Monday, July 6, 2020

TOÁN CHIÊU HỒI .
Ngày đầu xuân 1969. Bầu không khí sẵn sàng tác chiến trong những ngày Tết qua đi và giờ đây giới quân sự đã có thể thở phào nhẹ nhõm. Đơn vị tôi, Tiểu đoàn Phi Hổ Nùng đồn trú tại Trại CCN (Command & Control North) nằm sát cạnh núi Ngũ hành sơn, Đà Nẵng cùng phối hợp với một Đại đội biệt lập người Thượng. Được không vận đến phi trường Quảng Trị, để rồi tức tốc trên những chiếc trực thăng của Thủy Quân Lục Chiến Mỹ... được đẩy vào ngay trận địa. Tôi nghe thấy một người Mỹ sau lưng nói “Có lẽ đây là cuộc hành quân mở màn cho năm...”
Tiểu đoàn Phi hổ Nùng (Nung Haymaker Force) được thành lập tại CCN trong chương trình kế hoạch OP35 của Bộ tư lệnh quân đội Mỹ tại Việt nam (MACV). Tất cả quân số được người Mỹ tuyển mộ... chỉ một nhiệm vụ duy nhất là Xung kích và dưới sự chỉ huy trực tiếp bởi những quân nhân Đặc Nhiệm Mỹ. (SOG)
Có gốc gác từ Trung hoa, người Nùng được người Pháp phát hiện và tin dùng rồi di cư xuống phương Nam... ồ ạt nhất là năm di cư 1954 và trở thành Dân tộc thiểu số sắc dân Nùng. Khởi đầu cho kế hoạch OP35 (Đặc trách đường mòn Hồ chí Minh) Người Nùng qua sự chọn lọc và giới thiệu của cán bộ thuộc NHA KỸ THUẬT... họ được ưu tiên tuyển mộ cho chương trình OP35 cùng những sắc dân thiều số khác như Mường, Mán, Thái,Thổ, Tày... Người Việt sau này mới được tuyển và tôi thuộc số đó.
Người Nùng có được dân tộc tính, tín ngưỡng riêng và nhất là tổ chức dân sự. Sự ưu ái của người Mỹ đối với họ bằng việc chấp nhận để lập một miếu thờ trong doanh trại được cho là quân sự hiện đại. Họ cử người cúng vái hằng ngày, lâu lâu tổ chức “lên Đồng”.
Đêm đầu tiên trong mục tiêu. Trung úy Sabatinelli nằm cạnh tôi bật dậy vì tiếng rít, gầm gừ như muốn hét lên tiếp theo là những bước chân vội vã và dưới ánh trăng nửa vành, tiếng sột soạt cùng bóng người căng kín bốn chiếc poncho che chắn và ánh lửa tỏa lên không trung kèm theo trong gió mùi nhang khói bay. Có vài người đang chắp tay sụp lạy. Không hỏi lấy một lời, Trung úy kéo tay tôi nằm xuống miệng lầm bầm “đồ điên...” Tín ngưỡng đã được tôn trọng đúng mức.
Nắng đã lên mở đầu cho một ngày mới. Trung sĩ John người truyền tin đứng dậy cùng đoàn di chuyển bỗng một tràng đạn chát chúa xóa tan bầu không khí và cái bóng cao lớn của John vật xuống với máu đẫm nơi ngực người chiến sĩ đầu tiên thiệt mạng mà trên gương mặt vẻ sững sờ và đôi mắt ấy mở như ngạc nhiên. Tiếng súng im bặt cùng sự yên lặng rợn người và dưới kia người ta vừa đưa lên hai cái xác địch quân. Đúng lúc này súng lại nổ và trận chiến bùng lên từ hai đầu... tiền và hậu quân bị tấn công. Rừng cây cao bóng cả thật chật chội cho trận địa nhất là tầm nhìn. Nhưng rất lợi cho ẩn núp. Thời gian trôi dần và sự lạnh lùng của rừng liền ập đến... địch đang xài chiến thuật bắn tỉa cầm chân. Lúc này tôi phải thay John mang máy truyền tin đi sau bốn người lính khiêng xác.
Hai chiếc F vừa bay ngang nhưng mất hút về hướng tây. Trung úy đi sau đang nhận lệnh gì trong máy cùng hơi thở thơm mùi kẹo cao su mơn man tôi nơi sau gáy. Trên kia, ngang tầm mắt chùm Phong Lan tạm gửi lay nhẹ cùng gió Xuân. Qua khoảng không gian hẹp trên cao nắng chói lọi chiếu vàng rực rỡ và có cụm mây vừa trôi nhanh. Trời im gió, tỏa mùi ngai ngái của rừng theo đoàn quân lầm lũi. Người lính Nùng mang “Thần hoàng” hành quân bỗng nhiên trượt chân ngã trước tôi vài người, miệng nói gì gì đó tiếng Nùng tôi chả hiểu. Có những ánh mắt nhốn nháo nhanh chóng trao nhau. Trung đội trưởng Biệt kích Tsan phảnh Lầm vội vã báo cáo... Tôi dịch ngay cho Trung úy “Có điềm rất xấu cho đoàn quân...” Tất cả sự việc không qua khỏi mắt Trung úy, ông điềm đạm qua cái nhún vai tay vỗ trên cây súng và cộc lốc ra lệnh “move” quanh những nét mặt thoáng không hài lòng và những cái đầu cui cúi bộc lộ chán nản. Trung úy vẫn miệng nhai kẹo cao su và tôi đang phân vân về tín ngưỡng của họ. Tiếng gọi trong máy và lệnh cơm trưa. Cây cổ thụ mé trái lũ Khỉ chả lấy gì làm sợ vẫn thi nhau chuyền cành.
Tiếng hét trấn áp từ cuối đoàn quân tan ngay bầu khí... súng nồ dòn tan. Trung úy mỉm cười và mọi người đều biết rằng... chiến thuật bắt tù binh đang được thực hiện. Lúc này súng nổ dầy hơn còn có nghĩa Tiểu đội tiếp ứng đã quay trở lại nơi phục kích. Khi hậu quân bị bắn tỉa và Bộ chỉ huy tin rằng có địch đeo bám nên âm thầm phục kích. Thời gian cơm trưa chỉ là kế hoạch chờ đợi. Rừng lại yên như không gì xảy ra và lệnh di chuyển. Người ta đỡ vất vả hơn khi làm xong cái cáng cho xác John. Qua tàng cây tầm nhìn dưới lũng bầu trời mây đen về hướng Đông. Lệnh dừng quân theo sau chốc lát đã có tiếng mìn nổ ở phía trước và sau đoàn quân cùng câu lệnh từ Trung úy “sẵn sàng cho triệt xuất” đồng nghĩa với việc người ta đang dùng mìn phá cây để tạo bãi đáp.
Bốn trực thăng võ trang và bốn CH-47 của Thủy Quân Lục Chiến Mỹ đang có mặt trên bầu trời. Đơn vị hậu quân là Đại Đội người Thượng, đã có tiếng trực thăng UH vừa lên khởi đầu cho không vận... Thời gian bay thật ngắn đổ đoàn quân xuống ngọn đồi trống gần bên... cứ như cuộc thực tập và từ ngạc nhiên này đến ngạc nhiên khác. Tiểu đoàn hành quân rời khỏi mục tiêu ngay trong buổi chiều mà vẫn dư thời giờ tổ chức bố phòng. Cơn gió núi ập tới lay động những luống trồng khoai sọ và mạnh hơn trên giàn Su Su sai trái điểm bên dưới những cây ớt hiểm chín mọng xinh xắn. Bóng đêm ập đến để rồi ba ngày sau Tiểu Đoàn mới được bốc về với lý do thời tiết!
Văn phòng Tiểu Đoàn Phi Hổ Nùng sáng nay nhộn nhịp khác thường và không có tập họp buổi sáng như thường lệ. Ba chiếc GMC sẵn sàng đưa số người trên nó ra đi.... Những người lính Biệt Kích bị giải thể hôm nay với lý do rất lịch sự “thặng dư quân số” theo sự cải tổ trong đơn vị. Đổi mới luôn là yếu tố cần thiết quyết định thành quả của đơn vị đặc nhiệm này. Trung úy Saba tinelli vào phòng như một cơn lốc. Sự nhanh nhẹn cố hữu của ông luôn là sự nhạy bén. Đêm qua tại câu lạc bộ ông đã giải thích cho tôi về việc đổi mới của ngày hôm nay. Nhìn chung, quân đội Mỹ tại Việt Nam đang thay đổi chiến thuật tác chiến của họ. “Lùng và diệt” dựa vào hỏa lực ưu việt đã đến hồi cũ mèm! Thậm chí còn bị đánh giá là thất bại. Ý chí vẫn là yếu tố quyết định. Trên sân, người đi kẻ ở bên nhau trong trang phục dễ nhận nhưng bùi ngùi khoé mắt. Tự thâm tâm trước cảnh nhìn, lòng tôi dâng lên một niềm thương cảm chia ly bất chợt.
Trung úy Sabatinelli đã nhận một nhiệm vụ mới... Toán trưởng Toán Chiêu Hồi (Earth Angel) là thông dịch cho ông dĩ nhiên tôi phải theo. Người ta đã gửi đến Trại (CCN) hai Toán Chiêu Hồi (lại một sự thay đổi trong chiến thuật). Những người lính Bắc Việt Cộng Sản bị quân đội Mỹ bắt làm tù binh hoặc ra hồi chánh... được người Mỹ tuyển mộ và huấn luyện chỉ để làm một công tác điệp vụ.
Bước vào phòng Toán, chúng tôi niềm nở bắt tay từng người khi họ đứng một hàng chào. Sáu thành viên trong Toán được giới thiệu, và thế là dưới nụ cười tươi tắn, nước da ngăm ngăm của người Mỹ gốc Ý, Trung úy đưa tay mời “chúng ta sẽ ăn mừng trên Câu Lạc Bộ...”
Ngang qua một ngôi trường rực mầu phượng đỏ. Bên cạnh quán cà-phê vừa nghe câu hát “Ra phố hôm nay thấy buồn lên mắt...” hòa cùng tiếng ve như gợi buồn thôi thúc. Sau năm ngày nghỉ phép, nay trở về Trại. Đến phòng, người gặp đầu tiên vừa bước ra từ phòng Toán là Trung úy, ông nhìn tôi nở ngay nụ cười và nhanh nhẩu “Có việc bận, hẹn tí nữa” theo cùng cái vẫy tay ra sau. Tiếng nói cười trong phòng khi chân tôi bước vào theo cùng tiếng “a.” mừng chào.
Thành viên của Toán chỉ mới được kết hợp khoảng tháng nay và đã cùng nhau ôn tập chiến thuật tác chiến, học thêm kỹ năng mưu sinh, thoát hiểm, v.v. Công tác và huấn luyện là nhiệm vụ của một Biệt Kích quân. Từ những nơi xa lạ hợp thành và cùng nhau chơi trò chơi “Biệt kích...” tạm gọi như vậy đi! Nhưng điều chắc trước kia... họ là người bên phía địch. Còn tôi và cả Trung úy nữa chỉ là nhiệm vụ. Nhiều đêm suy nghĩ sự kết hợp này có được như mong muốn hay không? Câu trả lời vẫn là còn ở phía trước! Điều này tôi cố tìm hiểu nơi Trung úy nhưng không một dấu hiệu gì để phân vân, e ngại. Chỉ có điều thấy ông chỉ huy với một sự quá vui vẻ, hòa đồng phóng khoáng đôi khi còn tỏ vẻ chiều chuộng. Tôi đã có những đêm nhiều e ngại nghĩ suy bởi những tâm sự thường bị gẫy vụn để rồi chưa thoát ra được cái rào cản... ý thức. Những người tù binh hoặc hồi chánh kia nhiều lúc đưa ra những nhận định làm tôi sững sờ nhưng họ luôn theo sau là nụ cười giả lả. Thật khó đoán và như bị ai... cù léc. Theo sau có cái lạnh nơi gáy.
