Saturday, November 7, 2026

Cuộc đời của TRẦN HIỂU HÚC (Chen Xiaoxu), nữ nghệ sĩ chánh trong bộ phim Hồng Lâu Mộng, qua lăng kính của Lý thuyết Số.

           

TRẦN HIỂU HUC SANH NGÀY 29/10/1965, CHẾT NGÀY 13/5/2007 VÌ UNG THƯ VÚ.
 

TRẦN = 4215 = 12 = 3

HIỂU = 5156 = 17 = 8

HÚC = 563 = 14 = 5

Cộng lại: 3 8 5 = 16 = thành lũy tan nát. 

Theo nguời Chaldeans cổ đại thì số 16 đuợc biểu tuợng bởi hình ảnh “một Tòa Tháp bị Sét đánh, từ đó một nguời đang rơi xuống, với một Vuơng miện trên đầu” (a Tower struck by Lightning, from which a man is falling, which a Crown on his head”). Số này cảnh báo về một tai họa tiền định lạ lùng (strange fatality), cũng như sự nguy hiểm của các tai nạn và sự thất bại của những kế hoạch của nguời mang số đó. Nếu tên bằng 16, điều dĩ nhiên là khôn ngoan đổi tên để tránh tác động của nó. Nếu ngày sanh là ngày 16 của bất cứ tháng nào, sự thử thách của số 16 phải đuợc cẩn thận đón nhận/đáp ứng, để cho tác động/ảnh huởng có thể giảm nhẹ tới một mức không khắc nghiệt lắm (the challenge of the 16 must be met, so that its effect may be diluted to a milder vibration). Để tránh khuynh huớng tiền định đầy khắc nghiệt này (the fatalistic tendency) của ngày sanh là số 16, nguời (có ngày sanh là 16) này phải cố gắng lập kế hoạch truớc khi làm bất cứ việc gì (one must endeavor to make all plans in advance), để chắc chắn rằng mọi khả năng của thất bại phải đuợc tiên liệu/biết truớc (making certain that any possibility of failure is anticipated) và phải đuợc né tránh/đi vòng quanh /đổi huớng (circumvented) bằng cách chú ý cẩn thận từng chi tiết. Số 16 cũng mang đến cùng với nó sự bắt buộc và trách nhiệm phải nghe theo tiếng nói từ bên trong của số 7, tiếng nói này sẽ luôn luôn cảnh báo về nguy hiểm thông qua những giấc mơ hoặc trực giác để tránh kịp thời (intuition in time to avoid it). Không nên coi thuờng tiếng nói từ bên trong. Như tôi (tức bà Linda Goodman – người dịch) truớc đây đã giải thích phần nào về sự kiện rằng tên “Abraham Lincoln” bằng số 16, rằng ông Lincoln đã đuợc cảnh báo nhiều lần về việc ám sát ông là tiềm tàng/có thể xảy ra thông qua những giấc mơ của ông (was warned repeatedly of his potential assasination by his dreams) . . . và cũng như bởi vài ông đồng bà bóng (“sensitives” or “mediums”) đuợc đưa vào Tòa Nhà Trắng bởi bà Mary Todd Lincoln. Ông đã coi thuờng/không nghe theo những cảnh báo rõ ràng này, và đã từ chối thực hiện những biện pháp phòng ngừa (precautions) cần thiết, vì vậy, đã không thể tránh khỏi tai họa tiền định này (was unable to avoid his fate). Nhưng điều này đã có thể tránh đuợc (but it could have been), và đây là điều quan trọng mà nguời có ngày sanh là 16 phải nhớ. Để tìm kiếm hạnh phúc bằng những cách khác hơn là làm lãnh đạo cấp cao (leadership at the top) – thì nên từ bỏ sự nổi tiếng và danh vọng (to renounce fame and celebrity) – đây chính là cách để giảm nhẹ khía cạnh/mặt tiêu cực (negative aspect) của số 16.
Lincoln đã không làm như vậy, vì nghĩ rằng điều quan trọng là phải cố gắng thống nhứt đất nuớc (feeling it was more important to attempt to keep the nation united) hơn là huởng thụ hạnh phúc (fulfillment) của một cuộc sống riêng tư, mặc dù ông đã nhận chức Tổng thống với nhiều miễn cưỡng và nỗi buồn sâu thẳm (with much reluctance and a profound sadness).
(Dịch từ trang 254-255 của sách đã dẫn của chiêm tinh gia nổi tiếng nguời Mỹ Linda Goodman).
San Jose ngày thứ hai 15/03/2010 lúc 12:03 trưa.

Cập nhật ngày 7 November 2026.

Monday, October 26, 2026

 

TRẬN THUẦN MẪN THÁNG 6 1965

Phần 1: Dịch từ trang 638 của quyển The Middle Years, January 1964 tới June 1965.

       

BẢN ĐỒ QUÂN KHU VÀO THỜI ĐIỂM THÁNG 6 VÀ 7 NĂM 1965.

Trung tá Bùi Kim Kha, chỉ huy chiến đoàn 1 Dù. Khoảng năm 1967-68, một rocket của trực thăng đang đậu trên sân bay Tân Sơn Nhứt, đã bay vào nhà ông, khiến đứa con gái 8 tuổi bị tử thương; ông bị sốc, xin miễn chức vị chỉ huy. 

NHẢY DÙ VNCH XUẤT TRẬN THÁNG 6/1965.

