Friday, July 31, 2020

Giải Tỏa Thường Đức

Văn Lan

Đầu năm 1974, CSVN chọn Thường Đức làm thí điểm để đo lường khả năng phản công của QLVNCH.

Sau gần nửa năm chuẩn bị cả người lẫn vủ khí, theo lời của cộng quân, bọn chúng đã huy động một lực lượng gồm "11 tiểu đoàn bộ binh, 1 trung đoàn pháo binh, 1 đại đội tên lửa B72, 1 tiểu đoàn pháo phòng không 37mm, 1 đại đội tên lửa vác vai A72, 2 tiểu đoàn công binh và một số đơn vị không bảo đảm chiến đấu khác.” (Khi đề cập đến “một số đơn vị không bảo đảm chiến đấu khác”, chắc là cộng quân không muốn nhắc đến 2 tiểu đoàn đặc công Quãng đà và những lực lượng du kích trong vùng được xử dụng như những lao công dùng để khiêng súng đại bác và tải đạn lên núi cho những đơn vị chính quy CSBV.).

Về phía QLVNCH, ngoài một số đơn vị Địa Phương Quân, Nghĩa Quân, Cảnh Sát đồn trú rải rác chung quanh Thường Đức còn có TĐ79/BĐQ trấn đóng đồi Thường Đức. Trong trận Thường Đức, quân số tham chiến của TĐ79/BĐQ gồm có: Đại đội 1 khoảng 30 người, Đại đội 3 khoảng 50 người, Đại đội 4 khoảng 50 người, kể cả BCH Tiẻu đoàn, và một đơn vị Nhảy Toán khoảng 20 người.

Sau 38 năm dấu kín về con số thương vong trong trận Thường Đức, vào ngày 1 tháng 8 năm 2012, cộng quân đã tổ chức buổi lể cầu siêu kéo dài 3 ngày tại Thường Đức. Cũng trong dịp nầy, lần đầu tiên, CSVN đã thừa nhận sư đoàn 304 đã để lại chiến trường hơn 1,300 người bị tử thương tại trận Thường Đức trong khoảng thời gian từ ngày 29 tháng 7 đến ngày 7 tháng 8 năm 1974, theo lời phóng viên H. Chung thuộc TTXVN thuật lại, (TTXVN là cái loa chính thức của Cộng sãn). Mặc dầu con số 1,300 là do cộng quân đưa ra, nhưng với bản chất gian dối cố hữu của người cộng sãn, con số thật sự chắc hẳn còn cao hơn nhiều. Cũng trong bài, phóng viên H. Chung có đề cập đến sự tham chiến của sư đoàn 324 trong trận Thường Đức, tuy nhiên bài báo đã không đá động gì tới con số chết chóc của sư đoàn này.

Nếu tính theo tỷ lệ thấp nhứt (5.21 - 9.76) là cứ 1 người bị chết thì có 5 người bị thương, thì nếu con số tử vong là 1,300 người thì con số bị thương sẽ là 6,500 người. Tổng cộng, TĐ79/BĐQ và những đơn vị bạn cùng với Không Quân đã loại 7,800 địch quân ra khỏi vòng chiến trong vòng 10 ngày giao tranh. Ấy là chưa nói đến con số thương vong thuộc sư đoàn 324. Nếu có, con số địch quân bị loại ra khỏi vòng chiến còn cao hơn nữa.

Mặc dầu TĐ79/BĐQ đã gây thiệt hại cho cộng quân một tổn thất lớn lao, nhưng đến khi tất cả những tài vật và nhân sự đều kiệt quệ, Thường Đức đã lọt vào tay cộng sãn. Sau đó, nhận thấy QLVNCH không có ý định lấy lại Thường Đức, cộng quân nhận ra hỏa lực của QLVNCH đã sút giảm xuống chỉ còn ở mức tự vệ đến cầm chân, 6 tháng sau đó, bọn chúng bèn đồng loạt tung ra những trận tấn công, quy mô hơn, có tính cách dứt điểm, vào những địa điểm chiến lược quan trọng trên khắp lảnh thổ Miền Nam, và cuối cùng ông Tông Tông Dương văn Minh ra lệnh buông súng vào ngày 30 tháng 4 năm 1975.

=<>=

Đà Nẵng - Một ngày tháng 9 năm 1974

Trung sĩ Việt chở tôi qua Đà Nẳng gặp Trung sĩ Khâm. Tôi hỏi nó có chuyện gì quan trọng không thì nó một mực không chịu hé môi. Đến trước một ngôi nhà gạch nho nhỏ, xinh xắn như một biệt thự con, nằm trên một con đường cách bãi biển Thanh Bình không xa lắm thì nó ngừng xe lại.

Thằng Việt thản nhiên dắt xe đi vào bên trong y như là nhà của nó. Tôi theo nó bước vào trong sân ngôi nhà. Vừa đi, tôi vừa nhìn quanh ngôi nhà vừa khẽ hỏi thằng Việt:

- Nhà ai vậy mậy?

Dựng chiếc xe lên, nó nói:

- Nhà Thiếu tá Đáp.

Tôi thắc mắc trong lòng:

"Thiếu tá Đáp ...Thiếu tá Đáp? Không lẽ Thiếu tá Đáp, Tiểu đoàn Trưởng trước đây?"

Thằng Việt thấy tôi cỏ vẻ nghĩ ngợi lung tung, nó bèn dục:

- Thiếu tá Đáp hồi xưa đó. Không có gì đâu, vô gặp ổng với thằng Khâm một chút.

=<>=

Trong phòng khách, ngồi sẵn trên chiếc ghế sa-lông là Trung sĩ Khâm. Đối diện Trung sĩ Khâm là một người mặc quân phục theo kiểu bộ binh, mang cấp bậc Thiếu Tá. Ông đúng là Thiếu tá Đáp, vị Tiểu đoàn trưởng vào ngày tôi được bổ sung về cho Tiểu đoàn đầu năm 1972. Cả hai có vẻ như đang bàn tán về một đề tài nào đó có vẻ gây cấn và quan trọng.

Thấy Trung sĩ Việt và tôi đến, họ cùng ngưng lại đồng nhìn về phía chúng tôi.

Tôi khẽ gật đầu chào hai người.

Thiếu tá Đáp nhìn tôi gật đầu, rồi ra dấu cho thằng Việt và tôi ngồi xuống hai chiếc ghế trống bên cạnh đó.

Trước đây, Thiếu tá Đáp là Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 79 Biệt Động Quân. Sau Tết năm 1973, nghe kể rằng ông cãi lại lệnh cấp trên nên bị thuyên chuyển qua bên Địa Phương Quân.

Tôi ngồi xuống bâng khuâng không biết chuyện gì đang xảy ra.

Trung sĩ Khâm lên tiếng đi thẳng vô vấn đề, hỏi tôi:

- Nghe thằng Việt nói mày thoát được về qua chổ Ba Khe?

Tôi trả lời:

- Ờ, thì đi theo cái con đường cái đó.

Trung sĩ Khâm bèn hỏi tiếp:

- Bây giờ mày có thể vẽ lại con đường mày thoát về, được không?

Tôi thở nhẹ một hơi dài hú vía, nhìn qua thằng Việt cười như nói:

- Chỉ có vẽ cái bản đồ không mà mày làm bí mật giống như đi hành quân.

Tưởng chuyện gì quan trọng chớ vẽ cái nầy thì đâu có khó gì, bởi vì đó là cái lối thoát do tôi vạch ra tước kia. Tôi hý hửng đáp không cần suy nghĩ:

- Được chớ sao không.

Đến đây, Trung sĩ Khâm đưa mắt về hướng Thiếu tá Đáp, từ nãy giờ theo dỏi câu chuyện chứ không nói.

- Mày nhớ Thiếu tá Đáp không ?

Tôi gật đầu.

Trung sĩ Khâm nói tiếp:

- Ổng bây giờ làm Tiểu đoàn trưởng của một tiểu đoàn Địa Phương Quân.

Ngưng một chút như để sắp xếp ý tưởng, Trung sĩ Khâm hỏi tôi:

- Khi dọt về, mày có đi qua cái đồi Gò Cấm không?

Tôi không rành lắm về những địa danh chung quanh Thường Đức nên hỏi lại:

- Đồi Gò Cấm? Chỗ nào?

- Mày còn nhớ cái đồn Nghĩa Quân ở trên Ba Khe một chút không? Chỗ mà có cái cầu chút xíu đó. Trên đó là cái đồi Gò Cấm.

Bấy giờ thì tôi mới nhớ ra. Đi ngang qua đó cả trăm bận. Tôi thấy ở đó có một cái đồn của lính mình, đóng trên một cái đồi cao khoảng cỡ 100 thước. Thấy thì biết vậy, chớ tôi có bao giờ bận tâm tìm hiểu cái đồi đó tên gì. Tôi gật đầu:

- Nhớ rồi.

Trung Sĩ Khâm hỏi tiếp:

- Rồi mày có đi ngang qua đó không?

- Có.

- Mày có thấy tụi nó đóng quân ở đó không?

- Có.

- Nhiều không?

Tôi nhớ lại, tại chỗ này, có 2 cánh quân xuất hiện truy kích chúng tôi, nên đáp lại:

- Chắc khoảng cở 1 đại đội.

- Rồi từ chỗ đó cho đến chỗ Ba Khe, mày có thấy tụi nó đóng ở đâu nữa không?

- Không biết được. Đến chổ này thì tụi tui đi ban đêm nên không thấy.

Có vẻ như cũng tạm đủ, Trung sĩ Khâm đẩy vài tờ giấy với cây bút chì sang tôi, giục:

- Được rồi, mày vẽ đi.

Tôi bắt đầu cặm cụi loay hoay vẽ lại con đường tẩu thoát của mình trước đây.

Trong khi tôi đang ngệch ngoạc vẽ thì Trung sĩ Khâm quay sang Thiếu tá Đáp nói:

- Thiếu tá biết, từ cái đồi Gò Cấm cho tới chổ Ba Khe còn có mấy cái đồi nho nhỏ gần đó. Được một cái là mấy cái chổ nầy rất trống trải, chỉ toàn là cỏ tranh, nên tôi nghĩ là tụi nó không đóng quân ở đó mà đóng ở đằng sau, bên trong bìa rừng.

Đang vẽ, nghe hai người nói chuyện như vậy, tôi tò mò hỏi:

- Bộ mấy ông tính nhãy vô Thường Đức hở?

Trung sĩ Khâm cười:

- Ờ.

Rồi ông nhìn tôi với ánh mắt nghiêm nghị:

- Đây là chuyện bí mật. Mày không được hó hé với ai hết, nghe không?