Thời gian, tạo cho tình người nảy nở. Sự thân thiện đến ngẫu nhiên và cuộc sống gần gũi nhau đã làm nên tình người xuất hiện dần dần có tác dụng quên đi và phai loãng... Nhất là đối với anh Tình, anh Cơ, người Quảng Bình. Cứ thấy gương mặt là tôi cảm mến. Bởi trong họ toát ra một cái gì rất hiền và chân thật. Trung úy xuất hiện cùng một cán bộ thuộc NHA KỸ THUẬT giới thiệu đây là thành viên mới của Toán... anh tên Cử và Trung úy xin tràng pháo tay mừng. Theo tiếng tay vỗ, sự kết hợp chóng vánh đầy tình Lính trong bầu khí mừng vui... cũng là lúc đến giờ cơm trưa.
Toán lên khu cấm chiều nay. Trung úy và anh Cử (người cán bộ thuộc Nha Kỹ Thuật) hẹn chúng tôi sau cơm chiều rồi họ lên TOC (Bộ chỉ huy hành quân chiến thuật) dự thuyết trình hành quân. Phòng bên cạnh, người ta đang dọn dẹp vì Toán người Thượng ấy bị “xóa sổ” êm ru qua hai ngày trong mục tiêu. Đó cũng là sự thường trong trại Biệt Kích này. Ngoài kia, thằng con nuôi của Trung tá Chỉ Huy Trưởng trại mếu máo khi xe đạp tuột xích và hai người lính ra phụ nó sau mấy cái nhéo vào tai thằng bé. Gió từ biển thổi hơi mát làm dịu đi cái nóng của cơn nắng. Có tiếng súng nổ nơi cuối dãy nhà... bình thường thôi... trong cái Trại Biệt Kích này đó có thể là đụng độ cá nhân hay buồn bắn một phát chơi hoặc vui nhắm bắn con thạch sùng trên trần nhà. Người Mỹ không mấy quan tâm đến súng đạn (sự thường) nên mặc nhiên cho phép tự do. Kỷ luật đáng sợ nhất và là duy nhất của sắc lính này là... “bị sa thải”.
Đã khuya Toán vào khu cấm và được đưa ra phi trường. Xe qua cầu, nhìn thành phố lung linh ánh đèn đẹp trong màn đêm. Một chiếc F gầm rú cất cánh thực hiện phi vụ đêm và xe chạy thẳng vào cửa sau của chiếc C-130 đang chong đèn đợi. Nó tức tốc đóng cửa và ra ngay phi đạo. Thầm nghĩ phi vụ này sang thật. Chỉ để chuyên chở mười người Toán tôi.
Một cái gì đó ào chụp áp lực đến đôi tai xe xé rồi lùng bùng thật khó chịu và trong bụng có vẻ nhẹ tâng, lòng thổn thức... biết ngay là phi cơ đang hạ cánh. Tiếng chạm đất theo cùng lực xoáy vào đôi tai bùng nghe ào ạt tiếng động cơ nhỏ dần nhỏ dần rồi dừng hẳn. Cửa sau máy bay đã được mở và một chiếc xe loại bít bùng đang de thẳng vào thật sát với khung cửa còn có nghĩa bí mật không cho bên ngoài thấy gì. Đi trước tôi, tướng thấp bé của anh Cử, Nha Kỹ Thuật, không cần phải khom lưng khi qua cửa xe.
Đến một nơi xa lạ đối với tôi kích thích sự tò mò tìm hiểu... nhưng hiện tại trên xe, ngoài cái chạy êm ru chỉ còn là thùng xe bịt kín. Nơi đến đã đến, cửa sau xe vừa mở, ngọn đèn trên cao chiếu rực sáng dõi bóng những con thiêu thân xuống một cái sân đúc xi-măng khá rộng nhìn vuông vắn mà quanh nó những dãy nhà tiếp nhau như cố ý được xây dựng để che chắn cái sân vuông, quay lại sau lưng là cánh cửa sắt rộng hai cánh và chính nó có tác dụng còn lại... bịt kín để người bên ngoài không thể nhìn thấy trong sân. Tôi hiểu ngay đây là khu vực cấm mang tính bí mật quân sự. Điều chắc chắn, bên ngoài kia hẳn là có đề biển “Cấm Chụp Hình” và chịu thôi, chưa biết đây là đâu?
Buổi thuyết trình sáng nay, Trung úy, anh Cử, James và tôi tham dự. Nhiệm vụ vẫn là thám sát khu vực, còn riêng James trách nhiệm đặt máy dò. Mật hiệu vẫn là Bright Light, tuy cũ nhưng vẫn còn xài tốt cho các bạn... lời của Thiếu tá chỉ huy hành quân kèm theo nụ cười thật hóm hỉnh kết thúc thuyết trình. Về trên hành lang gỗ quanh khắp khu nhà bao quanh sân. Mùi gạo nấu thơm lừng từ nhà bếp gợi thèm cùng tiếng cười nữ nhưng không thể thấy vì cửa của căn nhà được trổ ra phía trước ngoài kia. Về đến phòng, Trung úy ngay lập tức gọi tôi tụ tập anh em và công bố mục tiêu và nhiệm vụ. Thám sát khu vực Phong Nha (Bố Trạch) có những hang động hiểm trở... Nơi xuất phát của con đường 20 nổi tiếng thông với tỉnh Khâm Muội (Lào). Hai trung sĩ Mỹ mang tới những vật dụng hành quân cho năm ngày, nổi trội là vũ khí mười khẩu AK báng xếp và một thùng trang phục bộ đội Bắc Việt. Riêng James nhận thêm một khẩu 22 ly hãm thanh.
Trực thăng CH-53 đậu rũ cánh trong một hangar không mái. Một Trung tá tới bắt tay từng người khi chiếc bít bùng de sát vào hông cửa trực thăng để Toán lên tầu. Quả thật bằng cách đó... chả con mắt nào thấy gì được chuyển lên trực thăng. Nắng chiều đã tắt và trực thăng đang ra khoảng cất cánh. Nó vút lên và được tính toán để chạm đất cũng vừa lúc màn đêm ập đến. Tiếng êm êm của động cơ bay bỗng không khí trở lạnh, lạnh có thể run phải cưỡng lại và tôi biết rằng trực thăng đang bay ở độ cao nhất để tránh phòng không. Thời gian trôi mau và như trực thăng đang xuống bởi tiếng động cơ khác hẳn. Có những làn mây trắng như vập vào tầu và trời vẫn còn sáng. Lệnh chuẩn bị từ sĩ quan thả Toán và người phi hành mới vừa rời khỏi ghế riêng của anh ta. Trực thăng đang cú “để rơi” với tôi cảm giác sốn sang trong bụng còn có nghĩa đã đến bãi đáp. Bên ngoài, qua khung cửa hông ánh sáng nhạt nhòa xen mây trắng vụt bay. Lệnh chuẩn bị, sĩ quan thả Toán vừa bắt tay Trung úy và ra hiệu “tốt số 1” vào chúng tôi. Sự khác lạ bất chợt qua lại làn sóng âm giữa đôi tai cùng cái khoác tay “go” của Trung úy với cú đáp đất nhẹ nhàng so với khối hình to lớn, bệ vệ của trực thăng. Một con suối cạn nước mùa lởm chởm đá cuội dưới chân và trực thăng vụt bay tiếp theo sự yên tĩnh của rừng ập đến cùng bóng của đêm. Nhanh chóng di chuyển đang là sinh mạng của cả Toán và bất chấp những trở ngại địa hình, Toán phải cố đi càng xa càng tốt. Tôi bôi thêm thuốc muỗi vào mặt và hai tay chống lại tiếng muỗi như đàn âm binh đói khát không nuốt được mồi và bí ẩn rừng lại lên hừng theo ánh vàng đục của con trăng sắp nhô lên vòm cây. Có tiếng như reo hò âm thanh loang xa ở phía trước, Trung úy bảo tôi “tiếp tục di chuyển.” Anh Cử Nha Kỹ Thuật đi sau ho khục khặc vào hai tay. Trời đêm trở lạnh và chả mấy chốc con trăng đã đứng bóng. Ngoài kia sự hoạt động của địch càng lúc âm thanh càng lớn dần. Toán đã chọn được vị trí thích hợp nghỉ đêm.
Trong cái áo mưa đủ ấm cho cơ thể chống lại cái buốt lạnh [của] đêm rừng. Tiếng kêu của muông thú cùng quanh quanh côn trùng vang lên. Anh Tình cạnh bên được người kế bên lay dậy vì tiếng ngáy ngủ. James buột miệng chửi thề có lẽ bực với cái máy dò mang trên ba lô. Kinh nghiệm cho thấy chưa một Toán nào bị tấn công tại địa điểm ngủ đêm. Nhưng không vì thế mà lơ là khi chọn vị trí mà phải thẩm định và tuân theo những nguyên tắc nghiệp vụ... và trí óc nhạy bén luôn là sự sống còn... lạc quan không có chỗ trong người Biệt Kích quân. Một ý tưởng “giật mình” mang đến từ những người lính Bắc Việt cạnh tôi làm lạnh sống lưng. Dụng ngay cái mẹo để cố dỗ giấc ngủ... nghĩ ngay đến một bầu trời trong xanh rồi xanh xanh cao mãi... và như trôi vào một thế giới khác.
Đã ba ngày qua trong khu vực thám sát. James vừa xoa tay khi gài xong cái máy dò của nợ vào vách đá. Núi dựng đứng tiếp nhau và có ngọn tách riêng trông giống Ngũ Hành Sơn cạnh Trại. Rừng và đồi tiếp nhau tạo một mầu xanh diệp lục vô tận nhưng lỗ chỗ mây mù. Trung úy và James đang quan sát con đường trước mặt để tìm cách vượt qua. Con đường được ở ẩn trong cánh rừng rậm khó bị phát hiện nên dĩ nhiên được chăm sóc, bảo vệ cùng sửa chữa thường xuyên... một nông trường kế bên và những đơn vị dân quân, Toán đã gặp trong mấy ngày qua. Có tiếng nơi hướng Đông và dần lên tốp đầu tiên. Chim trên cành bỗng the thé xà cánh xuống thấp và rồi chớp vút bay. Đoàn vận chuyển bằng xe đạp thồ đang ngang qua. Trung úy vừa liên lạc xong, nét mặt tươi và tôi cũng vừa nghe tiếng máy bay tận cao xanh... Ông chỉ về sau lưng ý muốn nói cái máy dò và ra dấu “số một!” Trời trở gió xuyên ánh vàng chiều cùng cảnh vật và sự im lìm đáng sợ của con đường khi đoàn vận chuyển vừa kết thúc. Lệnh gỡ mìn phòng thủ để di chuyển. Trung úy đã thảo luận với Toán và cho rằng thời điểm thích hợp để qua con đường, chính là vào lúc này. Bước chân vội vã lại vội hơn khi gần đến tảng đá lớn ven đường. Ý tưởng táo bạo của Toán khi quyết định thay vì dựa vào bóng đêm để di chuyển đang là một thử thách. Toán viên đi đầu đã qua đường và người sau rốt đang xóa những dấu giầy. Một tiếng hú từ phía Đông nổi lên... hu, hú hú. Đó là tiếng gọi nhau của những người quen nghề rừng. Nhìn ra xuất hiện đám dân quân (theo trang phục) cùng những cánh tay vẫy ước chừng chỉ một trăm mét... có tiếng hú đáp trả trong chúng tôi và không ai bảo ai vẫy tay cùng họ cho đến khi biến vào lùm cây ven đường. Thoáng vẻ hài lòng, Trung úy phất tay tiếp tục di chuyển. Rừng rậm vẫn là người bảo vệ cho Toán.