…

“Đúng như dự báo, CS đã tập trung chú ý vào Khu Chiến thuật 24 hay Biệt khu 24. Mặt trận B-3 mở đầu cuộc tấn công vào ấp Buôn Mroc ở đông nam tỉnh Phú Bổn. Sau khi cầm chân một đại đội ĐPQ trên đường tiếp viện và một toán DSCĐ (dân sự chiến đấu) từ trại LLĐB Phú Túc, quân nổi dậy đã phục kích một đơn vị DSCĐ khác. Địch quân đã tan biến khi các oanh tạc cơ tới. Quân chánh phủ tái chiếm Buôn Mroc, nhưng vài ngày kế, tình hình đã suy sụp nhanh chóng khắp tỉnh. Tướng Vĩnh Lộc, tư lịnh quân đoàn 2, đã đáp ứng bằng cách gửi TĐ 1/40 của sđ 22 bộ binh tới tỉnh lỵ Cheo Reo của Phú Bổn.

Hành động kế của CS là phá hủy hai cây cầu quan trọng ngày 28/5. Sau khi cầu Pokaha trên QL-14 bị phá hủy, xem bản đồ, vùng phía bắc tỉnh Kontum, bao gồm quận lỵ Dak Sut và trại LLĐB Dak Peh, đã tách rời khỏi phần còn lại của đất nước. Cầu Le Bắc bị phá sập trên LIÊN TỈNH LỘ (LTL) 7B, đã cắt đường từ quận Phú Túc tới Cheo Reo.

NGÀY 1/6/1965, trung đoàn 95 CSBV đã tràn ngập bộ chỉ huy (BCH) của quận Lệ Thanh, 63 km phía tây của Pleiku. Do định mạng run rủi, một phái đoàn chánh phủ, dẫn đầu bởi tỉnh trưởng, ngày đó cũng đi thăm quận này.

Do trời xấu nên không có máy bay bảo vệ, nên đoàn xe đã lọt vào 1 ổ phục kích. Một sĩ quan VNCH và 6 cố vấn tháp tùng đoàn xe đã chiến đấu anh dũng và cuối cùng được tiếp cứu bởi 1 trung đội đến từ Pleiku. Một trung đội PHẢN ỨNG NHANH* (Eagle Flight) của DSCĐ cũng đã được trực thăng đổ xuống. Sau khi hai gunship bị rơi do đạn phòng không, quân tiếp viện này đã di tản kẻ bị thương, nhưng ko giúp đỡ gì thêm. Các trực thăng phải trở lại căn cứ vì thời tiết xấu, và thay vì ở lại để giúp đoàn xe, các DSCĐ đã lên trực thăng đi về.

(*NÓI THÊM: Đây là là một trung đội gồm lính DSCĐ được nhanh chóng trực thăng vận vào khu vực mục tiêu, nhằm điều tra các hoạt động đáng ngờ hoặc truy đuổi lực lượng địch đang rút chạy.

Các đại đội Tấn công Cơ động (Mobile Strike Force hay MIKE FORCE) đầu tiên được thành lập vào cuối năm 1964, bắt nguồn từ các trung đội Eagle Flight này để giải quyết các tình huống khẩn cấp tại các trại LLĐB ở vùng cao nguyên. Họ trang bị tối tân, huấn luyện kỹ lưỡng, hơn lính DSCĐ, kể cả học nhảy dù. Sau này các đại đội trở thành các TĐ – người dịch).

Trước tình hình này, những kẻ sống sót của đoàn xe và trung đội bộ binh tăng viện đã đi về Pleiku. Sau khi biết rằng một trung đội tăng viện khác đã trở về trong sợ hãi, viên phó tỉnh trưởng nội an tại Pleiku, bất chấp ý kiến của cố vấn Mỹ, đã ra lịnh cho 30 lính văn phòng phải đi tiếp viện. Lúc 1700, quân csbv đã phục kích và tiêu diệt quân tiếp viện này. Nửa giờ sau, đoàn xe của tỉnh trưởng đã lọt vào ổ phục kích khác, và bị thiệt hại nặng. Khi tiếng súng súng đã im, tổn thất của quân VN là 63 chết, 23 bị thương, và 19 người mất tích; mất 84 vũ khí cá nhân, 6 vũ khí cộng đồng; và hư hại 16 xe tải. Hai cố vấn Mỹ chết, 2 bị thương. Viên tỉnh trưởng sống sót, nhưng viên cố vấn mới về của ông, thiếu tá Bernard Dibbert tử trận.

Đối diện với 1 lực lượng lớn csbv tại phía tây Pleiku, quân nam VN quyết định bỏ quận Lệ Thanh trừ trại LLĐB ở Đức Cơ. Tiền đồn này giờ đây trở thành vị trí duy nhứt ngăn cản đối phương dùng QL-19 giữa Cambodia và tp Pleiku. Ngày 1/6, CS bắt đầu vây hãm trại Đức Cơ cho tới khi quân Việt - Mỹ phá vỡ vòng vây vào tháng Tám.

Trong tình hình suy sụp ở Pleiku, ngày 3/6, trung đoàn 18 csbv phục kích TĐ 1/40 của sđ 22 bộ binh trên LTL-7B giữa tỉnh lỵ Cheo Reo và cầu Le Bac. Sau khi TĐ này rút lui 1.5 km, bắc quân đã phục kích họ lần nữa. Quân nam VN tan rả, tứ tán rút chạy. Cố vấn trưởng của TĐ gọi máy bay tản thương cho chính ông và 2 cố vấn bị thương khác. Các gunship đã bảo vệ cuộc tản thương này, và phối hợp với các oanh tạc cơ ném bom khu vực này suốt ngày. Tổn thất của nam VN tổn thất nặng.

Đối phương tiếp tục các chiến thắng này bằng cách kiểm soát các xã ấp và gây gián đoạn giao thông. Lúc 1030 ngày 9/6, xe dẫn đầu của một đoàn xe DSCĐ đang di chuyển trên QL-19 đã dừng khi thấy lính địch nằm phục kích 10 km tây của An Khê. Khi lính DSCĐ xuống xe, địch quân, cũng ăn mặc như lính DSCĐ, đã nổ súng, gây tử thương chỉ huy của đơn vị DSCĐ này. Lính DSCĐ bỏ chạy, nhưng một lính LLĐB Mỹ giữ vững vị trí, bắn gục 8 tên cs. Ông tiếp tục bắn cho tới khi hết đạn, và rút lui. Một lính Mỹ khác bị thương. DSCĐ có 10 chết, 18 bị thương, mất 11 súng.