Thấy tôi gật đầu. Ông tiếp tục:

- Trong tiểu đoàn của Thiếu tá Đáp, có một số lính cùng quê ở Thường Đức với tao. Tụi nó chờ lính Dù giải tỏa Thường Đức để tụi nó gặp lại gia đình, nhưng chờ hoài không được. Tụi nó nghĩ lính Dù không có lệnh giải tỏa Thường Đức, mà chỉ cầm chân tụi việt cộng ở Đại Lộc. Cho nên tụi nó muốn quậy lên, để buộc Quân Đoàn vào thế chẳng đặng đừng, mà phải để cho Dù giải tỏa Thường Đức.

Ngưng một tý rồi ông tiếp:

- Tụi tao tính là, nếu tụi tao chiếm được cái đồi Gò Cấm. thì lính Dù có thể đưa quân theo con lộ, qua cái khe đó để yểm trợ, thì Quân Đoàn không làm sao khác hơn là phải chấp nhận.

Nói tới đây Trung sĩ Khâm chậm rãi:

- Cái kẹt là làm sao tụi tao qua được cái khe đó một cách êm thắm. Cái khoảng đường này dài hơn một cây số. Một bên là bờ sông lọt tỏm phía dưới, một bên là núi. Có khúc, vách núi gần như là thẳng đứng. Nghe nói mày vượt về qua cái ngã này, nên kêu mày tới đây để mày vẽ lại đường đi nước bước cho tụi tao.

Tôi nghĩ bộ mấy ông này nói giỡn chơi hay sao mà dám làm một chuyện động trời như vậy. Tại sao lại không ráng đợi thêm một thời gian nữa. Sớm muộn gì thì Dù cũng lấy lại Thường Đức ngay. Nghĩ vậy, tôi liền nói:

- Sao mấy ông không đợi thêm một chút nữa? Từ từ, lính Dù cũng sẽ đánh lên Thường Đức.

Trung sĩ Khâm cười nhẹ ôn tồn giải thích:

- Dù không có đánh lên để lấy lại Thường Đức đâu.

Tôi ngạc nhiên với lời giải thích của Tr/S Khâm:

- Nếu mà Dù không có lịnh giải tỏa Thường Đức, thì tại sao đi đâu cũng nghe nói là Dù đánh ở Thường Đức? Báo biết cũng nói là Dù đánh ở Thường Đức. Mà chính mấy người lính Dù cũng nói là họ đánh nhau ở Thường Đức?

Trông lên trần nhà như thả hồn về Thường Đức, Trung sĩ Khâm, với ánh mắt xa xôi, giọng trầm xuống, tiếp tục nói như cho cả chính mình :

- Tao thấy nó cũng kỳ kỳ nhưng không hiểu tại sao. Nếu Dù mà có lệnh lấy lại Thường Đức thì nó lấy lâu rồi. Mày thấy? Cả tháng nay nó chỉ đánh loanh quanh ở mấy cái đồi nằm ở bên quận Hiếu Đức, bên ngoài quận Đại Lộc. Mày có thấy Dù nó đánh chỗ nào ở bên quận Thường Đức không? - Không! - Mày có thấy Dù có chủ trương, hành quân, đánh đấm, tấn công chỗ nào khác không? - Không!

Như chợt nhớ ra điều gì khá quan trọng:

- Mày còn nhớ hồi mình đánh ở Thường Đức không? Sau lần thả dù tiếp tế bị lọt ra ngoài hết, mày có thấy, có ai ráng sức cố gẳng tiếp tế cho mình lần khác không? - Không! - Mà nếu như không tiếp tế được bằng máy bay đi, mày có thấy Sư đoàn 3 đánh mở đường lên tiếp viện cho mình không? - Cũng không luôn!

Ông buông thỏng:

- (vt) Không có một thằng nào nhúc nhích hết. Tụi nó để cho mình chết luôn mà.

Tôi phụ họa thêm với một vài nhận xét khác:

- Ờ, mà tôi thấy cũng ngộ. Yểm trợ gì mà từ khi chiếc A-37 bị bắn rớt thì từ đó về sau, không thấy một khứa nào lao xuống nữa. Cứ mỗi lần mình xin máy bay yểm trợ thì nó cũng bay lên, nhưng nó bay cao tuốt trên mây xanh, trút hết bom vô trong núi rồi bay về. Lâu lâu, mới có một trự động lòng, xâm mình lao xuống. Còn pháo binh của Sư đoàn 3 cũng vậy. Mỗi lần xin pháo thì nó chỉ cho có 5 trái. Kéo chưa tới mục tiêu thì hết mẹ nó rồi. Còn pháo 175 cũng vậy. Suốt từ đầu cho tới cuối, nó bắn cho mình, hình như chừng 3 trái hay 5 trái thì phải? Sau đó thì nó bảo súng hư!

Bổng một ý nghĩ thoáng qua làm tôi lạnh người:

- Hay là Quân Đoàn, hay Sư đoàn 3, bán đứng Thường Đức cho việt cộng?

Trung sĩ Khâm trố mắt nhìn tôi ngập ngừng:

- Mày nói nghe có lý à. (vt) Hổng chừng tụi nó bán mình cho việt cộng.

Rồi ông có vẻ trầm ngâm:

- Tao không muốn tin như vậy. Nhưng chớ làm sao, mà mình đánh đấm gần hai tuần lể, mà chẳng thấy Quân đoàn hay Sư đoàn 3 tiếp hơi mình chút nào?

Như chợt thấy mình đi hơi xa ra ngoài đề tài, Trung sĩ Khâm quay trở lại câu chuyện:

- Như mày thấy đó, thành ra, tao nghĩ Dù chỉ có lệnh cầm chân cái tụi việt cộng ở quận Đại Lộc mà thôi.

Rồi Trung sĩ Khâm nhìn tôi, nhỏ giọng, quan trọng, thủng thẳng nói:

- Nếu Dù mà muốn lấy Thường Đức thì họ đã lùng kiếm mày từ xưa rồi.

Mồ hôi trán tôi chợt rịn ra. Tôi bèn làm một màn liệt kê cấp tốc trong đầu xem thử mình có chọc giận ai bên đó mà đến nỗi họ phải đi lùng mình. Xét mình không tội lỗi gì nên tôi có phần phân vân hỏi:

- Kiếm tôi làm chi?

Trung sĩ Khâm dịu giọng giải thích:

- Thì cũng giống như tao kêu mày tới đây vậy. Kiếm mày để tìm hiểu xem mày đi cách nào mà lọt qua được cái khe đó. Rồi tụi việt cộng đóng quân ở chổ nào? Bao nhiêu? Chỉ có mày mới có thể cho được những tin tức chính xác, bảo đảm về tình hình của tụi việt cộng.

Rồi ông hỏi tôi:

- Thế mày có thấy tụi Dù đi kiếm những người như mày hay không?

Tôi chưa kịp nói “Không” thì ông đã nói tiếp:

- Thấy chưa? Như vậy là Dù nó đâu có màng đánh lên Thường Đức. Nó đâu có lịnh giải tỏa Thường Đức.

Tôi nghe qua nghĩ cũng có lý. Thấy tôi có vẻ như đồng tình, Trung sĩ Khâm nói thêm:

- Có hàng chục cách giải tỏa Thường Đức. Nhưng nếu muốn đánh lên Thường Đức cho lẹ thì phải đưa quân qua ngã Ba Khe. Mà qua Ba Khe, thì bị cái bất lợi ở chổ một bên là sông, một bên là núi. Nếu mà tụi nó dàn quân trên núi, dọc theo con lộ đánh chận mình,thì mình sẽ bị trì trệ, chết chóc nhiều, mà không biết có qua được hay không.

Cách tốt nhất là đi vào ban đêm, mà phải đi cho thiệt lẹ để tụi nó không có đủ thì giờ ra chận đánh. Mà muốn đi cho lẹ thì phải kiếm những người thoát về được như mầy, đặng tìm hiểu thêm chi tiết để di chuyển nhanh chóng hơn.

Đến đây, Trung sĩ Khâm chậm rải kết luận:

- Nếu mày đi ra được, thì tụi tao vào được.

Tôi chợt nhớ ra Tr/s Khâm cũng thoát về được trước đây:

- Ông cũng dọt về được vậy, sao không dùng con đường của ông cho chắc ăn mà lại kêu tôi làm gì?

Trung sĩ Khâm đáp:

- Tao biết. Nhưng mà con đường tao đi chỉ tiện cho một người, hay hai người là cùng. Nhiều hơn nửa thì khó di chuyển cho êm thắm. Còn mày, mày dẩn được cả đám trót lọt. Tao thấy đi cái ngỏ của mày bảo đảm hơn.

“Rồi lại làm sao mà lôi kéo lính Dù vô trong chuyện này?”. Tôi bèn nêu cái thắc mắc đó lên.

- Cho rằng mấy ông chiếm được cái đồi Gò Cấm đó đi. Nhưng mà nó nằm chơ vơ một mình. Nếu tụi việt cộng cũng bao vây chiếm lại, thì làm sao lính Dù nhảy vô tiếp kịp?

Thiếu tá Đáp bây giờ mới lên tiếng:

- Chú mày khỏi lo. Khi tụi nó bắt đầu đụng nhau thì lính Dù sẽ tiếp ứng ngay lập tức.

Thấy tôi có vẻ còn băn khoăn, Trung sĩ Khâm bèn giải thích:

- Hồi trước ổng ở bên Lực Lượng Đặc Biệt. Ổng có nhiều bạn bè ở bên Dù. Để ổng lo chuyện đó.

Thấy như thế cũng đã đủ để thỏa mãn cho cái tò mò của tôi. Thế là tôi chăm chú vẽ lại con đường tôi vượt thoát trước đây. Tôi liệt kê từng chi tiết, mô hình, nơi tụi nó đóng quân. Chổ nào phải đi trên bờ. Chổ nào phải đi dưới nước.

Trung sĩ Khâm chăm chú quan sát bản đồ tôi vẽ. Thỉnh thoảng, ông hỏi tôi một vài nơi trên bản đồ. Khi tôi vẽ xong, Trung sĩ Khâm quay sang Thiếu tá Đáp nói:

- Tôi nghĩ mình làm được lúc ban đêm đó, Thiếu tá.

Ngẫm nghĩ thêm một hồi, Trung sĩ Khâm nhìn thẳng vào mặt tôi hỏi:

- Mày muốn đi theo không?

