Saturday, December 2, 2017

Nghị viện nước Anh : chuyện thần tiên kiểu Anderson (phần 4) .
. . . .
“Sau đây là nghi thức kỳ lạ xảy ra khi chọn Chủ tịch Viện Thứ Dân ở ngày đầu tiên của mỗi QH mới . Tên ông được đề nghị bởi một nghị viên (NV) và sau đó bởi 1 NV khác , và nếu Viện đồng ý , Chủ tịch Tân cử (Elect) này được hướng dẫn bởi 2 ng này từ ghế dài (bench) của Viện tới ghế của Chủ tịch . Do truyền thống lâu đời , ông ta đc giả định phải biểu lộ một sự không bằng lòng (reclutance) nào đó giống như bị ép buộc tiến lên (hustle along) với bề ngoài miễn cưỡng (apparently unwillingly) .
Cử chỉ này không đơn thuần (merely) là biểu hiện (token) của cảm giác rằng ông ta ko xứng đáng (unworthiness) với chức vụ cao như vậy , nhưng cũng vì ngày xưa , Chủ tịch Viện Thứ dân đã đối mặt với nhiều nguy cơ (run risk) đáng kể từ các nhà vua tàn bạo (tyrannical) và bởi đó mà chức vụ này đã không đc người ta ham muốn/thèm thuồng lắm (greatly covet) .
Chủ tịch là Đệ Nhất Thứ Dân của đất nước . Ngoài Vua , ông là ng duy nhứt đc phép tổ chức 1 buổi chiêu đãi chính thức . Ông sống trong điện Westminster (Palace of Westminster) và khi hồi hưu vẫn (gần như) luôn luôn là một NV.
Chủ tịch phải quyết định NV nào sẽ phát biểu kế tiếp . Khi một NV nói xong và ngồi xuống , những ai muốn phát biểu đứng dậy và Chủ tịch phải quyết định xem ai được phát biểu. “Điều này được gọi là “lọt vào mắt của Chủ tịch” (catch the Speaker's eye) .
Một truyền thống của Viện là các quan điểm của các đảng THIỂU SỐ sẽ được nghe và thực tế đã cho họ thêm trọng lượng – nhiều hơn Luật pháp cho phép – so với số ghế của họ trong Viện . CT là người bảo vệ/che chở của các đảng thiểu số , và đây là 1 lý do tại sao QH luôn luôn tôn trọng dân Anh ở điểm : trước khi 1 biện pháp nào trở thành luật thì mọi quan điểm có thể có , dù binh hay chống (biện pháp này) đều có thể được trình bày . (Lại một điều khó tin nhưng có thật .-Tài) .
Ở Anh , mọi ng lớn , nam và nữ , trên 21 được đi bầu . Một nhóm ng của nước Anh bị tước quyền bầu cử (disenfranchise) , đó là các NV của Viện Quý tộc . Họ cũng ko đc phép trở thành NV của Viện Thứ dân , cũng ko được làm giáo sĩ/mục sư của Giáo hội Anh quốc hay Giáo hội La mã .
Người ứng cử KHÔNG nhứt thiết phải ở trong khu vực bầu cử (constituency) – mà ông muốn đc đại diện . Trong 1 nước rộng lớn như Mỹ , với sự khác nhau (divergency) quá lớn về quan điểm (outlook) và vấn đề , sự hiểu biết về địa phương hiển nhiên là cần thiết hơn một đơn vị chính trị nhỏ , chen chút (compact) , và thuần nhứt (homogenous) như nước Anh .
Hệ thống này của nước Anh , tuy nhiên , có thuận lợi , mà phần lớn ng Mỹ khen ngợi , ấy là (namely) , rằng một NV của Nghị viện có thể cảm thấy tự do khi chọn một quan điểm KHÔNG hợp với ng đã bỏ phiếu cho họ , khi cho rằng (quan điểm đó) đúng ; do vậy , nếu ông biết rằng sẽ ko được tái đắc cử thì vẫn còn nơi khác để ứng cử . (Lại thêm một điều lạ .- Tài) .