Không thể giữ vùng Cao nguyên Trung phần rộng lớn nhưng thưa dân, phe nam VN nhường lãnh thổ cho cs. Tại tỉnh Phú Bổn, quận Phú Túc chỉ kiểm soát quận lỵ. Kế đó, quận Thuần Mẫn, quận thứ hai trong 3 quận của tỉnh, cũng được rút bỏ. Quân đoàn II đã gửi 1 chiến đoàn gồm 2 TĐ Dù, 1 TĐ bộ binh, và vài đại bác để giúp di tản quận lỵ này.

Khi đoàn quân này tiến về làng Thuần Mẫn ngày 30.6, một trung đoàn CS từ trên núi tấn công đoàn xe. Ác chiến kéo dài cả ngày. Cộng quân đã TRÀN NGẬP bộ chỉ huy chiến đoàn và đẩy lui TĐ bộ binh, nhưng các TĐ Dù đã cố thủ. Trời tốt đã khiến các oanh tạc cơ ném bom và bắn phá quân thù, nhưng hỏa lực phòng không dữ dội đã khiến trực thăng Mỹ ko thể tiếp tế hay tải thương. Đêm xuống trong khi quân phòng thủ sắp hết đạn.

Tin tình báo cho biết có 1 trung đoàn CS gần đó, nhưng tướng Vĩnh Lộc rất ít quân trừ bị tham chiến, do đó ông yêu cầu Bộ TTM giúp đỡ. Bộ TTM tức khắc yêu cầu không quân Mỹ chở quân TQLC VNCH có sẵn ở quân đoàn 2 và hai TĐ Dù từ SG. Ngày 1/7, TQLC đã có thể tiếp xúc với đoàn quân bị bao vây, cách Thuần Mẫn 2 ngày đi bộ. Với vị quận trưởng cho biết ko thể giữ quận thêm 2 ngày, liên quân Việt Mỹ quyết định di tản quân phòng thủ bằng trực thăng. Cố gắng này thất bại, vì phòng không dày đặc khiến máy bay ko thể đáp. Cuối cùng quân phòng thủ tìm đường về trại LLĐB Buôn Brieng. Trận đánh gây cho phe VNCH 30 chết, 59 bị thương, 159 mất tích, và 7 xe tải bị hủy. Bốn người Mỹ chết, 3 bị thương. CS chết 300 nhưng vẫn giữ quận Thuần Mẫn.

NGÀY 25/6/1965, trung đoàn 101 csbv chiếm quận lỵ Tou Morong, 72 km bắc của tỉnh lỵ Kontum, và pháo kích quận lỵ Dak To. Quân VNCH ko tái chiếm Tou Morong. Những giờ đầu của ngày 7/7, Bắc quân đã chiếm quận lỵ Dak To và đẩy lui cuộc phản công của trung đoàn 42 nhằm tái chiếm quận lỵ, và chúng đã gây tử thương cho vị trung đoàn xuất sắc của trung đoàn này – trung tá Lại văn Chu, và gây cho viên cố vấn bị thương nặng. Trước tình hình này, Vĩnh Lộc đã chỉ định một sĩ quan xuất sắc khác thay thế - đại tá Đàm văn Quý và thiếu tá John Black cố vấn, để chỉ huy lực lượng tái chiếm Dak To. Với ba TĐ, ĐT Quý tái chiếm quận lỵ.

=====

Phần 2.

NÓI THÊM VỀ CÁC SĨ QUAN NHẢY DÙ DỰ TRẬN NÀY. Nguồn: nghe từ YouTube. 

Theo hồi ký của 1 tiểu đoàn trưởng Dù (dấu tên), chiến đoàn này do trung tá Bùi Kim Kha chỉ huy, đại úy Nguyễn Khoa Nam làm tham mưu trưởng.  Chiến đoàn trưởng là trung tá Bùi Kim Kha. Bộ Tham mưu gồm có đại uý Nguyễn Khoa Nam, tham mưu trưởng và Đại uý Phạm Hai, trưởng ban ba kiêm trưởng ban hai. Tiểu đoàn 5 nhảy dù do thiếu tá Hồ Trung Hậu chỉ huy. Tiểu đoàn 1 nhảy dù do thiếu tá Đoàn Văn Nu chỉ huy. Tiểu đoàn phó là đại uý Nguyễn Thu Lương.

Chiến đoàn và đoàn công voa từ Pleiku di chuyển về hướng Nam, trực chỉ Phú Bổn được tăng phái thêm một pháo đội bốn khẩu 105 ly của thủy quân lục chiến VNCH.

Ngoài ra còn có một toán cố vấn Mỹ với cụm truyền tin đi theo để trắc nghiệm việc không yễm của hải quân Hoa Kỳ từ đệ thất hạm đội và một toán tâm lý chiến của vùng hai chiến thuật trong nhiệm vụ dân vận và phụ giúp trong việc di tản dân chúng.

Trung tá chiến đoàn trưởng quyết định điều quân như sau. Tiểu đoàn một nhảy dù trách nhiệm mở đường và lục soát các điểm nghi ngờ bên PHẢI trục lộ dọc theo các cao điểm.

Tiểu đoàn năm nhảy dù tiến quân bên TRÁI trục lộ dọc theo các đường đỉnh, đặc biệt lưu ý các cao điểm mà địch có thể sử dụng để quan sát và pháo kích vào đoàn xe.

Trung tá chiến đoàn trưởng cũng nhắc nhở hai tiểu đoàn trưởng về chiến thuật công đồn đả viện của địch. Vì chắc chắn địch biết thế nào quân đoàn cũng gửi quân đến giải tỏa và các tổ trinh sát địch ở trên các đỉnh cao để phát hiện sự tiến quân của ta trên con đường độc đạo này.