Tôi chợt cảm thấy một luồng khí lạnh chạy dọc theo xương sống. Tôi không biết cái quyển sách hay bản nhạc nào, có cái tựa đề na ná như là “Người về từ địa ngục” do ai soạn ra, tả về nỗi kinh hoàng, ở một căn cứ hỏa lực nào đó bị việt cộng tấn công, nó ghê gớm như thế nào. Có thể người viết chưa nói hết nổi trần ai thống khổ, nhưng qua những gì tôi đọc được, nghe được, về những trận đánh từ trước tới nay, tôi đoan chắc rằng, không có cái chỗ nào mà có thể gọi là địa ngục bằng cái đồi Thường Đức mà tôi mới vừa thoát ra.

Cho vàng, tôi cũng không ngu dại gì chui lại vô đó. Tôi đánh ở đó rồi. Bây giờ để cái hân hạnh đó cho thằng nào cũng được, ngoài tôi ra.

Tôi cười ruồi cầu tài, khẩn khoản tán ra:

- Tôi mà đánh đấm cái gì. Có tôi mà đi theo thì chỉ được cái phá đám thôi.

Trung sĩ Khâm chỉ vào một điểm trên bản đồ.

- Có một cái chỗ đằng sau cái chốt này vó vẻ khó khăn. Tao nghĩ nếu có mày dẫn đi thì chắc di chuyển bảo đảm hơn, có nhiều cơ may thành công hơn.

Tôi nhìn vào nơi bản đồ mà ngón tay ông chỉ xuống. Quả thật, chỗ này hơi khó vượt. Nếu không có người đã từng đi qua hướng dẫn thì khó lòng có thể di chuyển êm thắm trong đêm tối.

Ba cặp mắt chong chong nhìn vào tôi. Tôi cũng đăm đăm hậm hực nhìn lại vào họ. Trong đầu tôi, đủ loại ý nghĩ nhãy múa lung tung. Cái nào cái nấy cũng đều răn tôi đừng có dại dột đi theo. Nhưng ông Trời hình như đặt để cái duyên của tôi nhầm chổ. Cái chỗ tôi mong ước nhất là được gần gũi với các cô hoa hậu hoa khôi, thì lại bị nguýt bị xí, mỗi khi xáp tới. Còn cái chổ đạn bay súng nổ, ma tránh quỷ nhường, thì dù tôi có nhắm mắt, quờ quạng chỗ nào cũng đụng.

Suy nghĩ mãi, tôi thấy mình không còn lựa chọn nào khác hơn nên chặc lưởi buông thỏng:

- Được rồi. Tôi đi theo.

Trung sĩ Việt ngồi kế bên tôi nhoẽn miệng cười. Quen nó bao nhiêu năm, tôi chưa bao giờ thấy nó cười đểu như lúc này. Rõ ràng là nó đã đồng lõa với ông Khâm, âm mưu rủ rê tôi trong chuyện này.

=<>=

Trên đường về hậu cứ của Tiểu Đoàn tạm đặt bên trong BCH/BĐQ/QĐ1 tại Non Nước, tôi hỏi thằng Việt:

- Hê! ... Sao ông Đáp gan cùng mình vậy mậy? Tao nghĩ, chơi kỳ nầy xong, được hay không, đằng nào ổng cũng vô quân lao.

Trung sĩ Việt có vẻ trầm ngâm xa vắng:

- Ông Đáp mà. Ổng đâu ngán ai. Tao đoán là ổng ấm ức vì thấy Thường Đức bị để cho mất. Dù sao, Thường Đức, một thời cũng là vùng trách nhiệm của ổng.

Tôi thở dài ái ngại, suy tư:

- Nhưng mà hy sinh cả cái binh nghiệp của mình?

=<>=

Theo kế hoạch, vào giai đoạn 1, thiết lập đầu cầu vào Thường Đức, Trung sĩ Khâm dẫn nhóm lính Địa Phương Quân, trong đó có tôi, có nhiệm vụ chiếm đồi Gò Cấm. Toán chúng tôi xuất phát từ đồi 52, bám theo vách con sông Vu gia, di chuyển ngược lên, vượt qua Ba Khe, tiến chiếm mục tiêu Gò Cấm.

Trong trường hợp toán xung kích của chúng tôi bị lộ trước khi đến được mục tiêu đồi Gò Cấm, toàn thể kế hoạch sẽ bị hủy bỏ. Tất cả những đơn vị Dù trở về ví trí củ của họ. Còn chúng tôi thì tự lo liệu lấy thân.

Sau khi toán chúng tôi vượt qua cái chốt VC ở Ba khe êm thắm, chúng tôi sẽ liên lạc về đơn vị Dù để họ chuẩn bị di chuyển.

Khi được tin chúng tôi đã qua khỏi Ba khe, một Đại đội Dù (tạm gọi ĐĐ1) âm thầm di chuyển đến nằm tại vười chuối, cạnh con lộ, ở hướng Tây bên ngoài chân đồi 52, cách chốt VC ở Ba Khe chừng non cây số về hướng Tây. Khi có súng nổ trên đồi Gò Cấm, Đại đội này, sẽ theo con lộ ào ạt tiến quân qua Ba Khe. Chắc chắn lúc đó tụi việt cộng, nếu không bị triệt tiêu ngay thì cũng phải bỏ chốt chém vè. Lính Dù sẽ có mặt ngay tại chân đồi, và hiệp lực cùng toán chúng tôi chiếm đồi Gò Cấm.

Đồng thời, một Đại đội Dù khác (tạm gọi ĐĐ2), từ hướng Bắc, di chuyển dọc theo triền núi đến gần Ba Khe thì án binh ở đó. Cùng lúc có súng nổ trên đồi Gò Cấm, Đại đội này bắt đầu đi ngược lên, theo chân núi, dàn quân tại đó để yểm trợ cạnh sườn cho ĐĐ1, đồng thời giử an ninh cho những đơn vị Dù sau nầy tiến lên.

Hai Đại đội Dù còn lại (tạm gọi ĐĐ3 và ĐĐ4) với BCH Tiểu đoàn Dù thì nằm trong vườn mía ở phía Bắc đồi 52 đợi giờ tấn công. Khi tiếng súng nổ ở đồi Gò Cấm, toàn bộ đơn vị Dù còn lại di chuyển thần tốc theo con lộ. Đại đội 3 trực chỉ đồi Gò Cấm tiếp sức với chúng tôi thanh toán mục tiêu cho nhanh chóng. Đại đội 4 còn lại cùng BCH TĐ lên chiếm đóng những ngọn đồi chung quanh, bắt tay với ĐĐ2, làm một vòng đai an ninh cho con lộ từ Ba Khe đến đồi Gò Cấm, để cho những đơn vị Dù khác lên Thường Đức được nhanh chóng và an toàn.

Sau đó, khi những lực lượng Dù đã có mặt tại bên này con sông Côn, Thường Đức sẽ được giải tỏa không bao lâu sau đó.

=<>=

Như dự tính, toán xung kích lặng lẻ đi dưới bờ sông, từng người một, bám theo những cây lau sậy mọc theo vách sông, vượt qua được cái chốt của việt cộng ở Ba khe êm thắm.

Qua được rồi, chúng tôi cứ tiếp tục đi theo vách sông cho đến khi đến chỗ khá an toàn mới leo lên bờ. Đến một khoảng đất trống, trước khi băng qua con lộ để đến chân đồi Gò Cấm, chúng tôi bèn dừng lại ngồi xuống quan sát địa thế cũng như phát giác những khả nghi.

Đột nhiên, tôi nghe có tiếng bước chân tiến dần về hướng chúng tôi. Trong màn đêm, một bóng đen bước những bước chậm chạp có vẻ như nghe ngóng động tĩnh đó đây. Chúng tôi vội vàng nằm rạp mình xuống đất. Cái bóng người tiến dần về hướng nơi tôi đang nằm. Tôi quýnh quá, không biết phải xoay xở làm sao trong lúc này. Tôi muốn bắn nó nhưng không thể bắn được. Tôi không thể làm náo động để đổ vỡ cả một kế hoạch.

Trung sĩ Khâm ra dấu cho tôi đừng làm gì hết. Cái bóng người vẫn tiến dần về phía tôi. Tim tôi đập loạn cào cào. Tôi chợt nhớ lại cái thế khoá chân của võ Vovinam mà tôi học lóm được của thằng A, bạn thân hồi còn bé. Tôi hồi hộp từ từ mở rộng đôi chân ra, đợi cho nó đến gần đưa chân vào thì tôi sẽ khóa lại, quật ngược nó xuống, rồi cầu trời cho mấy thằng chung quanh nhào tới giựt súng khoá miệng nó lại.

Nó vẫn dọ dẩm từng bước một đi từ từ tới. Một chân của nó đặt lọt ngay vào giữa hai chân tôi. Tôi cảm thấy chân nó đụng nhẹ vào chân tôi. Tôi hoãng hồn ngó lên. Tôi thấy nó nhìn xuống. Không chậm trễ, tôi gồng người khép nhanh đôi chân lại, lấy hết sức mình, tôi xoay người quật ngang xuống.

Như không cưởng lại được sức bẻ sống chết của tôi, chân nó rủn ra, nó ngã vật xuống như ý tôi mong muốn. Nó hét lên:

- Anh ơi! Anh bẻ chân em gãy rồi.

Tôi nhỏm người dậy, nhìn thẳng vào mặt nó. Tôi thấy nhà tôi đang ngồi ôm chân thút thít. Tôi hỏi:

- Em sao vậy?

Nhà tôi vẫn còn sụt xùi trả lời:

- Ai biết đâu. Đang ngủ, thấy hơi lạnh, tính đưa chân qua để giữa hai chân anh cho ấm. Ai dè, mới vừa đưa vào thì anh kẹp lại bẻ quặt đau muốn chết luôn.

Nàng vừa xoa chân vừa ấm ức:

- May mà em rút ra kịp chớ không thì chắc bị gãy rồi.

Trong màn đêm, đồi Gò Cấm mờ tan nhường chổ cho căn phòng ngũ. Tôi bần thần xoa bóp chân nàng để làm dịu cơn đau. Lòng bồi hồi nhớ lại giấc mơ không trọn.

=<>=

Ngược lại vào cuối thập niên 70, đầu thập niên 80, khi những tin tức về những trại tù cải tạo ra được tới hải ngoại. Nghe qua những hoàn cảnh thiếu thốn cơ cực trong những trại tù cải tạo, lúc đó, như một số người khác, tôi thường nằm mơ thấy mình lái máy bay đi thả những kiện dù chứa đầy thịt gà quay, heo quay, nước ngọt, thuốc lá v.v... xuống những nơi có tù cải tạo. (Lúc ấy, tôi đang đứng bán hàng cho một một quán ăn Tàu nên bị méo mó nghề nghiệp, và tôi không uống bia rượu nên quên bẵng chi tiết quan trọng nầy. Chứ nếu bây giờ thì chắc rượu mười gạo tám. Mong quý vị tù cải tạo thông cảm.).

