc của BTL của Không Lực số 8. Ông hiện sống tại Bossier City, bang Louisiana, cùng tp với trung tá hồi hưu George Finck, người từng ở cùng phòng với ông ở Cam Ranh, và cũng có Anh Dũng Bội Tinh của Không Quân.  


Xem thêm: Hoả Long tham chiến trong trận Duc Lâp tháng 8 1968. https://youtu.be/HgYT7c7wcuU


https://youtu.be/ldBaKukbnxc


San Jose ngày 8 tháng 5 2023.

Tài Trần

Sunday, May 7, 2023

 


The day had barely begun in Southeast Texas on May 30, 1962, but already it was evening in South Vietnam. Chaos reigned at the Ban Me Thuot Leprosarium, where Houston physician Ardel Vietti served as a missionary. Shrieking a gospel of terror, ransacking buildings, and waving bayonets in the faces of missionaries and patients, about a dozen armed men dressed in black invaded the leprosarium at dusk.

Two hours passed like an eternity as darkness descended. The invaders delivered a stern and chilling lecture to the missionaries standing helpless in the dark. "You have betrayed the Vietnamese people! You deserve to die!" They destroyed Bibles and hymnals, and gathered up anything that might be of use.

Finally, they retreated. At gunpoint, they forced three missionaries -- two men and a woman -- to go with them. Ardel Vietti, who had traveled half a world away to fight a disease older than the Bible, was among the three. Her parents, sister, brother, friends and colleagues would never see or hear from her again.

00:04 / 02:21
Read More

The day the Viet Cong raided the leprosarium was a Wednesday. On Friday morning, June 1, Dr. Teresa J. Vietti, then an assistant professor of pediatrics at Washington University School of Medicine in St. Louis, heard from a friend that radio reports were saying her twin sister had been taken prisoner in Vietnam.

A headline in the New York Times that day read, "3 U.S. Missionaries Kidnapped by Vietcong in Raid on Hospital." Photographs of Ardel Vietti and fellow missionaries Daniel Gerber and the Rev. Archie Mitchell accompanied the story.

After almost 40 years and the efforts of many people and organizations to find the missionaries, their fate remains the jungle's secret. To this day, Eleanor Ardel Vietti (she seldom used her first name) is the only American woman -- civilian or military -- still considered missing in Vietnam. The ratio of civilian to military women lost in Vietnam seems staggering; eight military women, compared with 58 civilian women.

ouston Christian High School teacher Ron Rexilius grew up in Vietnam as the child of missionaries. For his doctoral thesis at the University of Nebraska, Rexilius researched the cases of civilians lost in Vietnam. According to his research, "The oldest unresolved POW case in Vietnam is that of Archie Mitchell, Dan Gerber and Ardel Vietti."

Although it's been decades since the three disappeared, they have not been entirely forgotten. When the body of missing serviceman Rudy Ray Becerra was returned to his family in Rosenberg recently, hope was rekindled that one day information will surface about the Ban Me Thuot missionaries.

And in recent years, voices that demanded to know the fate of the three now articulate their message via the Internet. Numerous Web sites dedicated to the three have sprung up.

Pam Young, a Vietnam-era veteran in Seattle, is the author of one of the Web sites. In 1993, Circle of Sisters/Circle of Friends, an organization that honors the 58 American civilian women lost in Vietnam, asked Young to contact the Vietti family. Young, who had worked on Operation Homecoming beginning in 1973 to repatriate returning prisoners of war, escorted the doctor's brother, Victor, and his wife, Marge, from their Houston home to Washington, D.C., for the dedication of the Vietnam Women's Memorial on Nov. 11, 1993.

Although families and friends of military personnel know the risks inherent in war, Young says, "We didn't comprehend that the same thing could happen to civilians who went there for humanitarian reasons. I think it took immense courage to go halfway around the world into hostile territory to help others."

Those left behind when Vietti disappeared into the jungle that night can't help but wonder about the Viet Cong's accusations of betrayal. Just who was betrayed? The people whose lives Ardel worked tirelessly to improve or the woman who went to Vietnam with the purest of motives?

front-page photograph in the Houston Chronicle Nov. 5, 1957, shows Vietti packing for her missionary assignment in Vietnam as her parents, Victor and Grace Vietti, watch. The day was the 30th birthday of Ardel and sister Teresa, born Nov. 5, 1927, in Fort Worth.

When she was just a teen-ager, Ardel had burned with a calling her family couldn't comprehend: to serve God wherever she was needed. The smiles her parents wore in the newspaper photo masked what they really felt about their daughter going to Vietnam.

"None of us liked it very much," Teresa Vietti recalls today.

The twins' younger brother had just returned from a tour of duty in Korea. When he heard Ardel was being sent to Vietnam, he remembers, "I was dead set against it."

But every move Vietti had made over the previous decade and a half had been in preparation for this moment. She would go to Vietnam. It was God's will.

 Who was the Tiger Lady in Vietnam? – CherriesWriter – Vietnam War website


LÊ = 35 = 8

VĂN = 615 = 12 = 3

DẦN = 415 = 10 = 1


HỒ = 57 = 12 = 3

THỊ = 451 = 10 = 1

QUẾ = 165 = 12 = 3

cộng lại: 12 10 12 = 34 = 7