Dù cho phụ nữ đc bỏ phiếu và đủ điều kiện vào Viện Thứ dân từ 1919 , từ đó tới giờ (1946) số NV phụ nữ ko lúc nào vượt quá 5/100 của toàn viện . (Hiện nay tỉ lệ này là 23/100 , ở VN 24/100 , ở Mỹ 18/100 . http://data.worldbank.org/indicator/SG.GEN.PARL.ZS . Như vậy VN tiến bộ hơn cả Mỹ ! .- Tài) .
Trong một vài trường hợp , một cử tri có thể có hơn 1 lá phiếu . Ví dụ , những chủ cũa doanh nghiệp – mà cơ sở (premise) nằm ngoài khu vực bầu cử mà ông sống – có thể cũng bỏ phiếu ở khu vực mà cơ sở ông hoạt động . Những người tốt nghiệp ĐH cũng có thêm lá phiếu thứ 2 . Họ có thể bỏ phiếu cho những người (tốt nghiệp ĐH) , ứng cử vào trường ĐH, tách biệt với TP mà họ trú ngụ . . . .
TP Luân Đôn , từng đóng vai trò lớn trong những tranh đấu trước kia của QH với các vua họ Stuart , vẫn gửi 2 NV tới Viện Thứ dân – hai ng này được bầu bởi freemen của TP Luân đôn - họ lại có quyền bỏ phiếu thêm tại khu bầu cử mà họ đang sống . (Freemen of the City of London là những ng bỏ tiền để mang chức 'hàm' NV , hay NV danh dự , chứ thực sự ko do dân bầu .-Tài) .
Các NV của QH Anh , có thể ganh tị với lương bổng và tiền thù lao (emolument) của đồng nghiệp Mỹ . Hiện nay (1946) , một NV được trả 1.000 bảng Anh/năm (4.000 USD) , (tương đương 57.989 USD bây giờ . - Tài) , và bổng lộc (perquiste) duy nhứt là đi xe lửa miễn phí từ điện Westminster tới khu vực bầu cử .
Tất cả các chi phi khác thì tự lo ; ví dụ , di chuyển , tem thư , văn phòng phẩm , điện tín , và điện thoại . Ông ta ko có VP và thư ký riêng . Một điều lạ kỳ đối với du khách Mỹ là thấy các NV của QH gặp mặt/nói chuyện (interview) với cử tri hay đọc các lá thư cho các thư ký của Viện trong các hành lang thoáng khí (drafty corridor) của điện Westminster (xem hình) .
. . .
Một nghi lễ kỳ lạ xảy ra khi một dự luật cuối cùng được thông qua bởi viện Thứ dân và Quí tộc và đã có chữ ký của vua . DL được trả lại cho viện Quí tộc , điều này thường có nghĩa (signify) là vua đã chuẩn y, dù ko phải đích thân Vua , nhưng bởi ba Quý tộc , đc ủy quyền bởi vua .
Nghi lễ này đc tiến hành tại Viện Quý tộc mà ko ở Viện Thứ dân . Các NV của Viện Thứ dân được mời tới Viện Quý tộc bởi Ngài Chưởng Tòa (General Usher) . Khi ngài Chưởng Tòa sắp gặp các NV này , cánh cửa đóng sập trước mặt ông ta , và ông phải gỏ cửa và nhận đc phép trước khi vào .
Hành động này chỉ rõ các NV Viện Thứ dân có thể bày tỏ quan điểm mà ko lo sợ hay cần sự ưng thuận (favor) , ko bị làm khó dễ (untrammeled) bởi có mặt của Vua hay cấp dưới của ông .
Tự do ngôn luận có lẽ là tự do đc trân trọng nhứt của tất cả (các tự do) trên nước Anh . Điều này có thể giải thích 'cảnh tượng' nỗi tiếng của Luân đôn : các 'diễn giả' (orator) tại công viên Hyde vào các chiều chủ nhựt .
Tôi khám phá rằng định chế cốt yếu này của Anh đã thu hút quân nhân Mỹ hơn bất cứ điều gì khác tại London .
(còn tiếp) .

No comments:

Post a Comment