Thỉnh thoảng, tôi còn nằm mơ thấy mình dẩn những cánh quân đi đột kích những trại tù cải tạo để giải thoát lính mình.

Rồi cũng theo thời gian, những cơn mơ đại loại như vầy từ từ bớt dần, rồi ngưng hẳn từ lúc nào không biết.

Đột nhiên, hôm nay cơn mơ lại trờ đến. Tôi bồi hồi ôn lại. Tôi thấy mình, sao vẫn còn xôn xao, thấy mình sao vẫn còn lưu luyến. Có một cái gì đó không được trọn vẹn, một cái gì ray rứt, một cái gì thôi thúc, một cái gì không cho tâm tư mình được lắng đọng, không cho mình được thanh thản, không cho mình cúi mặt sang trang.

Cho nên, những giấc mơ, cứ thỉnh thoảng trở về.

https://hoiquanphidung.com/showthread.php?14136-Phi-V%E1%BB%A5-Tuy-H%C3%B2a

SỬ GIA PHẠM VĂN SƠN

 Trong Quân Lực VNCH, ông từng gĩ chức Chỉ Huy Trưởng "Trường Quân Báo và Chiến Tranh Tâm Lý (thường gọi là trường Quân Báo Cây Mai). Cấp bậc cuối cùng của ông là Ðại Tá làm Trưởng Khối Quân Sử, Phòng Nghiên Cứu thuộc Bộ Tổng Tham Mưu (QL/VNCH).

 Tại Sài Gòn, ông Phạm Văn Sơn cộng tác với Tập San Sử Ðịa (do một nhóm giáo viên và sinh viên của trường Ðại Học Sư Phạm Sài Gòn sáng lập). Vì là một nhà nghiên cứu sử học, nên ông Sơn viết nhiều bài mang tính suy luận như "Thái độ và hành động của nhân sĩ Việt Nam trong khoảng đầu thế kỷ XX", hoặc "Để so sánh các anh hùng trước Nguyễn Huệ với Nguyễn Huệ"... Việc làm chính của ông vẫn là việc viết sách lịch sử. Bộ sách sử công phu nhất của ông là "Việt Sử Tân Biên" (gồm 7 quyển, biên soạn rất công phu và cho phát hành từ năm 1956 đến năm 1972). Những tác phẩm của Sử Gia Phạm Văn Sơn gồm có:

 - Vỹ Tuyến 17 (ký tên Dương Châu), (1959), Sài Gòn.

 - Việt Sử Tân Biên, 7 quyển, Sài Gòn, 1956-1972

 - Việt Sử Toàn Thư, Sài Gòn, 1960

 - Việt Nam Cách Mạng Sử (còn có tên khác là Việt Nam Tranh Đấu Sử), (1949), Hà Nội, tái bản nhiều lần, 1952, 1959, Sài Gòn.

 - Việt Nam Hiện Đại Sử Yếu (1951), Hà Nội, 1956 tái bản, Sài Gòn.

 - Việt Nam Khói Lửa (Việt, Anh, Pháp ngữ)

 - Quân Lực Việt Nam Hay Quân Sử (5 cuốn, 1967)

 Sau 30 tháng 4 1975, Ðại Tá Phạm Ngọc Sơn cũng như bao nhiêu sĩ quan khác trong QL/VNCH bị VC bắt đi tù, nhưng dưới mỹ danh là "tập trung học tập cải tạo". Ông bị chuyển ra Bắc, và ngày 6 tháng 12 năm 1978 (?), ông mất khi đang còn bị giam cầm trong trại tù K1 (Tân Lập) của tỉnh Vĩnh Phú, thọ 63 tuổi (theo Wikipedia).

 Sự ra đi của một sử gia:

 Chúng tôi từ nhiều trại “tập trung cải tạo” thuộc tỉnh Hoàng Liên Sơn, một tỉnh thuộc vùng núi rừng thượng du Bắc Việt. Nơi mà người Tày bản địa nói rằng "chỉ có khỉ ho, cò gáy và chó ăn đá gà ăn muỗi" (có người cãi lại là chó ăn đá gà ăn muối, nhưng với người Tày họ giải thích rằng "muối" thì người còn không có để ăn thì làm gì có cho gà, còn muỗi rừng thì nhiều lắm!) ... Thế rồi Trung Quốc chuẩn bị "dạy cho Việt Nam bài học thứ nhất", nên tất cả chúng tôi "được" di chuyển hết xuống vùng trung du và đồng bằng, trải dài từ Vĩnh Phú đến Thanh Hóa. Kể từ giờ phút này, tất cả chúng tôi không còn do "đoàn 776"  thuộc Nha Quân Pháp cai quản mà bị Bộ Nội Vụ cho tống hết vào trại tù sẵn có của họ.

 Nhóm chúng tôi gần cả ngàn con người bị "tập kết" (danh từ của VC) về tại trại tù K1 Tân Lập, Vĩnh Phú (có thể ngoài số ngàn người này, tại trại Tân Lập, các K khác cũng có tù chính trị như chng tôi, nhưng có lẽ K1 nhiều nhất).

 Vì đa số là anh em trong cựu chính quyền Sài Gòn, nên nhận biết nhau rất dễ dàng, và đã bị VC đánh giá là loại "nặng ký" mới bị đưa về đây. Thực ra chúng tôi chẳng rõ "mô tê" gì cả, chỉ nghe bọn tù hình sự khào nhau: "bọn này thuộc loại ác ôn, nguy hiểm đối với "cách mạng", từng gây nhiều "nợ máu" với nhân dân...". Không biết bọn chúng đánh giá chúng tôi thế nào, chỉ biết chúng tôi là những con người mà trước đây phục vụ trong các ngành như Tuyên Úy, Tình Báo, An Ninh Quân Ðội, Cảnh Sát, Chiến Tranh Chính Trị, Tâm Lý Chiến... của chế độ Việt Nam Cộng Hòa.

 Vào hết trong trại rồi, chúng tôi mới biết đây là giai đoạn mà "tất cả các cải tạo viên" không thể đi lại dễ dàng như hồi còn ở trong rừng núi Hoàng Liên Sơn, mà ngoài giờ lao động khổ sai ngoài đồng, khi về trại thì bị nhốt ngay vào trong phòng giam kiên cố. Tuy đã là một "tù nhân" thực sự, nhưng bọn công an cai ngục không cho chúng tôi gọi nhau là bạn tù, mà phải gọi là bạn “Cải Tạo", xưng hô là "anh" và "tôi" mặc dầu người trước mặt mình là vị Cha, Thượng Tọa, chức sắc... của các Nha Tuyên Úy trước đây! Có những lúc thật ngỡ ngàng khi thượng cấp cũ (Ðại Tá chẳng hạng) gặp một nhân viên cũ của mình, người nhân viên này không biết phải xưng hô với "thầy" mình trước đây như thế nào cho phải lẽ... Lỡ mà gọi "Thưa Ðại Tá, thưa Cha, hay thưa Thượng Tọa...", lỡ mà công an VC nghe được thì bị vào nhà kỹ luật như chơi - vi phạm "nội quy" trại giam mà!

 Trở lại khi mới đến, ngay từ khi bước chân qua cổng để vào sân trại giam K1 (Tân Lập), chúng tôi đã cảm thấy một cái gì đó rờn rợn... Mọi thủ tục khám xét thật khắc nghiệt, nhìn mặt mày hầm hầm của những tên công an (lúc đó còn trang phục màu vàng) vừa nộ nạt, vừa đấm đá mấy tên tù “hình sự” phụ giúp việc (khám xét các tù “chính trị”) mà tất cả chúng tôi thầm nhìn nhau, lắc đầu... Sau đó chúng tôi bị nhốt hết vào buồng giam, khóa cửa cẩn thận. Vài ngày sau, tất cả “tù nhận chính trị” (à quên là “cải tạo viên”) chúng tôi bị gọi ra hết ngoài sân trại để nghe "cán bộ" làm việc. Tưởng là chuyện gì mới lạ, không ngờ "viên cán bộ trực trại" đọc danh sách phân bố thành  từng"đội lao dộng" mà cứ nói: "Các anh sẽ được biên chế" thành đội ngũ để có thể đễ dàng học tập cải tạo, những ngày tới chúng tôi sẽ giúp các anh cải tạo tốt hầu có thể sớm về với gia đình...". Trong hàng ngũ chúng tôi có tiếng xì xầm: "tưởng gì... xưa rồi.... bỏ đi tám...". Gần một ngàn con người của chúng tôi được chia thành 18 đội, mỗi đội do một "quản giáo" trông coi, nếu đi ra ngoài lao động thì có thêm 2 "cảnh sát" mang súng theo canh chừng. Những hôm sau nữa, qua tiếp xúc với số "tù hình sự" (mỗi đội tù chính trị đi lao động có một tên tù hình sự trông giữ nhà kho của đội, trông lo việc phát cuốc, xẻn...), chúng tôi được biết K1 là trại tù mà trước kia nhà cầm quyền “Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa” dùng để nhốt và tra khảo các thành phần “Ðịa Chủ, Phú Nông” mà họ cho là ngoan cố... Và trong số này đã có rất nhiều người đã treo cổ tự tử vì không thể sống nổi với cảnh hành hạ dã man của bọn cai ngục...

 Nhưng rồi một hôm, trước khi xuất trại đi lao động, chúng tôi cũng đã biết được một cách rõ ràng hơn về trại K1 Tân Lập này, qua lời "phán" tên Thượng Sĩ Công An làm nhiệm vụ “Cán Bộ Giáo Dục”:

 - Tôi báo cho các anh biết, một khi đã vào trại này rồi thì phải chấp hành “nội quy” cho tốt! Ngược lại, anh nào còn rơi rớt những tư tưởng phản động, chống đối “cách mạng” thì hãy liệu hồn, đừng trách chúng tôi sao nặng tay đối phó!... Chúng tôi cũng báo trước cho các anh biết, Trại Cải Tạo này là “trại kiểu mẫu” cho toàn quốc, nên không thể để xảy ra bất cứ một chuyện gì khiến cho các anh xao lãng việc “cải tạo”. Chúng tôi cũng nói thêm rằng giúp cho các anh “cải tạo tốt” là nhiệm vụ chính của chúng tôi. Vì phải làm tốt chuyện này, các anh mới sớm được đoàn tụ với gia đình, còn về phía chúng tôi, một phần nào đó đã hoàn thành nhiệm vụ của Ðảng, của Nhà Nước giao... Trước khi các anh được xuất trại để lao đông, tôi thay mặt cho “trại” để nói chừng ấy lời, sau này có chuyện gì cứ đạo đạt thẳng với “cán bộ quản giáo” giải quyết, tôi không muốn các anh phải gặp tôi, vì tôi chỉ giải quyết những anh nằm ở khu “biệt giam” kia kìa...