Màn đêm mau đến cùng sương lạnh xuống nhanh. Rừng tĩnh lặng dĩ nhiên vẫn theo bản trường ca muông thú và côn trùng. Cái đá chân của Trung úy làm tôi thức giấc khi mới vừa chợp mắt nhưng chưa quên giấc mơ gạ bạn đua xe mà loay hoay với chiếc xe tuột xích. Ngoài kia hừng lên ánh hồng của lửa xen âm thanh huyên náo trời đêm. Tiếng xe hơi tăng ga loang xa theo nhịp nhấn... mắt nhìn đồng hồ chỉ hai giờ sáng. Tiếng Cú vừa bay ngang và con tắc kè đua với con gà gáy sớm. Trên tàn cây một cụm mây vừa bay qua ánh trăng đang xếch về tây. Tôi tiếc cho giấc ngủ và cái kết của giấc mơ. Sự hoạt động ngày đêm của địch chủ yếu là vận chuyển xuất phát từ những hang động trong quần thể khu vực đồi núi có những ngọn dựng đứng với sông, suối bên trong. Sương lạnh theo gió núi mờ bay đem theo những giọt nước li ti phà vào mặt cùng nghe tiếng gáy dồn của gà rừng như chận lại âm thanh mỗi lúc một nhỏ của đoàn chuyển vận về hướng Tây.
Ngọn đồi đã được chọn làm bãi đáp triệt xuất. Toán đã bỏ lại bìa rừng ẩn chứa nhiều bất trắc. Không gian thoáng đãng và nắng thật gần. Ẩn nấp trong những lùm cây, nơi đây cây thật thấp. Khoảng trống trước mặt lý tưởng cho trực thăng đáp. Trung úy nhìn đồng hồ trong chờ đợi. Ông căn dặn nhớ gỡ mìn phòng thủ khi thấy trực thăng trong khu vực. James vừa xong cuộc điện đàm và công bố cái hẹn triệt xuất chính xác vào giữa trưa. Cơn gió núi đi qua theo sau con gió lốc xoáy ào ạt và chạy xuống đồi thoải. Ngẩn người vì tiếng nói vọng lên thật ngắn gọn rồi im bặt, chính xác từ hướng Toán vừa đi qua, Trung úy ra hiệu hướng thoát theo đúng chiến thuật và không khí bao chụp thật nặng, còn gió, tự nãy giờ đi đâu mất. Giọt mồ hôi nhanh chóng theo kẽ lưng. Anh Cử Nha Kỹ Thuật, ra dấu “ten” theo ngay là tiếng súng nổ, Trung úy đã chọn trước tiếng Zulu trong trường hợp này và sau nửa băng đạn đầu Zulu đã được hét lên. Vừa chạy vừa nhìn bóng nắng... nó thật gần với cái hẹn triệt xuất. Nhìn tay đồng hồ chỉ 11 giờ 15 phút. Trung úy bỗng dừng chân có thể vì thấm mệt và tôi ngạc nhiên khi đưa mắt nhìn Toán giờ chỉ còn lại năm người... một nửa số đã bốc hơi! Báo cáo với Trung úy, ông ngao ngán lắc đầu rồi lại bận với cái máy truyền tin từ lưng James.
Di chuyển vội theo thế lưng khom vì tàn cây thấp. Địa thế cho phép vừa đi vừa đợi trực thăng. Năm người chiêu hồi của Toán mất tích một cách đáng ngờ. Không một ai chứng kiến họ tử hay bị thương. Cuộc đụng độ chớp nhoáng có một vẻ ngẫu nhiên với địch quân đúng là những người đi săn bắn hơn là tác chiến. Người còn lại là anh Cơ (Trình ngọc Cơ). Những người lính Bắc việt đã từng là tù binh hay hồi chánh viên, được SOG tuyển mộ và huấn luyện. Hẳn là chương trình này (của SOG) nhằm mục đích điệp vụ hơn là tác chiến như những Biệt Kích quân khác. Ý nghĩ ban đầu chợt đến và cơn gió nhẹ vẫn mơn man nơi gáy. Trung úy tất tật với cái máy truyền tin. Anh Cử Nha Kỹ Thuật và James vừa gài xong mìn phòng thủ. Tôi nhìn Cơ anh ta cũng nhìn tôi miệng cười... từ cái miệng rộng có hàm răng hơi hô ấy ẩn chứa gì? Tôi cứ nghĩ và không thể trả lời! James đưa tay chỉ trên bầu trời ba chấm đen và nó to dần hình thể của một trực thăng và hai Khu trục A1. Trên thật cao vẫn là tiếng của chiếc OV-10 có từ trước. James và anh Cử gỡ xong mìn và cái dáng bệ vệ của trực thăng tuy to lớn nhưng nhẹ nhảng đáp xuống bốc Toán cứ như trong thực tập. Hai A-1 đến để làm kiểng và cùng chúng tôi bay về.
Mùa Phục sinh 2018.
Hạ sĩ Nguyễn văn Hải,
Đoàn 1 Sở Liên Lạc. Nha kỹ Thuật.
Viết câu chuyện này đẻ tưởng nhớ Trung úy Vincent Sabatinelli... một người Mỹ gốc Ý. Sau chuyến công tác trên, Toán Chiêu Hồi giải tán. Trung úy nhận nhiệm vụ mới còn tôi chuyển về làm thông dịch cho Thiều úy Bửu Chính, Trưởng Toán Thăng Long thuộc Nha Kỹ Thuật (Thời điểm này SOG mới chấp nhận chuyển giao chỉ huy cho Nha Kỹ Thuật...) Khoảng cuối năm 1969, một lần gặp trên câu lạc bộ, James cho tôi biết Trung úy Sabatinelli trong một nhiệm vụ đã tử trận cùng chiếc trực thăng mất tích mà người ta chưa tìm ra nguyên nhân?
sở liên lạc và tôi .
Xuống taxi ngay ngã 3 vào Bắc Việt Nghĩa Trang, tôi tìm địa chỉ Sở Liên Lạc (SLL) để trình diện vào khoảng cuối năm 1964. Thấy trước mặt bên tay phải là một doanh trại có trạm gác, tôi bèn đến hỏi thăm thì quả đúng là SLL đây rồi. Tuy nhiên, vì thấy người lính gác cổng mặc quân phục Dù, đội nón đỏ nên tôi không biết chắc đó có phải là SLL hay không, vì khi được lệnh về trình diện SLL, tôi cũng không biết đơn vị này hoạt động như thế nào? Thấy được thuyên chuyển về SLL, tôi đinh ninh đây là một đơn vị chuyên về hành chánh. Do đó, khi được người lính gác cổng cho biết đây là SLL, tôi hết sức bàng hoàng và nghĩ nhanh trong đầu: “Bộ mình được thuyên chuyển về Nhảy Dù sao?” Sau đó, tôi được sĩ quan trực cổng hướng dẫn vào Phòng 1 để trình diện. Trên đường từ cổng vào, tôi thấy doanh trại được thiết lập theo hình chữ U trông thật bề thế. Ở giữa khoảng sân rộng là một cột cờ cao và một lá cờ thật lớn đang căng rộng trên khoảng không gian đầy mây trắng. Song song với 2 dãy doanh trại là 2 hàng phượng vĩ trùm, đầy hoa đỏ thắm.
Hai vị sĩ quan tôi gặp đầu tiên là Đại úy Lê quang Tiềm và Trung úy Trần lưuHuân. Hai vị này rất niềm nở, và hỏi sao tôi về trình diện trễ quá vậy! Tôi trình Sự Vụ Lệnh (SVL), và cho họ biết tôi mới nhận được SVL cách nay có 3 hôm. Nhưng vì đơn vị thiếu sĩ quan (SQ) nên gần 3 tháng sau, khi có lệnh thuyên chuyển tôi mới được ra đi. Sau này, tôi được biết các anh Lê tấn Thành, Tống hồ Huấn, Trần trung Ginh, v.v. đã về trình diện trước tôi hơn 3 tháng. Sau đó, tôi được Trung úy Huân hướng dẫn lên trình diện Chỉ Huy Trưởng (CHT) SLL. Lúc bấy giờ, Đại tá Hồ Tiêu còn là Trung tá. Ông rất cởi mở, vui vẻ hỏi thăm tôi về những hoạt động của binh chủng Biệt Động Quân. Ông có nhiều nhận xét rất chính xác về hoạt động cũng như hiệu năng của binh chủng này. Ra khỏi văn phòng CHT, tôi lại được Trung úy Nham hướng dẫn giới thiệu các Ban, Phòng của SLL. Qua các phòng, tôi thấy mọi người đều cởi mở và thân thiện khiến tôi cũng bớt bỡ ngỡ.
Phần lớn các sĩ quan SLL đều thuyên chuyển từ Sư Đoàn Nhảy Dù sang, và được tuyển chọn từ những sĩ quan xuất sắc ở các Tiểu Đoàn Dù thiện chiến, như Trung tá Nguyễn viết Cần, Trung tá Liêu quang Trung, Đại úy Phan trọng Sinh, v.v. Riêng các Thiếu úy Văn thạch Bích, Nguyễn thái Kiên, Phạm văn Hy, Nguyễn văn Thụ, Phan nhựt Văn, Vương vĩnh Phát, Nguyễn hải Triều, Đoàn kim Tuấn, đều là những SQ Trung Đội Trưởng hoặc Đại Đội Trưởng xuất sắc, thuộc các Tiểu Đoàn Dù tuyển chọn về. Ngoài ra, còn có Đại úy Nguyễn mạnh Tường và Đại úy Nguyễn văn Thanh, từ Côn Đảo trở về sau khi tham gia cuộc đảo chánh năm 1960 bất thành. Nhìn tác phong của các vị này tôi ngưỡng mộ hết sức.
Tôi được bổ sung vào Phòng 3, Trưởng Phòng là Đại úy Nguyễn mạnh Tường. Phòng 3 lúc bấy giờ đã có 6-7 SQ rồi. Trong thời gian này, các Tiền Doanh chưa được thành lập nên công việc cũng chưa có gì nhiều. Hằng ngày, chúng tôi chỉ có việc lên bản đồ qua những tin tức do các hộp thư từ bên Lào gửi về. Tôi chỉ ngồi chờ ngày đi học nhảy dù! Được biết SLL lúc thành lập nằm trong Bộ Tổng Tham Mưu, và mới di chuyển về đây một vài tháng nay thôi. Doanh trại này trước kia thuộc BTL/LLĐB. Sau cách mạng 63, LLĐB di chuyển về Nha Trang, và SLL từ trong Bộ TTM dời về đây. Doanh trại còn rất nhiều phòng trống, giấy tờ nằm ngổn ngang trong các phòng ốc, tủ và bàn giấy. Do đó, nhóm SQ độc thân chúng tôi phải thu dọn, và sau đó mỗi người chiếm một phòng thật thoải mái. Ở trong trại, tới giờ ăn thì chúng tôi ra ngoài Lăng Cha Cả ăn 2 bữa trưa và chiều, rất tiện lợi. Nhưng không có việc gì làm, chỉ ngồi chờ ngày đi học nhảy dù nên tôi bắt đầu nhớ những ngày ở Biệt Động Quân... Cũng may, sau gần hơn tháng ngồi chơi tôi theo học khóa 58A Nhảy Dù ở Trung Tâm Huấn Luyện Sư đoàn ND. Mãn khóa Dù, khoảng nửa tháng sau, tôi cùng 5 sĩ quan khác lên Trung Tâm Huấn Luyện Long Thành tham dự khóa Thám Sát, do các cố vấn Mỹ hướng dẫn. Khóa học rất hữu ích, và cho tôi rất nhiều kinh nghiệm trong thời gian hơn 2 năm tôi nắm Toán Trưởng sau này. Sau gần 3 tháng huấn luyện và hành quân thực tập, chúng tôi 5 SQ, nắm 5 toán Lôi Hổ đầu tiên, gồm có: Thiếu úy Văn thạch Bích, Nguyễn thái Kiên, Nguyễn văn Thụ, Phạm văn Hy, và tôi.