Ngày đầu tiên, chiến đoàn không gặp địch, mọi chuyện đều êm ả khi chiều xuống.

Chiến đoàn trưởng cho lệnh tìm vị trí đóng quân nghỉ qua đêm và sẽ tiếp tục tiến quân ngày hôm sau. Các toán tiền đồn và tổ báo động của tiểu đoàn một nhảy dù không phát hiện một sự cố nào cả. Sáu giờ sáng hôm sau, chiến đoàn trưởng ra lệnh cho tiểu đoàn năm nhảy dù (đã bố trí đêm tại các cao điểm cách bộ chỉ huy chiến đoàn khoảng ba cây số) tiến quân và tiểu đoàn một nhảy dù bắt đầu xuất phát. Đại uý Lương cùng hai đại đội 14 và 11 tiến quân bên phải đi sâu vào các cao điểm cách đường cái khoảng 500 thước.

Đại đội 15 tiếp tục khai thông trục lộ, tiếp đó là bộ chỉ huy tiểu đoàn một nhảy dù và đại đội chỉ huy, tức đại đội 10 và cuối cùng là đại đội 12.

Theo lệnh của chiến đoàn trưởng, đại đội 12 chỉ để lại một trung đội bảo vệ bộ chỉ huy chiến đoàn.

Trung đội cuối cùng của đại đội 11 vừa rời khỏi vị trí khoảng 30 phút, cách điểm đóng quân đêm chừng 800 thước, đột nhiên súng nổ rang và tiếng quân sĩ la hét vang dội phía sau lưng, ngay nơi đóng quân bộ chỉ huy chiến đoàn. Nhìn về phía bên phải giữa các khe đá và cây rừng, nhiều địch quân mang lá cây ngụy trang đang lúc xúc chạy về hướng bộ chỉ huy chiến đoàn.

Đại uý Lương vội điều động hai đại đội, tiến nhanh về phía địch và bắt đầu khai hỏa.

Trong khi địch vẫn cố tiến nhanh về phía đường cái, chúng bắt đầu xung phong tràn vào nơi đóng quân của trung đội một. Trung đội một của đại đội 12 do thiếu quý Điệp chỉ huy phải đánh cận chiến ác liệt với địch.

Lựu đạn được sử dụng tối đa. Khi súng hết đạn, các chiến sĩ thuộc trung đội này sử dụng ngay các vũ khí lấy trên mình các xác chết của địch quân. Thiếu tá Nu điều động đại đội 12 do đại quý Nguyễn Đình Bảo chỉ huy, trở lại cứu nguy cho trung đội một, đồng thời ngăn chặn và tiêu diệt các tên địch đang cố tràn vào bộ chỉ huy chiến đoàn. Địch pháo kích mãnh liệt vào vị trí pháo binh 105 ly của ta.

Lúc đó các khẩu đại bác đã xếp càng, đang chuẩn bị móc vào xe kéo súng nên không thể bắn trực xạ ngăn cản địch quân. Đạn 105 ly bị trúng đạn pháo kích nổ tung và rền cả rừng núi. Các anh em thuộc pháo đội thủy quân lục chiến cũng phải chiến đấu cận sát với địch. Địch tung lựu đạn vào ta và ta cũng tung lựu đạn về phía địch.

Tiếng la hét của hai bên vang dội, lực lượng địch càng lúc càng được tăng cường đông hơn. Trước áp lực của địch, bộ chỉ huy chiến đoàn phải dạt xuống sườn đồi bên trái đường để tránh các làn đạn qua lại giữa ta và địch. Đại đội 12 đã kịp thời đẩy lui được toán quân địch đang hâm hở xông về phía đoàn xe. Tuy nhiên, tình trạng càng lúc càng gây cấn và nguy ngập thêm cho bên ta.

Tiểu đoàn năm nhảy dù, cách đó ba cây số được bộ chỉ huy chiến đoàn điều động về tiếp viện. Thiếu tá Nu quyết định tung thêm đại đội 15 do trung quý Nguyễn Xuân Phê chỉ huy vào trận chiến, đồng thời chỉ thị Đại uý Lương, tiểu đoàn phó tiểu đoàn một nhảy dù, đưa hai đại đội đánh vào sườn địch.

Đúng lúc đó, một chiếc phi cơ quan sát L-19 của Lữ Đoàn Dù do một thiếu tá Hoa Kỳ trong ban không trợ đang bay quan sát và điều khiển cho không quân oanh tạc, bị trúng đạn phòng không của địch và đâm nhào xuống cách vị trí của đại đội 14 khoảng 400 thước.

Đại đội 14 đang chiếm cứ các cao điểm có lợi thế để bảo vệ mặt phải của đoàn xe cũng như chiếc L19 vừa mới rơi. Đại uý Lương quyết định để lại đại đội 14 dàn mỏng ra cố thủ các cao điểm này, đồng thời chặn đường chuyển quân của địch, rồi đích thân ông dẫn đại đội 11 trở lại khu vực đang giao tranh. Đại đội 11 tiến thật nhanh, tràn vào đánh xuyên hông, phối hợp với hai đại đội 12 và 15 đang chiến đấu quyết liệt với địch.

Bị tấn công cạnh sườn và thấy có nhiều lính dù xuất hiện, địch bị nao núng giản ra để chống đỡ. Tiểu đoàn năm nhảy dù cũng về gần tới, đang tràn qua thung lũng phía trái con đường để xâm nhập vào trận địa. Đến gần trưa thì đại đội 11 đã bắt tay được với đại đội 10 và sau đó di chuyển qua bảo vệ bộ chỉ huy chiến đoàn.