 Vừa nói hắn ta vừa chỉ tay về phía các hầm biệt giam ở khu cuối sân trại.

 Tỉnh Vĩnh Phú có 2 trại tù lớn đó là Phong Quang và Tân Lập. Trại Tân Lập lớn hơn (có tới 7 phân trại) và được Bộ Nội Vụ (Hà Nội) chọn làm trại tù kiểu mẫu cho toàn quốc. Ðối với chế độ Cộng Sản mà một trại tù được chọn là trại “kiểu mẫu”, thì phải hiểu rằng ở đó sự hà khắc, sự dã man mà bọn cai tù cho áp dụng đối với tù nhân nhất định quá tàn bạo, quá sắc máu... có thế mới được nâng lên làm “trại kiểu mẫu”. Thỉnh thoảng chừng vài năm "Ban Giám Thị" trại bắt "tù nhân" tổ chức "Ðại Hội" nhằm kích động việc "tăng gia sản xuất", nếu có chuyện tổng kết "thành quả vừa qua" thì "Phân Trại K1" luôn đạt đủ các “tiêu chuẩn” và được giữ lá cờ đầu (cờ thi đua xuất sắc tưởng thưởng cho phân trại nào được trúng giải)... Sở dĩ người viết hơi dông dài về Trại Tù K1 này, vì Sử Gia Phạm Văn Sơn cũng là một người tù ở đây như chúng tôi.

 Trở lại với bước đầu khi mới vào trại K1. Không khí “cải tạo” do Công An Việt Cộng cai quản, làm chúng tôi ngột ngạt thật. Mấy ngày sau chúng tôi mới biết từ miệng các "tù hình sự" (thành phần trộm cướp, tệ nạn xã hội), các Cảnh Sát VC làm nhiệm vụ bảo vệ (mang súng dẫn “tù” đi lao động, sẵn sàng bắn vào bất cứ tù nhân nào có âm mưu muốn thoát khỏi đội tù tẩu thoát...), họ nói: "Trại Tù Tân Lập là trại tù nổi tiếng khắc nghiệt nhất tại miền Bắc, còn phân trại K1 nầy là trại “điểm” của toàn tỉnh Vĩnh Phú!".

 Chúng tôi bị đưa về giam vào trại này từ tháng 10/1978, vì lúc đó những vùng biên giới phía Bắc là mục tiêu của quân Trung Quốc lăm le xâm chiếm. Thật không may cho chúng tôi lại bị chuyển về ngay Phân Trại K1 Tân Lập (Vĩnh Phú) này mà thôi. Và quả thực vào đầu Xuân 1979, Trung Quốc đã xua quân xâm chiếm các tỉnh biên giới phía Bắc Việt Nam, họ đã dạy cho Việt Nam Bài Học Thứ Nhất thật! (Lời của Hoa Quốc Phong, Bí Thư Ðảng Cộng Sản Trung Quốc lúc đó).

 Trong số các tù nhân chính trị từ Hoàng Liên Sơn bị đưa về trại tập trung quỷ tha ma bắt này, có Ðại Tá Phạm Văn Sơn, tác giả của bộ Quân Sử (Quân Lực VNCH), ông ta không chỉ là tác giả của Bộ Quân Sử mà còn là tác giả của nhiều bộ sách sử khác như Việt Sử Toàn Thư, được nhiều sử gia khác thán phục.

 Mặc dầu bị nhốt cùng chung cùng một trại, nhưng lúc đầu anh em chúng tôi chưa biết hết nhau, còn đối với Cộng Sản thì chúng quá rõ về lý lịch từng người của chúng tôi. Họ phân chia chúng tôi thành nhiều đội tùy theo “tội trạng” rồi nhốt chung vào một phòng và gọi là Nhà (chỉ được gọi là “nhà” chứ không được gọi là "phòng" vì gọi “nhà” để phân biệt với “phòng”, "phòng" chỉ dùng cho “phòng giam”, "phòng biệt giam”)... Trong chúng tôi có nhiều người đã mỉa mai: “phòng hay nhà gì cũng thế, cũng để nhốt tù chứ có gì khác đâu!”. Câu chuyện chỉ nhằm vui tếu như thế thôi, nhưng nếu đến tai Công An VC thì dĩ nhiên người đó phải bị “viết kiểm điểm”, nếu bị ghép vào tình trạng “nghiêm trọng” thì phải bị vào “phòng biệt giam” chứ không được ở trong Nhà Số... nữa rồi.

 Phòng giam tập thể, hay nhà giam gì đi nữa cũng đều được bao bọc bởi 4 bức tường kiên cố, trần phòng giam được rào chằng chịt bởi những lớp kẽm gai, tất cả che khuất bằng tấm “pla - phông” cứng cáp (tre đan, trét đất). Các cửa sổ của phòng giam đều có những song sắt ngang dọc có đường kính chừng 18mm. Phòng giam tập thể nào cũng có một lối đi chung ở giữa, dọc theo tường của phòng là 1 dãy sạp dài 2 tầng dùng làm chỗ ngủ cho tù nhân. Mỗi phòng giam chứa khoảng 200 tù nhân, tính trung bình mỗi tù nhân có chừng 0.4m bề ngang để nằm, do đó các tù nhân thường nằm ngược đầu nhau (mới có thể cựa mình được).

 Lúc đầu thì Ðại Tá Sơn cũng như các anh em khác ở chung trong đội lao động. Chừng nửa tháng sau, không hiểu tình hình thế nào mà Ðại Tá cùng Cha Thịnh (Ðại Tá Giám đốc Nha Tuyên Úy Công Giáo), Mục Sư Kỳ (Ðại Tá Giám Ðốc Nha Tuyên Úy Tin Lành) và một người khác nữa tôi quên tên bị đưa vào phòng “cách ly”. Ðể giải thích chuyện này, Công An Trực Trại K1 Tân Lập nói rằng: Ðể tránh “lây lan” cho các “cải tạo viên” khác, nên những người này phải được cho ở riêng... Trên thực tế, Mục Sư Kỳ bị vàng da, Cha Thịnh bị bệnh “đồi mồi” loan từng đốm ở vùng môi và cằm, Ðại Tá Sơn cũng bi bịnh này nhưng nặng hơn (khắp cả tay chân mặt mày), bọn cai tù cho đây là bệnh “phong cùi”, người còn lại ở đâu chuyển về, lai lịch không rõ, anh em chúng tôi không ai biết...

 Bệnh trạng chỉ có thế nhưng đều bị đưa ra giam riêng biệt với người lạ mặt, chính cá nhân tôi rất nghi ngờ... Trong tù chuyện nghi ngờ việc làm của Ban Giám Thị Trại là việc ngu xuẩn, nên có nghi ngờ thì chỉ để bụng mà thôi, nếu đem tâm sự với người khác, biết đâu chừng lại tự đưa mình vào tình trạng cách lý nặng hơn: “Biệt Giam”.

 Tôi có hỏi một cán bộ y tế (Chuẩn Úy Công An VC lo về y tế trại Tân Lập) khi đến công tác tại trạm xá tù K1:

 - Thưa Ban (đây là câu nịnh hót rất được lòng các tên công an cấp nhỏ, vì với cấp bậc ấy anh ta chỉ được gọi là "cán bộ" mà thôi. "Ban" chỉ dùng cho cấp “thủ trưởng” như Trưởng Trại chẳng hạn), các anh ấy có cần cho người đem nước muối vào để rửa mụn ghẻ hằng ngày không ạ?... Biết đâu chừng nó hết bệnh đấy!...

 Tên Công An VC nói với tôi:

 - Tình trạng các anh ấy không gì đâu, nhưng dầu sao cũng phải “cảnh giác”... chúng tôi lo cho các anh bị lây đấy...

 Rõ ràng chuyện bệnh tật của 4 người này chỉ là một trong trăm ngàn lý do mà Việt Cộng áp dụng nhằm ngăn cách những người nguy hiểm nhất trong tập thể anh em tù chúng tôi... Sau khi gom 4 người đó vào với nhau rồi, họ thấy việc làm quá trơ trẽn, bèn đưa thêm một Thiếu Úy Ngành Quân Báo còn trẻ, bị mụn nhọt làm thối ngón út của bàn chân trái vào ở chung để lý giải danh xưng “bệnh cùi” cho hợp lý.

 Phòng “cách ly” bây giờ gồm 5 người sinh hoạt chung với nhau, không được phép ra ngoài, đến giờ cơm nước, "tù hình sự" mang đến, không cho bất cứ tù chính trị nào lai vãng lại gần, tuy phòng cách ly không phải là phòng kỷ luật (Phòng kỷ luật là 1 cái hầm nổi, xây gạch kiên cố, chật hẹp, chứa tối đa 2 người, thiếu ánh sáng, có hệ thống cùm chân bằng các khoanh sắt hình móng ngựa). Tôi xin được giải thích thêm chỗ nầy là tại sao bọn Công An VC làm nhiệm vụ cai ngục không cho tù chính trị lai vãng tới gần phòng cách ly mà tôi lại được đến nơi đó... Thường thì sau giờ xuất trại, tất cả các tù nhân theo “đội” đi lao động, tôi ở nhà đi kiểm soát vệ sinh từ phòng giam này qua phòng khác, nên lén tiếp xúc với những người trong phòng cách ly rất dễ dàng. Nếu gặp Công An VC thì nói là mình trên đường đi xem vệ sinh tại phòng cách ly, và sau đó ghé vào “đội” Nhà Bếp (anh nuôi) để kiểm soát vệ sinh tiếp (Trại K1, Tân Lập, lúc mới về có phòng cách ly sát vách với khu nhà bếp, về sau dời xuống sau lưng trạm xá).

 Chúng tôi biết rất rõ là không phải vì lý do “lây lan” mà VC nhốt cách ly các vị này, mà họ cố tình ngăn ngừa các mầm mống có thể gây nguy hiểm về an ninh của trại giam (những người này đều là những người lãnh đạo tinh thần nên lời nói của họ rất có giá trị đối với anh em tù nhân, nếu họ đích thân kêu gọi mọi tù nhân khác đồng loạt đứng lên chống đối)...