Trong thời gian này các Tiền Doanh chưa có, chỉ có C&C ở Đà Nẵng thôi.
Chúng tôi từ Long Thành mỗi lần đi hành quân, điểm xuất phát là các trại Khâm Đức, hay trại Khe Sanh, trại A-Shao, thuộc các trại A Lực Lượng Đặc Biệt. Xong hành quân là về lại Long Thành. Mỗi toán chúng tôi đều có 1 phòng ở đây. Đi phép xong, trở về Long Thành, lên C130 đi hành quân tiếp. Mỗi lần ra Khe Sanh hay Khâm Đức hành quân, nếu gặp thời tiết tốt thì ngày hôm sau là “Go” ngay. Tuy nhiên, gặp những ngày thời tiết xấu thì nản hết sức. Có khi cả tuần hay nửa tháng mới xâm nhập được! Đi hành quân mà ngoài vũ khí và đạn dược ra, chúng tôi còn phải mang theo 1 túi xách để chứa khăn tắm, quần áo lót, bàn chải và kem đánh răng, đề phòng thời tiết xấu không xâm nhập được. Cũng may, chúng tôi chỉ chịu đựng như thế đâu khoảng hơn nửa năm thì thành lập các Tiền Doanh hay FOB (Forward Operation Base), và sau đó tôi được thuyên chuyển đến FOB 2 Kontum.
Trong thời điểm này, mỗi FOB có khoảng từ 10 đến 15 Toán. Nhưng vì không đủ sĩ quan nên các Toán Trưởng được bổ sung là Hạ Sĩ Quan, hoặc các Biệt Kích Quân giỏi và có khả năng. Trước đó, FOB 2 Kontum là doanh trại quân xa của Tiểu Khu Kontum. Lúc mới nhận, trại rất chật chội. Mọi người đều phải ngủ trên ghế bố, kể cả Biệt Đội Trực Thăng KingBee 219. Công Binh Mỹ làm việc ngày đêm. Nhưng sau một chuyến hành quân 7 ngày trở về, tôi đã thấy có đầy đủ phòng ngủ, phòng ăn, câu lạc bộ, nơi chiếu phim, v.v. Mỗi toán đều có 1 phòng riêng biệt, rộng rãi và thoải mái. Đến khoảng giữa năm 1967, tôi bàn giao Toán Ohio cho Văn minh Huy, và đổi về C&C Đà Nẵng. Ở Đà Nẵng được khoảng 2 tháng, buồn quá nên tôi xin đổi về Phú Bài, và coi Đại Đội Thám Sát. Cuối năm 1967, tôi được giải ngũ. Trong đợt này, SLL có 3 người được giải ngũ là: anh Nguyễn văn Ôn Khóa 13, anh Trần trung Ginh Khóa 14, và tôi Khóa 15 Thủ Đức. Nhưng giải ngũ còn đang đi phép thì xảy ra vụ Tết Mậu Thân... Thế là bị gọi tái ngũ lại, xách ba-lô trở ra lại Phú Bài. Mới vắng Huế có mấy tháng, nay trở ra lần này thấy Huế chịu trận Tết Mậu Thân bị đổ nát tiêu điều! Khắp thành phố Huế, gần như mọi người đều chít khăn tang. Trong khi đó, nhiều tỉnh lỵ trong miền Nam vẫn còn đang giao tranh với VC.
Khoảng giữa tháng 5 năm 1968, tôi nhận được lệnh đi xuống Thất Sơn, tỉnh Châu Đốc để tuyển mộ người Miên vào Biệt Kích. Cùng đi với tôi là 1 HSQ Mỹ và 1 thông dịch viên người Miên lai Hoa, thông thạo tiếng Anh-Pháp-Việt và Miên. Những người Miên này thường được gọi là “Khmer Kampuchea Krom” hay là “KKK”, có nghĩa là những người Miên ở miền dưới, chứ không phải trên Cao Miên. Có thời gian họ ly khai, kéo quân vào mật khu chống lại chính phủ miền Nam, và chống luôn cả Việt Cộng. Họ có tổ chức đến cấp tiểu đoàn, sau này trở về quy thuận với chính quyền miền Nam. Chúng tôi đến gặp vị dân biểu người Miên ở quận Tri Tôn, sau đó được giới thiệu đi gặp Ông Lục Cả, vị Sư lớn nhất của vùng Thất Sơn. Chúng tôi trình bày và xin được phép tuyển mộ lính Miên, và ông cũng chấp thuận. Vài hôm sau, họ gom lại thành từng Trung Đội, Đại Đội, cùng các cấp chỉ huy tập trung tại Trung Tâm Huấn Luyện Chi Lăng chờ C130 đến đón về Phú Bài. Có điều lạ là có người mang theo vợ con, và cũng có cả ông Lục (Ông Sư) tháp tùng theo nữa!
Trong khoảng thời gian cuộc tấn công Mậu Thân đợt 2, vào một buổi chiều, tôimđược lệnh cùng mấy HSQ Mỹ đem 1 Đại Đội Miên về Sài Gòn bằng C130 ngay trong đêm. Về đến Sài Gòn cũng đã 2-3 giờ khuya, cả Đại Đội ngủ dọc dài theo các hành lang trong Sở. Riêng nhóm HSQ Mỹ thì về số 10 đường Nguyễn minh Chiếu. Sáng hôm sau, tôi dựa theo các bài tấn công trong thành phố đem ra hướng dẫn, dùng các phòng trong Sở để huấn luyện Đại Đội Miên. Phần các HSQ Mỹ thì họ nói gần, nói xa là họ không tham dự. Buổi chiều, tôi theo SQ Trưởng Phòng 3 vào Chợ Lớn đường Tổng đốc Phương gần hãng xà bông VN thăm dò chiến trường, vì có nhiều nhóm VC còn đang chiếm các cao ốc gần đó. Chung tôi dự tính kế hoạch là sẽ dùng trực thăng đu dây xuống.
Thật ra, kế hoạch này nếu dùng cho toán Thám Sát thì rất tốt, nhưng nếu dùng choĐại Đội Xung Kích thì lại không thuận lợi bằng. Ngày hôm sau, tôi nghe nói phía đối nhiệm Mỹ không bằng lòng sử dụng Đại Đội Xung Kích trong nhiệm vụ này. Thế là được lệnh ngày hôm sau trở về lại Phú Bài. Thật sự thì tôi không “mặn” với Đại Đội Xung Kích Miên trong nhiệm vụ này cho lắm, bởi vì tiếng Việt họ nói cũng không rành, và nhất là họ cũng chưa từng sống trong các thành phố lớn, chưa quen các ngõ ngách, nhà cửa trong thành phố.
Lực Lượng Xung Kích Miên (Hatchet Forces) và các cố vấn Hoa Kỳ lên đường hành quân. Khoảng giữa năm 1968, tôi đổi về Tiền Doanh 6, Hồ ngọc Tảo, Thủ Đức. Trại này bên LLĐB Mỹ mới bàn giao cho MAC-SOG nên cán bộ VN rất ít. Thời gian này chưa thành lập các toán Việt Nam, mà người Mỹ thì không được quyền xâm nhập vào đất Miên, do đó chúng tôi chỉ hành quân bên này biên giới, từ Đức Lập chạy dài xuống tới Tây Ninh. Căn cứ địa 352 và 353 có 2 khu Mỏ-Vẹt và Lưỡi-Câu nằm tại đây. Vùng này rất nặng, các toán chạm địch liên miên. Nửa năm sau, Tiền Doanh 6 di chuyển về Ban mê Thuột nhập chung với Tiền Doanh 5 để trở thành Chiến Đoàn 3 (CCS). Đến giữa năm 1969 thành lập Bộ Chỉ Huy Chiến Thuật 32 Quản Lợi và căn cứ xuất phát Quản Lợi. Tôi về Quản Lợi từ lúc đó cho đến đầu năm 1972, và sau đó thuyên chuyển lên Chiến Đoàn 2 phụ tá cho Chiến Đoàn Trưởng Đỗ văn Tiên. Mấy tháng sau, tôi bàn giao với Trung tá Tiên để Trung tá Tiên đổi về BCH/NKT. Vào lúc này, quân ta mất Tân Cảnh sau khi bao vây Kontum gần 3 tháng nhưng không chiếm được “Kontum Kiêu Hùng”. Vòng đai phòng thủ của Kontum bây giờ có đường bán kính khoảng từ 20 đến 25 cây số. Phía Bắc thì đến Võ Định, phía Tây thì đến Poleiken Sông Pô-kô, phía Đông chưa đến chân dải Ngọc Long, phía Nam thì QL-14 đi Pleiku vẫn còn thông thương.
Tuy Sư đoàn 23 và Biệt Động Quân vẫn kiểm soát được Chu Pao, nhưng thỉnh thoảng VC vẫn lén ra phục kích và bắn xẻ. Có một lần xe CĐ2 đi Pleiku bị bắn xẻ, khiến cho em gái Thiếu úy Phước của CĐ2 đi quá giang xe bị bắn chết. Trong giai đoạn này, CĐ2 không còn hành quân xâm nhập ngoại biên nữa. CĐ đuợc đặt dưới quyền điều động của Quân Đoàn 2, và thường xuyên được tăng phái cho Sư Đoàn 22 hoặc Sư Đoàn 23/BB trong các mặt trận lớn của 2 Sư Đoàn này. Đầu năm 1975, Đoàn 2 dời trại lên Pleiku đóng ở Biển Hồ, và cho đến tháng 3/1975 cùng với Quân Đoàn 2 di tản về Sài Gòn.
Trong suốt hơn 10 năm phục vụ SLL, tôi đã làm việc gần như ở bất cứ nơi nào có căn cứ của Sở. Chỉ có những khoảng thời gian ngắn như thời gian ở bên Lào, thời gian mấy tháng giải ngũ, hoặc tham dự các khóa huấn luyện Rừng Núi Sình Lầy ở Mã Lai, khóa Đại Đội Trưởng, khóa Bộ Binh Cao Cấp, là rời các cuộc hành quân mà thôi. Tôi đã phục vụ qua 5 đời Chỉ Huy Trưởng SLL, từ những ngày đầu với Đ/T Hồ Tiêu, kế đến là Đ/T Liêu quang Nghĩa, Đ/T Nguyễn văn Minh, Đ/T Nguyễn bá Trước và sau cùng là Đ/T Nguyễn minh Tiến, mỗi người đều là những vị chỉ huy tài ba, gương mẫu, thân thiện và cởi mở với thuộc cấp, được mọi người kính phục và thương yêu. Bây giờ còn 2 vị đang sống ở Mỹ: Đ/T Minh và Đ/T Nghĩa. Đ/T Liêu quang Nghĩa sức khỏe vẫn còn tráng kiện, không vắng mặt mỗi kỳ Đại Hội NKT nào cả. Riêng các Chiến Đoàn Trưởng thì đã ra đi khá nhiều, gồm có: N/T Nguyễn tuấn Minh, N/T Hồ châu Tuấn, N/T Ngụy Hiền, N/T Trang, N/T Nhã và N/T Tiên. Phần các N/T ở tại BCH Sở thì có N/T Ngô văn Hùng đã chết ở Bắc Việt trong thời gian cải tạo. Gần đây thì N/T Lê quang Tiềm, và N/T Trần đắc Trân cũng mới ra đi. Cầu xin cho các N/T và các C/H đang sống ở quê nhà hay quê người, cá nhân và gia đình được nhiều sức khỏe. Có gặp được nhau nhớ và nhắc lại những chiến tích kiêu hùng, thân ái ngày xưa.