Tiền quân của tiểu đoàn năm nhảy dù cũng vừa đến và chia làm hai cánh nhập trận tức thì, cánh một tiến thẳng theo trục lộ để tiêu diệt các tên địch đang chạy loạn xạ trên đường. Cánh hai đánh bọc hậu và xuyên thẳng tới nơi địch quân đang tăng cường. Khi thấy các chiến sĩ tiểu đoàn năm nhảy dù ào ạt tràn vào trận địa, địch mất tinh thần, vội vàng đoạn chiến. Hô vang trời “tiến lên tiến  lên” nhưng đó chỉ là khẩu lệnh của chúng rút chạy khỏi vùng giao tranh.

Hai đại đội 11 và 15 lục soát tiến đến các vị trí súng 105 ly. Các khẩu đại bác hư hại do đạn nổ. Các pháo thủ thủy quân lục chiến mặc mũi đen ngòm do khói đạn, thuốc súng và bụi cát. Tay vẫn lâm lăm cầm lựu đạn.

Đại uý Bảo đang điều động binh sĩ thuộc đại đội 12 thu góp các chiến lợi phẩm, xác địch nằm ngổn ngang xung quanh đoàn xe. Những vật máu lớn loan lỗ còn vươn vải đầy khu vực. Trong trận này, đại đội 12 chạm địch nặng nhất. Tuy nhiên, Trung uý Nguyễn Xuân Phê, khóa 13 Võ bị Đà Lạt, đại đội trưởng đại đội 15 đã hy sinh khi dẫn đầu đơn vị về tiếp ứng cho đại đội 12.

Theo cung từ của một tù binh bị thương, địch bôn tập từ 2:00 sáng với lực lượng cả trung đoàn đến 6:00 sáng đã đến gần chiến đoàn dù. Chúng bám sát đoàn xe với mục đích tiêu diệt bộ chỉ huy chiến đoàn và các đơn vị yểm trợ tiếp tế trước khi chặn đánh hai tiểu đoàn dù.

Toán tâm lý chiến của quân đoàn 2 đi theo chiến đoàn để làm công tác dân vận và di chuyển sau cùng của đoàn xe. Khi nghe súng nổ và tiếng hô xung phong của địch ở phía trước đã bỏ chạy ngược về Pleku.

Xe chở toán tâm lý chiến chạy nhanh đến độ năm tiếng đồng hồ đã về đến các tiền đồn đầu tỉnh và báo cáo là cả chiến đoàn dù đã bị địch tràn ngập và đánh tan.

Quân đoàn hai hoảng hốt gọi lên Bộ Tổng Tham mưu Quân lực Việt Nam Cộng hòa xin tăng viện. Vì thế, Bộ Tư lệnh Lữ Đoàn Dù do đích thân tướng tư lệnh mang quân ra giải cứu.

Ngay chiều hôm đó, viện binh dù đã được không vận tại Cheo Reo, sau đó mở cuộc hành quân truy kích và giải tỏa khu vực.

Sau trận này, thiếu tá Hồ Trung Hậu được cử nắm chiến đoàn một dù, giao tiểu đoàn năm nhảy dù cho đại uý Nguyễn Khoa Nam chỉ huy.

Ông Nguyễn Thu Lương và Phạm Hai là hai sĩ quan dù tham dự trận đánh này.


San Jose ngày 26/10/26.

Tài Trần

Friday, October 16, 2026

 Chỉ gần đây mới có tin chính thức về cái chết của Võ Văn Ba, người từng được coi là 'điệp viên hàng đầu của CIA ở Nam VN', khi báo chí Hà Nội gọi đây là 'tên nội gián nguy hiểm', bí số X92, Frank Snepp đã biết chắc về cái chết sẽ đến của điệp viên này từ ngày 17/4/1975.

"Lúc ấy tôi biết tính mệnh của Võ Văn Ba đang lâm nguy, và có đủ lý do để tin là một nhân viên CIA biết rõ về nhiệm vụ của ông đã bị phe cộng sản bắt tại Phan Rang, và ngờ rằng khi bị tra tấn, người này sẽ khiến ông bị lộ. Một trong những ác mộng kinh hoàng nhất của tôi trong những ngày cuối cuộc chiến - là người anh hùng này, người đã liều lĩnh làm mọi thứ để hỗ trợ đồng minh - và đảm bảo sự thành công của đợt không vận khẩn cấp cuối cùng đưa nhiều người Việt di tản khỏi VN - có thể đã không sống sót.

Thiếu tá Cảnh sát VNCH Phan Tấn Ngưu, trong một bài viết về Võ Văn Ba trên trang CanhsatQuocgia.org đã gọi ông là "điệp viên giỏi nhất của VNCH, và nhớ lại ông Võ Văn Ba hay nói 'Nếu cộng sản chiếm được miền Nam, tôi sẽ tự tử!' và đó chính là điều ông đã làm, khi bị bắt giữ chỉ vài ngày sau khi Sài Gòn thất thủ."

"Giờ đây tôi nhiều lần tự trách là đã không khăng khăng bắt Võ Văn Ba phải cùng mình rời khỏi Việt Nam," nhà phân tích chính của CIA (Cục Tình báo Trung ương Mỹ) trong cuộc chiến Việt Nam thổ lộ điều vẫn còn khiến ông bị dằn vặt.

Cùng là gián điệp hai mang, nhưng không như Phạm Xuân Ẩn, cái tên Võ Văn Ba chỉ trong mấy năm nay mới được nhắc đến.

Truyền thông Việt Nam sau 1975 nói ông "chui sâu, leo cao vào nội bộ ta" trong suốt 10 năm và "gây tổn thất đáng kể cho cách mạng" (báo Nhân Dân hồi 2015, và báo Công an Nhân dân về điệp viên X92).

Võ Văn Ba là ai? Ông đã làm gì trong cuộc chiến Việt Nam mà được mệnh danh là điệp viên hàng đầu của CIA, giỏi nhất của VNCH ở Nam Việt Nam?