 Ðại Tá Phạm Văn Sơn là tác giả của nhiều bộ sách sử, ông có trình độ hiểu biết cao về lịch sử, về mọi diễn biến của quân đội Việt Nam qua từng thời đại một cách rõ ràng. Riêng môn “Sử Học”, Việt Cộng cho là "môn học" quan trọng bật nhất, ảnh hưởng rất nhiều ở những người muốn làm chính trị. Sau khi ra khỏi tù, tôi có đọc những sách sử do Phan Huy Lê, Trần Quốc Vượng viết, họ đánh giá rất cao về công trình nghiên cứu bộ Quân Sử VNCH do Ðại Tá Phạm Văn Sơn viết.

 Ngày 2 buổi, trong khi anh em tù nhân chính trị khác làm kiếp lao động khổ sai, thì trong phòng “cách ly”, 4 vị “bự” này phải viết kiểm điểm, nhất là Ðại Tá Phạm Văn Sơn, ông phải trả lời hết mọi câu hỏi mà Việt Cộng (cán bộ chấp pháp trung ương từ Hà Nội về làm việc) đặt ra, gọi là lấy khẩu cung, nhưng thực chất họ có dụng ý muốn tìm hiểu để học hỏi thêm.

 Thường thường cứ mỗi 3 tháng, Ban Giám Thị trại giam có tổ chức vài ba ngày học tập gọi là “bồi dưỡng chính trị”, anh em chúng tôi đã nói thầm với nhau : “Lại phét nữa rồi”. Tôi nhớ rõ, mỗi lần “được” lên giảng đường để nghe “cán bộ bồi dưỡng chính trị” là mỗi lần chúng tôi thấy khỏe hơn, vì khỏi lên rừng phá nương, ra rẫy đào hốc trồng sắn, xuống ruộng thay trâu kéo cày kéo bừa... Và còn vui hơn nữa, là được phát biểu cảm nghĩ về nội dung bài học. Chính những lúc phát biểu như thế này, chúng tôi mới có dịp biết được sự thiếu hiểu biết của họ.

 Trong anh em chúng tôi, có người vì muốn qua loa cho xong chuyện, nên khi được phát biểu đã làm đúng như sách vở, nghĩa là làm đúng theo thứ tự mà nội quy quy định:

 - Xác định tư tưởng (đứng về phía cách mạng, an tâm tin tưởng vào đường lối chính sách, v.v...).

 - Học tập tốt, lao động tốt, phấn đấu đạt chỉ tiêu từng ngày từng giờ.

 - Chấp hành nội quy, không bao giờ sai phạm mặc dầu chỉ là 1 lỗi nhỏ.

 - Chuyển biến: Ðã làm được những gì trong học tập cải tạo vừa qua, phát huy những mặt tốt, khắc phục và luôn luôn phấn đấu vượt qua những tồn tại, biết kiểm điểm bản thân mình và bạn, để cùng nhau giúp đỡ trong cải tạo tốt...

 Cũng có những anh em tù chơi trội, trong mô hình trên, ở mục liên hệ bản thân, mục đích duy nhất là vạch trần sự thiếu hiểu biết của các cán bộ giảng dạy chính trị Việt Cộng bằng cách đặt ra những chuyện nghe thật hấp dẫn của thời VNCH, như trường hợp Trung Tá Phan Lạc Phúc (tức Ký giả Lô Răng, hiện ở Úc)... phát biểu trong buổi học tập 8 điều áp dụng cho “tù hàng binh”, ông Phúc nói:

 - Tôi có đọc 1 bài bình luận ở "báo chí phương Tây" hồi trước giải phóng, thì việc chia nhau quyền lãnh đạo thời “Mỹ - Ngụy” có thể gồm 3 giai đoạn... Giai đoạn 1 là giai đoạn Chí Sĩ lãnh đạo, giai đoạn 2 là giai đoạn Tướng Sĩ lãnh đạo, và giai đoạn 3 là giai đoạn cuối đó là giai đoạn Tiến Sĩ... lãnh đạo...”. Một sự ngạc nhiên đến cho toàn hội trường, phe ta thì biết ngay anh chàng đang dùng đường quyền “duy vật sử quan” để “logic” cách phịa chuyện của mình. Riêng các tên cán bộ Việt Cộng há hốc mồm nhìn bạn Phúc gật đầu. Tối hôm đó, bạn Phúc ta bị một phen hết hồn vì có một tên mũ cối đến cửa sổ phòng giam, với một giọng trịch thượng gọi lớn vào:

 - Anh nào "nà" (là) Phan Lạc Phúc! Ra đây tôi bảo.

 Ðêm khuya mà nghe có công an gọi mình, anh chàng Phan Lạc Phúc có vẻ hơi run, định giả vờ như không nghe thấy... thì một bạn tù cùng phòng, nằm sát cạnh cửa sổ đã gọi tiếp:

 - Phúc ơi! Cán bộ gọi anh kìa!

 Không tránh được nữa, Phúc đành bước tới gần cửa sổ, hỏi:

 - Thưa cán bộ, cán bộ cần gì ạ?...

 - Anh "nà" Phan Lạc Phúc? - Tên công an gắt giọng.

 Nghe nạt nộ, Phúc hơi run, nhưng vẫn trả lời:

 - Dạ, đúng tôi đây...

 Tên công an dõng dạc ra lệnh:

 - Ðây nà cây đèn cầy, mấy tờ giấy, trong đêm nay anh phải dùng mấy trang giấy nầy viết hết những gì mà anh phát biểu phần liên hệ bản thân sáng nay... Sáng mai đưa sớm cho tôi trước khi đi "nao động"...

 Phúc hú hồn, một tay cầm cây đèn cầy, tay kia cầm mấy tờ giấy đi về chỗ nằm... Thấy Phúc không bị gì, một người bạn nằm kế cạnh Phúc buột miệng nói:

 - "Thần khẩu buộc xác phàm" rồi đó ông nội ơi!

 Một chuyện khác nữa, đó là chuyện của bạn Nguyễn Văn Diệp (Khóa 3 BTV-CSQG đang ở San Jose, USA), cũng tại một buổi “bồi dưỡng” khi đứng trên bục giảng để lên lớp, tên cán bộ muốn dò xem thử trình độ hiểu biết về triết học của các “sĩ quan ngụy” như thế nào, hắn ta nhìn xuống anh em tù nhân, hỏi:

 - Này nhá, các anh có biết từ “Tiếp Thu” đến “Nhận Thức để có thể Chuyển Biến tốt” phải cần có yếu tố gì làm cầu nối?

 Tên cán bộ vừa dứt câu trả lời, Diệp liền đưa tay phát biểu. Chờ sự đồng ý của hắn ta, Diệp dõng dạc:

 - Thưa cán bộ, phải cần có yếu tố “tình cảm” ạ!

 Nói dứt câu, Diệp ngồi xuống, không cần chờ kết luận của tên công an đặt câu hỏi đố. Thấy câu đáp của Diệp quá chính xác, tên này khen rối rít, vì anh ta không ngờ trình độ của sĩ quan “ngụy” lại cao và giỏi đến thế, nhưng anh có biết đâu về cách chơi chữ “tình cảm” của Diệp (chơi chữ như thế nào thì độc giả cứ hỏi thẳng bạn Diệp, vì chỉ có anh ta mới trả lời chính xác câu nói này).

 Đó là đối với các “cải tạo viên” bình thường, con như “cải tạo viên” Đại Tá Phạm Văn Sơn thì khác hẳn, ông ta không bao giờ được phát biểu bất cứ điều gì để cho mọi bạn tù cùng nghe đâu, có chăng chỉ xảy ra riêng tư giữa ông ta với viên chấp pháp mà thôi...

 Cuộc sống của 5 người cùng “phòng cách ly” vẫn ngày tháng trôi đều, cơm 9kg/tháng, chia làm 2 bữa cho 1 ngày (tiêu chuẩn này áp dụng cho những người bị kỷ luật). Trên thực tế, tiêu chuẩn 9kg đã không đảm bảo cân lượng mà còn bị thay thế bằng sắn khô (củ mì phơi khô) và bobo, bắp hạt... tuổi già nếu cứ nhắm mắt nuốt đại vào, thì sẽ bị rách cuống cổ như chơi, chưa nói khi chúng rớt vào dạ dày rồi thì sẽ không tiêu được, nên khi thải ra ngoài vẫn còn nguyên dạng...

 Trưa, tối, bọn hình sự đem cơm tới, mỗi sáng thì ghé xem bên trong có ai bị việc gì không, tiện thể lấy phân để đem nó ra bón rau cải ở khu lao động, thỉnh thoảng năm ba ngày tên cán bộ trực trại cho họ đi tắm một lần trong giếng gần “đội nhà bếp” (tù nhân đi lao động bên ngoài thì thường ngày tắm rửa ở các hố nước nuôi cá, trâu tắm, sau khi đã rửa sạch các thúng gánh phân người để bón cây trồng trong ngày hôm đó)... Cha Thịnh, Mục Sư Kỳ thì trầm ngâm hơn, lâu lâu thở dài cho đoạn ngày đoạn tháng... riêng Ðại Tá Sơn thì viết liên tục, những bài viết của ông được bọn Việt Cộng cất giữ kỹ, không một ai được xem, ngay cả những người cùng buồng.

 Mấy tháng trôi qua, một hôm cán bộ Việt Cộng phát hiện trong bài viết về lịch sử, khi so sánh 2 chế độ “tù” thời VNCH và thời XHCN, họ cho đó là một việc làm “đại phản động hay cực kỳ phản động” gì đó... nên Ban Giám Thị Trại Tân Lập “đặc biệt chiếu cố” bằng quyết định “mật” cho Ðại Tá Sơn vào ngay hầm biệt giam tại K1. Tất cả anh em chúng tôi  khi vi phạm điều gì đều bị gọi tên ra trước sân, tên công an làm cán bộ trực trại đọc lệnh giam: bị giam kỷ luật ... ngày: cùm 1 chân, hay cùm 2 chân”, tùy theo mức độ vi phạm nhẹ hay nặng... trước sự chứng kiến của toàn thể tù nhân trong trại hôm đó. Riêng trường hợp Ðại Tá Sơn thì quá đặc biệt, ngay cả Cha Thịnh và Mục Sư Kỳ cũng không biết nốt. Cả hai vị này khi gặp tôi chỉ nói rằng:

 - Họ chuyển ảnh đi đâu mất rồi, vì có đem theo hết tất cả đồ dùng cá nhân...

 Ngay như tôi lúc đầu cũng không biết, mặc dầu tôi được thay mặt anh em làm trong “ban thi đua” phía bên tù chính trị, thường hay đi kiểm tra vệ sinh khắp các phòng giam trong trại...