Lê Minh

Sunday, July 5, 2020


Người Lao công đào binh tên Sơn


https://i2.wp.com/hung-viet.org/images/file/_HqCsDZj0wgBAOVh/tieudoan79bietdongquan.jpg
Văn Lan
Thường Đức là tên của một quận lỵ xa nhất về hướng tây của tỉnh Quảng Nam. Hầu hết phần đất của quận bao gồm một phần của dãy Trường Sơn với những núi, núi, núi và núi. Một trong những thôn xã trù phú nhất của Quận tên là Hà Tân nằm tựa trên mũi sông nơi giáp lưu của con sông Côn đổ ra con sông Vu Gia.

 Trên sườn đồi, về hướng tây, ở đầu xã là Trụ sở văn phòng Quận và cũng là Chi Khu Thường Đức. Giáp lưng Quận, trên đỉnh đồi là hậu cứ của Tiểu Đoàn 79 Biệt Động Quân (TĐ79/BĐQ). Đây là một căn cứ do quân đội Mỹ thiết lập trước đây dùng làm nơi xuất phát của những đơn vị Nhảy Toán bao gồm cả Việt và Mỹ. Ngày 14 tháng 11 năm 1970, căn cứ được chuyển giao cho TĐ79/BĐQ. Ngoại trừ dăm ba lần Tiểu Đoàn về đây dưỡng quân sau những cuộc hành quân ở những vùng khác trên khắp Quân Khu 1, mỗi lần về nghỉ khoảng hai ba tuần. Hầu như quanh năm, Tiểu Đoàn chỉ để lại độ một Trung Đội, khoảng vài mươi người, để quản trị hậu cứ.
Trên một ngọn đồi nhỏ kế cận, về hướng tây, gần như cách biệt với Tiểu Đoàn là nơi đóng quân của Đại Đội 1. Vòng đai phòng thủ cũng như nơi ăn chổ ở của toàn thể Đại Đội là những lô-cốt, cách khoảng được nối liền bằng con giao thông hào. Nằm giữa ngọn đồi là một căn nhà tôn, vách lá, dùng làm chỗ văn phòng Đại Đội. Bên ngoài văn phòng có trồng năm ba cây làm cảnh. Dưới sức nóng hừng hực của mặt trời, màu xanh của lá cây trên một giải đất vàng vỏ chỉ toàn những sỏi đá, mang lại một ít tươi mát cho những thằng lính xa nhà như chúng tôi.
Phía bên trái văn phòng Đại Đội là một căn nhà tôn không vách dùng làm nhà ăn. Ngoài giờ ăn, đây là nơi duy nhất mà bọn lính chúng tôi dùng để trốn nắng trong những buổi trưa hè oi ả.
… một trưa hè năm 1973
Trời nắng như thiêu đốt trên ngọn đồi bản doanh Đại Đội. Hầu hết mọi người đều xuống dưới làng. Những ai có gia đình ở dưới đó thì được về nhà. Đứa nào thuộc dạng con bà xơ nhưng có tiền thì cũng xuống làng vào quán ăn uống đấu hót. Còn đám con bà xơ, thuộc loại bần cố nông, còn lại như chúng tôi, khoảng năm bảy đứa, thì tụ tập ở căn nhà ăn ngồi trốn nắng và tán dóc trên những cái bàn ghế làm bằng những thanh gỗ lấy ra từ những thùng chứa đạn.
https://c2.staticflickr.com/6/5518/11134059994_5dccd97bc1_c.jpg
Một thằng lên tiếng hỏi thinh không:
– Đứa nào có chuyện tiếu lâm nào hay hay kể nghe chơi?
Cả bọn ngồi im không có thằng nào trả lời. Một đứa, tương đối có khả năng nói chuyện diễu hơn những đứa khác bèn nói:
– Tụi mày có nghe cái chuyện “Thỏi xúc xích của cái bà góa phụ với cái ông xã trưởng” hồi nào chưa?
Những giọng khác hỏi lại:
– Có phải cái chuyện ông xã trưởng đòi ăn cái khúc xúc xích ở trên cái bàn thờ đó không?
– Có phải cái chuyện này mấy ông Huấn Luyện Viên ở Dục Mỹ kể hở?
Đứa tính kể chuyện ầm ừ:
– Ờ, chắc chuyện đó đó.
Cả đám cười rộ lên rồi có tiếng gạt ngang:
– Thôi, kể chuyện khác đi mày. Mỗi lần nghe cái chuyện đó mà tao thấy ớn cho cái thằng nhỏ quá. Ghê bỏ mẹ.
Thằng tính kể chuyện bị cụt hứng nhăn răng cười thôi không nói nữa.
Một chặp sau, như nhớ ra chuyện gì nó bèn nói:
– Được rồi, có chuyện này hay lắm để tao kể cho tụi mày nghe.
Sau khi biết chắc ai cũng muốn nghe, nó bèn kể:
– Tụi mày còn nhớ hồi mình còn đóng ở Quân Đoàn không? Bữa nọ, có chuyện, tao phải đi qua Bộ Chỉ Huy ở Non Nước làm giấy tờ. Trên đường về, khi xe lam sắp lên trên cầu Trịnh Minh Thế thì bị chặn lại. Phía trước có một cái xe Hồng Thập Tự với một đám người đứng bao chung quanh. Tò mò, tao cũng đi tới coi thử chuyện gì cho biết. Tới nơi, chen vô thì tao thấy có một cô bé nữ sinh khá xinh đẹp, quần áo ước sủng nước, đang ngồi trên cái băng ca thút thít khóc. Tao bèn hỏi người đứng bên cạnh:
– Chuyện gì vậy?
Người đó chỉ cô gái rồi nói:
– Nghe nói cô này nhảy xuống cầu tính tự tử sao đó, nhưng may sao có cái cậu kia nhảy xuống cứu kịp, chớ không thì ngủm cù tèo rồi.
Vừa nói người này vừa chỉ về hướng một cậu thanh niên, quần áo ướt mèm, mặt mủi quạu quọ hùng hổ, từ dưới bờ ruộng đang leo lên lề đường nhắm về hướng đầu cầu đi tới. Nhằm lúc đó, có một đám học trò đang đi xuống. Khi tới gần nhóm học sinh thì nó dừng lại nhìn chằm chặp từng đứa như tìm kiếm ai. Nhìn một lúc như nhận không ra ai, nó bực mình giận dữ la lớn:
– Đm, hồi nãy thằng nào xô tao?
Tự nãy giờ lắng nghe câu chuyện một cách say mê, bây giờ cả đám mới la lên cười rộ một cách thích thú.
o O o
Đang đấu hót chợt có đứa chỉ tay về hướng Tiểu Đoàn ở bên kia đồi:
– Ai đi về giống như ông Thường Vụ thì phải?
Chúng tôi cùng nhìn theo về hướng chỉ tay của nó. Phía bên kia đồi Bộ Chỉ Huy Tiểu Đoàn, ông Thường Vụ Đại Đội đang đi về, theo sau ông có một nhóm người.
Không ai hỏi, một đứa ra vẻ rành chuyện giải thích:
– Chắc tụi lao công đào binh (LCĐB)?
– Sao mầy biết? Một đứa khác hỏi lại.
– Hồi nãy tao nghe ông Thường Vụ nói. Ổng nói tý nữa ổng qua Tiểu Đoàn nhận mấy người lao công đào binh về làm tạp dịch hay tải đạn gì đó cho Đại Đội.
– Rồi họ có theo mình đi hành quân không?
– Chắc vậy. Nghe nói họ bắt mấy người lao công đào binh đi tải đạn.
– Khổ quá hở! Một đứa chặc lưỡi.
– Thế có cho họ mang súng không?
– Sao mà mày khờ quá vậy. Giao súng cho nó rồi lỡ nó bắn mày rồi trốn đi thì sao?
Cả bọn im lặng theo dõi nhóm người đang tiến dần về hướng Đại Đội. Có khoảng mươi người lẽo đẽo đi theo sau ông Thường Vụ. Khi họ đến trước văn phòng đại đội, ông Thường Vụ ra lệnh cho họ tập họp, dặn dò họ dăm ba điều gì đó rồi ông ra hiệu cho họ tan hàng đi về phía nhà ăn, nơi chúng tôi đang ngồi, để tránh nắng. Chắc cỏ lẽ họ là những người Lao Công Đào Binh vì trông họ ăn mặc đủ loại quân phục thường phục, giày dép lộn xộn.
Thấy chúng tôi đang hút thuốc, một người có dáng dấp “dân chơi tỉnh lẻ”, trông có vẻ lớn tuổi hơn chúng tôi, đến gần.
– Đàn anh cho em xin một điếu thuốc.
Mấy cặp mắt hướng về chỗ tôi, tôi cũng bắt chước họ nhìn theo hướng đó nhưng chẳng thấy ngoe nào nữa trừ tôi, tránh không được, tôi miễn cưỡng móc túi lấy gói Basto mời vị này một điếu. Thấy vậy, mấy người khác cũng tiến tới chìa tay xin thuốc.
o O o
Nó là người đến xin thuốc cuối cùng. Lúc này, tôi mới có dịp quan sát nó một cách rõ ràng hơn. Khi nhóm người LCĐB còn đang tập họp trên sân Đại Đội, tôi nhận thấy có một thanh niên ở vào trạc tuổi của chúng tôi. Trông nó có vẻ lạc lõng và cô đơn trong nhóm người này. Nó mặc một chiếc áo nhà binh đã củ rích và có phần tơi tả. Chân nó mang đôi dép nhựt đến gần đưa tay xin thuốc. Trông nó không sạm nắng như chúng tôi hay những người LCĐB khác. Mặt mũi nó trắng trẻo như thư sinh, tướng tá có vẻ hiền hậu con nhà lành. Nhìn nó, không ai nghĩ rằng nó đã đi lính, huống hồ chi là đã đào ngũ rồi bị bắt để thành lao công như thế này.
Vừa chìa điếu thuốc đưa cho nó tôi vừa hỏi:
– Tên gì vậy mậy?
Nó đưa tay nhận điếu thuốc lá rồi trả lời.
– Dạ, em tên Sơn. Nó nhã nhặn trả lời.