Trong cuộc phỏng vấn chúng tôi thực hiện cho BBC, Frank Snepp, người từng nhận lệnh của CIA đưa ông Nguyễn Văn Thiệu ra sân bay để rời VN tháng 4/1975, nói điệp viên Võ Văn Ba là một trong những lý do ông đang viết thêm một cuốn sách nữa về cuộc chiến cho đến giờ vẫn còn ám ảnh tâm trí ông.

Frank Snepp: Võ Văn Ba là một người yêu nước, được CIA đặt cho biệt hiệu 'TU Hackle' và là điệp viên giỏi nhất của CIA hoạt động trong lòng địch.

Ông từng là một đảng viên cộng sản tận tụy vào cuối thập niên 1940, chuyên tuyển mộ thành viên trẻ tại một tỉnh phía nam Sài Gòn. Ông làm việc với Việt Minh, rồi trở thành một kẻ khủng bố, nhưng nhanh chóng nhận ra rằng khủng bố không phải là cách thu phục trái tim con người. Chán ngán việc phe cộng sản dùng giết chóc và đe dọa như một chiến thuật chiêu mộ, Võ Văn Ba rời bỏ hàng ngũ.

Tạm biệt chủ nghĩa cộng sản năm 1954 vào thời điểm Hiệp định Geneva, Võ Văn Ba trở thành người đốn cây trồng rẫy, và dọn về tỉnh Tây Ninh, phía tây bắc Sài Gòn. Tây Ninh là một tỉnh quan trọng, vì đó là địa bàn hoạt động của Trung ương Cục Miền Nam, từ một hang ở Núi Bà Đen.

Khi cán bộ Bắc Việt đi qua rẫy của Võ Văn Ba ở chân đồi, ngay bên dưới căn cứ chỉ huy Trung Ương Cục để tham dự các cuộc họp, ông dần dà quen biết họ. Cảnh sát VNCH trong khu vực này, biết lý lịch của Võ Văn Ba, nhận ra ông ở một vị trí lý tưởng. Họ tìm đến ông và nói: chúng tôi muốn ông giúp chúng tôi theo dõi cộng sản, và Võ Văn Ba trở thành gián điệp nhị trùng năm 1960.

Thoạt đầu Võ Văn Ba hợp tác với cảnh sát VNCH. Ông nhanh chóng là một điệp viên hiệu quả, làm việc với cấp chỉ huy cộng sản. Võ Văn Ba đóng vai người cộng sản lầm đường muốn trở lại Đảng, và mới đầu chỉ được tiếp cận với vòng ngoài của Trung ương Cục Miền Nam, nhưng sau đó đi hẳn vào trung tâm của Cục. Nhờ vậy, ông thu thập được mọi động tĩnh từ cơ quan này, biết hết các điệp viên hai mang của họ, và những điều họ đang làm.

Năm 1965, CIA bắt đầu bắt đầu đưa Võ Văn Ba vào quỹ đạo của mình sau khi nhận thấy ông là một nguồn tin có giá trị. Ông từ đó làm việc cho cả An ninh Cảnh sát VNCH lẫn CIA.

Năm 1968, Võ Văn Ba báo trước cho cảnh sát VNCH năm ngày về cuộc Tổng tấn công Tết Mậu Thân. Thông tin tương tự đến được Đại sứ quán Hoa Kỳ, người Mỹ không đánh giá cao tin này lắm, nhưng cảnh sát VNCH thì có. Và đó là lý do tại sao khi lực lượng cộng sản tấn công Sài Gòn vào Tết Mậu Thân 1968, cảnh sát VNCH đã chuẩn bị trước và có mặt để đối phó.

BBC:Ông có thể kể lại kinh nghiệm làm việc với Võ Văn Ba?

Frank Snepp: Năm 1969, tôi đến VN làm chuyên viên phân tích cho CIA. Một trong những điều đầu tiên tôi phải làm là phân tích tài liệu chúng tôi vừa tịch thu được, một tài liệu của Cộng sản quan trọng nhất mà chúng tôi từng có.

Tài liệu đó là Nghị quyết 9, phân tích của Bắc Việt về những gì xảy ra năm 1968, cũng như hoạt động quân sự sau đó. Bắc Việt nhận định rằng quá nhiều quân sĩ của họ đã tử trận, nhiều đến mức họ dự trù phải thúc thủ trong vòng hai năm. Nói cách khác, họ không thể có cuộc tấn công lớn nào nữa. Khi CIA tịch thu được toàn bộ tài liệu này, tôi được giao nhiệm vụ cùng với ba hoặc bốn đồng nghiệp, cũng thuộc CIA, phải tìm hiểu xem tài liệu có xác thực hay không.

Chúng tôi nghĩ tài liệu đó thật, nhưng không chắc 100%. Làm thế nào để xác định được là tài liệu đó có giúp chúng tôi biết ý định sự thật của phía cộng sản không rất quan trọng, vì chương trình Việt Nam hóa chiến tranh, chính sách mới của Nixon về việc rút lực lượng Mỹ và đưa lực lượng Việt Nam lên tuyến đầu, chỉ mới bắt đầu. Nếu tài liệu này đúng, có nghĩa là trong thời gian hai năm, khi Cộng sản không thể hoạt động mạnh trên chiến trường, chúng tôi sẽ rảnh tay thực hiện chính sách Việt Nam hóa.

Chúng tôi gặp Võ Văn Ba và được Võ Văn Ba xác nhận đó là tài liệu đúng. Đó là một đột phá tình báo lớn. Tôi biết Võ Văn Ba trong hoàn cảnh đó. Trong vòng hai năm, tôi bắt đầu gặp trực tiếp ông ta, không phải vì tôi giỏi, không phải vì tôi nói được tiếng Việt, tôi luôn phải có thông dịch viên khi làm việc với Võ Văn Ba, nhưng vì tôi đã nắm sẵn được nhiều bí mật. Là một nhà phân tích của CIA, tôi được truy cập vào những bí mật quan trọng và bạn phải biết bí mật thì mới có thêm được bí mật. Vì vậy CIA cử tôi đến nói chuyện với nhiều nguồn tin, trong đó có Võ Văn Ba, để lấy tin và xác minh xem những gì chúng tôi nhận được có chính xác không.