 Tôi xin mở ngoặc về “Ban Thi Ðua” của trại tù K1 Tân Lập một chút:

 “Lúc đầu thi đua chỉ gồm toàn những tên "tù hình sự", họ đa số phạm những tội như cờ bạc, trộm cướp, hiếp dâm, giết người, bộ đội, cán bộ nhà nước hủ hóa, tham nhũng... Mọi sự đối xử của họ đối với chúng tôi mang tính dã man, vô học, gây nhiều phẫn nộ luôn được bọn cai tù “bật đèn xanh”. Nhờ có sự bê bối của các tên tù như Phú, như Ninh trong Ban Thi Ðua ăn chận bớt thịt cá làm hụt phần cấp phát cho các tù chính trị, bị anh em “đội nhà bếp” kêu ca, cán bộ quản giáo của đội này cho bắt quả tang Ninh và Phú lấy thức ăn cất giấu nơi ở của 2 hắn ta (chuyện này bạn Hoàng Xuân Lưu lúc đó làm Ðội Trưởng đội Nhà Bếp biết rất rành, và anh ta cũng bị kỷ luật lây). Thấy nhóm hình sự có những hành động gây tác hại lớn cho việc an ninh của trại, nên Trại thấy cần phải có những “thường trực thi đua” là người bên nhóm "tù chính trị" mới tranh khỏi xung đột có thể gây nên án mạng giữa hai nhóm tù này. Lúc đó tên Thượng Sĩ Công An Bổn (cán bộ Giáo Dục trại) - người chủ trương không để "tù nhân chính trị" làm "thi đua", hắn ta được đi “bồi dưỡng” nghiệp vụ ở Trại Hà Tây (chứ không phải được đi học bên Liên Xô) nên tên Thượng Sĩ Công An Hồng lên thay, chấp nhận tăng cường 3 "tù nhân chính trị" làm thường trực thi đua (Lúc đó đã được 6 tháng từ khi K1 Tân Lập đảm nhận việc nhốt tù chính trị chúng tôi). 3 người được tăng cường đầu tiên là tôi, Kính (CTCT) và Lập K5-BTV/CSQG. Cường (K3-BTV/CSQG, hiện ở Canada) thì được tên Nhàn (Trưởng Ban Thi Ðua) xin thêm để làm phần hành “văn hóa” (thay thế cho Hùng hình sự hay đánh các tù nhân khác) chứ không phải thường trực thi đua (việc này có ký giả Nguyên Huy - Nhật Báo Người Việt biết). Thời gian sau, "thường trực thi đua" được tăng cường thêm LV Ðàn (Trung Tá Nhảy Dù), Cường thì được đưa về K3 (Tân Lập), tôi thì bị đưa về Trại Giam Hà Tây tiếp tục “cải tạo”. Từ đó trở đi tôi không còn biết gì về hoạt động của "thường trực thi đua" ở K1 Tân Lập nữa...

 Nhàn là một tên “đâm thuê, chém mướn, lừa đảo, cờ bạc”. Tên này vẫn làm Trưởng Ban Thi Ðua để kèm kẹp chúng tôi, hắn biết rõ việc của Ðại Tá Sơn (y là người đưa cơm hàng ngày cho Ðại Tá Sơn khi bị cùm trong phòng biệt giam, vì công an VC không tin tù chính trị như chúng tôi). Thấy tên Nhàn này hay rù rì với Cường, nên tôi đâm ra nghi ngờ... Với Cường thì tôi không thể tìm hiểu được rồi, vì lỡ đổ bể chuyện gì thì anh ta bị cùm ngay mà tôi cũng vạ lây, thôi thì phải tìm biết mọi chuyện cần biết nơi Nhàn khi có dịp thuận tiện...

 Một hôm Nhàn than phiền với tôi:

 - Cái tên Sơn này cứng đầu... từ hôm bị biệt giam đến nay không chịu ăn chịu uống gì cả, lại còn phóng uế bừa bãi, linh tinh... thối chịu “đếch” được!

 Thấy có cơ hội, tôi nói ngay:

 - Thế anh đưa cơm hằng ngày cho hắn ta, hắn ta có chửi mắng gì anh không?

 - Anh ta đâu có thèm nói năng gì mà chửi với không chửi... Chỉ cái tội viết bậy mà vào cùm nên khổ thân đấy thôi! Các anh bảo ban nhau mà liệu hồn!

 - Tôi nghe nói khi ở phòng cách ly, anh ta được viết những gì đúng theo cán bộ yêu cầu kia mà?

 - Thì đương nhiên phải đúng yêu cầu, nhưng diễn tả mặt tích cực thì được, đằng này cứ phanh phui chuyện tiêu cực thì hỏng ngay...

 Tôi giả vờ tiếp:

 - Như thế nào là tiêu cực? Anh cho tôi biết để còn giữ mình có thể cải tạo tốt không chỉ riêng bản thân mà còn giúp anh em khác nữa chứ?...

 Nghe tôi hỏi có lý, tên Nhàn vênh mặt có vẻ như một cán bộ công an khi lên lớp cho các tù nhân:

 - Anh ta khờ lắm! Viết gì không viết lại việt bài có nội dung đem so sánh hai chế độ tù giữa Chủ Nghĩa Tư Bản và Chủ Nghĩa Xã Hội... còn đem chuyện gian trá trong việc trao trả tù binh của hai bên ra phân tích... Chơi kiểu này thì chết thôi con ạ!

 Chừng 4 ngày sau, tôi giả bộ đi ngang qua khu cấm này gọi là coi xem có vấn đề gì cho việc không đảm bảo an ninh trại hay không (tôi có báo cho tên cán bộ trực trại biết; tên này dặn thêm: Anh phải cẩn thận chứ “tên Sơn” khá nguy hiểm đấy nhé), cũng từ câu nói của tên này, tôi mới xác quyết rằng Ðại Tá Phạm Văn Sơn đang bị kỷ luật.

 Làm bộ như đang đi lo việc quan sát phía bên ngoài các phòng kỷ luật, nhất là ở các lỗ có song sắt và lấy tay giật giật thử có còn chắc hay không, cái nào bị mục cần thay để có cớ báo lại cho tên trực trại, hoặc tình hình có ai “quan hệ” với những người bị kỷ luật (đa số là bọn hình sự) hay không?...

 Nhìn quanh thấy không có ai, tôi nói nhẹ vọng vào:

 - Anh Sơn, em là Q. đây, anh khỏe không? Ðói lắm không? Em vứt vào nửa cái bánh bột nhé!

 Giọng thật nhỏ, yếu, vọng ra:

 - Q. đó hả?

 (Sở dĩ anh Sơn, Cha Thịnh, Mục Sư Kỳ biết tôi vì hồi họ chung sống tại khu cách ly, tôi là người hay đến nói chuyện, lại nữa âm thanh lời nói của tôi cũng dễ nhận, nên bên trong dầu không thấy người, cũng đoán ra được là ai, và có thể an tâm vì “không thể trao thân lầm tướng cướp”...

 - Tôi không cần gì cả, đừng vứt vào, bọn chúng đến kiểm soát thì chết cả lũ, ráng phải lo giúp các bạn khác nữa... Hôm nay đã 4 ngày tôi nhịn ăn rồi, ít hôm nữa thì anh sẽ rõ những việc tôi làm, anh mau đi khỏi đây, và từ nãy giờ coi như anh chưa lại chỗ tôi, và cũng đừng nói với ai là tôi đang ở đây, nếu lỡ việc ra thì anh sẽ bị nguy, mà ngay chính tôi cũng không thể thực hiện ý nguyện của mình...

 Tôi rón rén bước về phía các phòng giam khác để gọi là đi kiểm soát tổng quát... Sau giờ xuất trại đi lao động chiều hôm ấy (Trại đang cho các đội thi đua nhau đào hốc trồng sắn), một tên tù hình sự đến nói với tôi:

 - Chú à, cháu "đề xuất" với chú chuyện này khó khăn thật đấy, nếu vỡ ra thì cháu chết ngay, nhưng nếu không nói thì không được.

 Tôi bảo ngay:

 - Mầy lại lèng èng chuyện gì đây, "linh tinh" nữa phải không? Nhanh lên kẻo đến giờ tao phải phát dầu cho các buồng rồi đây!

 Tên hình sự ngập ngừng:

 - Vâng ạ, vâng ạ! Chú Sơn bảo chú cho chú ấy xin tờ giấy trắng, còn cháu thì có cây bút chì để chú ấy viết cái gì gì ấy mà...

 Tôi như điếc cả 2 lỗ tai, không biết nghe có lầm không, nếu nó gài mình thì ngày mai lại phải vào cùm, nếu nó thật lòng thì mình phải làm sao đây? Tôi giả vờ nạt nộ một hồi, xong nói tiếp:

 - Thôi, tao không giải quyết được việc gì đâu, tao bận lắm, mầy ở đây coi văn phòng giúp tao một tí, đừng cho giấy tờ trên bàn gió bay lộn xộn, và không cho bất cứ ai sờ vào món gì cả nghe chưa? Tao phải xuống bệnh xá một tí là về ngay!

 Nói xong tôi đi thật vội, không dám nhìn lại cho đến khi phải trở về lấy dùi trống đánh lên 3 tiếng gọi các “trực sinh” (danh xưng dùng cho những tù nhân lo việc vệ sinh, cơm nước cho anh em tù khác ra ngoài lao động) của các phòng đến nhận dầu về thắp trong đêm, chủ yếu để có lửa hút thuốc lào...

 Ngoài ra, trong đêm, có ánh sáng leo lét của ngọn đèn tuy làm bằng vỏ chai cưa cổ, nhưng cũng giúp được nhiều việc như rủi có anh em nào đau nặng, cần cấp cứu là phải hô to: “Báo cáo cán bộ, phòng X có người đau nặng, xin được cấp cứu”. Hô to lên như vậy nhiều lần cho tới khi các tên cán bộ vào mở cửa thì anh em mới có thể thấy đường để khiêng người bệnh lên trạm xá. Nếu bệnh quá nặng thì để lại luôn tại trạm xá, nếu bệnh nhẹ hơn thì chỉ nhận 2 viên “xuyên tâm liên” rồi phải khiêng trả lại phòng giam ngay. Nói là “trạm xá” cho oai thôi, chứ thật ra cũng vẫn là một phòng giam bị khóa cửa cẩn thận như mọi phòng giam tù khác. Có nhiều anh em tù chính trị được cấp cứu trong những đêm như vậy, sáng hôm sau đã phải vĩnh viễn ra đi, có khi ngay tại trạm xá, đôi khi ngay tại phòng giam chung. Nói chung, tù chính trị chết nhiều hơn tù hình sự. Gần 2 năm bị giam tại trại Tân Lập, tôi chưa gặp một trường hợp nào tù hình sự bị mạng vong cả.