Tôi không ưa lắm cái cách xưng hô “anh anh, em em” bá vơ ngay từ khi còn ở ngoài đời. Tôi càng thấy chướng lỗ tai khi nghe cái lối xưng tụng như thế này ở trong quân đội. Tôi thấy “trung sĩ em em; đại úy em em; ông thầy em em …” nghe nó không phải lịch sự nhưng mang hơi hướm hèn hạ và cầu cạnh không thích hợp với khẩu khí và tư cách của một quân nhân. Nó cũng như một số lớn khác trốn nhà đi lính hay dùng cách đổi giấy khai sinh, cạo tên, đổi tuổi, v.v… Tôi không nghĩ tên Sơn là tên thật cúa nó. Mồi điếu thuốc xong, có lẽ nó cảm nhận được sự khó chịu của tôi nên nó bèn lảng sang một góc khác. Nhìn nó ngồi một mình quay lưng trông về dãy núi xa xa, tôi thấy nó thật là cô đơn cũng chẳng khác gì chúng tôi cho mấy. Một lát sau, ông Thường Vụ trở lại kêu họ tập họp rồi dẫn những người LCĐB đến một lô-cốt kế văn phòng Đại Đội, chắc là chỉ cho họ chỗ ngủ.
o O o
Đến chiều, sau khi dùng cơm tối xong, trời hãy còn sáng nhưng chúng tôi không quen ai ở Thường Đức nên cũng chẳng tha thiết xuống dưới làng làm gì, thành ra cứ tụ họ̣p quanh quẩn ở cái nhà ăn.
Thấy bọn tôi la cà ở nhà ăn nó bèn lân la qua làm quen. Một thằng trong bọn tôi khi nhìn thấy nó đang đi dần tới bèn đứng dậy đi về phía cái hầm của nó. Một chặp sau trở lại, nó cầm trên tay theo một đôi giầy bô, đưa cho thằng Sơn:
– Nè, lấy cái này mang đỡ đi mày. Ở đây toàn là đá không à. Đi dép nhựt chịu sao nổi.
Thằng Sơn cảm động ra mặt, đưa tay ra đón lấy đôi giầy bố.
– Ê! Mà mang đôi giầy này vô thì mày không được tới gần tụi tao à.
Thằng Sơn đang loay hoay sỏ chân vô giầy nghe nói như thế bèn ngước lên nhìn về hướng của giọng nói vừa phát ra có vẻ phân vân lẫn chút thất vọng.
Đứa ngồi bên cạnh thằng Sơn bèn vỗ vai nó giải thích:
– Nó nói giỡn đó. Chắc mày cũng biết là giầy bố nó hôi kinh khủng như thế nào.
Thằng Sơn lúc này mới vỡ lẽ cười hì hì. Từ khi biết nó đến giờ, đây là lần đầu tiên tôi thấy nó cười một cách trọn vẹn.
o O o
Trung Đội 3 là nơi có nhiều con bà xơ, độc thân vui tính nên nó hay la cà đi theo. Vì cùng tuổi tác nên chúng tôi dễ hòa hợp chơi thân với nhau. Chúng tôi cũng không so đo nên không ai trong chúng tôi phân biệt lao công đào binh hay lính tráng. Nó cũng biết thế nên lúc nào rãnh rỗi thì nó đi kiếm chúng tôi. Ngược lại, đi đâu chơi, chúng tôi cũng hay dẫn nó đi theo.

Từ đó, nó theo Đại Đội đi hành quân khắp “Vùng Chiến Thuật”. Mang tiếng là đi tải đạn nhưng thật ra những người LCĐB còn mang đạn ít hơn chúng tôi. Còn nó, có lẽ nhờ vào tính tình dễ mến, nên người ta chỉ giao cho nó mang một phần tiếp liệu nên cũng tương đối nhẹ nhàng lắm.
o O o
Trận Thường Đức – Ngày N
– Ngày 28 tháng 7 năm 1974
Trời chưa sáng nhưng hậu cứ đã choàng dậy trong cơn mưa pháo. Chỉ trong vài tiếng đồng hồ, hai ngọn đồi của hậu cứ Tiểu Đoàn đã tiếp nhận hằng trăm, có thể hằng ngàn đạn pháo cũng không chừng. Trời vừa hừng sáng, khi những bóng dáng của cộng quân, lũ lâu la cô hồn đi gieo tang tóc, xuất hiện rồi kêu réo xung phong. Tôi có dịp nhìn quanh địa thế. Quang cảnh thật là điêu tàn. Tất cả mọi vật như thay đổi. Hình như không một viên sỏi, hòn đá nào mà không bị lãnh đạn ít nhứt cũng một lần.
https://i0.wp.com/hung-viet.org/images/file/Z4wzsDZj0wgBAGAA/thuong-duc.jpg
Cùng chung với số phận những người dân Thường Đức, nó cũng bị ném quăng vào trong trận chiến. Tự dưng, nó cũng phải hứng chịu những nghiệt ngã ngoài ước muốn của nó.
Trận Thường Đức – Ngày N+?
Chiến trường lúc này đang im lặng. Sự im lặng của bắt đầu một màn tấn công tới, hoặc cộng quân đang tơi tả nghỉ xả hơi.
Tôi đang ngồi bệt dưới giao thông hào mơ màng nghĩ tới những cô gái mà tôi có hân hạnh đựơc quen biết. Tôi tưởng tượng, tôi trong bộ quân phục tác chiến, bám đầy bụi đường, còn vương mùi thuốc súng, đưa các nàng đến quán cà-phê Thạch Thảo ở Đà Nẵng vào buổi hoàng hôn. Trong ánh đèn màu lung linh huyền hoặc với tiếng nhạc êm ái thoát ra từ giàn âm thanh Akai, bên tách cà-phê phin pha một ít rượu rum, êm ái cầm tay các nàng, tôi sẽ kể cho các nàng nghe những màn đánh nhau ngoạn mục còn hơn cả những phim chiến tranh của Mỹ, và còn trội hơn cái tiểu đội của ông Vic Morrow trong show Combat rất nhiều. Cái tiểu đội của ông Vic Morrow chẳng thấm tháp gì so với những chàng Biệt Động Quân thuộc Đại Đội 1, Tiểu Đoàn 79. Chúng tôi ngon đến độ mà đạn cũng phải khớp, khi nó bay tới gần mà thấy Biệt Động Quân là nó hoảng hồn rơi xuống đất nghe lụp bụp thấy tội lắm.
Đạn cứ sủi vào đất kêu lụp bụp từng chập. Từng tiếng đạn phòng không quen thuộc từ trên cao độ ở dãy núi Pla-tô ở hướng nam phía bên kia sông bắn sang. Đạn trúng đất kêu lụp bụp lụp bụp. Tôi giựt mình nhìn quanh cầu nhầu:
– M, đạn ở đâu mà dư đến độ dùng cả đạn phòng không mà bắn sẻ như thế! Tiếng súng mỗi lúc mỗi chát chúa dần dần tiến về vị trí của tôi. Tôi đang kiếm cách thu mình cho nhỏ hơn, cầu trời cho tai qua nạn khỏi thì nghe tiếng chân lụp xụp chạy tới. Tôi vội liếc ngang qua coi thử đứa nào thì thấy thằng Sơn thở hổn hển lom khom chạy đến. Đến chỗ tôi ngồi nó ngồi thụp xuống. Tôi tính cằn nhằn nó ở đâu thì ở chỗ đó chứ chạy đi chạy lại làm gì để cho nó bắn thì nó đã vội nói:
– Còn thuốc cho tao xin một điếu?
Nhìn nó hôm nay không ai nghĩ nó là LCĐB mà rõ ràng là lính Biệt Động Quân thứ thiệt. Trên đầu nó mang một cái nón sắt, chắc lượm được của ai đó. Cũng giầy, cũng bộ đồ trận, trông nó cũng ngầu lắm. Thay vì mang súng M-16 như chúng tôi thì nó lại cầm một cây AK với mấy cái băng đạn AK đeo “tòn teng” trước bụng. Thấy tôi nhăn mặt nhìn khẩu AK của nó, nó nhăn răng cười phân trần:
– Không biết cái nước thịt của tụi nó chui vô kẽ nào mà chùi hoài cả ngày hôm qua tới giờ mà nó vẫn còn thúi.
– Sao không lựa cái nào sạch sẽ mà xài, chớ lấy cái này làm gì? Tôi hỏi nó.
– Cái này là sạch lắm đó mày. Cả một đống súng lượm vô, cây nào cây nấy cũng dính đầy nước thịt xám xì, thấy mà muốn mửa.
Tôi nhớ lại, hôm trước, vì đạn đã cạn dần mà không có tiếp tế; để có thể duy trì khả năng chiến đấu, tiểu đội Trinh Sát của đại đội 1 do Trung Sĩ Khâm chỉ huy đợi đêm tối mò ra ngoài hàng rào phòng thủ. Họ dọ dẫm mò tới những nơi mà xác cộng quân bị bỏ lại để thu lượm súng ống của địch hầu có thêm vũ khí chống cự với địch quân. Dưới cái nóng cháy người của mùa hè, ban ngày cũng như ban đêm, những xác chết của cộng quân bị sình chướng và rục nát tiết ra những giòng nước nhờn nhờn xền xệt mang một màu xám xịt. Chúng tôi không biết nên gọi cái loại nước này là nước gì nên cứ gọi đại nó là nước thịt. Chất nước xám từ trong xác chết của cộng quân chảy ra bám vào những súng ống đạn dược nằm bên cạnh tử thi.
Đêm đó, sau khi nghe tin tiểu đội Trinh Sát của Khâm trở về, tôi có mon men lên xem coi thử có cái nào còn xài được thì đem về xử dụng. Chưa tới nơi, mùi xú uế từ trong đống vũ khí toát ra làm tôi muốn nôn mửa. Tôi đã ngửi cái mùi này từ mấy ngày qua nhưng chưa bao giờ có cái bất hạnh gần gủi như hôm nay. Có thể nói, trên đời này, không có một mủi hôi mùi thúi nào mà có thể qua mặt được mùi hôi này. Nó không những thúi mà nó còn làm cho người ngửi phải rùng mình và nghẹt thở nữa.
Tôi mở bao thuốc lá đưa cho nó một điếu. Cầm điếu thuốc trong tay rồi mà nó vẫn còn chần chừ chưa chịu đi. Thấy nó liều mạng chạy xuống đây xin thuốc, còn tôi thì lúc nào cũng thủ sẵn một cây thuốc lá trong ba-lô, vả lại, còn biết sống chết bao lâu nữa nên tôi đưa hết bao Basto còn lại cho nó. Nó bèn cầm lấy lom khom chạy ngược trở về phòng tuyến của trung đội 3. Vừa thấy nó di chuyển trong giao thông hào, bên kia, đạn đại liên phòng không lại ồn ào bắn sẻ sang.
Trận Thường Đức – Ngày N+10 – Ngày 7 tháng 8 năm 1974
Trời vừa hừng sáng, từng đợt pháo kích đã mở màn cho một ngày mới. Cường độ pháo kích hôm nay có phần dữ dội hơn những ngày trước, báo hiệu cho thấy có sự thay đổi chiến thuật.
Sau pháo kích, cộng quân bắt đầu dùng pháo bắn trực tiếp vào những lô-cốt hoặc giao thông hào nơi Đại Đội 1 phòng thủ. Những căn hầm nào còn chống chỏi được cho tới hôm nay cũng đã bắt đầu rung chuyển. Từng đoạn giao thông hào dần dần bị san bằng. Nơi Trung Đội 3 phòng thủ là nơi chiến đấu quyết liệt nhứt nên trở thành là mục tiêu chính cho những khẩu đại bác từ bên kia sông bắn sang.
Bị pháo kích, tuy có hãi hùng nhưng cũng còn đỡ hơn là bởi vì đạn rớt khắp nơi nhưng không lọt một chổ nhất định. Chỉ khi nào xui gặp phải trái đạn rớt kế bên mình, thì lúc ấy thân xác mới bị rúng động vật vã. Tuy quằn quại nhưng cơ thể còn có cơ hội phục hồi vì viên đạn kế tiếp có thể rớt ở nơi khác nên thân thể có đủ thời giờ trở lại bình thường. Còn bây giờ, đạn nó cứ nhắm chỗ mình bay tới vùn vụt, hết viên này tới viên kia. Chỉ những tiếng nổ và sức ép của nó không thôi, cũng đủ làm cho toàn thân co rúm tê liệt kéo dài cho đến khi dứt pháo. Không ngôn ngữ nào có thể diễn tả được nỗi kinh hoàng khi bị đặt vào trong hoàn cảnh bất hạnh này.
Mỗi một tiếng đạn nổ là mỗi lần lồng ngực như muốn vỡ tung ra. Sức ép công phá của trái đạn đè bẹp xuống lồng phổi khiến không làm sao thở nổi. Tới khi thở được thì bụi cát ùa nhau bay vào trám đầy trong cuống họng. Tai ù, máu mũi chảy, mắt mở không ra. Nếu có cố gắng hé ra được thì cũng chẳng thấy gì vì bụi đá quay cuồn trên không che khuất hẳn mọi hình mọi vật.
Từng quả rồi từng quả, những trái pháo liên tục nổ trên đầu tuyến phòng thủ của Trung đội 3.
Khi màn pháo phủ đầu vừa dứt, khi đám bụi mù cũng vừa tan thì cộng quân bắt đầu tấn công. Bóng chúng̣ lố nhố dò dẫm sang từ phía bên phòng thủ của Trung Đội 1 đã bỏ trống từ cả tuần nay. Từ triền đồi bên hướng tây, một cánh quân khác cũng bắt đầu tiến sang.
Đợi khi cộng quân vào hẳn trong tầm tác xạ, bên này phe ta bắt đầu khai hỏa. Mặc dầu lúc này cộng quân có phần lợi thế hơn những lần trước nhờ vào một số chướng ngại vật của ta như một số hầm hố mà mình đã bỏ lại vì không còn khả năng trải rộng phòng tuyến. Tuy nhiên, như những lần trước, bọn chúng̣ đã phải chùn bước trước sự phản công mãnh liệt của Trung đội 3. Nói rằng Trung đội 3 bởi đó là tuyến phòng thủ của Trung đội 3 chứ thật ra chỉ còn có năm ba tay súng của tiểu đội trinh sát của Tr/S Khâm.
Có lẽ bên kia địch quân cay cú vì cứ bị bên ta đẩy lui. Từ trên đỉnh núi bên kia sông, chúng̣ nhận thấy chiến thuật phá hầm bằng cách cho bắn trực xạ có hiệu quả. Từ trên cao độ, cộng quân cho pháo bắn thẳng xối xả vào những hầm hố nào còn nhô ra trên mặt đất. Gồng mình hứng trận đòn thù, lần này chúng tôi có cảm giác chúng muốn chôn sống những ai còn lại. Chúng̣ muốn dùng hầm hố và giao thông hào làm mồ chôn chúng tôi.
Dù có thành đồng cốt sắt cũng không làm sao có thể đứng vững trước sự tàn phá khủng khiếp này. Lần lượt, từng cái hầm bị sụp đổ. Từng đoạn giao thông hào bị san bằng. Một trái pháo nổ ngay trên bờ hầm của Trung Úy Tẩm, Đại Đội Trưởng Đại Đội 1, máu từ đầu ông chảy xuống che khuất một bên mắt.
Trên sân đồi, từng cột đất được móc lên quăng tung tóe trong không gian. Trong bụi mờ, thằng Dũng, thằng Đức rồi Tr/S Khâm khập khểnh theo giao thông hào đi xuống. Nhìn họ xuống tôi biết chắc cái ngày sẽ đến rồi phải đến.
Khi thấy rõ tiểu đội Khâm đã rút về sau, cộng quân bèn ngưng pháo cho bộ binh tiến chiếm. Bóng cộng quân bắt đầu lố nhố từ bên vị trí của trung đội 2 dò dẫm tiến sang. Chúng tôi, chỉ còn lại vài thước phòng tuyến bên này chia nhau đâu lưng bố trí.
Tiếng thằng Tư trong máy báo cáo về Bộ Chỉ Huy Tiểu Đoàn tình trạng của Tr/U Tẩm và yêu cầu rút về bên đồi của Tiểu Đoàn cố thủ.
Năm ba tên cộng quân nhảy lên thụp xuống tràn tới. Khi cộng quân chỉ còn vài thước cách cái hầm của Trung đội 3 vừa mới xập. Đột nhiên, từ bên trong hầm, một loạt đạn đại liên M60 bắn ra. Vì không ngờ còn có người trong hầm, cho nên một số bị trúng đạn kêu la chí chóe, một số khác vội lùi lại phía sau.
Đạn đại liên vẫn cứ nổ dòn; 3 viên – 2 viên; từng hồi một.
đùng đùng đùng – đùng đùng… đùng đùng đùng – đùng đùng…
Chúng tôi cùng nhìn nhau phân vân không biết đứa nào còn kẹt lại ở trong đó. Bỗ̉ng có tiếng la:
– Chắc thằng Sơn lao công đào binh?
Trung Sĩ Khâm tính dợm người lên, đi trở lại để phụ thằng Sơn. Chưa kịp dượm bước thì tiếng đạn đại liên cũng vừa dứt. Cùng lúc ấy, bóng thằng Sơn, từ trong cái miệng hầm lao về phía chúng tôi. Tới nơi, nó thở hổn hển thều thào:
– Hết đạn rồi. Hết đạn rồi.
Chợt thấy Trung Úy Tẩm ngồi dựa lưng gần đó, nó nói:
– Tụi nó tới rồi, Trung Úy.
Có tiếng bên Tiểu Đoàn gọi qua. Thằng Tư cầm máy lên nghe. Nó dạ dạ một vài lần rồi cúp máy. Quay sang Tr/U Tẩm nó nói:
– Đại bàng kêu zulu.
Từng người một rời khỏi phòng tuyến băng vội qua bên kia vòng đai của Tiểu Đoàn. Ai qua trước xong thì yểm trợ cho lớp qua sau. Sau khi tất cả đã qua hết bên này an toàn. Nhìn lại, tôi thấy ba bốn tên cộng quân đang mon men tới gần nơi chúng tôi vừa cố thủ trước đó không bao lâu.
o O o
Đại Đội 1 bị thất thủ kéo theo Đại Đội 3, rồi Tiểu Đoàn, tiếp theo Chi Khu Thường Đức. Chỉ trong vòng vài tiếng đồng hồ mà tình thế đổi ngược trở nên hoàn toàn vô vọng. Những tiếng la kêu đầu hàng cuả bọn chúng vang lên, nhưng hình như từ ngữ đó không nằm trong ngôn ngữ của chúng tôi.
Chúng tôi phối hợp với một số bên Đại Đội 3 di chuyển xuống làng. Chưa bao giờ tôi cảm thấy ê chề khi bắt gặp những ánh mắt xót xa của những người dân trông theo từ hai bên đường. Có một số như đã chuẩn bị sẵn, khi họ thấy chúng tôi đi qua họ bèn gồng gánh dắt díu nhau theo sau chúng tôi.
Đến cuối bờ sông bên này con sông Côn thì cả lính với dân không thể di chuyển được nữa. Chúng tôi bây giờ được tăng thêm một số lính Nghĩa Quân, Địa Phương Quân, Cảnh Sát, Cảnh Sát Dã Chiến, Nhảy Toán v.v…
Có người nào đó kêu gọi những ai không bị thương nặng tập họp lại. Tôi và một nhóm lính tráng đủ loại đi qua hướng vừa kêu. Đến nơi, chúng tôi cùng đồng ý mở đường máu, theo đường làng, song song với tỉnh lộ số 4 về Đại Lộc.
Hai chiếc ghe chở hai nhóm chúng tôi qua sông trước làm đầu cầu cho dân chúng và những người bị thương qua sau. Nhờ vào sự kháng cự khá yếu ớt, chúng tôi qua sông với chỉ hai ba người bị xây xát.
Qua được rồi, chúng tôi ra dấu cho mọi người theo. Lợi dụng sự thối lui của cộng quân, chúng tôi quyết định chọn lối đánh thần tốc bằng cách vừa đánh vừa chạy với hy vọng thu ngắn được quãng đường trước khi trởi tối, cũng như trước khi địch quân có cơ hội tái phối trí.
Một điều chúng tôi không ngờ tới, với cách đánh này, con số thương vong bị loại khỏi vòng chiến rất cao. Chúng tôi xông qua được một thôn, đến thôn kế tiếp phải vượt qua một cánh đồng. Khi vừa sắp tới đầu thôn thì bên kia cộng quân đã dàn sẵn bắn ra sối xả. Không cách nào tiến thêm được, chúng tôi đành rẽ trái ra lộ, băng ruộng nhắm vào bìa núi.

Trên cánh đồng, dân có lính có, dắt díu nhau chạy tuôn vô núi. Trên con lộ, cộng quân không buồn dấu diếm, đi thản nhiên xả đạn vào trong đám đông.
o O o
Sau khi vào hẳn bên trong cho đến khi những tiếng súng bắn đuổi theo nhỏ dần thì tôi bắt đầu chậm lại. Đến một chỗ khá an toàn tôi bèn nhìn quanh xem thử mình ở nơi đâu. Trong khi đang loay hoay định hướng hình dung vị trí của mình trên cái bản đồ, tôi nhớ mang máng trong đầu thì tôi gặp thằng Kiệt, thuộc nhóm Nhảy Toán, và thêm một vài người lính khác nữa cũng vừa trờ tới.
Trên đường vào núi, chúng tôi băng qua một lớp dây cáp điện thoại. Thằng Kiệt và tôi cùng đồng ý là đám Việt Cộng có thể sẽ đóng quân dọc theo bìa núi. Để cho an toàn, tôi đề nghị nên di chuyển theo sườn núi cách khoảng một ký-lô mét song song với bìa rừng. Nếu xuông xẻ, tôi nhẩm tính trong đầu là khoảng 3 ngày thì chúng tôi sẽ đến được Hà Nha.
Để tránh bị phát giác, chúng tôi cứ dọ dẫm đi theo triền núi nên rất chậm chạp. Mãi đến chiều, xa xa tiếng nước suối chảy nghe róc rách. Càng tới gần hơn thì chúng tôi nghe có tiếng người nói chuyện líu lo. Đến gần nhìn xuống con suối tôi thấy toát mồ hôi hột. Dưới suối, một đám con trai con gái súng ống đầy mình đang giặt giũ tắm rửa ồn ào.
Đi thêm nữa thì không được. Mà lùi lại thì cũng không xong. Chì cần một tiếng động mạnh thì cả đám sẽ bị tiêu tùng. Chúng tôi bèn tìm chổ ẩn nấp chờ trời tối để vượt qua con suối.
Tôi và thằng Kiệt kêu khổ im lặng ngồi dấu mình trong bụi cây. Trời nóng hừng hực, quần áo nhớp nhúa dơ bẩn làm người ngợm ngứa ngáy khó chịu. Những con muỗi, con nhặng cứ đua nhau vung vít bay qua bay lại không cho chúng tôi được yên thân. Chốc chốc, một con gió nhẹ thổi qua làm cho những lá cây xao động tạo thành những âm thanh rù rì trong cái tĩnh mịch của núi rừng.