Tôi bị Võ Văn Ba mê hoặc. Ông có trí nhớ phi thường, có thể xem một tài liệu và nhớ nguyên văn mọi thứ cần nhớ về tài liệu đó. Không cần phải cầm tài liệu trong tay, chỉ cần đọc nó một lần, ông sẽ có thể mang tài liệu đó đến cho chúng tôi trong đầu của ông.

CIA huấn luyện cho ông tất cả những kỹ thuật căn bản trong nghề tình báo.

Phải nói rõ là Võ Văn Ba có người phụ trách trực tiếp tức 'handler' là Cảnh sát Đặc biệt của VNCH. Ông cũng có một ''handler'' khác là một nhân viên CIA người Mỹ ở Tây Ninh. Nhưng người Mỹ này không thể trực tiếp gặp ông, bởi nếu Cộng sản nhìn thấy ông với một người da trắng, họ sẽ nghi ngờ.

Hai ông Frank Snepp và Phan Tấn Ngưu tại California, Hoa Kỳ
Chụp lại hình ảnh,Hai ông Frank Snepp và Phan Tấn Ngưu tại California, Hoa Kỳ trong hình chụp gần đây

Vì vậy, để gặp 'handler' người Mỹ, Võ Văn Ba phải vào một bệnh viện ở Tây Ninh, trèo lên một băng ca, kéo tấm trải giường lên người, giả như người đã chết. Sau đó, các nhân viên phụ trách người Việt của ông sẽ chuyển băng ca ra ngoài, đưa lên máy bay. Máy bay sẽ đưa Võ Văn Ba vào Sài Gòn nơi ông cải trang để gặp tôi hoặc một người Mỹ khác. Ông sẽ mặc áo dài nam hay đội bộ tóc giả lớn khiến ông trông giống một phụ nữ và đeo cặp kính đen khổng lồ giống như Greta Garbo, rồi đến gặp chúng tôi tại một nơi an toàn.

BBC:Ngoài trí nhớ phi thường như ông nói, Võ Văn Ba là người như thế nào và có đặc điểm gì, thưa ông?

Frank Snepp: Võ Văn Ba có hai nhược điểm. Một là rất thích bia Budweiser. Ông được bảo là người Mỹ thả bia Budweiser dọc theo đường mòn Hồ Chí Minh để làm chậm tiến độ xâm nhập của Bắc Việt, vì đang di chuyển họ phải dừng lại uống bia (cười). Chẳng biết điều đó có đúng không, tôi cho rằng đó là sự thật, dù không bao giờ kiểm chứng được. Dẫu sao Võ Văn Ba rất mê Budweiser.

Nhược điểm thứ hai là rất thích thuốc Salem. Nghe nói ông Hồ Chí Minh cũng mê thuốc lá Salem, và thường bỏ thuốc Bastos hoặc thuốc lá Việt Nam trong túi áo, và mời những thứ này cho các đồng chí. Nhưng khi muốn hưởng chút lạc thú, ông sẽ lấy Salem ra hút. Vì vậy, Võ Văn Ba, người thích trò trớ trêu, luôn đòi chúng tôi cung cấp bia Budweiser và thuốc Salem trước khi trao cho chúng tôi những bí mật.

Và những bí mật ông có được thì thật tuyệt vời. Toàn những tin từ nội bộ. Ông được hàng ngũ cộng sản tín nhiệm đến nỗi được tham gia các cuộc họp bên trong Bộ chỉ huy ở Núi Bà Đen.

Võ Văn Ba ở vào vị trí lý tưởng để giúp chúng tôi, và để giúp ông đóng được vai trò một thành viên Cộng sản tốt, CIA và Cảnh sát Đặc biệt VNCH dàn dựng nhiều việc. Chúng tôi tấn công vào các trạm kiểm soát của cảnh sát VNCH, tất cả đều là giả, và sau đó loan tin là phe cộng sản đã làm điều đó, dĩ nhiên Võ Văn Ba kiếm được điểm, vì vậy, tín nhiệm của ông ngày càng tăng trong giới chỉ huy Bắc Việt. Họ cho rằng ông đã thi hành tất cả những điệp vụ kinh tởm cho họ, trong khi thực sự ông làm việc cho chúng tôi.

BBC:Những tường trình của Võ Văn Ba đã giúp công việc của ông ra sao?

Frank Snepp: Tôi dần dà ủng hộ tuyệt đối những tường trình của Võ Văn Ba. Lúc trở về trụ sở CIA ở Mỹ vào năm 1971, tôi là thành viên của một đơn vị phân tích lớn, chuyên viết bản tường trình hàng ngày (Daily Brief) cho Tổng thống. Tôi quảng bá báo cáo của Võ Văn Ba, vì là một trong số ít người trong ban phân tích của CIA đã gặp được ông, và vì tôi biết ông là vàng ròng.

Năm 1972, chúng tôi bắt đầu nhận được báo cáo lạ của Võ Văn Ba. Lạ vì nó cho thấy Cộng sản đang làm một điều mà chúng tôi không bao giờ nghĩ họ sẽ làm. Họ cho cán bộ biết là có thể sẽ có một hiệp định hòa bình mà không cần phải có điều kiện họ luôn coi là tiên quyết, đó là Nguyễn Văn Thiệu phải từ chức. Tôi sửng sốt khi đọc điều đó, vì tôi biết Võ Văn Ba là người đáng tin.