 2 ngày sau nữa (Tổng cộng 6 ngày), tên cán bộ trực trại gọi tên Nhàn (Trưởng Ban Thi Ðua) đưa 2 tù hình sự khỏe mạnh, khiêng Ðại Tá Sơn từ phòng Kỷ Luật xuống trạm xá (lúc đó đã 8g tối, các tù nhân khác đã vào chỗ ngủ). Màn đêm xuống, từ lâu... Tại trạm xá chả có thuốc men gì để giúp cho Ðại Tá Sơn khỏe lại, mặc dầu biết Ðại Tá kiệt sức vì nhịn đói lâu ngày... Thế rồi Ðại Tá bắt đầu đi vào mê sảng... Ðến 2g sáng hôm sau, Ðại Tá Sơn được đưa về lại Phòng Cách Ly cùng với Cha Thịnh, Mực Sư Kỳ, nhưng lúc này ông ta yếu lắm rồi, không nói được lời nào với các người chung phòng. Tình trạng dần dần đi vào mê man... cho đến 8 giờ sáng hôm sau.

 Thường thì 8 giờ 30 sáng tên công an làm cán bộ trực trại sau khi cho tất cả các tù nhân xuất trại để "đi lao động" xong là vào mở cửa phòng cách ly để những người này làm vệ sinh cá nhân, sau đó các người này "lao động tại chỗ: (vê than đá bột lại thành từng nắm vừa trong hai bàn tay, đem phơi khô để những người bạn tù thuộc đội nhà bếp lấy về đun bếp). Công việc “vê” than này chỉ dành riêng cho 5 người trong phòng cách ly mà thôi. Hôm đó anh chàng Thiếu Úy Quân Báo, sau khi làm vệ sinh cá nhân xong, thấy Ðại Tá Sơn quá yếu sợ để nằm trong phòng sẽ ngộp thở vì thiếu không khí, nên đã đề nghị mấy người còn lại phụ khiêng Ðại Tá Sơn ra bên ngoài, bên đống than đang “nắm” đỡ... để hưởng chút không khí trong lành. Lúc đầu Ðại Tá còn gượng ngồi được giống như một người đang làm việc “nắm” than như nhiều người khác...

 Ngoài sân trại, lệnh xuất trại đi lao động được tên công an trực hách dịch ban hành, thì cũng là lúc Ðại Tá không còn ngồi nổi nữa, ông gục mặt trên đống than dang dở, và bất động... Cũng đúng lúc đó anh tù chính trị làm ở nhà bếp Nguyễn Văn An (BTV Khóa 14 Rạch Dừa) đem xe cải tiến đến... Thay vì chở than về đun bếp, anh ta phải dùng ngay xe nầy để chở Ðại Tá Sơn lên trạm xá cấp cứu... Khi vượt qua sân trại thì đúng vào lúc chỉ còn một đội tù cuối cùng xuất trại, những người đi sau ngoái đầu nhìn ngơ ngác, không biết chuyện gì đã xảy ra... An kéo Ðại Tá Sơn đến trạm xá, những người tù trong trạm xá chạy ra để phụ khiêng vào cấp cứu... lúc đó Ðại Tá đã tắt thở rồi...

 Ðại Tá Phạm Văn Sơn đã vĩnh biệt anh em như vậy đó!

 (Ở trên phần viết về thân thế, trên Wikipedia nói reang ngày mất của Ðại Tá Sơn là ngày 6 tháng 12 năm 1978 có thể không đúng lắm, vì người viết cn nhớ là lúc đó Trung Quốc đã "dạy cho VN bài học thứ nhất" (đầu năm 1979) rồi, và Ðại Tá Sơn mất sau giai đoạn này...  

 Khoảng 11 giờ trưa khi tất cả các tù nhân còn đang ngoài bãi lao động, thì xác Ðại Tá Sơn được nhóm tù hình sự và tôi đưa đến “nhà vĩnh biệt”, một cái chòi mái lợp tranh, vách tô bằng đất sét nhồi với rạ do chính anh em tù chúng tôi dựng lên phía Tây đằng sau khu nhà giam của chính mình.

 Những bộ quần áo tù rách nát, vá víu chằng chịt được khoác thêm vào người anh Sơn để gọi là tạm ấm khi phải trở về lòng đất lạnh. 8g tối, các phòng giam của khu tù chính trị được khóa cẩn thận, thì cũng là lúc chiếc hòm bằng cây “vông đồng” sần sùi, tồi tàn đựng xác Ðại Tá được đặt trên xe “cải tiến”, một loại xe do 1 người kéo, 2 người đẩy, có nơi còn gọi là xe “cộ” (hình thức giống hệt như chiếc xe dùng cho trâu, bò kéo nhưng nhỏ hơn), do 4 tên tù hình sự kéo đẩy đi. Họ chôn anh Sơn cạnh bên kia bờ suối nhỏ, phía bên này là một rừng sắn đang tươi tốt cao ngang lưng, thành quả lao lao động bằng máu và mồ hôi trong những ngày khổ sai của số người "cải tạo" còn sống sót...

 Tin về cái chết của Ðại tá - sử gia Phạm Văn Sơn được giữ kín. Ðiều này chứng tỏ đã không có sự bình thường như mọi lần trước khi có một trong những anh em chúng tôi ra đi.

 Ðại Tá Sơn nằm xuống yên lặng như thế, nhưng mọi việc còn lại gây nhiều chấn động không phải chỉ trong anh em tù với nhau mà ngược lại có sự bàn tán, tranh luận... thể hiện ngay trong nội bộ của bọn chỉ huy trại Tân Lập (K1). Trưởng Trại Tân Lập tên Thùy (Thiếu Tá Công An), phải tức tốc từ K5 (Trại trung ương của Tân Lập) đến K1 tìm hiểu sự việc. Việc xì xầm với nhau giữa các tên Việt Cộng trực trại, giáo dục, hàng quản giáo, an ninh, về phía tù nhân có tên Nhàn (Trưởng Ban Thi Ðua) cùng nhau bàn bạc tìm biện pháp đối phó... Nhờ những tên tù hình sự “phục dịch cán bộ” (lo cơm nước, giặt giũ áo quần...) về thuật lại, tôi mới biết được chút ít:

 - Ðó là nội dung lá thư viết bằng bút chì trên 1 trang giấy “tự túc” (giấy màu vàng ố do tên hình sự tự ý lấy tại phòng thi đua mà tôi đã nói trong trường hợp nêu trên; dĩ nhiên việc này chỉ có tôi và tên tù hình sự ấy biết mà thôi, nhưng bảo tôi là người cung cấp giấy thì không thể có bằng chứng được, hắn ta tự lấy trong lúc tôi vắng mặt kia mà). Trong thư Ðại Tá Sơn nói rằng: “Xin các ông hãy xem xét lại cách đối xử với chúng tôi phải nhân đạo, những hình thức dã man như vừa qua đã áp dụng hoàn toàn không có lợi mà ngược lại rồi đây lịch sử sẽ ghi vết nhơ này, và người đời sẽ nguyền rủa...”.

 Sau biến cố này, bộ mặt sinh hoạt tù khác hẳn, kỷ luật nghiêm ngặt hơn. Về phía "ban thi đua" được tăng cường thêm 2 người tù chính trị làm trật tự, các đội trưởng phải chịu trách nhiệm hết mọi hành vi của đội viên mình trong mọi nhất cử nhất động; ăn uống thì ấn định rõ ràng (vì trước đó tên cán bộ lo về phần bếp núc của anh em tù, đã trừ quá nhiều vào sự hao hụt bằng cách tự phân phối lương thực thực phẩm hàng tháng theo ý riêng của hắn ta! Tên này bị thay thế bằng 1 tên khác).

 Bên ngoài tuy phải áp dụng hình thức lao động khổ sai như cũ, nhưng bên trong bọn Việt Cộng đã ngầm bảo nhau cần nhẹ tay hơn. Trước đó, việc nấu nướng riêng tư không cho phép, nay thì có lệnh mỗi tù nhân vào sáng Chủ Nhật có thể xuống bếp trại để hâm lại những thức ăn riêng, nhưng phải biết chia nhau giờ giấc tránh cảnh gây ồn ào xáo trộn.

 Hôm nay ngồi suy ngẫm lại chuyện cũ, cái chết của Ðại Tá Sơn nào có khác gì những anh hùng Nguyễn Tri Phương (Thà nhịn đói chịu đau mà chết chứ không bao giờ khuất phục giặc Pháp), Hoàng Diệu (Lên thành treo cổ tự vẫn chứ không đầu hàng)... Ðại Tá Phạm Văn Sơn tuyệt thực trong nhà kỷ luật, chấp nhận cái chết, vì muốn đòi quyền lợi cho các anh em tù nhân chính trị khác (được hưởng đúng theo quy chế của một tù hàng binh theo luật quốc tế), tuy kết quả không như ông mong muốn, nhưng dầu sao cũng làm cho những anh em còn sống được dễ thở hơn...

 Với lá thư gởi cho Ðảng và Nhà Nước XHCN - nhờ Trại Tân Lập chuyển, nội dung hoàn toàn được bọn Việt Cộng giữ bí mật, nhưng tên Nhàn lỡ lời vì bị sập vào bẫy moi tin do tôi gài. Với thời gian hơn ba mươi mấy năm rồi, tôi chỉ nhớ đại khái: “Xin các ông hãy xem xét lại cách đối xử với chúng tôi, những hình thức dã man như vừa qua hoàn toàn không có lợi mà ngược lại rồi đây trong lịch sử phải ghi thêm vào đấy vết ô nhục mãi ngàn đời sau cho dân tộc VN... vì đã có một thời mà người Cộng Sản từng đối xử dã man ngay với đồng bào, đồng loại của mình!” (Thực ra câu này, tôi chỉ viết dựa theo ý chính của tên Nhàn, còn nguyên văn thì không cách nào cá nhân tôi có thể xem được).

 Ðại Tá Sơn chịu chết để cho anh em chúng tôi sống...

 Viết bài này với ước mong có thể thay mặt cho các anh em cùng sống chung với Ðại Tá - Sử Gia Phạm Văn Sơn tại trại K1 Tân Lập, xin được thắp nén nhang khấn vái linh hồn Ðại Tá luôn được siêu thoát.

MỌI NGƯỜI ĐỀU BÌNH ĐẲNG TRƯỚC PHÁP LUẬT

Friday, July 31, 2020

Giải Tỏa Thường Đức

Pages

Followers

Blog Archive