Đột nhiên trong tiếng xào xạc của lá cây, có những âm thanh là lạ xen vào. Tôi cố lắng nghe để tâm phân tích đoán thử cái gì có thể tạo ra những âm thanh mới lạ thì tim tôi chợt thắt lại khi nhận ra đó là tiếng động của những bước chân đang từ từ tiến gần về hướng nơi chúng tôi đang trú ẩn.
Thằng Kiệt cũng đang nhận ra điều đó nên nó khẽ huých nhẹ vào tôi rồi đưa mắt ra dấu về hướng của những tiếng chân đang tiến dần tới. Tôi nhủ thầm, không lẽ bọn chúng đã khám phá ra chúng tôi? Hay là bọn họ đang tuần tiễu? Thời gian như ngừng hẳn lại. Mồ hôi trán tôi rịn ra. Hồi hộp, tôi chậm chạp đưa ngón tay trỏ vào trong lòng cò súng của khẩu Colt.45, một khẩu súng duy nhất tôi còn mang theo với vỏn vẹn một băng đạn.
Tiếng động của những bước chân tiến lại gần hơn. Chúng tôi chong mắt nhìn qua bụi cây xem thử ai đó đến gần. Cứ mỗi một tiếng bước chân nghe càng rõ hơn thì nhịp đập của tim tôi lại càng thêm dồn dập. Khi bóng dáng họ hiện dần sau những lùm cây, tôi thấy tất cả đều mặc quân phục. Tôi nhận ra có một vài đứa thuộc Đại Đội 3 và có cả thằng Sơn trong nhóm.
Đến đây thì tôi mới thở dài nhẹ nhõm. Vừa mừng mà cũng vừa lo. Mừng vì tưởng gặp cái họa nhưng không phải. Lo vì ngại đám Việt Cộng ở dưới suối nhận ra bởi vì mấy vị này đi đứng có vẻ hiên ngang lắm. Chờ cho bọn họ đến khá gần tôi mới lộ mặt đưa tay ra dấu bảo tất cả im lặng.
Thằng Sơn kịp nhận ra tôi nên nó có vẻ mừng rỡ rón rén chui vào bụi ngồi cạnh tôi. Mấy đứa còn lại cũng bắt chước nó làm theo.
Dưới khe suối, đám Việt Cộng vẫn tiếp tục tắm rửa và giặt giũ. Họ to tiếng và nói chuyện rất ồn ào. Tồi nhận thấy giọng nói Miền Bắc của họ có vẻ lanh lảnh và the thé, chứ không ấm áp và đài các như những người có giọng Bắc mà tôi biết. Tôi nghĩ chắc mấy người này là người Thượng vì giọng nói của họ không giống như giọng nói của những người ở thành phố. Giọng miền Bắc của họ nghe không được êm ái và văn minh. Một giọng nói mang những âm hưởng của người miền núi với những âm thanh chát chúa. Trong tình trạng thập tử nhứt sinh như lúc này, những âm vang của họ còn nghe như những tru tréo vọng về từ cõi âm.
Ngồi chờ hoài cũng sốt ruột nên một thằng trong nhóm bèn có ý kiến:
– Tao có cách để tụi mình qua suối được.
– Bằng cách nào? Một thằng khác thầm thì hỏi lại.
– Lấy một nắm gạo xấy liệng vô trong núi. Vài cái vai rung rinh với những tiếng cười khúc khích. Có một thằng ngây thơ thắc mắc:
– Liệng gạo sấy vô núi thì làm sao mình qua được?
Thằng bên cạnh vẫn còn cười giải thích:
– Mục đích tụi nó từ Bắc vô Nam là để kiếm cơm. Liệng mấy hột gạo qua bên đó thì tụi nó sẽ giành nhau lượm. Lúc đó thì mình cứ đi qua chớ tụi nó có còn thấy gì khác đâu.
Gìờ vỡ lẽ ra nó mới che miệng cười.
o O o
https://c2.staticflickr.com/8/7448/11126502553_75944f26b0_c.jpg
Sau một vài lần chạm trán với địch quân trong vài ngày sau đó. Cuối cùng chúng tôi cũng thoát được về tới Hà Nha.
Sau khi biết chắc Hà Nha là vùng kiểm soát của phe ta. Chúng tôi bèn lần mò trở ra con lộ. Đến nơi, ngay bìa làng, cạnh con lộ, một văn phòng của Liên Đoàn 14 BĐQ, với vài người lính của BCH Liên Đoàn, được thiết lập trong một quán cóc. Kế đó, một chiếc xe Jeep và một xe Hồng Thập Tự.
Thấy chúng tôi xuất hiện, họ mừng rỡ̉ dìu chúng tôi ngồi vào ghế rồi mang ra những ly sữa nóng cùng một tô mì gói. Hỏi ra thì được biết họ ở đây để đón những ai thoát về từ Thường Đức. Bụng bị đói meo từ hơn mấy ngày qua, nay uống được ly sữa nóng cộng với tô mì gói rồi làm thêm một điếu Ruby, đến đây, tôi mới cảm được mình thực sự đã rời xa cỏi chết.
No ấm rồi, tinh thần tôi từ từ dịu xuống. Đảo mắt nhìn quanh, tôi chợt thấy nơi đây thật thanh bình. Ngoài những mẩu đối thoại trong quán, không một tiếng đạn đại bác, không một tiếng máy bay oanh kích, không một tiếng la hét chém giết. Vài tiếng súng nổ vang bắn ra từ đồi 52 gần đó. Khoảng năm bảy trăm thước về hướng Tây, Tây Bắc là rặng núi Đông Lâm chạy dài về hướng đông, nơi đây, cộng quân đang án binh chận đánh quân tiếp viện lên giải vây Chi Khu Thường Đức. Lúc này thì tôi mới ngợ rằng, thì ra đây là những tiếng súng vọng lên từ Hà Nha vào những ngày đầu cuộc chiến. Thế mà chúng tôi cứ hăm hở kháo nhau rằng đó là tiếng súng của quân tiếp viện đang đánh lên để hổ trợ chúng tôi.
Sau khi ăn xong, thấy quần áo của thằng Kiệt, tôi và một vài đứa khác máu me tùm lum nên họ đưa chúng tôi lên chiếc xe Hồng Thập Tự. Còn thằng Sơn và một vài đứa lành lặn khác thì ở lại với họ để về BCH Liên Đoàn nhập chung với Đại Đội 2 và Trung Đội 2 của Đại Đội 1. Hai đơn vị nầy được giữ lại đây để bảo vệ Bộ Chỉ Huy Liên Đoàn khi Tiểu Đoàn bị điều động từ Quảng Tín về để bảo vệ quận lỵ Thường Đức.
Trên đường đi về Tổng Y Viện Duy Tân ở Đà Nẵng, tôi thấy sinh hoạt hai bên đường có phần hối hả nhưng không có vẻ khẩn cấp lắm.
Xe chạy ngang qua nơi BCH Liên Đoàn 14, hiện giờ không còn một Tiểu đoàn nào dưới trướng, đang đóng trên Núi Đất ven con lộ. Từng dãy ăng-ten tua tủa chĩa lên trời. Xe lên người xuống tấp nập.
Đến khi tới gần Đại Lộc, tôi thấy người người đi đứng buôn bán rất là bình thường. Hình như họ không biết Cộng quân chỉ cách nơi đây chừng mươi cây số. Hay họ đã quá quen với không khí chiến tranh?
Trên đoạn đường từ Hà Nha về tới Đại Lộc, tôi chẳng thấy một sự kiện nào để chứng tỏ rằng đã có những toan tính tiếp viện hay giải vây Chi Khu Thường Đức. Tôi cũng không thấy lính Sư Đoàn 3 mang ba-lô súng đạn đi ra chiến trường. Có thể tôi nhầm, nhưng tôi cũng không thấy một đơn vị bạn nào di chuyển trên con tỉnh lộ số 4 về hướng Thường Đức từ Đại Lộc, hay ngược lại.
Có dịp tập họp lần tới, tôi sẽ đề nghị Tiểu Đoàn nêu ý kiến lên trên ghi công đặc biệt cho tiểu đoàn. Bởi vì hiếm khi có một đơn vị cấp Tiểu Đoàn, hơn một nửa Tiểu Đoàn thì đúng hơn, với một số vũ khí đạn dược hạn chế, mà được Quân Khu chỉ định cử ra chọi với hơn cả một sư đoàn của đối phương, với vũ khí hùng hậu dồi dào, mà lại chiến đấu đơn độc cho tới viên đạn cuối cùng, cho đến khi không còn đất dụng võ. Bao nhiêu tuyên dương, tôi thiết nghĩ, cũng chưa hẳn là vừa. Riêng tôi, tôi muốn lấy các Anh Dũng Bội Tinh với ngôi sao vàng, để truy tặng mấy thằng đã chết, mấy thằng bị thương bị bỏ lại, và những thằng còn vất vưởng đâu đó ở trong rừng.
o O o
Sau khi được băng bó xong tôi bèn “dọt” qua Non Nước, Bộ Chỉ Huy Biệt Động Quân Quân Đoàn 1 Quân Khu 1, để gặp Thiếu Úy Lục và Trung Sĩ Việt bây giờ đang tạm thời làm việc như một BCH Tiểu Đoàn dã chiến. Th/U Lục trước đây là Đại Đội Phó Đại Đội 1 nhưng bây giờ là Sĩ Quan Phát Ngân của Tiểu Đoàn. Còn thằng Việt là bạn thân với tôi. Trước đây nó là Thư Ký Đại Đội và bây giờ theo Th/U Lục đi phát lương.
Gặp nhau, thằng Việt mừng hoen nước mắt. Hàn huyên một chập, tôi bèn kể về câu chuyện của thằng Sơn. Tôi đề nghị với thằng Việt nên làm đơn kể về công lao của nó rồi xin nó được ân xá phục hồi binh nghiệp cho nó. Nếu được, xin nó chuyển thành quân nhân thực thụ của TĐ79/BĐQ. Thằng Việt nghĩ nó đang ở ngay tại BCH Quân Khu nên nó có thể dàn xếp được.
Cầm giấy phép 29 ngày tái khám trong tay, tôi bèn dọt về quê thăm nhà. Nghỉ chưa hết 2 tuần thì tôi đã bắt đầu chán ngán nếp sống sinh hoạt của thành phố. Tôi cũng dần dà bớt thiện cảm với những người bạn ngoài đời. Tôi thấy tôi không còn thích hợp với thành phố. Tôi bèn về trình diện Tiểu Đoàn, lúc này đang bổ túc tại Dục Mỹ. Đến nơi, trừ Đại Đội 2, còn bao nhiêu đều là lính mới.
Không ai biết thằng Sơn lưu lạc nơi đâu. Có tin, BCH Liên Đoàn trả nó lại cho An Ninh Quân Đội. Có tin, nó được phục hồi thành lính Biệt Động và bổ sung về Tiểu Đoàn 78 Biệt Động Quân.
o O o
Từ đó, tôi không còn gặp thằng Sơn nữa. Hôm nay, viết lại những nghĩa cử anh hùng xưa. Có người còn sống và cũng lắm người đã chết. Họ tình nguyện chiến đấu và chấp nhận sự hy sinh. Đây là bổn phận của người lính. Còn thằng Sơn, nó là Lao Công Đào Binh, không ai bắt nó phải “quýnh” nhau nhưng nó vẫn nhập cuộc một cách hoan hỉ. Vì vậy, bài viết đầu tiên tôi dành sự trang trọng này cho nó.
Viết cho mày đó Sơn.
Văn Lan
Tiểu đoàn 79 BĐQ

Saturday, July 4, 2020

http://dangxuanxuyen.blogspot.com/2019/05/thoi-ao-linh-hoi-ky-cua-tran-my-giong.html