Tôi viết ngay bản tường trình hàng ngày cho tổng thống nói rằng tôi nghĩ một hiệp định hòa bình đang trong quá trình được thực hiện. Lúc ấy Henry Kissinger đang bí mật đàm phán ở Paris, nhưng không nói cho ai biết mình đang làm gì. Báo cáo của Võ Văn Ba là dấu hiệu đầu tiên cho chúng tôi thấy đã có bước đột phá trong cuộc đàm phán bí mật ở Paris giữa Kissinger và Lê Đức Thọ. CIA, dù ít nhất là ở cấp của tôi, không ai biết gì về điều này. Vì vậy, chúng tôi đã được điệp viên giỏi nhất của mình báo về tiến trình các cuộc đàm phán tại Paris.

Lê Đức Thọ nói chuyện với Henry Kissinger tại Paris năm 1972
Chụp lại hình ảnh,Lê Đức Thọ nói chuyện với Henry Kissinger tại Paris năm 1972

Sau đó tôi lại được cử về Sài Gòn vào mùa thu năm 1972 để thẩm vấn một tù binh Bắc Việt giỏi nhất mà chúng tôi bắt được. Vào tháng 10/1972, khi tôi đã có mặt ở Sài Gòn, chúng tôi nhận được một báo cáo hết sức sửng sốt của Võ Văn Ba. Báo cáo cho biết Kissinger đã có một thỏa thuận khủng khiếp với phe cộng sản, cho phép Bắc Việt giữ lực lượng của họ ở miền Nam.

Bản báo cáo của Võ Văn Ba không chỉ đến Tòa Đại sứ, mà còn đến tay Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu, khiến ông Thiệu vào tháng 10/1972 phản ứng mãnh liệt, hỏi chuyện gì đang xảy ra, Kissinger đang làm gì? Ông Thiệu nhất quyết phản đối, nói sẽ không chấp nhận thỏa thuận mà Kissinger đang đàm phán dù đó là thỏa thuận gì, vì ông không được tham dự vào việc thương lượng. Khi ông Thiệu nhất quyết phản đối thì đến phiên Bắc Việt hỏi chuyện gì đang xảy ra, người Mỹ chắc đang lừa chúng ta.

Khi thấy thỏa thuận có nguy cơ bị hỏng, vì Võ Văn Ba đã cho chúng tôi biết sự thật, Nixon quyết định dội bom Bắc Việt để chứng minh với ông Thiệu rằng Mỹ vẫn đứng về phía ông, và cũng để làm cho Bắc Việt phải tiếp tục thương lượng, và họ đã trở lại đàm phán.

Võ Văn Ba đã cung cấp cho tổng thống VNCH thông tin đầu tiên về những gì Kissinger đang làm, và quan trọng nhất là quyết định cho phép quân đội Bắc Việt ở lại miền Nam của Kissinger.

BBC: Ông có tiếp xúc với Võ Văn Ba thường xuyên không?

Frank Snepp: Trong thời kỳ ngừng bắn 1973 đến 1975, tôi thỉnh thoảng gặp ông để biết những kế hoạch mới nhất của cộng sản. Tôi cũng được trao một trọng trách mới, là giúp quản lý một đặc vụ mà chúng tôi đang có ở Hà Nội. Phải nói rõ rằng người phụ trách Võ Văn Ba là một nhân viên CIA khác rất giỏi, nhưng tôi được cử đến gặp ông định kỳ để kiểm chứng những phát hiện của ông với nguồn trực tiếp của chúng tôi ở Hà Nội. Tôi không giỏi gì, nhưng chỉ vì tình cờ mà tôi được liên lạc trực tiếp với điệp viên giỏi nhất của CIA và có dịp kiểm chứng những tin những điệp viên gửi về.

Khi Nixon từ chức, Võ Văn Ba cho chúng tôi những dấu chỉ đầu tiên về những gì Cộng sản sẽ làm vào cuối năm 1974. Ông nói Bắc Việt sẽ thử nghiệm để xem khả năng phòng thủ của VNCH lúc ấy yếu đến độ nào.

Ngày 8/4/1975, Võ Văn Ba cho chúng tôi báo cáo đầu tiên về những gì phe cộng sản sẽ làm để dứt điểm cuộc chiến. Tôi không được tin này trực tiếp, mà nhận qua người 'handler'' của ông. Tôi gửi ngay yêu cầu cho Võ Văn Ba thông qua người Mỹ này để hỏi thêm.

Sài Gòn hai hình ảnh năm 1975 và 2020
Chụp lại hình ảnh,Sài Gòn hai hình ảnh năm 1975 và 2020

Sau đó, ngày 17/4, tôi trực tiếp gặp Võ Văn Ba và nhận được toàn bộ kế hoạch kết thúc chiến tranh của Cộng sản: Sẽ không có thỏa thuận nào, ông Thiệu từ chức hay không không thành vấn đề, cũng không thành vấn đề nếu chúng tôi muốn thành lập một chính phủ liên hiệp, Cộng sản nhất quyết tiến chiếm Sài Gòn kịp sinh nhật Hồ Chí Minh vào giữa tháng 5, và sẽ tấn công trước ngày 1/5, đúng y như những gì đã xảy ra.

Tin đó khiến các nhà hoạch định quân sự Hoa Kỳ đã bị sốc mà phải tức thời lập chương trình cho những chuyến trực thăng khẩn cấp đưa người di tản. Vì vậy, với những ai đã được đưa ra khỏi Việt Nam vào những ngày cuối cùng của cuộc chiến, Võ Văn Ba là người đã cứu họ...

Trong phần hai của cuộc phỏng vấn, ông Frank Snepp, năm nay 78 tuổi, so sánh hai điệp viên Võ Văn Ba và Phạm Xuân Ẩn. Cuộc nói chuyện do Tina Hà Giang thực hiện cùng cameraman Dân Huỳnh tại Nam California, Hoa Kỳ cuối tháng 10/2021.

Xem thêm về VNCH và Chiến tranh VN: